Temel hukuk ve iş hukuku: işçi, işveren, iş sözleşmesi ve fesih

Hukuk testinin dayandığı temel kavramları, Anayasa’daki çalışma haklarını ve İş Kanunu’nda işçi-işveren ilişkisinin kuruluşunu ve sona ermesini örnek durumlarla öğren.

7 durakTüm alanlar
14 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 14tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
KAVRAM · TEMEL HUKUK

Normlar hiyerarşisi: Anayasa, kanun, yönetmelik ve tebliğ aynı ağırlıkta değildir

İSG Mevzuatı · Hukuk · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaILO nedir, ne zaman kuruldu ve üçlü yapısı nasıl işler? ILO sözleşmesi ile tavsiye kararı arasındaki fark nedir?Bağlantılı konudan (Ulusal ve uluslararası kuruluşlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), 1919'da Versay Barış Antlaşması'yla kuruldu; 1946'da Birleşmiş Milletler'in ilk uzmanlık kuruluşu oldu, merkezi Cenevre'dedir. Kararlara hükümetler, işverenler ve işçiler birlikte katılır (üçlü yapı). Organları Uluslararası Çalışma Konferansı, Yönetim Kurulu ve Uluslararası Çalışma Bürosu'dur. Sözleşmeler onaylayan ülkeyi bağlar; tavsiye kararları bağlayıcı değildir, yol gösterir. Türkiye 1932'den beri üyedir.

ILO: kuruluşu, üçlü yapısı, organları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Hukukun kaynakları nelerdir? Normlar hiyerarşisinde kanun, yönetmelik ve tebliğin yeri nedir?

Kısa cevap: Hukukun asıl kaynakları yazılıdır: Anayasa, kanunlar ve kanun hükmündeki uluslararası antlaşmalar, Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yönetmelikler ile tebliğ ve genelge gibi düzenleyici işlemler. Örf ve âdet yazılı olmayan kaynak, yargı kararları ve bilimsel görüşler yardımcı kaynaktır. Normlar hiyerarşisinde alttaki norm üsttekine aykırı olamaz: yönetmelik, kanunun uygulanmasını sağlamak için ve ona aykırı olmamak şartıyla çıkarılır.

Bir OSGB'de yeni başlayan bir uzman, masasındaki dosyada üç metin görüyor: 6331 sayılı Kanun, İSG Hizmetleri Yönetmeliği ve Tehlike Sınıfları Tebliği. Üçü de “uyulmalı” der, ama aralarında bir çelişki çıkarsa hangisinin geçerli olduğu baştan bellidir.

Hukuk kuralları basamaklı bir yapı oluşturur. En üstte Anayasa vardır; md.11'e göre Anayasa hükümleri yasama, yürütme ve yargı organlarını, idareyi ve herkesi bağlar ve kanunlar Anayasa'ya aykırı olamaz. Altında TBMM'nin çıkardığı kanunlar gelir. Usulüne göre yürürlüğe konmuş uluslararası antlaşmalar da md.90'a göre kanun hükmündedir; temel hak ve özgürlüklere ilişkin bir antlaşma kanunla çatışırsa antlaşma esas alınır. Bunu Ulusal ve uluslararası kuruluşlar sayfasında ILO sözleşmeleriyle gördük.

Aşağıdaki basamak yukarıdakine aykırı olamaz; çelişkide üstteki norm uygulanır.Görsel: Sınav Defteri

Cumhurbaşkanlığı kararnamesi 2017 Anayasa değişikliğiyle geldi: yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkarılır, temel haklar ve kişi hakları bununla düzenlenemez, kanunla çelişirse kanun uygulanır. Yönetmeliki Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kanunların uygulanmasını sağlamak üzere ve onlara aykırı olmamak şartıyla çıkarır (md.124). Aynı değişiklikle tüzük kaldırıldı. Tebliğ bir düzenlemenin nasıl uygulanacağını açıklar; genelge ve yönerge idarenin kendi birimlerine yönelik talimatlardır. İSG yönetmeliklerinin hangi maddeye dayandığını 6331 sayılı Kanun sayfasında göreceğiz.

Yaptırım türleri ve İSG'den örnekler
TürKim uygular?İSG'den örnek
CezaiCeza mahkemesiTaksirle yaralamada hapis ya da adli para cezası
İdariİdare (Bakanlık, valilik)İdari para cezası, işin durdurulması, belgenin askıya alınması
HukukiHukuk mahkemesiTazminat, sözleşmenin hükümsüzlüğü, cebri icra
Akılda kalsın: Basamaklar: Anayasa → kanun (= antlaşma) → CB kararnamesi → yönetmelik → tebliğ, genelge, yönerge. Kural tek: alttaki üsttekine aykırı olamaz. Tüzük 2017'de kalktı. Yaptırım üç kapıdan gelir: mahkeme ceza verir, idare para cezası ve durdurma uygular, hukuk mahkemesi tazminata hükmeder.
Sınavda

Nasıl sorulurNormların sıralaması, bir yönetmeliğin dayanağı ya da bir yaptırımın türü sorulur.

TuzakTebliği yönetmelikle aynı basamakta saymaktır; tebliğ yönetmeliğin ve kanunun altındadır. İkinci tuzak, idari para cezasını cezai yaptırım sanmaktır: idari para cezasını idare verir, hapis ve adli para cezasına ise ceza mahkemesi hükmeder.

↕Sıralama üstten alta

  1. İSG Hizmetleri Yönetmeliği
  2. Anayasa
  3. Tehlike Sınıfları Tebliği
  4. Cumhurbaşkanlığı kararnamesi
  5. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

?Soru çöz

Bir iş kazasından sonra aşağıdaki yaptırımlardan hangisi idari yaptırım değildir?

