Çalışanların bilgilendirilmesi: riskler, haklar, görevliler ve belgelere erişim
İSG Mevzuatı · İSG mevzuatı · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırla6331 sayılı Kanun'a göre çalışanların iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri nelerdir? İşyerinde alkol yasağının istisnaları var mıdır?Bağlantılı konudan (6331 sayılı Kanun). Önce kendin cevapla, sonra aç.
6331 md.19'a göre çalışan, aldığı eğitim ve işverenin talimatları doğrultusunda kendisinin ve işinden etkilenenlerin sağlık ve güvenliğini tehlikeye düşürmemekle yükümlüdür: ekipmanı ve güvenlik donanımını kurala uygun kullanır, KKD'yi doğru kullanır, tehlikeyi derhal bildirir, iş birliği yapar. Md.28 sarhoş gelmeyi ve işyerinde alkol ya da uyuşturucu kullanmayı yasaklar; alkolde işten doğan üç istisna vardır.
Çalışanın yükümlülükleri ve alkol yasağı (md.19, 28)
✎Konu anlatımı
6331 sayılı Kanun'a göre işveren çalışanları hangi konularda bilgilendirmek zorundadır?
Kısa cevap: 6331 md.16'ya göre işveren çalışanları ve çalışan temsilcilerini üç konuda bilgilendirir: işyerindeki sağlık ve güvenlik riskleri ile koruyucu ve önleyici tedbirler, kendi yasal hak ve sorumlulukları, ilk yardım, yangınla mücadele ve tahliye için görevlendirilen kişiler. Ciddi ve yakın tehlikede bilgilendirme derhal yapılır.Bir kimya deposunun girişinde yeni bir pano var: depodaki maddelerin tehlikeleri, kullanılacak eldiven türü ve “yangında haber verilecek kişi: vardiya amiri Selim Usta”. Bu pano, 16. maddenin duvara asılmış hâlidir.
Bilgilendirme, eğitimin küçük kardeşi değildir; ayrı bir yükümlülüktür. Eğitim süreli, programlı, sınavlı ve belgelidir. Bilgilendirme ise işyerinin özelliğine göre sürekli yapılır: pano, talimat, toplantı, uyarı. Eğitim bir ders saatiyle ölçülür, bilgilendirmenin süresi yoktur.
Kime, hangi konuda? (md.16/1)
İşveren çalışanları ve çalışan temsilcilerini şu konularda bilgilendirir: işyerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri ile koruyucu ve önleyici tedbirler; kendileriyle ilgili yasal hak ve sorumluluklar; ilk yardım, olağan dışı durumlar, afetler, yangınla mücadele ve tahliye işlerinde görevlendirilen kişiler.
Üç özel durum (md.16/2)
| Durum | İşverenin yapacağı |
|---|---|
| Ciddi ve yakın tehlike | Maruz kalan ya da kalma riski olan bütün çalışanları alınan ve alınacak tedbirlerle ilgili derhal bilgilendirir |
| Başka işyerinden gelen çalışan | Bilgileri o çalışanların kendi işverenlerine verir |
| Belgelere erişim | Risk değerlendirmesi, tedbirler, ölçüm, analiz, teknik kontrol, kayıt, rapor ve teftiş bilgilerine destek elemanları ve çalışan temsilcilerinin ulaşmasını sağlar |
Depoya bakım için gelen bir firmanın teknisyenini düşün. Deponun işvereni bilgileri teknisyenin kendi işverenine verir; teknisyenin bilgilenmesini o firma sağlar. Ölçüm raporlarına erişim de bir ayrıcalıktır: destek elemanı ve temsilci bu belgeleri görebilir, çünkü risk değerlendirmesi ekibinde yer aldıklarını Risk değerlendirmesi ve acil durum mevzuatı sayfasında gördük.
Nasıl sorulur“Hangisi işverenin bilgilendirme yükümlülüğü kapsamında değildir?” kalıbıyla sorulur; çeldirici genellikle işyerinin ticari sırları ya da ücret bilgileridir.
TuzakBaşka işyerinden gelen çalışanı doğrudan bilgilendirme yükümlülüğünü ev sahibi işverene vermektir: kanun bilgiyi o çalışanın işverenine verdirir. İkinci tuzak, ölçüm ve rapor bilgilerine yalnız uzmanın ve hekimin erişebileceğini sanmaktır.
?Soru çöz
6331 sayılı Kanun'a göre işverenin bilgilendirme yükümlülüğüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Ciddi ve yakın tehlikeye maruz kalma riski olan bütün çalışanlar derhal bilgilendirilir.
II. Başka işyerinden çalışmak üzere gelenler için gerekli bilgiler onların işverenlerine verilir.
III. Risk değerlendirmesi ve ölçüm sonuçlarına yalnız iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ulaşabilir.
✎Boşluk doldurma md.16
İşveren çalışanları sağlık ve güvenlik riskleri ile koruyucu ve önleyici konusunda bilgilendirir. İlk yardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri için kişiler de çalışanlara bildirilir. Ölçüm ve rapor bilgilerine destek elemanları ile çalışan ulaşabilir.