İş Ekipmanları Yönetmeliği: çekiçten buhar kazanına her şey iş ekipmanı
İş Güvenliği (İSG) · Teknik güvenlik · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaKKD ne zaman kullanılır? KKD Kullanımı Yönetmeliği'ne göre işverenin ve çalışanın yükümlülükleri nelerdir?Önceki sayfadan (KKD ve güvenlik işaretleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Kişisel koruyucu donanım (KKD), riskler toplu korunma sağlayan teknik önlemlerle ya da iş organizasyonuyla önlenemediğinde veya yeterince sınırlandırılamadığında kullanılır. İşveren KKD'yi risk değerlendirmesine göre seçer, CE işaretli ve Türkçe kılavuzlu olanı ücretsiz verir, uygulamalı eğitim sağlar. Çalışan onu doğru kullanmak, korumak ve arızasını bildirmekle yükümlüdür.
KKD'nin yeri ve işverenin yükümlülükleri
✎Konu anlatımı
İş Ekipmanları Yönetmeliği'ne göre iş ekipmanı nedir, işverenin iş ekipmanıyla ilgili yükümlülükleri nelerdir?
Kısa cevap: İş ekipmanı, işin yapılmasında kullanılan her türlü makine, alet, cihaz, teçhizat, tesis ve tesisattır. İşveren ekipmanı işe uygun seçer, tamamen tehlikesiz yapamıyorsa riski kabul edilebilir düzeye indirir, Ek-I'deki asgari gereklere uygunluğu, bakımı ve periyodik kontrolleri sağlar; çalışana Türkçe kılavuza dayalı yazılı talimat verir ve kullanmadan önce eğitir.Bir mobilya atölyesine kiralık CNC tezgâhı geliyor; kiralayan “bakımı bizde” dese de güvenli kullanımdan atölyenin işvereni sorumludur.
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (2013; kısaca İş Ekipmanları Yönetmeliği) tanımı geniş tutar: el çekici de, kule kren de, elektrik tesisatı da iş ekipmanıdır. “Kullanım” da geniştir: çalıştırma, durdurma, taşıma, tamir, tadil, bakım, devreye alma ve temizleme (md.4). Makineyi temizleyen de kullanıcıdır.
İşverenin yükümlülükleri
İşveren ekipmanı seçerken işyerinin özel çalışma şartlarını ve tehlikelerini dikkate alır; ekipmanı tamamen tehlikesiz hâle getiremiyorsa riski kabul edilebilir seviyeye indirir. Geçici kullanım ya da kiralama bu yükümlülükleri değiştirmez (md.5). Ekipman Ek-I'deki asgari gereklere (kumanda, durdurma, koruyucu) ve Ek-II'deki kullanım kurallarına uygun tutulur, bakımı ve periyodik kontrolleri yaptırılır (md.6).
Tehlikesi teknik önlemlerle tam kontrol edilemeyen ekipmana özel risk taşıyan iş ekipmanı denir. Onu yalnız bu iş için görevlendirilen kişi kullanır; tamiri, tadili, bakımı ve kontrolü de özel olarak görevlendirilen kişilerce yapılır ve bu kişilere yeterli özel eğitim verilir (md.8, md.11). Çalışana imalatçının Türkçe kullanım kılavuzu dikkate alınarak yazılı talimat verilir; talimat ekipmanla birlikte bulundurulur (md.10).
Önemli bakım ve onarım (md.6/A), sonrasında periyodik kontrolün yenilendiği işlerdir: kaldırma ekipmanının konstrüksiyon ya da yük kolunda, basınçlı ekipmanın gövde ya da kapağında kaynak, kesme ve taşlama; elektrik tesisatında kolon kesitinin değişmesi ya da en az %20 güç değişikliği. Halat, zincir gibi askı tertibatının değiştirilmesi bu kapsamda sayılmaz.
| Üreticinin değeri | İşletmenin değeri |
|---|---|
| Azami basınç: üreticinin belirleyip etikete yazdığı en yüksek çalışma basıncı | İşletme basıncı: işletmenin azami basıncın altında kalarak kullandığı en yüksek basınç |
| Kaldırma kapasitesi: üreticinin etikete yazdığı en yüksek çalışma yükü | İşletme kapasitesi: işletmenin kaldırma kapasitesinin altında kalarak kullandığı en yüksek yük |
Nasıl sorulurİşverenin yükümlülükleri “hangisi değildir” kalıbıyla, özel risk taşıyan ekipmanın tanımı ve önemli bakım-onarım kapsamı sorulur.
TuzakKiralık ya da geçici ekipmanda sorumluluğun kiralayana geçtiğini sanmaktır (md.5/3). İkinci tuzak, halat ya da zincir değişimini önemli bakım-onarım saymaktır.
⇄Bilgi eşleştirme kavram → tanım
?Soru çöz
İş Ekipmanları Yönetmeliği'ne göre aşağıdakilerden hangisi işverenin yükümlülükleri arasında yer almaz?