Kalıtım: genotip, fenotip, bezelyede çaprazlama, cinsiyet ve akraba evliliği

Kardeşlerin neden birbirine benzeyip yine de farklı olduğunu Mendel'in bezelyeleri açıklar. Çaprazlama tablosunu kurmayı ve olasılığı okumayı adım adım öğren.

4 durakLGS · 8. sınıf · 2. ünite
8 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 8tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
KAVRAM · KALITIM

Kalıtımın dili: karakter, alel, genotip ve fenotip

MEB 8. sınıf · DNA ve genetik kod · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaNükleotid, gen, DNA ve kromozom nedir, aralarındaki ilişki nasıldır?Bağlantılı konudan (DNA ve genetik kod). Önce kendin cevapla, sonra aç.

DNA, canlının kalıtsal bilgisini taşıyan moleküldür. DNA'nın yapı birimi nükleotiddir; belirli bir özellikten sorumlu DNA parçasına gen denir. DNA, proteinlerle paketlenip kromozomu oluşturur. Büyükten küçüğe sıra: kromozom, DNA, gen, nükleotid.

Nükleotid, gen, DNA, kromozom

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Genotip ve fenotip nedir? Alel ne demek?

Kısa cevap: Kalıtsal karakterler genlerle anne babadan yavruya geçer. Bir karakterin genleri çifttir; biri anneden, biri babadan gelen bu genlerin her birine alel denir. Alellerin harfle gösterimi genotip (Mm), canlının görünen özelliği fenotiptir (mor çiçek).

Kardeşinle aynı anne babadan geliyorsunuz ama belki birinizin saçı kıvırcık, öbürünün düz.

Anne babadan yavruya geçebilen ve bireyler arasında farklılık gösteren her özelliğe karakter denir. Kan grubu ya da bir bitkinin çiçek rengi birer karakterdir. Karakterlerin nasıl aktarıldığını inceleyen bilim dalına kalıtım bilimi (genetik) denir.

Mendel ve bezelyeler

Kalıtımın kurallarını ilk açıklayan bilim insanı Gregor Mendel'dir. Mendel 1800'lerin ortasında çok sayıda bezelyeyi çaprazladı, yavruları tek tek saydı ve sonuçları oranlarla yorumladı. Çok sayıda bitkiyle çalışması, Bilimsel süreç ve deney okuma sayfasında gördüğümüz güvenilir deneyin bir örneğidir.

Alel

DNA ve genetik kod sayfasında genin bir özellikten sorumlu DNA bölümü olduğunu gördük. Eşeyli üreyen canlılarda her karakter için iki gen bulunur; biri anneden, biri babadan gelir. Aynı karakteri etkileyen bu genlerin her birine alel denir.

Genotip ve fenotip

Bir canlının bir karakter için taşıdığı alellerin bütününe genotip denir. Genotip iki harfle yazılır: MM, Mm ya da mm gibi.

Canlının görülen ya da ölçülen özelliğine fenotip denir: mor çiçek, buruşuk tohum gibi. Fenotip, genotiple birlikte çevre koşullarından da etkilenir. Genotipi göremeyiz, fenotipi görürüz.

Dört kavram, bezelye örneğiyle
KavramNe demek?Bezelyede örnek
KarakterAktarılan kalıtsal özellikÇiçek rengi
AlelAnneden ya da babadan gelen tek genM ya da m
GenotipAlel çiftinin harfle gösterimiMm
FenotipGörünen özellikMor çiçek
Akılda kalsın: Genotip harf, fenotip görüntüdür. “Mm” genotiptir, “mor çiçekli” fenotiptir.
LGS'de

Nasıl sorulurBezelyelerin harfli genotipleri ve görünüşleri verilir; kavramların doğru kullanıldığı yargılar sorulur.

Tuzak“mor çiçekli” gibi bir görünüşü genotip sanmak.

İpucuHarfle yazılan genotiptir, gözle görülen fenotiptir.

⇄Bilgi eşleştirme örnekten kavrama

?Soru çöz kavram yoklama

Bir öğrenci defterine şunları yazıyor:
I. Bezelyede çiçek rengi bir karakterdir.
II. “Mm” yazımı bir bezelyenin fenotipini gösterir.
III. Bir karakterin alellerinden biri anneden, biri babadan gelir.

