Doğrusal denklemin grafiği: iki nokta bir doğru çizer
MEB 8. sınıf · Doğrusal denklemler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaDoğrusal ilişki nedir, bağımlı ve bağımsız değişken nasıl ayırt edilir?Bağlantılı konudan (Doğrusal denklemler). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Bir değişken eşit adımlarla değişirken öbürü her adımda aynı miktar artıyor ya da azalıyorsa aralarında doğrusal ilişki vardır. Değeri seçilen bağımsız, ona göre değişen bağımlı değişkendir. İlişki y = ax + b denklemiyle yazılır.
Doğrusal ilişki, bağımlı ve bağımsız değişken
✎Konu anlatımı
Doğrusal bir denklemin grafiği nasıl çizilir?
Kısa cevap: Doğrusal denklemin grafiği bir doğrudur; çizmek için denklemi sağlayan iki nokta yeter. Pratik yol, x = 0 ve y = 0 yazıp eksenleri kestiği noktaları bulmaktır. y = 3 gibi doğrular x eksenine, x = 5 gibi doğrular y eksenine paraleldir.Bir ipi iki çiviye gergin bağladığında ipin yeri kesinleşir. Doğru çizmek için de iki nokta yeter.
Doğrusal denklemler sayfasında y = ax + b ilişkilerini tablo ve sıralı ikiliyle yazmayı öğrenmiştik. Bu sıralı ikilileri koordinat sisteminde işaretlersen noktalar aynı doğru üzerine dizilir. Bu doğruya denklemin grafiği denir.
Bir nokta doğrunun üzerindeyse koordinatları denklemi sağlar. Örneğin (2, 1) noktası y = 2x − 3 doğrusu üzerindedir, çünkü 2 · 2 − 3 = 1.
Eksenleri kestiği noktalar
Doğrunun y eksenini kestiği noktayı bulmak için x = 0, x eksenini kestiği noktayı bulmak için y = 0 yazılır. y = 2x − 4 için bu noktalar (0, −4) ve (2, 0)'dır. İki noktayı birleştirip uzatınca grafik hazırdır.
Bazı doğruların yeri özeldir. y = 3 doğrusunun her noktasında ikinci bileşen 3'tür; doğru x eksenine paraleldir. x = −2 doğrusu ise y eksenine paraleldir. y = 0 x ekseninin, x = 0 y ekseninin kendisidir.
Sabit terimi olmayan y = ax doğruları orijinden geçer, çünkü x = 0 iken y = 0'dır. y = −x orijinden geçer, y = x + 1 geçmez.
2x − 3y = 12 doğrusunun eksenleri kestiği noktaları bulalım.
- x = 0: −3y = 12, y = −4. Nokta (0, −4).
- y = 0: 2x = 12, x = 6. Nokta (6, 0).
Cevap: (0, −4) ve (6, 0)
Bir bahçe planında birim 1 metredir. Sulama borusu y = −2x + 8 doğrusu boyunca döşenecektir. Boru ile iki eksen arasında üçgen biçimli bir çim alanı kalıyor. Buna göre çim alanı kaç metrekaredir?
- x = 0 için y = 8; y = 0 için x = 4.
- Üçgenin dik kenarları 8 m ve 4 m: alan 8 · 4 ÷ 2 = 16.
Cevap: 16 m²
Nasıl sorulurBir denklem ile birkaç grafik ya da birkaç nokta verilir; eşleşen grafik ya da doğru üzerindeki nokta sorulur.
TuzakTuzak: y = 3 doğrusunu y eksenine paralel sanmak.
İpucuEksenleri kestiği iki noktayı bul, grafikte onları ara.
↕Adımları sırala y = −x + 3
- Noktaları koordinat sisteminde işaretle.
- x = −1, 0, 1 için y değerlerini hesapla.
- Noktalardan geçen doğruyu çiz ve iki yönde uzat.
- Sıralı ikilileri yaz: (−1, 4), (0, 3), (1, 2).
?Soru çöz LGS tarzı
Bir oyunun haritası koordinat sistemine yerleştirilmiştir: x ekseni nehri, y ekseni ana yolu gösterir. Ece'nin karakteri y = 2x − 6 doğrusu boyunca yürüyor.
Buna göre,
I. Karakter ana yolu (0, −6) noktasında keser.
II. Karakter nehri (−3, 0) noktasında geçer.
III. Karakterin yolu orijinden geçmez.
yargılarından hangileri doğrudur?