✓ A. Hapis cezasına ceza mahkemesi hükmeder; bu cezai yaptırımdır. B idari para cezasını idare verir; C işin durdurulması idarenin kararıdır; D belgenin askıya alınması da Bakanlığın uyguladığı idari bir yaptırımdır. Üçü de idaridir.
MEVZUAT · ANAYASA

Anayasa'da çalışma: yaşama hakkından dinlenme hakkına

İSG Mevzuatı · Hukuk · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİş sağlığı ve güvenliği nedir, amaçları nelerdir?Bağlantılı konudan (İSG’nin temel kavramları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

İş sağlığı ve güvenliği (İSG), iş yapılırken ortaya çıkan ve çalışanın sağlığına, işyerine ya da üretime zarar verebilecek tehlikeleri önceden tanıyıp kaynağında önlemeye yönelik, birçok bilim dalının ortak çalışmasıdır. Üç amacı vardır: çalışanı korumak, üretim güvenliğini sağlamak ve işletme güvenliğini sağlamak. Çağdaş yaklaşım zarar olduktan sonra tazmin etmeyi değil, zarar oluşmadan önlemeyi esas alır.

İSG nedir, amaçları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Anayasa'da çalışma hayatı ve iş sağlığıyla ilgili hangi maddeler var? Anayasa'nın 50. maddesi neyi düzenler?

Kısa cevap: Anayasa'da İSG'nin dayanağı olan başlıca maddeler şunlardır: md.17 yaşama, maddi ve manevi varlığı koruma hakkı; md.48 çalışma ve sözleşme hürriyeti; md.49 çalışmanın herkesin hakkı ve ödevi olması; md.50 kimsenin yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işte çalıştırılamaması ve dinlenme hakkı; md.56 sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı; md.60 sosyal güvenlik hakkı.

Bir tekstil atölyesine gelen müfettiş, 16 yaşındaki bir çalışanı gece vardiyasında boya kazanının başında buluyor. Bu sahneye itiraz eden ilk metin bir yönetmelik değil, Anayasa'dır.

Anayasa çalışmayı iki yönden ele alır: bir hürriyet ve hak olarak, bir de korunması gereken bir alan olarak. İSG'nin en üstteki dayanağı md.17'dir: herkes yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. İşyerindeki her önlem, bu hakkın çalışma hayatındaki karşılığıdır.

Anayasa'nın çalışma ve sağlıkla ilgili maddeleri
MaddeBaşlıkÖzü
17Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığıYaşama ve vücut bütünlüğü: İSG'nin en üst dayanağı
18Zorla çalıştırma yasağıHiç kimse zorla çalıştırılamaz; angarya yasaktır
48Çalışma ve sözleşme hürriyetiHerkes dilediği alanda çalışabilir; özel teşebbüs kurmak serbesttir
49Çalışma hakkı ve ödeviÇalışma herkesin hakkı ve ödevidir; Devlet çalışanları ve işsizleri korur
50Çalışma şartları ve dinlenme hakkıYaşa, cinsiyete, güce uygun iş; özel korunanlar; dinlenme
56Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunmasıSağlıklı ve dengeli çevrede yaşama; Devlet sağlığı korur
60Sosyal güvenlik hakkıHerkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir; iş kazası sigortasının dayanağı

md.50: dört cümlelik koruma

İSG sınavının en çok sorduğu madde budur ve dört cümledir: “Kimse, yaşına, cinsiyetine ve gücüne uymayan işlerde çalıştırılamaz. Küçükler ve kadınlar ile bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar çalışma şartları bakımından özel olarak korunurlar. Dinlenmek, çalışanların hakkıdır. Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir.” Baştaki atölye sahnesine itiraz eden cümle ilkidir: 16 yaşındaki bir genç, gücüne ve yaşına uymayan işe konmuştur. Özel korunan grupların ayrıntısını Özel politika gerektiren gruplar sayfasında, dinlenme ve izin sürelerini Çalışma süreleri ve izinler sayfasında göreceğiz.

Ek bilgi: hukuk testinde genel anayasa bilgisi

Hukuk sorularında zaman zaman çalışma hayatı dışından genel anayasa bilgisi de gelir. Örneğin md.93'e göre TBMM her yıl Ekim ayının ilk günü kendiliğinden toplanır ve bir yasama yılında en çok üç ay tatil yapabilir. md.104 yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanına ait olduğunu, md.90 uluslararası antlaşmaların onayını düzenler.

Akılda kalsın: Anayasa'nın İSG kapıları: 17 yaşam, 18 zorla çalıştırma yok, 48 hürriyet, 49 hak ve ödev, 50 şartlar ve dinlenme, 56 sağlıklı çevre, 60 sosyal güvenlik. md.50'nin iki üçlüsü: uygun iş = yaş, cinsiyet, güç; özel korunan = küçükler, kadınlar, bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar.
Sınavda

Nasıl sorulurBir hükmün hangi maddede yer aldığı ya da md.50'de sayılanlardan hangisinin olmadığı sorulur.

TuzakÇalışmayı yalnız bir hak sanmaktır; md.49'a göre çalışma herkesin hakkı ve ödevidir. İkinci tuzak, md.50'deki özel korunan gruplara yaşlıları ya da yabancıları eklemektir; maddede küçükler, kadınlar ve bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar sayılır.

⇄Bilgi eşleştirme madde → hüküm

?Soru çöz

Anayasa'nın 50. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi çalışma şartları bakımından özel olarak korunanlar arasında sayılmamıştır?