Buna göre yazılanlardan hangileri doğrudur?

✓ B. Çiçek rengi kalıtsal bir karakterdir (I); alellerden biri anneden, biri babadan gelir (III). II yanlış: harfle yazılan “Mm” genotiptir. A ve D, harfli yazımı fenotip sanıyor. C, çiçek renginin bir karakter olduğunu gözden kaçırıyor.
KAVRAM · BASKIN VE ÇEKİNİK

Baskın ve çekinik alel, saf döl ve melez döl: genotipten fenotipe

MEB 8. sınıf · DNA ve genetik kod · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaGenotip ve fenotip nedir? Alel ne demek?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Kalıtsal karakterler genlerle anne babadan yavruya geçer. Bir karakterin genleri çifttir; biri anneden, biri babadan gelen bu genlerin her birine alel denir. Alellerin harfle gösterimi genotip (Mm), canlının görünen özelliği fenotiptir (mor çiçek).

Karakter, alel, genotip, fenotip

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Baskın ve çekinik alel nedir? Saf döl ve melez döl ne demek?

Kısa cevap: Etkisini her zaman gösteren alel baskındır (büyük harf). Yanında baskın alel varken etkisi gizli kalan alel çekiniktir (küçük harf). İki aleli aynı olan saf döl (MM, mm), farklı olan melez döldür (Mm). Çekinik özellik yalnız saf dölde görülür.

Mor çiçekli iki bezelyenin tohumlarından beyaz çiçekli bir bezelye çıkabilir; beyazlık bir kuşak boyunca saklı kalmış olabilir.

Bir karakterin iki aleli farklıysa hangisi görünür? Her durumda kendini gösteren alele baskın alel denir. Yanında baskın alel varken etkisi gizli kalan alele çekinik alel denir. Baskın alel büyük harfle (M), çekinik alel aynı harfin küçüğüyle (m) yazılır.

Saf döl ve melez döl

İki aleli aynı olan bireye saf döl (homozigot) denir: MM ya da mm. İki aleli farklı olan bireye melez döl (heterozigot) denir: Mm.

Melez dölde baskın alel çekinik aleli gizler; Mm genotipli bezelye mor çiçek açar. Çekinik özellik ancak iki alel de çekinikse, yani mm olunca görünür.

Mendel'in incelediği bazı bezelye karakterleri
KarakterBaskınÇekinik
Çiçek rengiMorBeyaz
Tohum şekliDüzBuruşuk
Tohum rengiSarıYeşil
Bakla (meyve) rengiYeşilSarı
Bitki boyuUzunKısa

Aynı görünüş, farklı genotip

MM ve Mm genotipli iki bezelye de mor çiçek açar; fenotipleri aynı, genotipleri farklıdır. Bu yüzden baskın özellik gösteren bir bitkinin genotipini yalnız görünüşüne bakarak bilemeyiz. Çekinik özellik gösterenin genotipi ise kesindir: mm.

Akılda kalsın: Çekinik özelliği gördüysen genotip kesin (mm); baskın özelliği gördüysen MM de olabilir, Mm de. Tabloda dikkat: tohumda sarı, baklada yeşil baskındır.
LGS'de

Nasıl sorulurBezelyelerin fenotipleri ve bazılarının genotipleri verilir; “kesinlikle” doğru olan yargı sorulur.

TuzakBaskın özellik gösteren bitkiyi hemen saf döl sanmak.

İpucuÖnce çekinik özellik gösterenleri bul; onların genotipi kesin olarak çift küçük harftir.

?Soru çöz kesinlikle doğru

Bezelyelerde sarı tohum aleli (S), yeşil tohum aleline (s) baskındır. Bir bahçede sarı tohumlu bir bezelye ile yeşil tohumlu bir bezelye yetişiyor.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

✓ A. Çekinik özellik yalnız iki alel de çekinikken görünür; yeşil tohumlu bezelye kesinlikle ss'dir. B ve C, baskın fenotipi hep saf döl sanıyor; sarı tohumlu bezelye Ss de olabilir. D, fenotipi farklı iki bitkinin genotipinin aynı olabileceğini sanıyor.

