Tam kare sayılar ve karekök: alandan kenara
MEB 8. sınıf · Kareköklü ifadeler · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaNegatif bir sayının kuvveti nasıl hesaplanır?Bağlantılı konudan (Üslü ifadeler). Önce kendin cevapla, sonra aç.
an, a sayısının n kez kendisiyle çarpımıdır; a taban, n üstür. Negatif taban parantezle yazılır. Negatif sayının çift kuvveti pozitif, tek kuvveti negatiftir: (−2)4 = 16, (−2)3 = −8. Parantezsiz −24 ise −16'dır.
✎Konu anlatımı
Karekök nedir, tam kare sayı nasıl anlaşılır?
Kısa cevap: Bir pozitif tam sayının karesine tam kare sayı denir: 1, 4, 9, 16, 25… Karekök bunun tersidir: alanı 49 olan karenin kenarı 7'dir, √49 = 7 yazılır. Karesi 36 olan iki sayı vardır, 6 ve −6; ama √36 yalnız 6'dır.Kareli defterinde 49 kareyi büyük bir kare oluşturacak biçimde boyamak istiyorsun. Bir kenara kaç kare koymalısın?
7 · 7 = 49 olduğu için bir kenara 7 kare gelir. 1², 2², 3²… diye yazılabilen 1, 4, 9… sayılarına tam kare sayı denir. 49 tam karedir, 50 değildir: 50 kareyle tam bir kare kurulamaz.
Alanı bilinen karenin kenarını bulmaya karekök alma denir; √ sembolüyle yazılır. Kare modelinde sayı alanı, karekökü ise kenarı gösterir.
Karesi 36 olan iki tam sayı vardır: 62 = 36 ve (−6)2 = 36. Ama √36 yalnız pozitif olanı, 6'yı gösterir; bir karenin kenarı da negatif olamaz.
| n | n² | n | n² | n | n² |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1 | 6 | 36 | 11 | 121 |
| 2 | 4 | 7 | 49 | 12 | 144 |
| 3 | 9 | 8 | 64 | 13 | 169 |
| 4 | 16 | 9 | 81 | 14 | 196 |
| 5 | 25 | 10 | 100 | 15 | 225 |
64, 90, 121 ve 150 sayılarından hangileri tam karedir?
- 64 = 82 ve 121 = 112.
- 90, 81 ile 100 arasında; 150, 144 ile 169 arasında kalır.
Cevap: 64 ve 121 (√64 = 8, √121 = 11)
Kare biçimli bir tören alanı 225 m²'dir. Çevresine, köşelerden başlayarak 3 metrede bir bayrak direği dikilecek. Buna göre kaç direk gerekir?
- Kenar: √225 = 15 m; çevre 4 · 15 = 60 m.
- Kapalı çevrede direk sayısı çevre ÷ aralıktır; bunu Çarpanlar ve katlar sayfasında görmüştük: 60 ÷ 3 = 20.
Cevap: 20 direk
Nasıl sorulurAlanı verilen kare bahçe, fayans ya da kâğıt verilir; kenar, çevre ya da bir kenara kaç parça sığacağı sorulur.
TuzakKenarı bulmak için alanı 4'e bölmek.
İpucuÖnce karekökle kenarı bul, çevreyi sonra hesapla.
⇄Bilgi eşleştirme
?Soru çöz LGS tarzı
Kare biçimli iki bahçe, alt kenarları aynı çizgide olacak biçimde yan yana birleştirildi. Birleşik bahçenin dış çevresine çit çekilecek.
Buna göre kaç metre çit gerekir?