✓ C. md.50 yaşlıları saymaz; yaşlı çalışanın korunması kanun düzeyindedir. A küçükler, B kadınlar ve D bedeni ve ruhi yetersizliği olanlar maddenin ikinci cümlesinde açıkça sayılır.
MEVZUAT · 4857 md.2, 4

İş Kanunu'nun kavramları: işçi, işveren vekili ve asıl işveren-alt işveren ilişkisi

İSG Mevzuatı · Hukuk · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTürkiye'de iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı nasıl gelişti? İlk düzenleme hangisidir?Bağlantılı konudan (İSG’nin temel kavramları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Türkiye'de ilk düzenleme, Ereğli kömür havzası için hazırlanan Dilaver Paşa Nizamnamesi'dir (1865); bunu bütün madenleri kapsayan Maadin Nizamnamesi (1869) izledi. Cumhuriyet döneminde 1930'da Umumi Hıfzıssıhha Kanunu, 1936'da ilk iş kanunu olan 3008, ardından 1475 (1971) ve 4857 (2003) sayılı İş Kanunları çıktı. İSG 2012'de 6331 sayılı Kanun'la ayrı bir kanuna kavuştu.

Türkiye'de İSG'nin gelişimi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

4857 sayılı İş Kanunu'na göre işçi, işveren, işveren vekili ve alt işveren kimdir? Asıl işveren alt işverenin işçisine karşı sorumlu mudur?

Kısa cevap: 4857'ye göre işçi, bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişidir; işveren, işçi çalıştıran gerçek ya da tüzel kişi veya tüzel kişiliği olmayan kurumdur. İşveren vekili, işveren adına hareket edip işin, işyerinin ve işletmenin yönetiminde görev alan kişidir; işlemlerinden doğrudan işveren sorumludur. Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur.

Bir AVM inşaatında aynı gün dört firma çalışıyor: ana yüklenici, elektrik tesisatçısı, cam cephe firması ve güvenlik şirketi. Bir kazada ilk soru “Kimin işçisi?”, ikincisi “Kim sorumlu?” olur.

4857 md.2 ilişkinin taraflarını tanımlar. İşçi iş sözleşmesiyle çalışan gerçek kişidir, işveren onu çalıştırandır, aralarındaki bağ iş ilişkisidir. İşyeri yalnız üretim alanı değildir: işyerine bağlı yerler, dinlenme, emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve eğitim yerleri, avlu gibi eklentiler ve araçlar da işyerinden sayılır. 6331'in “çalışan” tanımının bundan neden geniş olduğunu 6331 sayılı Kanun sayfasında göreceğiz.

İşveren vekili fabrikanın üretim müdürü, şantiye şefi gibi işveren adına yönetim yetkisi kullanan kişidir. İşçilere karşı işlemlerinden doğrudan işveren sorumludur. İşveren için öngörülen sorumluluklar vekile de uygulanır, ama vekillik kişinin işçilik haklarını ortadan kaldırmaz: şantiye şefi hem işveren vekili hem işçidir.

Asıl işveren-alt işveren

Bir işveren, işyerindeki yardımcı işleri (yemekhane, temizlik, güvenlik) ya da asıl işin bir bölümünü başka bir işverene verebilir. Asıl işin bölünmesi ancak işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde olur; alt işveren de işçilerini yalnız o işyerinde aldığı işte çalıştırır. Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. İlişki işçinin haklarını kısıtlamak için kurulmuşsa, örneğin daha önce o işyerinde çalışan biriyle alt işveren ilişkisi kurulursa, muvazaa (danışıklı işlem) sayılır ve alt işverenin işçileri baştan beri asıl işverenin işçisi kabul edilir. Alt işverenlikte İSG yükümlülüklerinin nasıl bölüşüldüğünü Özel politika gerektiren gruplar sayfasında göreceğiz.

Asıl işveren işi devredebilir, sorumluluğu devredemez.Görsel: Sınav Defteri
4857 md.4: istisna ve istisnanın istisnası
Kanun uygulanmazAma şu işler kapsamdadır
Deniz ve hava taşıma işleriKıyı, liman ve iskelelerde yükleme-boşaltma; havacılığın yer tesisleri
50 ve daha az işçili tarım ve orman işleriTarım aleti atölye ve fabrikaları; tarım işletmelerindeki yapı işleri
Ev hizmetleri; aile ve 3. dereceye kadar hısımların evde yaptığı el sanatlarıHalka açık ya da işyeri eklentisi park ve bahçe işleri
Çıraklar, sporcular, rehabilite edilenler; 3 kişinin çalıştığı esnaf işyerleriDeniz İş Kanunu dışındaki denizlerde su ürünleri üretimi
Akılda kalsın: İşçi = iş sözleşmesi; işveren vekili = yönetim yetkisi, işlemlerinden işveren sorumlu. Alt işveren yalnız yardımcı iş ya da uzmanlık gerektiren asıl iş bölümü alabilir; asıl işveren birlikte sorumlu. Kuralı dolanan ilişki muvazaa: işçi baştan asıl işverenin sayılır.
Sınavda

Nasıl sorulurBir işyeri senaryosunda kimin işveren vekili ya da alt işveren olduğu, asıl işverenin sorumluluğu veya md.4 istisnaları sorulur.

Tuzakİşi alt işverene verince asıl işverenin sorumluluktan kurtulduğunu düşünmektir; asıl işveren alt işverenle birlikte sorumludur. İkinci tuzak, deniz taşıma istisnasını limandaki yükleme-boşaltmaya da uygulamaktır; liman işleri kapsamdadır.

⇄Bilgi eşleştirme kişi → hukuki durum

✎Boşluk doldurma alt işverenlik

Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle sorumludur. Asıl iş ancak işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle gerektiren işlerde alt işverene verilebilir. Daha önce o işyerinde çalıştırılan kişiyle alt işveren ilişkisi kurulursa ilişki sayılır.

birlikte · uzmanlık · muvazaalı · ayrı ayrı · süreksiz
MEVZUAT · 4857 md.8–15

İş sözleşmesi türleri: belirli, belirsiz, kısmi, çağrı üzerine ve deneme süreli

İSG Mevzuatı · Hukuk · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla89/391/AET sayılı AB çerçeve direktifi nedir? 6331 sayılı Kanun ile ilişkisi ne?Bağlantılı konudan (Ulusal ve uluslararası kuruluşlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

89/391/AET sayılı Çerçeve Direktif (1989), AB'de işverenin genel yükümlülüğünü, genel önleme ilkelerini, risk değerlendirmesini, koruyucu hizmetleri ve çalışanların bilgilendirilmesi, eğitimi ve katılımını düzenler. 6331 sayılı Kanun bu direktif esas alınarak hazırlandı; md.5'teki ilkeler direktifin genel önleme ilkeleridir. Ayrıntıyı bireysel direktifler verir; İSG yönetmeliklerinin çoğu bunlara paralel hazırlandı.