⇄Bilgi eşleştirme genotipten fenotipe

YÖNTEM · ÇAPRAZLAMA

Tek karakter çaprazlaması: çaprazlama tablosu, oran ve yüzde

MEB 8. sınıf · DNA ve genetik kod · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaBaskın ve çekinik alel nedir? Saf döl ve melez döl ne demek?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Etkisini her zaman gösteren alel baskındır (büyük harf). Yanında baskın alel varken etkisi gizli kalan alel çekiniktir (küçük harf). İki aleli aynı olan saf döl (MM, mm), farklı olan melez döldür (Mm). Çekinik özellik yalnız saf dölde görülür.

Baskın-çekinik, saf döl-melez döl

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Bezelyede çaprazlama nasıl yapılır? Melez iki bezelye çaprazlanırsa oran ne olur?

Kısa cevap: Çaprazlamada her ata, yavruya alellerinden yalnız birini verir. Ataların alelleri tabloda eşleştirilir. Saf mor (MM) ile beyaz (mm) çaprazlanınca yavruların %100'ü melez mordur. İki melez (Mm × Mm) çaprazlanınca yavruların %75'i mor, %25'i beyaz olur.

Bir bezelye çiçeğinden aldığın polenleri başka bir bezelyenin çiçeğine sürdüğünde iki bitkinin özelliklerini bir araya getirmiş olursun.

Dişi ve erkek üreme hücrelerinin birleşmesine döllenme, iki bireyden yavru elde etmeye çaprazlama denir. Her ata, iki alelinden yalnız birini üreme hücresine verir. Yavru, biri anneden biri babadan gelen iki alelle yeniden çift olur.

Çaprazlama tablosu

  • Ataların genotiplerini yaz: Mm × Mm.
  • Her atanın verebileceği alelleri ayır: M ya da m.
  • Birinin alellerini tablonun üstüne, ötekininkileri yanına yaz ve kutuları doldur.
  • Kutuları say; dört kutudan her biri %25'tir.
Melez iki bezelyenin yavrularında fenotip oranı 3 mor : 1 beyazdır.Görsel: Sınav Defteri

Üç önemli sonuç

MM × mm: anne yalnız M, baba yalnız m verir; yavruların hepsi Mm'dir, yani %100 mor çiçeklidir. Mm × Mm: fenotipte %75 mor, %25 beyaz görülür. Mm × mm: yavruların %50'si mor, %50'si beyaz olur.

Bu oranlar birer olasılıktır. Dört tohumdan tam olarak birinin beyaz çıkacağı söylenemez; yüzlerce tohum ekildiğinde sonuç %25'e yaklaşır. Özelliklerin aktarımı diğer canlılarda da benzer kurallarla olur.

Akılda kalsın: Her kutu %25'tir. Tabloyu kur, istenen kutuları say: Mm × Mm'den 3 baskın : 1 çekinik fenotip çıkar.
LGS'de

Nasıl sorulurİki bezelyenin genotipi ya da fenotipi verilir; yavrularda bir özelliğin görülme olasılığı ya da saf döl oranı sorulur.

TuzakFenotip oranıyla genotip oranını karıştırmak.

İpucuÇaprazlama tablosunu kur ve yalnız sorulan kutuları say.

▭Boşluk doldurma hesapla

Melez döl düz tohumlu iki bezelye (Dd × Dd) çaprazlanıyor. Yavruların yüzde kadarı buruşuk tohumlu, yüzde kadarı melez döl olur. 800 tohum elde edilirse yaklaşık tanesi düz tohumlu çıkar.

257550200600

?Soru çöz model deneyi

Deniz, melez döl mor çiçekli iki bezelyenin çaprazlanmasını boncuklarla modelliyor. İki torbanın her birine 50 M, 50 m boncuk koyuyor. Her seferinde iki torbadan birer boncuk çekip yavrunun genotipini yazıyor, boncukları geri atıyor. 4 çekilişte 2, 40 çekilişte 9, 400 çekilişte 101 kez mm çıkıyor.

