Risk değerlendirmesi ekibi: işveren, uzman, hekim, temsilci, destek elemanı ve bilen çalışan
İSG Mevzuatı · İSG mevzuatı · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaTehlike ile risk arasındaki fark nedir? Ramak kala olay nedir?Bağlantılı konudan (İSG’nin temel kavramları). Önce kendin cevapla, sonra aç.
6331 sayılı Kanun'a göre tehlike, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelidir. Risk, tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonucun meydana gelme ihtimalidir. Önleme, riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için alınan tedbirlerin tümüdür. Ramak kala olay, zarar verme potansiyeli olduğu hâlde zarar vermeyen olaydır; tanımı 6331'de değil, İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ndedir.
Tehlike, risk, önleme, ramak kala
✎Konu anlatımı
Risk değerlendirmesini kim yapar? Risk değerlendirmesi ekibinde kimler bulunur?
Kısa cevap: 6331 md.10'a göre işveren risk değerlendirmesi yapmak ya da yaptırmakla yükümlüdür. Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ne göre değerlendirmeyi işverenin kurduğu ekip yapar: işveren ya da vekili, uzman ve hekim, çalışan temsilcileri, destek elemanları ve bütün birimleri temsil eden, riskleri bilen çalışanlar. Değerlendirmenin yapılmış olması işverenin İSG yükümlülüğünü kaldırmaz.Bir plastik enjeksiyon fabrikasında toplantı odası doluyor: genel müdür, OSGB'nin uzmanı ve hekimi, çalışan temsilcisi, yangın ekibinden bir destek elemanı ve kalıphanenin en kıdemli ustası. Risk değerlendirmesi ekibi tam olarak budur.
İSG'nin temel kavramları sayfasında tehlike ile riskin farkını gördük. Risk değerlendirmesi bu iki kavramı işe koşar: işyerindeki ya da dışarıdan gelebilecek tehlikeleri belirlemek, riske dönüştüren etkenleri ve riskleri analiz edip derecelendirmek ve kontrol tedbirlerine karar vermek (RD Yön. md.4). Mevzuatın terimi “risk değerlendirmesi”dir; “risk analizi” bu sürecin bir aşamasının ve yöntemlerin adıdır.
Yükümlülük işverende (md.10)
İşveren risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır. Yaparken etkilenecek çalışanların durumu, iş ekipmanı ve kimyasalların seçimi, işyerinin tertip ve düzeni ile genç, yaşlı, engelli, gebe ya da emziren çalışanlar gibi özel politika gerektiren gruplar ve kadın çalışanların durumu dikkate alınır. Sonuçta alınacak tedbirleri ve kullanılacak koruyucu donanımı işveren belirler; gerekli kontrol, ölçüm ve araştırmaları yaptırır. Yönetmelik bir kilit cümle ekler: değerlendirmenin yapılmış olması işverenin İSG'yi sağlama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (md.5/2).
Ekip (RD Yön. md.6)
| Üye | Ekipte neden var? |
|---|---|
| İşveren ya da işveren vekili | Kararı ve kaynağı verir |
| İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi | Teknik ve sağlık bilgisini getirir |
| Çalışan temsilcileri | Çalışanların görüşünü taşır |
| Destek elemanları | Acil durum görevini bilir |
| Birimleri temsil eden bilgi sahibi çalışanlar | Tehlike kaynağını en iyi bilen kişidir |
İşveren gerekirse ekibe destek için dışarıdan kişi ve kuruluşlardan hizmet alabilir. Koordinasyonu işveren ya da onun ekipten görevlendirdiği bir kişi yürütür. Ekip üyelerine araç, gereç, mekân ve zaman sağlanır; görevleri yüzünden hakları kısıtlanamaz, onlar da edindikleri bilgileri gizli tutar. Çalışanlar ihtiyaç duyulan her aşamada sürece katılır.
Birden fazla işveren
Aynı alanı paylaşan işverenler birbirinin işini de dikkate alarak ayrı ayrı değerlendirme yapar ve koordinasyon içinde çalışır; iş hanı ve sanayi sitelerinde koordinasyonu yönetim yürütür, uyarıya uymayanı Bakanlığa bildirir. Alt işveren kendi işinin değerlendirmesini yapar ya da yaptırır ve bir nüshasını asıl işverene verir; asıl işveren bunları kendi çalışmasıyla bütünleştirir, denetler ve koordine eder (md.14–15).
Nasıl sorulur“Risk değerlendirmesi ekibinde yer almaz” kalıbıyla iş müfettişi, SGK görevlisi ya da belediye temsilcisi gibi dış kişiler çeldirici yapılır.
TuzakRisk değerlendirmesini yalnız uzmanın işi saymaktır: yönetmelik bir ekip öngörür ve sorumluluk işverendedir. İkinci tuzak, alt işverenin değerlendirmesini asıl işverenin yapacağını sanmaktır; her alt işveren kendi işi için yapar.
?Soru çöz
İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ne göre aşağıdakilerden hangisi risk değerlendirmesi ekibinde yer alanlardan biri değildir?