Olay, çıktı ve olası durumlar: önce neler olabileceğini say
MEB 8. sınıf · Basit olayların olma olasılığı · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
Olasılıkta olay, çıktı ve olası durum ne demektir?
Kısa cevap: Zar atmak gibi sonucu önceden bilinmeyen bir işte ortaya çıkabilecek her sonuca çıktı denir. Çıktıların hepsi olası durumları oluşturur; zarda olası durum sayısı 6'dır. Sonucunu merak ettiğimiz duruma olay denir: “çift sayı gelmesi” olayının 3 çıktısı vardır.Sınıf başkanı kurayla seçilecek: 28 öğrencinin adı katlanmış kâğıtlara yazılıp bir kutuya atıldı. Kimin adının çıkacağını kimse bilmiyor ama kaç farklı sonuç olabileceğini herkes söyleyebilir.
Kutudan çıkabilecek her ad bir çıktıdır. Çıktıların hepsi birlikte olası durumları oluşturur; burada olası durum sayısı 28'dir. Madenî parada bu sayı 2'dir: yazı ya da tura.
Sonucunu incelediğimiz duruma olay denir. Örneğin “adı A harfiyle başlayan birinin seçilmesi” bir olaydır. Sınıfta adı A ile başlayan 4 öğrenci varsa bu olayın 4 çıktısı vardır.
Olası durumları sayarken
Nesnelerin türüne değil, sayısına bak. Torbada 4 mavi ve 7 kırmızı bilye varsa yalnız iki renk vardır. Ama her bilye ayrı bir çıktıdır; olası durum sayısı 11'dir.
Bir kutuda 1'den 12'ye kadar numaralanmış 12 top var. Kutudan bakmadan bir top alınıyor. Olası durum sayısını ve “4'ün katı yazan top gelmesi” olayının çıktılarını bulalım.
- Her top bir çıktıdır: olası durum sayısı 12.
- 12'ye kadar 4'ün katları 4, 8 ve 12'dir.
Cevap: 12 olası durum; olayın çıktıları 4, 8, 12
Okul kantininin dondurucusunda 6 kakaolu, 9 limonlu ve 5 çilekli dondurma var. Ece bakmadan bir dondurma alacak. Buna göre olası durum sayısı ve “meyveli dondurma alınması” olayının çıktı sayısı kaçtır?
- Her dondurma bir çıktıdır: 6 + 9 + 5 = 20.
- Meyveli olanlar limonlu ve çileklidir: 9 + 5 = 14.
Cevap: 20 olası durum, 14 çıktı
Nasıl sorulurTorba, kart, çark ya da bir liste verilir; olası durum sayısı ya da bir olayın çıktı sayısı istenir.
TuzakOlası durum sayısını renk ya da tür sayısı sanmak.
İpucuÖnce her nesneyi tek tek say, sonra olayı sağlayanları ayır.
⇄Kavram eşleştirme 1–15 numaralı biletlerden biri çekiliyor
?Soru çöz
Spor salonunun dolabında 9 voleybol topu ve 12 basketbol topu var. Görevli, dolaba bakmadan bir top alıyor. Buna göre olası durum sayısı ile “voleybol topu alınması” olayının çıktı sayısı sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?