Her torbada M ve m boncuklar eşit sayıdadır.Görsel: Sınav Defteri

Buna göre,
I. Bağımsız değişken çekiliş sayısıdır.
II. Çekiliş sayısı arttıkça mm oranı %25'e yaklaşmıştır.
III. 4 çekilişte 2 kez mm çıktığına göre melez iki bezelyenin yavrularının yarısı beyaz çiçeklidir.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ C. Deniz çekiliş sayısını değiştiriyor (I); mm oranı %50, %22,5 ve %25,25 oluyor, yani %25'e yaklaşıyor (II). III yanlış: 4 çekiliş çok az, oran şansa bağlı kalır; beklenen oran %25'tir. A, verideki yaklaşmayı görmüyor. B, değiştirilen çekiliş sayısını bağımsız değişken saymıyor. D, az denemeden genelleme yapıyor.
KAVRAM · CİNSİYET VE SAĞLIK

Cinsiyetin belirlenmesi ve akraba evliliği: babadan gelen kromozom, ortak genler

MEB 8. sınıf · DNA ve genetik kod · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaBezelyede çaprazlama nasıl yapılır? Melez iki bezelye çaprazlanırsa oran ne olur?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Çaprazlamada her ata, yavruya alellerinden yalnız birini verir. Ataların alelleri tabloda eşleştirilir. Saf mor (MM) ile beyaz (mm) çaprazlanınca yavruların %100'ü melez mordur. İki melez (Mm × Mm) çaprazlanınca yavruların %75'i mor, %25'i beyaz olur.

Tek karakter çaprazlaması

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Çocuğun cinsiyetini ne belirler? Akraba evliliği neden kalıtsal hastalık riskini artırır?

Kısa cevap: İnsanın vücut hücrelerinde 44 vücut ve 2 eşey kromozomu vardır: kızda XX, erkekte XY. Yumurta hep X taşır, sperm X ya da Y taşır; çocuğun cinsiyetini babadan gelen kromozom belirler. Akraba evliliği, çekinik hastalık genlerinin bir araya gelme olasılığını artırır.

“Üç oğlumuz var, bu sefer kesin kız olur.” diyen birine biyoloji başka bir şey söyler.

İnsanın vücut hücrelerinde 23 çift, yani 46 kromozom bulunur. Bunların 44'ü vücut kromozomu, 2'si cinsiyeti belirleyen eşey kromozomudur. Kadında eşey kromozomları XX, erkekte XY'dir.

Cinsiyeti kim belirler?

Üreme hücreleri kromozomların yalnız yarısını, eşey kromozomlarından da tek birini taşır. Annenin yumurta hücreleri hep X taşır. Babanın sperm hücrelerinin yarısı X, yarısı Y taşır.

Yumurtayı X taşıyan sperm döllerse bebek XX, yani kız olur; Y taşıyan sperm döllerse XY, yani erkek olur. Çocuğun cinsiyetini babadan gelen eşey kromozomu belirler. Bebeğin kız olma olasılığı her doğumda %50'dir; önceki çocuklar bunu değiştirmez.

Cinsiyetin çaprazlama tablosu
Yumurta ↓ · Sperm →XY
XXX · kızXY · erkek
XXX · kızXY · erkek

Akraba evliliği

Aralarında kan bağı olan kişilerin evlenmesine akraba evliliği denir. Akrabalar ortak atalardan geldiği için genleri birbirine benzer. Birinde saklı duran çekinik bir hastalık geni, akrabasında da bulunabilir.

Melez dölde çekinik hastalık geni gizli kalır; kişi sağlıklıdır ama geni taşır. Aynı geni taşıyan iki kişinin çocuğunda bu gen çift olabilir ve hastalık ortaya çıkar. Bu yüzden akraba evliliklerinde Akdeniz anemisi, orak hücreli anemi ve fenilketonüri gibi hastalıklar daha sık görülür.

Evlilik öncesi kan testleri ve genetik danışmanlık bu riski önceden görmeye yardım eder.

