Gürültü: 80, 85 ve 87 dB(A) neyi tetikler?
İş Güvenliği (İSG) · Risk etmenleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaKKD türleri nelerdir? FFP1, FFP2, FFP3 toz maskeleri ve gaz filtresi renk kodları nelerdir?Bağlantılı konudan (KKD ve güvenlik işaretleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.
KKD vücut bölgesine göre seçilir: baret, gözlük ve yüz siperi, kulak tıkacı ve kulaklık, solunum koruyucu, eldiven, güvenlik ayakkabısı ve düşmeye karşı tam vücut kemeri. Toz maskeleri en az %80, %94 ve %99 süzme verimine göre FFP1, FFP2, FFP3 diye sınıflanır. Gaz filtreleri renkle kodlanır: A kahverengi, B gri, E sarı, K yeşil.
✎Konu anlatımı
Gürültü Yönetmeliği'ne göre gürültü maruziyet eylem değerleri ve sınır değeri kaç dB(A)'dır? 80, 85 ve 87 dB(A)'da işveren ne yapar?
Kısa cevap: Gürültü Yönetmeliği 8 saatlik günlük maruziyet için üç değer koyar: en düşük eylem değeri 80 dB(A), en yüksek eylem değeri 85 dB(A), maruziyet sınır değeri 87 dB(A); tepe değerleri sırayla 135, 137 ve 140 dB(C)'dir. 80 aşılınca kulak koruyucu hazır bulundurulur, 85'te kullanımı sağlanıp denetlenir. Koruyucunun etkisi yalnız sınır değerde hesaba katılır.Bir pres atölyesinde iki usta yan yana durup bağırarak konuşuyor; kulaklıkları boyunlarında asılı.
Ses, havadaki basınç dalgalanmasıdır. Kulak çok geniş bir basınç aralığını duyduğu için ses düzeyi logaritmik bir ölçekle, desibel (dB) ile verilir; başvuru basıncı 20 µPa'dır. Günlük maruziyet A ağırlıklı ölçülür [dB(A)]: bu süzgeç, kulağın düşük ve çok yüksek frekanslara daha az duyarlı olmasını taklit eder. Darbeli seslerin anlık tepe basıncı ise C ağırlıklı ölçülür [dB(C)].
Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik (RG 28.07.2013/28721; kısaca Gürültü Yönetmeliği) maruziyeti günlük gürültü maruziyet düzeyi (LEX,8saat) ile ölçer: darbeli gürültü de dahil bütün gürültünün sekiz saatlik iş gününe göre zaman ağırlıklı ortalaması (md.4).
| Değer | LEX,8saat | Tepe (Ptepe) | Kulak koruyucunun etkisi |
|---|---|---|---|
| En düşük maruziyet eylem değeri | 80 dB(A) | 112 Pa · 135 dB(C) | Hesaba katılmaz |
| En yüksek maruziyet eylem değeri | 85 dB(A) | 140 Pa · 137 dB(C) | Hesaba katılmaz |
| Maruziyet sınır değeri | 87 dB(A) | 200 Pa · 140 dB(C) | Hesaba katılır |
Önlemler: kaynak, yol, alıcı
İşveren gürültüyü önce kaynağında yok etmeye ya da azaltmaya çalışır (md.8): daha az gürültülü çalışma yöntemi ve ekipman, düzenli bakım. Sonra yayılma yolunda: perdeleme, kapatma, emici örtü, yalıtım. En son alıcıda: maruziyet süresini kısaltmak, dinlenme araları ve kulak koruyucu. 85 dB(A) aşılırsa teknik ve örgütsel önlemleri içeren bir eylem planı yapılır, gürültülü alanlar işaretlenir ve mümkünse giriş kontrol altına alınır.
Kulak koruyucu seçimini ve SNR değerini KKD ve güvenlik işaretleri sayfasında gördük. Gürültünün işitmeye etkisi ise İş Sağlığı serisindeki Fiziksel etkenlere bağlı hastalıklar sayfasının konusudur.
Nasıl sorulurÜç değer ve her birinin tetiklediği yükümlülük, çoğu zaman “hangisi yanlıştır” kalıbıyla sorulur.
Tuzak80 ile 85'i yer değiştirmektir: 80'de koruyucu yalnız hazır bulundurulur, 85'te kullanımı sağlanır. İkinci tuzak, kulak koruyucunun etkisini eylem değerlerinde de düşmektir. Üçüncüsü, tepe değerlerini dB(A) sanmaktır; tepe C ağırlıklıdır.
⇄Bilgi eşleştirme değer → yükümlülük
?Soru çöz
Gürültü Yönetmeliği'ne göre aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?