Emek arzı: çalışma-boş zaman kararı, rezervasyon ücreti ve işgücüne katılma
ÇEEİ · Çalışma Ekonomisi · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaFazla çalışma ile fazla sürelerle çalışma arasındaki fark nedir? Gece çalışması en çok kaç saattir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Çalışma koşulları). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Haftalık 45 saati aşan çalışma fazla çalışmadır ve her saati %50 zamlı ödenir. Sözleşmeyle süre 45 saatin altında belirlenmişse o süreyi aşıp 45 saate kadar yapılan çalışma fazla sürelerle çalışmadır, %25 zamlıdır. İşçi zam yerine serbest zaman seçebilir; yıllık sınır 270 saattir ve işçinin onayı gerekir. Gece çalışması 7,5 saati geçemez (4857 m.41, 69).
Fazla çalışma ve gece çalışması
✎Konu anlatımı
Birey ne kadar çalışacağına nasıl karar verir? Rezervasyon ücreti, ekleyen işçi ve cesareti kırılmış işçi etkisi nedir?
Kısa cevap: Birey zamanını ücretli çalışma ile boş zaman arasında paylaştırır. Ücret artınca ikame etkisi daha çok, gelir etkisi daha az çalışmaya iter; hangisinin baskın olduğu kişiye göre değişir. Kişi, piyasa ücreti rezervasyon ücretini aştığında işgücüne katılır. Durgunlukta ekleyen işçi etkisi katılımı artırır, cesareti kırılmış işçi etkisi azaltır.Bir hastanede saatlik ücret artırıldı; bazı hemşireler nöbet sayısını artırdı, bazıları ise “artık daha az nöbet tutsam da olur” dedi.
Çalışma ile boş zaman arasında seçim
Emek arzı, bireylerin belli bir ücretten sunmaya razı olduğu çalışma süresidir. Bir saat boş zamanın bedeli, o saatte kazanılabilecek ücrettir. Ücret yükselince boş zaman pahalanır ve kişi çalışmaya yönelir: buna ikame etkisi denir. Aynı artış kişiyi zenginleştirir; boş zaman normal bir mal olduğu için daha fazlası istenir: bu da gelir etkisidir. Düşük ücret düzeyinde genellikle ikame etkisi baskındır; çok yüksek ücrette gelir etkisi baskın gelirse eğri geriye bükülür. Girişteki iki farklı tepki bu yüzden çelişkili değildir.
Tüketici dengesiyle yapılan ayrıntılı çözüm İktisat (KPSS A) serisindeki Faktör piyasaları ve refah iktisadı sayfasındadır; burada çalışma ekonomisinin üzerinde durduğu katılım kararına geçiyoruz.
Bireyin seçimi tamamen serbest de değildir. Çalışma koşulları sayfasında haftalık 45 saat sınırını ve fazla çalışmanın yıllık tavanını gördük; bu kurallar bireyin istediği saati seçmesini sınırlar. Bu yüzden çalışma ekonomisi “kaç saat” kadar “çalışayım mı, çalışmayayım mı” sorusuyla da ilgilenir.
Katılım kararı ve hane
- Rezervasyon ücreti: Kişiyi işgücüne katılmaya razı eden en düşük ücrettir. Piyasa ücreti bunun altındaysa kişi çalışmamayı seçer. Çocuk bakımı, yol masrafı ya da başka gelir kaynakları rezervasyon ücretini yükseltir.
- Hane üretimi: Gary Becker'in yaklaşımına göre zaman yalnız işe ve boş zamana değil, evde yemek, bakım gibi üretime de ayrılır. Ev içi üretimin değeri yüksek olan kişi işgücü dışında kalmayı tercih edebilir; kadınların işgücüne katılımı bu çerçeveyle açıklanır.
- Ekleyen işçi etkisi: Hanede gelir getiren kişi işini kaybedince, daha önce çalışmayan bir üye (eş, genç) gelir açığını kapatmak için iş aramaya başlar; katılım artar.
- Cesareti kırılmış işçi etkisi: Durgunlukta iş bulma umudu azalan kişiler aramayı bırakır ve işgücü dışına çıkar; katılım düşer.
Durgunlukta iki etki ters yönde çalışır; uygulamada çoğu çalışmada cesareti kırılmış işçi etkisi daha güçlü bulunur, ancak sonuç ülkeye ve döneme göre değişir.
Nasıl sorulurKavramlar tanım eşleştirmesi ya da öncüllü soruyla gelir.
TuzakGeriye bükülen eğriyi ikame etkisinin baskınlığına bağlamaktır: eğriyi geriye büken gelir etkisidir. İkinci tuzak, ekleyen işçi ile cesareti kırılmış işçi etkisini karıştırmaktır; ilki katılımı artırır.
?Soru çöz
Emek arzıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Gelir etkisinin baskın olduğu ücret düzeyinde ücret artışı çalışma süresini artırır.
II. Piyasa ücreti rezervasyon ücretinin altında kalan kişi işgücüne katılmaz.
III. Durgunlukta iş aramayı bırakanlar işgücüne katılma oranını düşürür.