İş güvenliği uzmanlığı belgesi: A, B, C sınıfları ve belge yükseltme
İSG Mevzuatı · İSG mevzuatı · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaBir işyerinin tehlike sınıfı nasıl belirlenir? Birden fazla asıl iş yapılan işyerinde hangi sınıf esas alınır?Bağlantılı konudan (Tehlike sınıfları ve İSG hizmetleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Tehlike sınıfı, işyerinde yapılan asıl işin NACE faaliyet koduna göre İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliği'nin Ek-1 listesinden bulunur: az tehlikeli, tehlikeli ya da çok tehlikeli. Birden fazla asıl iş varsa tehlike sınıfı yüksek olan esas alınır. Faaliyet değişikliği en geç bir ay içinde Bakanlığa bildirilir; sınıf değişirse gerekleri 90 günde yerine getirilir.
Tehlike sınıfının belirlenmesi (md.9, Tebliğ)
✎Konu anlatımı
Kimler iş güvenliği uzmanı olabilir? C sınıfından B sınıfına, B sınıfından A sınıfına geçmek için kaç yıl çalışmak gerekir?
Kısa cevap: İş güvenliği uzmanı; mühendis, mimar ya da teknik elemandan Bakanlık belgesi alan kişidir. C sınıfı az tehlikeli, B sınıfı az tehlikeli ve tehlikeli, A sınıfı bütün işyerlerinde çalışır. C belgesiyle en az 3 yıl, B belgesiyle en az 4 yıl fiilen çalışıp eğitim ve sınavı geçen bir üst belgeyi alır. İSG doktorası olan mühendise A belgesi verilir.Bir inşaat mühendisi C sınıfı belgesini yeni almış; ilk iş teklifi bir şantiyeden geliyor. Şantiye çok tehlikeli sınıfta. Teklifi kabul edemez, çünkü belge sınıfı işyerinin sınıfına yetmez.
Kimler uzman olabilir?
İGU Yönetmeliği uzmanı, iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, belge sahibi kişi olarak tanımlar. Belgeye başvurabilenler üç gruptur: mühendislik ya da mimarlık fakültesi mezunları, teknik elemanlar (teknik öğretmen, fizikçi, kimyager, biyolog ve üniversitelerin İSG lisans ya da ön lisans programı mezunları) ve çalışma hayatını denetleyen müfettişler. Hekimlik diploması uzmanlık belgesine götürmez; hekim işyeri hekimliği belgesi alır.
Belge sınıfı ve işyeri sınıfı
6331 md.8/5'e göre uzmanın görev alabilmesi için çok tehlikeli işyerinde (A), tehlikeli işyerinde en az (B), az tehlikeli işyerinde en az (C) sınıfı belge aranır. Yönetmelik aynı kuralı belge tarafından söyler: C az tehlikelide, B az tehlikeli ve tehlikelide, A bütün sınıflarda çalışır. Üst belge alt sınıfı kapsar, alt belge üst sınıfa yetmez. Birden fazla uzman gereken işyerinde İSG Hizmetleri Yönetmeliği sayılan sektörlerde uygun belge sınıfını tam süreli uzmanlardan yalnız birinde arar; işveren zorunlu uzmanın yanında belgeli bir çalışanını yardımcı uzman olarak da görevlendirebilir.
Belge yükseltme (İGU Yön. md.8)
B belgesi, C belgesiyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını uzmanlık sözleşmesiyle belgeleyip B eğitimine katılan ve sınavı geçen mühendis, mimar ya da teknik elemana verilir. A belgesi, B belgesiyle en az dört yıl fiilen görev yapıp A eğitimini ve sınavını geçene verilir. Kestirmeler de vardır: İSG ya da iş güvenliği programında yüksek lisans yapan B sınavına doğrudan girer; doktora yapana A belgesi verilir; İSG lisans programını bitiren C sınavına girer. Genel Müdürlükte ya da iş müfettişi olarak on yıl görev yapan mühendis ve teknik elemanlar da A belgesi alır.
Nasıl sorulurBelge sınıfı verilip uzmanın hangi işyerinde çalışabileceği ya da yükseltme için gereken süre sorulur.
TuzakB'den A'ya geçişte de 3 yıl saymaktır: bu basamak 4 yıldır. İkinci tuzak, B belgeli uzmanı çok tehlikeli işyerine yeterli saymaktır.
Sınavda işaretle2024'te eklenen, sınavsız A ve B belgesi veren İGU Yönetmeliği geçici 9. maddeyi Danıştay 17.12.2025'te iptal etti; yükseltmede eğitim ve sınav kuralını işaretle.
?Soru çöz
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik'e göre (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip bir uzman (A) sınıfı belgeye nasıl geçebilir?