AB mevzuatı: 89/391/AET çerçeve direktifi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

4857'ye göre iş sözleşmesi türleri nelerdir? Deneme süresi en çok kaç aydır?

Kısa cevap: İş sözleşmesi, işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir; kural olarak şekle bağlı değildir, ama süresi bir yıl ve daha fazla olan sözleşme yazılı yapılır. Sözleşme belirli ya da belirsiz süreli; tam süreli, kısmi süreli, çağrı üzerine, uzaktan ya da deneme süreli olabilir. Deneme süresi en çok iki aydır, toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir.

Bir kargo şirketinin aktarma merkezine aynı ay dört kişi alınıyor: biri süresiz, biri altı aylık bir proje için, biri haftada 20 saat, biri de yalnız yoğun günlerde çağrıldığında gelecek. Dördü de işçidir; sözleşmeleri farklıdır.

4857 md.8'e göre iş sözleşmesinin üç unsuru vardır: iş görme, ücret ve bağımlılık. Bağımlılık işçiyi bağımsız çalışan bir ustadan ayırır: işçi işverenin talimatıyla, onun organizasyonu içinde çalışır. Sözleşme kural olarak sözlü de kurulabilir; ancak süresi bir yıl ve daha fazla olanlar yazılı yapılır. Yazılı sözleşme yoksa işveren en geç iki ay içinde çalışma koşullarını gösteren yazılı bir belge verir. Nitelikleri gereği en çok otuz iş günü süren işler süreksiz iştir ve bazı hükümler bunlara uygulanmaz.

İş sözleşmesi türleri
TürNe zaman?Kritik kural
Belirsiz süreliSüre konmamışsaAsıl kural budur
Belirli süreliBelirli süreli iş, işin tamamlanması gibi objektif koşul; yazılıEsaslı neden yoksa zincirleme yapılamaz; yapılırsa baştan belirsiz sayılır
Kısmi süreliHaftalık süre emsal tam süreliden önemli ölçüde azFarklı işlem yasak; ücret çalışılan süreye orantılı
Çağrı üzerineİhtiyaç olunca çağrılır; yazılıSüre belirlenmemişse haftada 20 saat; çağrı en az 4 gün önce; her çağrıda en az 4 saat üst üste
Uzaktan çalışmaEvde ya da teknolojik araçlarla; yazılıİşveren İSG bilgilendirmesi, eğitim, sağlık gözetimi ve ekipman güvenliği sağlar
Deneme süreliDeneme kaydı konmuşsaEn çok 2 ay (TİS ile 4 ay); bildirimsiz ve tazminatsız fesih; çalışılan günlerin ücreti saklı

Belirli süreli ve geçici işlerde çalışanlar için ayrı bir İSG yönetmeliği vardır. Ulusal ve uluslararası kuruluşlar sayfasında gördüğümüz AB direktiflerinden birine (91/383/AET) paralel hazırlandı. Ayrıntısını Özel politika gerektiren gruplar sayfasında göreceğiz.

Karıştırılan rakamlar
RakamNeye ait?
2 ayDeneme süresinin üst sınırı ve yazılı sözleşme yoksa çalışma koşulları belgesinin verilme süresi
4 ayDeneme süresinin TİS ile uzatılabileceği sınır
20 saatÇağrı üzerine çalışmada süre belirlenmemişse haftalık süre
4 gün / 4 saatÇağrının en geç yapılacağı süre / her çağrıda en az kesintisiz çalışma
30 iş günüSüreksiz işin üst sınırı
Akılda kalsın: Üç unsur: iş + ücret + bağımlılık. Şüphede sözleşme belirsiz sayılır. Deneme 2 ay (TİS ile 4), çağrı üzerine 20 saat · 4 gün · 4 saat, süreksiz iş 30 iş günü. Bir yıl ve üstü sözleşme yazılı.
Sınavda

Nasıl sorulurSözleşme türlerine ilişkin ifadelerden hangisinin yanlış olduğu ya da bir rakam sorulur.

TuzakDeneme süresini üç ay sanmaktır: en çok iki aydır, yalnız toplu iş sözleşmesiyle dört aya çıkar. İkinci tuzak, çağrı üzerine çalışmada süre belirlenmemişse haftalık süreyi 30 ya da 45 saat saymaktır; kanun 20 saat kabul eder.

✎Boşluk doldurma rakamlar

İş sözleşmesine konan deneme süresi en çok aydır ve toplu iş sözleşmesiyle aya kadar uzatılabilir. Çağrı üzerine çalışmada süre belirlenmemişse haftalık çalışma süresi saat kararlaştırılmış sayılır.

iki · dört · yirmi · üç · otuz

?Soru çöz

4857 sayılı İş Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ B. Kanun bu durumda haftalık süreyi yirmi saat kabul eder; otuz saat yanlıştır. A md.15'in hükmüdür, doğru; C md.8'e göre bir yıl ve üstü sözleşme yazılı yapılır, doğru; D md.11'in zincirleme yasağıdır, doğru.
MEVZUAT · 4857 md.17–21

Süreli fesih ve iş güvencesi: bildirim süreleri ve geçerli sebep

İSG Mevzuatı · Hukuk · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla4857'ye göre iş sözleşmesi türleri nelerdir? Deneme süresi en çok kaç aydır?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

İş sözleşmesi, işçinin bağımlı olarak iş görmeyi, işverenin ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir; kural olarak şekle bağlı değildir, ama süresi bir yıl ve daha fazla olan sözleşme yazılı yapılır. Sözleşme belirli ya da belirsiz süreli; tam süreli, kısmi süreli, çağrı üzerine, uzaktan ya da deneme süreli olabilir. Deneme süresi en çok iki aydır, toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir.