Akılda kalsın: Anneden hep X, babadan X ya da Y. Akraba evliliğinde ise saklı çekinik genlerin buluşma olasılığı artar.
LGS'de

Nasıl sorulurBir ailenin çocukları ya da akraba evliliğiyle ilgili bir durum verilir; cinsiyetin belirlenmesi ve hastalık riskiyle ilgili yargılar sorulur.

TuzakÖnceki çocuklar erkek diye sıradakinin kız olma olasılığının arttığını sanmak.

İpucuHer doğum ayrı bir olaydır; olasılık her seferinde %50'dir.

?Soru çöz öncüllü

Ayşe Hanım ile Mehmet Bey'in üç oğlu var ve dördüncü çocuklarını bekliyorlar.

Buna göre,
I. Dördüncü çocuğun kız olma olasılığı %50'dir.
II. Oğulların Y kromozomu babalarından gelmiştir.
III. Bebeğin cinsiyeti babadan gelen eşey kromozomuna bağlıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ D. Her doğum ayrı bir olaydır, olasılık yine %50'dir (I). Anne Y taşımadığı için Y her zaman babadan gelir (II); cinsiyeti bu yüzden babanın verdiği kromozom belirler (III). A ve B, babanın rolünü eksik sayıyor. C, üç oğuldan sonra kız olasılığının arttığını sanıyor.

↕Sıralama erkek bebek nasıl oluşur?

  1. Y taşıyan bir sperm, X taşıyan yumurtayı döller.
  2. Babanın vücut hücrelerinde bir X ve bir Y kromozomu bulunur.
  3. Erkek bir bebek gelişir.
  4. Babanın spermlerinin yarısı X, yarısı Y kromozomu taşır.
  5. Döllenmiş yumurtada X ve Y kromozomları bir araya gelir.

Lisede bu konunun ayrıntısı Biyoloji serisindeki Kalıtımın genel ilkeleri sayfasında.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 7 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Aras, bir kış sabahı bahçedeki arabanın camında ince buz kristalleri görüyor. Gece hava sıcaklığı 0 °C'un altına düşmüş, hiç yağış olmamış.

Buna göre camdaki buz kristallerini oluşturan hava olayı aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. Su buharı 0 °C'un altında sıvı olmadan buza dönüşüp camda birikmiş; bu kırağıdır. A çiyle karıştırıyor; çiy buz değil, su damlacığıdır. B ve D yağış türüdür, oysa gece yağış olmamış.Kaynak: Mevsimler ve iklim · Hava olayları ve rüzgâr

?Soru 2

Bir deri hücresi bölünmeden önce DNA'sını eşliyor.

Buna göre bu olayla ilgili,
I. Oluşan iki DNA'nın nükleotid dizilişi aynıdır.
II. Oluşan DNA'ların her birinde bir eski, bir yeni zincir vardır.
III. Yeni nükleotidler A–T, G–C kuralına göre bağlanır.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ D. Eski zincir kalıp olduğu için iki DNA'nın dizilişi aynıdır (I); her yeni DNA bir eski, bir yeni zincir taşır (II); yeni nükleotidler eşleşme kuralıyla bağlanır (III). A ve B, II'yi yanlış sayıyor: DNA'lardan birinin tamamen eski, ötekinin tamamen yeni olduğunu sanıyor. C, iki DNA'nın aynı olduğunu (I) gözden kaçırıyor.Kaynak: DNA ve genetik kod · DNA'nın kendini eşlemesi

?Soru 3

Bir gazetede şu cümleler yer alıyor:
I. Ardahan'da kışlar uzun ve sert geçer.
II. Bu sabah Trabzon'da yoğun sis yüzünden uçaklar inemedi.
III. Akdeniz kıyılarında yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır.
IV. Hafta sonu Konya'da kuvvetli rüzgâr bekleniyor.

Buna göre bu cümlelerden hangileri iklimle ilgilidir?

✓ A. I ve III, uzun yıllardır süren genel durumu anlatır; bunlar iklimdir. B, II'deki sisi iklim sanıyor; o bir sabahlık hava olayıdır. C iki hava olayını seçiyor: sis ve rüzgâr tahmini. D, IV'teki hafta sonu tahminini iklim sanıyor.Kaynak: Mevsimler ve iklim · İklim ve hava olayı farkı

?Soru 4

Bazı canlıların vücut hücrelerindeki kromozom sayıları şöyledir: insan 46, köpek 78, şempanze 48, patates 48.

Buna göre,
I. Farklı türlerin kromozom sayısı aynı olabilir.
II. Kromozom sayısı arttıkça canlı daha gelişmiş olur.
III. Bitkilerin kromozom sayısı hayvanlarınkinden azdır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ A. Şempanze ve patatesin kromozom sayısı aynı; demek ki farklı türlerde sayı aynı olabilir (I). B, sayıyı gelişmişlik ölçüsü sanıyor; köpeğin kromozomu insandan fazladır. C ve D, tek bir bitki örneğinden yanlış genelleme yapıyor; üstelik patatesin kromozomu insandan fazladır.Kaynak: DNA ve genetik kod · Nükleotid, gen, DNA, kromozom

?Soru 5

Ece, aynı balonu yün kumaşa önce 10, sonra 20, sonra 30 kez sürtüp her seferinde duvara yapıştırıyor. Balon duvarda sırasıyla 5, 12 ve 12 saniye kalıyor.

Buna göre,
I. Bağımsız değişken sürtme sayısıdır.
II. Sürtme sayısı 10'dan 20'ye çıkınca balon duvarda daha uzun kalmıştır.
III. Sürtme sayısı arttıkça balon duvarda hep daha uzun kalır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ B. Ece yalnız sürtme sayısını değiştiriyor (I); 10'dan 20'ye çıkınca süre 5 saniyeden 12 saniyeye çıkmış (II). III'e ulaşılamaz: 20'den 30'a çıkınca süre değişmemiş. A, verideki artışı (II) görmüyor. C ve D, ölçülen aralığın dışına taşan bir genelleme yapıyor.Kaynak: Bilimsel süreç ve deney okuma · Tablo ve grafik okuma

?Soru 6

Ece, “Dünya Güneş'e yaklaşınca yaz, uzaklaşınca kış olur.” diyor. Öğretmeni şu bilgileri yazıyor:
I. Kuzey ve güney yarım kürede aynı anda farklı mevsimler yaşanır.
II. Dünya Güneş'e en çok ocak başında yaklaşır; o sırada Türkiye'de kış vardır.
III. Dünya, Güneş çevresindeki bir turunu yaklaşık bir yılda tamamlar.

Buna göre bu bilgilerden hangileri Ece'nin düşüncesinin yanlış olduğunu gösterir?

✓ B. Uzaklık mevsimi belirleseydi iki yarım kürede aynı mevsim olurdu (I); üstelik en yakın konumda Türkiye'de kış var (II). A, II'nin de yanılgıyı çürüttüğünü görmüyor. C ve D, tur süresini kanıt sanıyor; oysa o uzaklık hakkında bilgi vermez.Kaynak: Mevsimler ve iklim · Eksen eğikliği ve mevsimler

?Soru 7

Elif'in araştırmasından dört cümle:
I. Kışın öğle saatinde bayrak direğinin gölgesinin yazdakinden uzun olduğunu fark ediyor.
II. “Gölgenin boyu mevsime göre neden değişiyor?” diye soruyor.
III. “Kışın Güneş ışınları yere daha eğik geldiği için gölge uzar.” diye düşünüyor.
IV. Bir yıl boyunca her ayın 21'inde öğle saatinde gölgeyi ölçüp tabloya yazıyor.

Buna göre numaralı cümlelerle bilimsel yöntem basamakları hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

✓ A. III, soruya önerilen ve ölçümle sınanabilen geçici bir cevaptır. B gözlemi hipotez sanıyor; I yalnız fark edileni anlatır. C soru cümlesini deney sanıyor; II problemdir. D veri toplamayı sonuç sanıyor; IV deneydir, sonuç ölçümler yorumlanınca çıkar.Kaynak: Bilimsel süreç ve deney okuma · Bilimsel yöntem basamakları
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?LGS Fen Bilimleri soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →