İşgücü tanımları: istihdam, işsiz, işgücü dışı ve potansiyel işgücü
ÇEEİ · Çalışma Ekonomisi · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
TÜİK'e göre kim istihdamda, kim işsiz, kim işgücü dışında sayılır? Potansiyel işgücü nedir?
Kısa cevap: TÜİK Hanehalkı İşgücü Araştırması ILO tanımlarını kullanır. Referans haftasında kazanç için en az bir saat çalışan istihdamdadır. Çalışmayan, son dört hafta içinde iş arayan ve iki hafta içinde işbaşı yapabilecek kişi işsizdir. İkisinin toplamı işgücüdür; geri kalanlar işgücü dışındadır. Çalışmaya hazır olup aramayanlar potansiyel işgücüdür.Bir anket görevlisi aynı apartmanda üç kişiyle görüştü: haftada beş saat kurye olarak çalışan öğrenci, üç aydır iş arayan mühendis ve “aramaktan yoruldum” diyen bir usta.
Kim sayılır?
Araştırma kurumsal olmayan nüfusu kapsar: yurt, huzurevi, hastane, cezaevi ve kışla gibi kurumlarda yaşayanlar dışarıda kalır. Sorular belli bir referans haftası için sorulur ve 15 ve daha yukarı yaştakiler sınıflandırılır.
- İstihdam: Referans haftasında ücret, maaş ya da kâr karşılığı en az bir saat çalışan ya da işi olduğu hâlde izin, hastalık gibi nedenlerle o hafta çalışmayanlar. Girişteki öğrenci kurye istihdamdadır.
- İşsiz: İstihdamda olmayan, son dört hafta içinde iş arama kanallarından en az birini kullanmış ve iki hafta içinde işbaşı yapabilecek kişi. Mühendis işsizdir.
- İşgücü dışı: Ne istihdamda ne işsiz olanlar: öğrenci, emekli, ev işleriyle uğraşan, engelli ya da iş aramayanlar. Usta bu gruptadır.
- Potansiyel işgücü: İşgücü dışındakilerden iş aramadığı hâlde çalışmaya hazır olanlar ile iş aradığı hâlde iki hafta içinde başlayamayacak olanlar.
Uzun vadeli sigortalar ve işsizlik sigortası sayfasında işsizlik ödeneği için İŞKUR'a kayıt olmayı gördük. Bu kayıt TÜİK'in işsizlik tanımıyla aynı şey değildir: İŞKUR'a kayıtlı biri araştırma haftasında bir saat çalıştıysa istihdamda, kayıtsız ama iş arayan biri işsiz sayılır.
Ek bilgi: 2021 düzenlemesi
TÜİK 2021'den itibaren tanımları ILO'nun 2013 tarihli 19. Uluslararası Çalışma İstatistikçileri Konferansı kararlarına uyarladı. Bu düzenlemeyle yalnız kendi tüketimi için tarımsal üretim yapanlar istihdamda sayılmamaya başladı; çünkü istihdam, ücret ya da kâr karşılığı çalışmadır.
Nasıl sorulurKısa durumlar verilip kişinin hangi grupta olduğu sorulur.
TuzakHaftada birkaç saat çalışanı işsiz saymaktır: bir saat yeter. İkinci tuzak, iş aramayı bırakanı işsiz saymaktır; o işgücü dışına, çalışmaya hazırsa potansiyel işgücüne girer.
⇄Bilgi eşleştirme durum → grup
?Soru çöz
TÜİK'in işgücü tanımlarına göre aşağıdakilerden hangisi işsiz sayılır?