İş sözleşmesi türleri ve deneme süresi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Belirsiz süreli iş sözleşmesinin feshinde bildirim süreleri ne kadardır? İş güvencesinden hangi işçiler yararlanır?

Kısa cevap: Belirsiz süreli sözleşmeyi fesheden taraf önce karşı tarafa bildirir; süre kıdeme göre 2, 4, 6 ya da 8 haftadır ve asgaridir (md.17). Otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli sözleşmesini fesheden işveren, ayrıca geçerli bir sebep göstermek zorundadır. Buna iş güvencesi denir (md.18).

Kırk işçili bir lojistik deposunda sekiz aydır çalışan forklift operatörüne vardiya amiri “Yarından itibaren gelme” diyor. Operatörün iki sorusu var: “Önceden haber vermeleri gerekmez mi?” ve “Sebepsiz çıkarabilirler mi?”

Süreli fesih (md.17)

Belirsiz süreli sözleşmeyi feshetmek isteyen taraf önce karşı tarafa bildirir; süre dolunca sözleşme sona erer. Süreler asgaridir, sözleşmeyle artırılabilir. Bildirime uymayan taraf bildirim süresi ücreti tutarında tazminat öder; işveren bu ücreti peşin vererek de feshedebilir. Bildirim süresince işçiye günde en az iki saat iş arama izni verilir (md.27).

Bildirim süreleri haftayla sayılır ve kıdem arttıkça ikişer hafta uzar.Görsel: Sınav Defteri

İş güvencesi (md.18–21)

İş güvencesinin üç şartı: üçü birden aranır
ŞartEşikNot
İşyeri30 veya daha fazla işçiİşkolundaki işyerleri birlikte sayılır
KıdemEn az 6 ayYer altı işlerinde kıdem şartı aranmaz
SözleşmeBelirsiz süreliBelirli süreli sözleşme bu korumanın dışındadır

Üç şart varsa işveren, işçinin yeterliliğinden, davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin, işin gereklerinden doğan geçerli bir sebep göstermek zorundadır. Fesih yazılı yapılır ve sebep açıkça yazılır. Sendika üyeliği, işverene karşı yetkili makama başvurmak ve hamilelik geçerli sebep sayılmaz. Şartlardan biri eksikse geçerli sebep aranmaz; ama fesih hakkı kötüye kullanılırsa işveren bildirim süresinin üç katı tazminat öder (md.17).

Akılda kalsın: Bildirim 2-4-6-8 hafta; eşikler 6 ay, 1,5 yıl, 3 yıl, her basamak +2 hafta. İş güvencesi üç şartı birden ister: 30 işçi + 6 ay kıdem + belirsiz süreli sözleşme. Biri eksikse geçerli sebep aranmaz, ama bildirim süresi yine işler.
Sınavda

Nasıl sorulurKıdeme göre bildirim süresi ya da verilen işçinin iş güvencesinden yararlanıp yararlanmadığı sorulur.

TuzakBildirim sürelerini gün ya da ay sanmaktır; süreler haftadır. İkinci tuzak, iş güvencesi eşiğini başka eşiklerle karıştırmaktır: 4857'de 30 işçi ve 6 ay kıdem aranır. “50 çalışan ve altı aydan uzun süren iş” kurulun kurulma şartıdır; onu Çalışan eğitimi, katılım ve kurullar sayfasında göreceğiz.

⇄Bilgi eşleştirme kıdem → bildirim

?Soru çöz

4857 sayılı İş Kanunu'na göre aşağıdaki işçilerden hangisinin sözleşmesini fesheden işveren geçerli bir sebep göstermek zorundadır?

✓ C. Üç şart birden var: 30'dan çok işçi, 6 aydan uzun kıdem ve belirsiz süreli sözleşme. A işyeri 30 işçi eşiğinin altında kalıyor; B kıdem 6 ayı doldurmamış ve iş yer altı işi değil; D sözleşme belirli süreli, md.18 yalnız belirsiz süreli sözleşmeyi korur.
MEVZUAT · 4857 md.24–25 · 1475 md.14

Haklı nedenle derhâl fesih ve kıdem tazminatı

İSG Mevzuatı · Hukuk · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTehlike ile risk arasındaki fark nedir? Ramak kala olay nedir?Bağlantılı konudan (İSG’nin temel kavramları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

6331 sayılı Kanun'a göre tehlike, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelidir. Risk, tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonucun meydana gelme ihtimalidir. Önleme, riskleri ortadan kaldırmak veya azaltmak için alınan tedbirlerin tümüdür. Ramak kala olay, zarar verme potansiyeli olduğu hâlde zarar vermeyen olaydır; tanımı 6331'de değil, İSG Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği'ndedir.

Tehlike, risk, önleme, ramak kala

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İşçi ve işveren hangi sebeplerle iş sözleşmesini derhâl feshedebilir? Kıdem tazminatı hangi hâllerde ödenir?

Kısa cevap: Haklı nedenle fesihte bildirim süresi beklenmez. İşçi md.24'e, işveren md.25'e göre sağlık, ahlak ve iyi niyet ile zorlayıcı sebeplerle sözleşmeyi derhâl fesheder; işverende gözaltı ve tutukluluk da sebeptir. En az bir yıl çalışan işçi, sayılan hâllerde her tam yıl için 30 günlük ücret kadar kıdem tazminatı alır (1475 md.14); md.25/II feshinde alamaz.

Bir boya fabrikasında dört yıldır çalışan bir operatör, solvent buharından başlayan şikâyetlerini işyeri hekimine anlatıp soruyor: “Ayrılırsam beklemem gerekir mi, kıdemimi alır mıyım?”

Haklı nedenle derhâl fesih (md.24–25)

Haklı nedenle fesih: işçi ve işveren
Sebepİşçi (md.24)İşveren (md.25)
I. Sağlıkİşin niteliğinden doğan bir sebeple iş, işçinin sağlığı ya da yaşayışı için tehlikeli olursa; sürekli görüştüğü kişi bulaşıcı hastalığa tutulursaKendi kastı, düzensiz yaşayışı ya da içki düşkünlüğünden doğan hastalıkta devamsızlık ardı ardına 3 ya da ayda 5 iş gününü aşarsa; öteki hastalıklarda bildirim süresi + 6 haftayı aşarsa
II. Ahlak ve iyi niyetYanıltma, sataşma, taciz, ücretin ödenmemesiSataşma, işyerine sarhoş ya da uyuşturucu almış gelmek, işin güvenliğini tehlikeye düşürmek, izinsiz devamsızlık
III. Zorlayıcı sebepİşyerinde bir haftadan fazla iş durursaİşçiyi bir haftadan fazla çalışmaktan alıkoyarsa

İşverende dördüncü bent gözaltı ya da tutukluluktur. Ahlak ve iyi niyet hâllerinde fesih hakkı, öğrenmeden itibaren altı iş günü, her hâlde olaydan itibaren bir yıl içinde kullanılır.

Kıdem tazminatı (1475 md.14)

4857 kıdem tazminatını yeniden düzenlemedi; 1475 sayılı eski kanunun 14. maddesi yürürlükte kaldı. En az bir yıl çalışan işçiye her tam yıl için 30 günlük ücret ödenir, artan süre oranlanır: 6 yıl 4 ay kıdemli, 40.000 TL giydirilmiş brüt ücretli işçi 6 × 40.000 + 4/12 × 40.000 ≈ 253.333 TL alır (yasal tavanı aşmamak kaydıyla). Hak doğuran hâller: işverenin feshi (md.25/II hariç), işçinin md.24'e göre feshi, askerlik, emeklilik, ölüm, kadın işçinin evlendikten sonraki bir yıl içinde ayrılması.

Akılda kalsın: Haklı fesih üç başlık: sağlık, ahlak ve iyi niyet, zorlayıcı sebep (işverende + gözaltı). Ahlak hâllerinde süre: öğrenmeden 6 iş günü, olaydan 1 yıl. Kıdem: en az 1 yıl, her yıl 30 gün. md.24 feshinde kıdem ödenir, md.25/II feshinde ödenmez.
Sınavda

Nasıl sorulurHaklı fesih sebebi ya da kıdemin hangi hâlde ödendiği sorulur.

Tuzakİşverenin her haklı feshinde kıdemin yandığını düşünmektir: yalnız md.25/II (ahlak ve iyi niyet) hâlinde ödenmez; sağlık sebebiyle (md.25/I) fesihte ödenir. İkinci tuzak, kendisi ayrılan işçinin kıdem alamayacağını sanmaktır; md.24'e göre haklı fesihte alır.

⇄Bilgi eşleştirme olay → kıdem

?Soru çöz

Dört yıllık kıdemi olan bir boya fabrikası işçisi, işin niteliğinden doğan solvent maruziyetinin sağlığını tehlikeye soktuğunu belgeleyerek sözleşmesini bildirim süresi beklemeden feshediyor. 4857 ve 1475 sayılı kanunlara göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ D. İşin niteliğinden doğan sağlık tehlikesi md.24/I'deki haklı nedendir; işçi bildirim beklemez ve kıdem alır. A bildirim tazminatı süreli fesihtedir, haklı fesihte değil; B altı iş günü ahlak hâllerinde hakkı kullanma süresidir, bekleme süresi değil; C işçinin md.24'e göre feshi kıdem hakkı doğurur.
MEVZUAT · TBK md.417 · 5510 md.21

İş kazasında işverenin sorumluluğu: tazminat, SGK rücuu, ceza ve idari yaptırım

İSG Mevzuatı · Hukuk · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTürkiye'de iş sağlığı ve güvenliğinden sorumlu kurumlar hangileridir? İSGGM, İSGÜM, İş Teftiş Kurulu ve SGK ne iş yapar?Bağlantılı konudan (Ulusal ve uluslararası kuruluşlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Türkiye'de İSG'nin çatısı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığıdır. İSG Genel Müdürlüğü (İSGGM) politika ve mevzuat hazırlar, OSGB'leri ve eğitim kurumlarını yetkilendirir; ona bağlı İSGÜM ölçüm, analiz ve araştırma yapar; iş müfettişleri denetler. SGK iş kazası ve meslek hastalığı bildirimlerini alır, sigorta yardımlarını öder. Ulusal İSG Konseyi (6331 md.21) tavsiyede bulunur.

Ulusal kuruluşlar ve Ulusal İSG Konseyi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İş kazasında işverenin hukuki ve cezai sorumluluğu nedir? SGK işverene rücu eder mi?

Kısa cevap: İş kazasında işverenin sorumluluğu dört yönlüdür. Türk Borçlar Kanunu md.417'ye göre zarar gören çalışana ya da yakınlarına maddi ve manevi tazminat öder. Kaza işverenin kastı ya da İSG mevzuatına aykırı hareketi sonucu olmuşsa SGK, yaptığı ödemeleri işverene rücu eder (5510 md.21). Ceza sorumluluğu kişiseldir; idari yaptırımlar ise 6331'e dayanır.

Bir şantiyede iskele platformu çöküyor, bir işçi ağır yaralanıyor. Aynı olay dört ayrı dosya açar: hukuk mahkemesinde tazminat, SGK'da rücu, savcılıkta ceza soruşturması ve Bakanlıkta idari işlem.

Önce çalışanın hakları

Çalışanın İSG'den doğan en güçlü hakkı, ciddi ve yakın tehlike karşısında çalışmaktan kaçınmaktır (6331 md.13). Talebine rağmen tedbir alınmazsa iş sözleşmesiyle çalışan, sözleşmesini feshedebilir; işçi için bu, yukarıda gördüğümüz md.24'teki haklı nedenle fesih yoludur. Hakkın adım adım işleyişini 6331 sayılı Kanun sayfasında göreceğiz.

Bir kaza, dört sorumluluk

İş kazasında işverenin sorumluluğu
SorumlulukDayanakSonuç
HukukiTBK md.417Çalışana ve yakınlarına maddi tazminat (tedavi, iş göremezlik), manevi tazminat, ölümde destekten yoksun kalma tazminatı
SGK rücuu5510 md.21SGK'nın yaptığı ödemeler ve bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri işverene ödettirilir
CezaiTCK md.85 (taksirle öldürme), md.89 (taksirle yaralama)Kusuru olan gerçek kişilere hapis ya da adli para cezası
İdari6331 md.25–26İşin durdurulması, idari para cezası

TBK md.417, işverene işyerinde İSG'nin sağlanması için gerekli her türlü önlemi alma, işçiye de bu önlemlere uyma borcu yükler. İşverenin kanuna ve sözleşmeye aykırı davranışı sonucu işçinin ölümü ya da vücut bütünlüğünün zedelenmesinden doğan zararlar, sözleşmeye aykırılıktan doğan sorumluluk hükümlerine göre tazmin edilir. İşçinin de kusuru varsa tazminat indirilebilir, ama işverenin sorumluluğu kalkmaz.

5510 md.21'e göre kaza ya da meslek hastalığı işverenin kastı veya İSG mevzuatına aykırı hareketi sonucu meydana gelmişse, SGK'nın yaptığı ödemeler ve bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değeri işverene ödettirilir. Ceza sorumluluğu ise şahsidir: şirkete hapis cezası verilmez, kusuru olan işveren, vekil ya da görevli kişi yargılanır. Bildirim süresini ve idari yaptırımları İş kazası bildirimi ve yaptırımlar sayfasında göreceğiz.

Akılda kalsın: Bir kaza, dört dosya: hukuk (TBK 417, tazminat), SGK (5510 md.21, rücu), ceza (TCK 85 ve 89, kişiye), idare (6331 md.25–26, durdurma ve para cezası). Rücu şartı: işverenin kastı ya da mevzuata aykırılığı. Ceza kişiseldir; tazminat ve idari para cezası işverene gelir.
Sınavda

Nasıl sorulurBir kaza senaryosu verilip hangi sorumluluğun hangi kanuna dayandığı ya da SGK'nın rücu şartı sorulur.

TuzakSGK'nın her kazada işverene rücu ettiğini sanmaktır; rücu için işverenin kastı ya da İSG mevzuatına aykırı hareketi gerekir. İkinci tuzak, çalışanın da kusuru olunca işverenin sorumluluğunun tamamen kalktığını düşünmektir; çalışanın kusuru tazminatı azaltabilir, işverenin sorumluluğunu kaldırmaz.

Kendini sına: 2, 4, 6, 30 ve 1 yıl bu sayfada hangi kurallara ait? Önce kendin say, sonra aç.
Sayfanın rakamları: karışanlar yan yana
RakamNeye ait?Yanında karışan
2Deneme süresi en çok 2 ay; yazılı belge en geç 2 aydaEn kısa bildirim 2 hafta; iş arama izni günde 2 saat
4Deneme TİS ile 4 ay; çağrı 4 gün önce, en az 4 saat6 ay–1,5 yıl kıdemde bildirim 4 hafta
6İş güvencesi için kıdem en az 6 ayAhlak hâllerinde fesih hakkı 6 iş günü; hastalıkta bildirim + 6 hafta
30İş güvencesi eşiği 30 işçiKıdemde her yıl 30 gün; süreksiz iş en çok 30 iş günü
1 yılKıdem hakkı için en az 1 yıl çalışma1 yıl ve üstü sözleşme yazılı; ahlak hâllerinde olaydan 1 yıl
5050 ve daha az işçili tarım işi 4857 dışındaKurul şartı 50 çalışan + 6 aydan uzun iş (6331)

✎Boşluk doldurma sorumluluk

TBK md.417'ye göre işçinin ölümü ya da vücut bütünlüğünün zedelenmesinden doğan zararların tazmini, sözleşmeye doğan sorumluluk hükümlerine tabidir. Kaza işverenin kastı ya da İSG mevzuatına aykırı hareketi sonucu olmuşsa SGK, yaptığı ödemeleri işverene eder. Ceza sorumluluğu ; şirkete hapis cezası verilmez.

aykırılıktan · rücu · şahsidir · haksız fiilden · mahsup

?Soru çöz

İşverenin İSG mevzuatına aykırı davranışı sonucu iş kazası geçiren sigortalıya SGK geçici iş göremezlik ödeneği ödemiş ve gelir bağlamıştır. 5510 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. 5510 md.21'e göre İSG mevzuatına aykırılık rücu için yeterlidir; ödemeler ve gelirin ilk peşin sermaye değeri işverene ödettirilir. B kastı tek şart sayar, oysa mevzuata aykırı hareket de yeter; C rücu ile idari para cezası ayrı yaptırımlardır, birbirinden düşülmez; D işçinin tazminat hakkı ile SGK'nın rücu hakkı ayrı ayrı vardır.

Karma tekrar

Bu sayfadan ve önceki 2 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Elliyi aşkın meslekteki hastalıkları sistemli olarak inceleyen, hekimlere hastanın mesleğini sormayı öğütleyen ve bu yüzden “iş hekimliğinin babası” sayılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

✓ D. Ramazzini 1700'de zanaatkârların hastalıklarını sistemli inceledi ve hastanın mesleğini sormayı hekimliğe kazandırdı. A Pott ilk mesleki kanseri (baca temizleyicileri, 1775) tanımladı; B Agricola madencilerin hastalıklarını ve havalandırmayı anlattı, ama meslekleri sistemli taramadı; C Hipokrat Antik Çağ hekimidir, meslek hastalıkları üzerine sistemli bir eser bırakmadı.Kaynak: İSG’nin temel kavramları · Dünyada İSG'nin gelişimi

?Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliğinin amaçlarından biri değildir?

✓ C. Ücret artışı bir çalışma ilişkisi ve toplu pazarlık konusudur, İSG'nin amacı değildir. A çalışanı korumak, İSG'nin asıl amacıdır; B üretim güvenliğidir; D işletme güvenliğidir. Üçü de İSG'nin amaçlarındandır.Kaynak: İSG’nin temel kavramları · İSG nedir, amaçları

?Soru 3

Türkiye'de kayıtlı meslek hastalığı sayısının iş kazası sayısına göre çok düşük olmasının nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

✓ C. Düşük sayı maruziyetin azlığını değil tanı, kayıt ve bildirim eksikliğini gösterir; gelişmiş ülkelerde tanı sayısının yüksek olması da bunu destekler. A gizli dönem yüzünden hastalık çoğu zaman iş değiştikten sonra çıkar; B iş öyküsü sorulmazsa bağ kurulmaz; D kayıt dışı ve korkan çalışan bildirim yapmaz. Üçü de gerçek nedenlerdir.Kaynak: İSG’nin temel kavramları · İSG göstergeleri ve istatistikler

?Soru 4

89/391/AET sayılı Çerçeve Direktif ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

✓ A. Türkiye AB üyesi değildir ve direktif onaylanan bir uluslararası antlaşma değildir; Türkiye direktifi kendi kanun ve yönetmeliklerine aktararak uyum sağlar. Anayasa md.90 ILO sözleşmesi gibi onaylanan antlaşmalar içindir. B doğru, md.5 direktifin genel önleme ilkelerinden gelir; C doğru, 6331 md.4/2'nin kaynağıdır; D doğru, gürültü 2003/10, titreşim 2002/44 ile düzenlenir.Kaynak: Ulusal ve uluslararası kuruluşlar · AB mevzuatı: 89/391/AET çerçeve direktifi

?Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi bir işyerinde olumlu güvenlik kültürünün göstergesi değildir?

✓ B. Kazayı tek bir kişinin kusuruna bağlayıp cezayla kapatmak suçlama kültürüdür; kök neden aranmadığı için kaza tekrar eder. A bildirime güvenildiğini gösterir, kötüye işaret değildir; C yönetimin görünür taahhüdüdür; D çalışan katılımıdır. Üçü de olumlu kültürün göstergesidir.Kaynak: İSG’nin temel kavramları · Güvenlik kültürü

?Soru 6

Türkiye'nin onayladığı ILO sözleşmelerinden hangisi, önleyici iş sağlığı hizmetlerinin bütün çalışanlara yayılmasını düzenler?

✓ D. 161 sayılı Sözleşme, önleyici iş sağlığı hizmetlerinin örgütlenmesini ve herkese yayılmasını ister. A 155 genel İSG politikasını ve işverenin ödevlerini koyar, hizmetin örgütlenmesini değil; B 187 ulusal politika, sistem ve program çerçevesidir; C 167 yalnız inşaat sektörüne özgüdür.Kaynak: Ulusal ve uluslararası kuruluşlar · ILO İSG sözleşmeleri: 155, 161, 187

?Soru 7

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

✓ B. Tavsiye kararları onaya açık değildir ve bağlayıcı değildir; bağlayıcı olan, onaylanan sözleşmedir. A üçlü yapıdır, doğru; C ILO 1919'da kuruldu, 1946'da BM'ye bağlandı, doğru; D Anayasa md.90'ın hükmüdür, doğru.Kaynak: Ulusal ve uluslararası kuruluşlar · ILO: kuruluşu, üçlü yapısı, organları

?Soru 8

6331 sayılı Kanun'a göre Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi'nin görevi aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. md.21/1 Konseyi tavsiye organı olarak kurar. A denetim iş müfettişlerinin işidir, idari para cezası da Konseyin yetkisinde değildir; B OSGB yetkilendirmesi İSGGM'nindir; D tanı, Sağlık Bakanlığına bağlı yetkili sağlık kuruluşlarındadır.Kaynak: Ulusal ve uluslararası kuruluşlar · Ulusal kuruluşlar ve Ulusal İSG Konseyi

?Soru 9

4857 sayılı İş Kanunu'na göre aşağıdaki işçilerden hangisinin sözleşmesini fesheden işveren geçerli bir sebep göstermek zorundadır?

✓ C. Üç şart birden var: 30'dan çok işçi, 6 aydan uzun kıdem ve belirsiz süreli sözleşme. A işyeri 30 işçi eşiğinin altında kalıyor; B kıdem 6 ayı doldurmamış ve iş yer altı işi değil; D sözleşme belirli süreli, md.18 yalnız belirsiz süreli sözleşmeyi korur.Kaynak: bu sayfa · Süreli fesih ve iş güvencesi

?Soru 10

Bir metal atölyesinde taşlama tezgâhından fırlayan bir parça, yanında çalışan kişinin koruyucu gözlüğüne çarpıp düşmüş, kimse yaralanmamıştır. Bu olay aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Zarar verme potansiyeli olan bir olay yaşanmış ama kimse zarar görmemiştir; bu ramak kaladır. B iş kazası için ölüm ya da vücut bütünlüğünün bozulması gerekir; C meslek hastalığı tek bir olaydan değil, mesleki maruziyetten doğar; D işle ilgili hastalıkta iş, hastalığın birden çok nedeninden biridir.Kaynak: İSG’nin temel kavramları · Tehlike, risk, önleme, ramak kala
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İSG soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →