MEB teşkilatı: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi

Bakanlığın görevlerini, merkezdeki hizmet birimlerini, Talim ve Terbiye Kurulunu, 652 sayılı KHK'dan yürürlükte kalanları, il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerini öğren.

6 durakEKYS · GYS
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
MEVZUAT · CBK-1 VE 652 KHK

MEB teşkilatının dayanağı: 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve 652 sayılı KHK'dan kalanlar

MEB Mevzuatı · Teşkilat ve idare · Okuma 8 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaCumhurbaşkanlığı kararnamesi hangi konularda çıkarılamaz, kanunla çatışırsa ne olur, yönetmeliği kimler çıkarabilir?Bağlantılı konudan (Anayasa). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanınındır; Cumhurbaşkanı bakanları ve üst kademe kamu yöneticilerini atar, bakanlıkların kuruluşunu Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle (CBK) düzenler. CBK temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklarda, yalnız kanunla düzenlenecek konularda ve kanunun açıkça düzenlediği konularda çıkarılamaz; kanunla çatışırsa kanun uygulanır. Yönetmeliği Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri çıkarabilir.

Cumhurbaşkanı, CBK ve yönetmelik (m.104, 106, 124)

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

MEB teşkilatı hangi mevzuatla düzenlenir? 652 sayılı KHK hâlâ yürürlükte mi?

Kısa cevap: Millî Eğitim Bakanlığının görevleri ve teşkilatı bugün 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin on birinci bölümünde (m.301–335) düzenlenir. 652 sayılı KHK'nın teşkilat maddeleri 2018'de 703 sayılı KHK ile kaldırıldı ve adı da değişti; yürürlükte kalan birkaç maddesi özel barınma, eğitim tesisi yaptırma, özel eğitim giderleri ve merkezî sınav ücretleriyle ilgilidir.

İl millî eğitim müdürlüğünden gelen bir yazının ilgi satırında hâlâ “652 sayılı KHK” yazabilir; ama o metnin büyük kısmı 2018'den beri boştur.

Bugün MEB'in teşkilatı 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ndedir (CBK); MEB bu kararnamenin on birinci bölümüdür (m.301–335). 652 sayılı KHK'nın teşkilat maddeleri 703 sayılı KHK ile kaldırıldı ve KHK'nın adı “Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında KHK” oldu.

Ek bilgi: 652'den CBK-1'e kısa tarihçe

2011'de çıkarılan 652 sayılı KHK'nın ilk adı “Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”ydi. 2018'de Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemine geçilince bakanlıkların teşkilatı tek bir metinde, 1 sayılı CBK'de toplandı. Aynı günlerde 703 sayılı KHK'nın 22. maddesi 652'nin teşkilat, görev, bakan, müsteşar, hizmet birimi, Şûra ve taşra maddelerini yürürlükten kaldırdı ve KHK'ya bugünkü adını verdi.

Neden önemli? Görevde yükselme duyurusu konu listesinde hâlâ “652 sayılı KHK” başlığını tek soruyla sayar ve mevzuatın duyuru tarihindeki mevzuat.gov.tr hâlini esas alır. Yani o soru ya 652'nin bugün yürürlükte kalan maddelerinden gelir ya da “artık hangi metinde?” diye sorar. Bakanlığın birimleri, görevleri ve taşra teşkilatı için cevap CBK'dir.

Teşkilat CBK-1'e gitti; 652'de teşkilat dışı birkaç hüküm kaldı; okul yöneticisi görevlendirmesi 7528'e taşındı.Görsel: Sınav Defteri
Tam liste: 652'nin maddeleri bugün nerede?
652 sayılı KHK bugün: ne kaldı, ne gitti?
652'deki konuBugünkü durumGüncel yeri
Amaç, görevler, teşkilat, bakan, müsteşar (m.1–5)Mülga (703 KHK, 2018)CBK-1 m.301–302, ortak hükümler m.503–509
Hizmet birimleri ve genel müdürlükler (m.6–27; m.13 ve 23 hariç)MülgaCBK-1 m.303–326
Talim ve Terbiye Kurulu, Millî Eğitim Şûrası (m.28–29)MülgaTTK: CBK-1 m.319; Şûra'ya CBK'de madde yok
Taşra ve yurt dışı teşkilatı (m.30–31/1)MülgaCBK-1 m.327–328
Özel barınma kurumlarına izin ve ruhsat (m.13)Yürürlükte (2025'te yeniden düzenlendi)652 m.13
Eğitim tesisi tahsisi ve kiralama karşılığı yaptırma (m.23/2–6)Yürürlükte652 m.23
Yurt dışında mahallinden sözleşmeli öğretmen (m.31/5)Yürürlükte652 m.31
Millî eğitim müdürü, şube müdürü, müfettiş hizmet süreleri (m.37/7)Yürürlükte; okul müdürleri 2024'te çıkarıldı652 m.37/7; okul yöneticileri 7528 m.21
Özel eğitim giderleri (m.43)Yürürlükte652 m.43
Merkezî sınav ücreti, 6114'ün MEB sınavlarına uygulanması (ek m.1/3, ek m.5)Yürürlükte652 ek m.1, ek m.5

Yürürlükteki maddelerin özü

  • m.13: Öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlara kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatını ortaokul ve ortaöğrenim düzeyinde MEB, yükseköğrenim düzeyinde Gençlik ve Spor Bakanlığı verir; bakanlıklar bu yetkiyi valiliklere devredebilir.
  • m.23: Bakanlığın gerekli gördüğü eğitim tesisleri, ihale ile belirlenen kişilere kırk dokuz yılı geçmemek üzere kiralama karşılığı yaptırılabilir; bu işlemler (birinci fıkra hariç) 2886 ve 4734 sayılı Kanunlara tabi değildir.
  • m.43: Raporla engel ya da özel gereksinimi belgelenen ve özel eğitim değerlendirme kurulunca uygun görülen Türk vatandaşlarının, 5580 kapsamındaki özel eğitim okulu ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde aldığı destek eğitiminin her yıl belirlenen tutarı Bakanlık bütçesinden karşılanır.
  • m.37/7: İl ve ilçe millî eğitim müdürü, il millî eğitim müdür yardımcısı, il ve ilçe şube müdürü ile müfettişlerin hizmet süreleri ve isteğe bağlı yer değiştirmeleri yönetmelikle belirlenir.
Akılda kalsın: Teşkilat = CBK-1, on birinci bölüm, m.301–335. 652 bugün bir “kalıntı KHK”: adı “Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler”. Kalanları dört kelimeyle hatırla: yurt, tesis, özel eğitim, sınav ücreti (+ müdür ve müfettiş hizmet süresi).
Sınavda

Nasıl sorulur“652 sayılı KHK'ya göre” diye başlayan bir soru gelirse yürürlükteki maddelerden biri sorulur: özel eğitim destek giderinin bütçeden karşılanması, yurt açma izninin valiliğe devri ya da eğitim tesisinin kiralama karşılığı yaptırılması.

TuzakHizmet birimlerini veya Talim ve Terbiye Kurulunu 652'ye bağlamaktır; bunlar artık CBK-1'dedir.

Sınavda işaretleBirimler, görevler ve taşra teşkilatı için “1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi” seçeneğini işaretle; 2015–2018 kaynaklarındaki 652 madde numaraları geçersizdir. Bu sayfanın payı: EKYS'de %20'lik Mevzuat alanının listesinde CBK-1'in MEB bölümü var; GYS şube müdürü duyurusunda “652 sayılı KHK” başlığıyla 1 soru.

⇄Bilgi eşleştirme hüküm → bugünkü yeri

?Soru çöz

Aşağıdakilerden hangisi bugün 652 sayılı KHK'nın yürürlükteki bir hükmüdür?

✓ C. Özel eğitim giderleri 652'nin yürürlükte kalan 43. maddesindedir. A hizmet birimleri 703 KHK ile 652'den çıktı, bugün CBK-1 m.303'te; B Talim ve Terbiye Kurulu CBK-1 m.319'dadır; D il ve ilçe millî eğitim müdürlükleri CBK-1 m.327'de düzenlenir.
KURUM · MEB TEŞKİLATI

Millî Eğitim Bakanlığının görevleri, bakan, bakan yardımcıları ve hiyerarşik kademeler

MEB Mevzuatı · Teşkilat ve idare · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla1739'a göre okul açma yetkisi kimdedir? Okul binaları ve ders kitapları konusunda Millî Eğitim Bakanlığının görevleri nelerdir?Bağlantılı konudan (1739 sayılı Kanun). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Okul bina ve tesislerini çevrenin ihtiyacına ve programlara göre MEB planlar ve yaptırır (m.51); ders kitabı ve araç-gereci sağlamak, standartlaştırmak, fiyatını ve kullanım süresini belirlemek de MEB'in görevidir (m.53–55). Eğitimin Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden MEB sorumludur (m.56); ilköğretim okulu, lise ve dengi okullar MEB izni olmadan açılamaz (m.58).

Bina, araç-gereç ve MEB'in yetkisi (m.51–59)

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Millî Eğitim Bakanlığının görevleri nelerdir? Bakan ve bakan yardımcılarının yetkileri nedir?

Kısa cevap: CBK-1 m.301'e göre MEB; okul öncesi, ilk ve ortaöğretim programlarını tasarlar, yükseköğretim dışındaki okulları açar, açılmasına izin verir ve denetler, eğitime erişimde fırsat eşitliğini sağlar. Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatından oluşur (m.302). Bakan en üst amirdir; bakan yardımcıları Teftiş Kurulu hariç bakanlık kuruluşlarına emir verir.

Bir okul müdürünün imzaladığı her yazı, sonunda bir bakanın sorumluluğuna bağlanır; bu zinciri CBK'nin iki yeri kurar: MEB bölümü ve ortak hükümler.

Görevler (m.301): on bir görev, dört öbek

Madde 301 MEB'in görevlerini on bir başlıkta sayar. Ezberlemek yerine dört öbekte düşün:

  • Program ve politika: Öğrencileri bedenî, zihnî, ahlakî, manevî, sosyal ve kültürel yönden geliştiren programları tasarlamak, uygulamak, güncellemek; her kademe için ulusal politika ve strateji belirlemek; sistemi yeniliğe açık ve dinamik biçimde geliştirmek.
  • Erişim ve eşitlik: Her vatandaşın eğitim fırsatlarından eşit yararlanmasını güvenceye almak; kız öğrencilerin, engellilerin ve özel ilgi bekleyen kesimlerin katılımını yaygınlaştırmak; özel yetenekliler için programlar tasarlamak.
  • Okul açma ve denklik: Yükseköğretim kurumları dışındaki eğitim kurumlarını açmak, açılmasına izin vermek ve denetlemek; başka kurumlarca açılan okulların denklik derecelerini belirlemek.
  • Yurt dışı ve yükseköğretim: Yurt dışındaki vatandaşların eğitim ihtiyaçları; 2547 sayılı Kanun'la Bakanlığa verilen görevler; kanun ve CBK ile verilen öteki görevler.

1739 sayılı Kanun sayfasında MEB'in eğitimi Devlet adına yürütmekten ve denetlemekten sorumlu olduğunu görmüştük; CBK bu sorumluluğu görev listesine çevirir. Madde 302 ise tek cümledir: Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatından oluşur.

Bakan, bakan yardımcıları, yetki devri (ortak hükümler)

Bütün bakanlıklar için geçerli hükümler CBK'nin son bölümündedir. Bakan, bakanlığın en üst amiridir; icraattan ve emri altındakilerin işlemlerinden sorumludur; merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların faaliyetlerini, işlemlerini ve hesaplarını denetler ve Cumhurbaşkanına karşı sorumludur (m.503). Bakan yardımcıları hizmetleri bakan adına düzenler, yürütür ve bu amaçla Teftiş Kurulu hariç bakanlık kuruluşlarına emir verir; Bakana karşı sorumludur (m.504). Teftiş Kurulunun bu ayrıcalığı, denetleyenin denetlenenin emrinde olmamasını sağlar. Bakanlıklarda en çok on beş Bakan Müşaviri istihdam edilebilir (m.505).

Yetki devri (m.506): Bakan ve her kademedeki yönetici, sınırlarını açıkça belirterek ve yazılı olarak yetkisinin bir kısmını alt kademeye devredebilir; devir ilgililere duyurulur. İl millî eğitim müdürünün bazı onayları ilçeye bırakması bu kurala dayanır.

Hiyerarşik kademeler (CBK-1 m.509)
TeşkilatKademeler (yukarıdan aşağı)
MerkezBakan Yardımcılığı → Bakan Yardımcılığına bağlı Genel Müdürlük, Kurul Başkanlığı ya da Daire Başkanlığı → Genel Müdürlüğe ya da Kurul Başkanlığına bağlı Daire Başkanlığı
Taşra, ilVali → İl Müdürlüğü → Şube Müdürlüğü → Şeflik
Taşra, ilçeKaymakam → İlçe Müdürlüğü → (ihtiyaç bulunan ilçelerde) Şube Müdürlüğü → Şeflik
Akılda kalsın: Görevler dört öbek: program, eşitlik, okul açma, yurt dışı. Okul açma yetkisinin sınırı: yükseköğretim hariç. Bakan → Cumhurbaşkanına; bakan yardımcısı → Bakana sorumlu. Bakan yardımcısının emir veremediği tek yer: Teftiş Kurulu. Yetki devri: yazılı + sınırı açık + duyurulur.
Sınavda

Nasıl sorulur“Aşağıdakilerden hangisi MEB'in görevlerinden biri değildir?” kalıbında çeldirici genellikle yükseköğretim kurumu açmaktır. Kademe sorusunda il ve ilçe sırası verilir.

TuzakBakan yardımcısının Teftiş Kurulu dahil bütün birimlere emir verebildiğini sanmak ve yetki devrinin sözlü yapılabileceğini düşünmektir. Gerçek sınavda şık sayısı beştir; bu sayfadaki sorular dört şıklıdır.

↕Sıralama il kuruluşlarında kademe

  1. Şube Müdürlüğü (ör. il millî eğitim şube müdürü)
  2. Vali
  3. Şeflik
  4. İl Müdürlüğü (ör. il millî eğitim müdürü)

?Soru çöz

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ortak hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ A. m.504 bakan yardımcısının emir yetkisinden Teftiş Kurulunu açıkça hariç tutar; denetim birimi bağımsız kalsın diye. B m.503'teki bakanın denetim yetkisidir, doğru; C m.506'nın iki şartıdır, doğru; D m.509'un il kademeleridir, doğru.
KURUM · CBK-1 m.303

MEB merkez teşkilatı: genel müdürlükler, başkanlıklar ve hizmet birimleri

MEB Mevzuatı · Teşkilat ve idare · Okuma 8 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaMEB teşkilatı hangi mevzuatla düzenlenir? 652 sayılı KHK hâlâ yürürlükte mi?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Millî Eğitim Bakanlığının görevleri ve teşkilatı bugün 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin on birinci bölümünde (m.301–335) düzenlenir. 652 sayılı KHK'nın teşkilat maddeleri 2018'de 703 sayılı KHK ile kaldırıldı ve adı da değişti; yürürlükte kalan birkaç maddesi özel barınma, eğitim tesisi yaptırma, özel eğitim giderleri ve merkezî sınav ücretleriyle ilgilidir.

Dayanak: CBK-1 ve 652 KHK

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Millî Eğitim Bakanlığının merkez teşkilatında hangi genel müdürlükler var? MEB'in kaç hizmet birimi vardır?

Kısa cevap: CBK-1 m.303 MEB'in hizmet birimlerini sayar; bugün yürürlükte 22 birim vardır: 16 genel müdürlük, Talim ve Terbiye Kurulu, Teftiş Kurulu ve Strateji Geliştirme başkanlıkları, Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığı, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği, Özel Kalem Müdürlüğü. Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü 2024 sonunda kaldırıldı.

E-Okul'daki bir hata, yeni bir öğretmenin ataması ve bir özel kursun ruhsatı aynı bakanlığın üç ayrı genel müdürlüğüne gider; hangisine gideceğini bilmek, birimleri adlarının mantığıyla tanımaktır.

Madde 303 birimleri sınıflandırmadan, tek liste hâlinde sayar. Listede kaldırılmış (mülga) satırlar da durur; bu yüzden sayarken dikkat gerekir. Bugün yürürlükte 22 hizmet birimi vardır. Aşağıdaki gruplar akılda tutmak içindir; Kararname böyle bir gruplama yapmaz.

Bakandan iki kol iner: merkezdeki 22 birim ve illerle ilçelerdeki millî eğitim müdürlükleri. Merkezdeki gruplar akılda tutmak içindir; CBK-1 m.303 birimleri tek liste hâlinde sayar.Görsel: Sınav Defteri
Sınavda en çok sorulan altı birim
BirimAyırt edici görev
Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri GMMerkezî sınavlar; görevde yükselme ve yeterlik sınavları
Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri GMÖzel eğitim okulları, rehberlik ve araştırma merkezleri
Hayat Boyu Öğrenme GMYaygın eğitim ve açık öğretim
Özel Öğretim Kurumları GM5580'in Bakanlığa verdiği görevler; özel yurtlar
Destek Hizmetleri GMSatın alma, kiralama, arşiv, ders kitabı temini, döner sermaye işletmesi
Bilgi İşlem GMMEBBİS, e-Okul, elektronik imza

Bir okulun üç dosyası: hangi birim, neden?

Bir ilkokul müdürünün masasında üç dosya olsun. Birinci sınıfa yazılacak bir çocuğun e-Okul kaydı takılmış: kaydı okul yapar, kaydın kurallarını kademenin sahibi Temel Eğitim GM koyar, ama sistemin kendisi Bilgi İşlem GM'nindir; hata kuralda değil ekrandaysa dosya oraya gider. Mahalledeki bir özel kursun açılma izni soruluyor: başvuru il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğüne yapılır, izni valilik verir (5580 m.3); merkezde bu işin kuralını koyan Özel Öğretim Kurumları GM'dir. Okula yeni bir sınıf öğretmeni atanacak: atama, nakil ve terfi Personel GM'nin alanıdır. Mantık şudur: kademe genel müdürlükleri ne öğretileceğine ve kimin okuyacağına, destek genel müdürlükleri hangi araç, kadro ve parayla yapılacağına bakar; bir işin hangi birime gittiğini, sorunun bu iki sorudan hangisine ait olduğu belirler.

Tam liste: 16 genel müdürlüğün görevleri
Bütün genel müdürlükler ve ayırt edici görevleri (CBK-1 m.304–318/B)
Genel müdürlükAyırt edici görev
Temel Eğitim / Ortaöğretim / Meslekî ve Teknik EğitimKendi kademesindeki okulların yönetimi, programları, ders kitapları; programları Talim ve Terbiye Kuruluna sunar; meslekî eğitimde 3308'e göre çırak, kalfa, usta eğitimi
Din ÖğretimiDin kültürü ve ahlak bilgisi programları; imam hatip ortaokul ve liseleri; hafızlık eğitimi
Özel Eğitim ve Rehberlik HizmetleriÖzel eğitim okul ve sınıfları, rehberlik ve araştırma merkezleri, iş okulları
Hayat Boyu ÖğrenmeYaygın eğitim ve açık öğretim
Özel Öğretim Kurumları5580 sayılı Kanun'la verilen görevler; özel yurt ve pansiyonların açılma, devir ve kapatılma esasları
Yenilik ve Eğitim TeknolojileriEğitimde teknoloji, yapay zekâ projeleri, veriye dayalı analiz, siber güvenlik bilinci
Ölçme, Değerlendirme ve Sınav HizmetleriMerkezî sınavlar; görevde yükselme ve yeterlik sınavları; sınav bedellerini döner sermayede tutar
Yükseköğretim ve Yurt Dışı EğitimYükseköğretime giriş işbirliği; 1416'ya göre yurt dışına öğrenci gönderme; yurt dışındaki vatandaşların eğitimi
Avrupa Birliği ve Dış İlişkilerAB ve uluslararası işbirliği, projelerin koordinasyonu, yabancı uyruklu öğrenciler
PersonelAtama, nakil, terfi, emeklilik; Akademiye alınacak öğretmen adaylarının belirlenmesi
Hukuk Hizmetleri659 sayılı KHK'ya göre hukuk birimi görevleri
Destek Hizmetleri5018 çerçevesinde kiralama ve satın alma; genel evrak ve arşiv; ders kitabı temini; döner sermaye işletmesi; öğretmenevleri
Bilgi İşlemMEBBİS, e-Okul, elektronik imza ve belge, bilgi güvenliği
İnşaat ve EmlakOkul binası yapımı, bakım-onarım, kamulaştırma, okul binasının kiralanması

Listede neler değişti?

Liste canlıdır ve sınav duyurusu hangi tarihteki metni esas aldıysa o sayılır. 2021'de Bilgi İşlem ve İnşaat ve Emlak daire başkanlıklarının yerine iki genel müdürlük kuruldu (m.318/A, 318/B). 2024 sonunda Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü kaldırıldı (m.312 mülga); aynı dönemde 7528 sayılı Kanun öğretmen adaylarının hazırlık eğitimini ve personelin mesleki gelişimini Bakanlığa bağlı Millî Eğitim Akademisine verdi (7528 m.26). Ekim 2025'te Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığı yeniden listeye girdi (m.323).

Akılda kalsın: 22 = 16 + 6. Altı genel müdürlük olmayan birim: TTK, Teftiş, Strateji (başkanlık), Acil Durumlar (daire başkanlığı), Basın ve Halkla İlişkiler (müşavirlik), Özel Kalem (müdürlük). Programı hazırlayan genel müdürlük, onay için TTK'ye sunar.
Sınavda

Nasıl sorulur“Aşağıdakilerden hangisi MEB'in hizmet birimlerinden biri değildir?” ya da “e-Okul hangi birimin görevidir?” biçiminde gelir.

TuzakKaldırılan Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünü hâlâ birim saymaktır. İkinci tuzak, görevde yükselme sınavını yapan birimi Personel Genel Müdürlüğü sanmaktır; sınavı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü yürütür.

Sınavda işaretleEski kaynaklarda “Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme GM” birim olarak geçer; güncel cevapta yoktur.

✎Boşluk doldurma birim sayıları

1 sayılı CBK'ye göre MEB'in bugün yürürlükte hizmet birimi vardır ve bunların tanesi genel müdürlüktür. 2024 sonunda kaldırılan birim Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğüdür; öğretmen adaylarının hazırlık eğitimi bugün Millî Eğitim tarafından verilir.

22 · 16 · Akademisi · 19 · Şûrası

?Soru çöz

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin güncel hâline göre aşağıdakilerden hangisi Millî Eğitim Bakanlığının hizmet birimlerinden biri değildir?

✓ D. Bu genel müdürlük 28.12.2024 tarihli 176 sayılı CBK ile kaldırıldı (m.303/ğ ve m.312 mülga). A yaygın ve açık öğretimi yürüten yürürlükteki birimdir; B 2021'de daire başkanlığından genel müdürlüğe dönüştü, yürürlükte; C Ekim 2025'te yeniden düzenlenerek listeye girdi.
KURUM · CBK-1 m.319–325

Talim ve Terbiye Kurulu, Teftiş Kurulu ve Strateji Geliştirme Başkanlığı: danışma ve denetim

MEB Mevzuatı · Teşkilat ve idare · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının görevleri nelerdir? MEB Teftiş Kurulu ne yapar?

Kısa cevap: Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Bakanlığın bilimsel danışma ve inceleme organıdır; programları ve ders kitaplarını inceler, görüşünü Bakana sunar. Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanın emri veya onayıyla rehberlik, denetim, inceleme ve soruşturma yapar; merkezi Ankara'dır. Strateji Geliştirme Başkanlığı 5018'e göre strateji ve malî hizmetleri yürütür.

Zümrede konuşulan yeni ders kitabı okula gelmeden önce bir kuruldan, okulda yaşanan bir usulsüzlük iddiası da başka bir kuruldan geçer: biri danışır, öteki denetler.

Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (m.319)

TTK, Bakanlığın bilimsel danışma ve inceleme organıdır. Oluşumu, çalışma usul ve esasları Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Kurul, evrensel değer ve standartları gözeterek kalite, eşitlik ve etkililik ilkeleriyle millî ve toplumsal değerlere dayalı bir eğitim sistemi kurmak için çalışır. Dört görevi vardır: eğitim sistemini, plan ve programları, ders kitaplarını hazırlatmak, incelemek, geliştirmek ve görüşünü Bakana sunmak; birimlerin hazırladığı program, ders kitabı, yardımcı kitap ve öğretmen kılavuz kitaplarını incelemek ve sonucu Bakana sunmak; yurt dışından alınan ilk ve ortaöğretim diplomalarının denkliğine ilişkin ilke kararlarını Bakanın onayına sunmak; diğer birimlerle işbirliği yapmak. Dikkat: TTK karar vermez, görüş ve ilke kararı sunar; son söz Bakandadır.

Teftiş Kurulu Başkanlığı (m.320)

Teftiş Kurulu Bakanın emri veya onayı üzerine çalışır. Bakanlık personeline, okullara, özel öğretim kurumlarına ve gerçek ve tüzel kişilere rehberlik eder; hizmetlerin kontrol ve denetimini yapar; usulsüzlüğü önleyici, eğitici ve rehberliği öne çıkaran bir anlayışla denetim, inceleme ve soruşturma yürütür; her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumları ile il ve ilçe millî eğitim müdürlüklerinin rehberlik, işbaşında yetiştirme, denetim ve soruşturma hizmetlerini yürütür; eğitim müfettişlerinin çalışmalarını koordine eder. Kurul, Başkan ile başmüfettiş, müfettiş ve müfettiş yardımcılarından oluşur; görev merkezi Ankara'dır; gerekli görülen illerde Bakan onayıyla çalışma merkezleri kurulabilir. 2021'de unvanlar sadeleşti: “Bakanlık maarif müfettişi” → müfettiş; taşradaki “maarif müfettişi” → eğitim müfettişi (geçici m.1). Eğitim müfettişleri il millî eğitim müdürlüklerinde istihdam edilir (m.327/3).

Danışma, denetim ve büro birimleri
BirimNiteliğiSınavda ayırt edici
Talim ve Terbiye Kurulu Bşk. (m.319)Bilimsel danışma ve incelemeGörüşü ve ilke kararını Bakana sunar; yönetmeliği Cumhurbaşkanı çıkarır
Teftiş Kurulu Bşk. (m.320)Rehberlik, denetim, soruşturmaBakanın emri veya onayıyla; merkez Ankara; illerde çalışma merkezi
Strateji Geliştirme Bşk. (m.321)Strateji ve malî hizmetler5018 ve 5436 m.15'teki görevler
Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği (m.324)Basın ve halkla ilişkiler4982 bilgi edinme başvurularının sonuçlandırılması için tedbir
Özel Kalem Müdürlüğü (m.325)Bakanın bürosuÇalışma programı, resmî ve özel yazışmalar, protokol ve tören işleri
Acil Durumlar ve Savunma Planlaması D. Bşk. (m.323)Afet ve seferberlik hazırlığıAFAD Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezinde Bakanlığı temsil

Strateji Geliştirme Başkanlığının malî hizmet görevlerini 5018 sayılı Kanun sayfasında, bilgi edinme başvurusunun süre ve sınırlarını Memur yargılaması, dilekçe ve bilgi edinme sayfasında göreceğiz.

Akılda kalsın: TTK sunar, Bakan onaylar. Teftiş: Bakanın emri ya da onayıyla, merkez Ankara. Basın ve Halkla İlişkiler ↔ 4982; Özel Kalem ↔ protokol ve Bakanın yazışmaları; Strateji ↔ 5018.
Sınavda

Nasıl sorulurBir görev verilir, hangi birime ait olduğu sorulur; ya da TTK için “doğru olan” istenir.

TuzakTTK'yi programları kendi onayıyla yürürlüğe koyan bir karar organı sanmaktır; Kurul inceler ve Bakana sunar. İkinci tuzak, TTK yönetmeliğini Bakanlığın çıkardığını düşünmektir; m.319/2 “Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelik” der. Bilgi edinme başvurularıyla ilgili birim Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğidir, Özel Kalem değil.

⇄Bilgi eşleştirme görev → birim

?Soru çöz

I. Talim ve Terbiye Kurulu, diploma denkliğine ilişkin ilke kararlarını Bakanın onayına sunar.
II. Teftiş Kurulu Başkanlığı, Bakanın emri veya onayı üzerine çalışır.
III. Talim ve Terbiye Kurulunun oluşumu, Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne göre yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

✓ B. I m.319'un, II m.320'nin hükmüdür. III yanlıştır: m.319/2'ye göre TTK yönetmeliğini Cumhurbaşkanı çıkarır. A doğru olan II'yi atlar; C ve D yanlış olan III'ü içerir, TTK yönetmeliğini Bakanlık sanma yanılgısıdır.
KURUM · CBK-1 m.327–328

MEB taşra teşkilatı: il ve ilçe millî eğitim müdürlükleri, yurt dışı teşkilatı

MEB Mevzuatı · Teşkilat ve idare · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaAnayasa'ya göre idarenin kuruluşu hangi esaslara dayanır, merkezî idare ile mahallî idareler arasındaki ilişki nedir?Bağlantılı konudan (Anayasa). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Anayasa'ya göre idare kuruluş ve görevleriyle bir bütündür, kanunla düzenlenir ve merkezden yönetim ile yerinden yönetim esaslarına dayanır (m.123). Merkezî idarede Türkiye illere, iller diğer kademeli bölümlere ayrılır; illerin idaresi yetki genişliği esasına dayanır (m.126). Mahallî idareler il, belediye ve köy halkının seçtiği kamu tüzelkişileridir; merkezî idare bunlar üzerinde idari vesayet yetkisine sahiptir (m.127).

İdarenin bütünlüğü ve kuruluşu (m.123–127)

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

MEB taşra teşkilatı nasıl kurulur? İlçe millî eğitim müdürlüğü kime karşı sorumludur?

Kısa cevap: CBK-1 m.327'ye göre Bakanlık taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir; her ilde ve ilçede bir millî eğitim müdürlüğü kurulur. İlçe müdürlüğü il müdürlüğüne karşı da sorumludur; müdürlükler nüfus ve öğrenci sayısına göre farklı tip ve statüde kurulabilir. İl müdürlüklerinde eğitim müfettişi istihdam edilebilir. Bakanlık yurt dışı teşkilatı kurmaya da yetkilidir (m.328).

Bir ilçedeki okul müdürü bir onay için ilçe millî eğitim müdürlüğüne yazar; ilçe müdürü ise hem kaymakama hem de il millî eğitim müdürlüğüne hesap verir.

Madde 327 kısa ama yoğundur. Dört hükmü var:

  • Yetki: Bakanlık taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir.
  • Her ilde ve ilçede bir millî eğitim müdürlüğü kurulur. İlçe millî eğitim müdürlükleri görevlerini yürütürken il millî eğitim müdürlüklerine karşı da sorumludur.
  • Esneklik: İl ve ilçelerin sosyal ve ekonomik gelişmişliği, nüfusu ve öğrenci sayısı gözetilerek müdürlükler farklı tip ve statülerde kurulabilir, farklı yetkiler verilebilir; ihtiyaca göre müdürlüklere bağlı ayrı il ve ilçe birimleri de kurulabilir.
  • Müfettiş: İl millî eğitim müdürlüklerinde 375 sayılı KHK ek 24'e göre eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcısı istihdam edilebilir.

“Da” eki önemlidir: ilçe müdürü ilçede mülki amirin, yani kaymakamın emri altındadır; buna ek olarak il müdürlüğüne karşı sorumludur. CBK'nin ortak hükmü de taşra il kuruluşlarını il valisine bağlı, ilçe kuruluşlarını kaymakama bağlı sayar (m.509/3). Valinin ve kaymakamın millî eğitim müdürü üzerindeki yetkilerini Türk idare sistemi sayfasında 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ile göreceğiz.

Çift bağlılık: ilçe müdürlüğü kaymakama bağlıdır ve il müdürlüğüne karşı da sorumludur (CBK-1 m.327, m.509).Görsel: Sınav Defteri

Yurt dışı teşkilatı ve yönetici görevlendirmeleri

Bakanlık yurt dışı teşkilatı kurmaya yetkilidir (m.328); maddenin ikinci fıkrası Anayasa Mahkemesince 2023'te iptal edildi. Yurt dışında büyükelçilik ve başkonsolosluk aracılığıyla Bakanlığa bağlı çalışan okulların bina, donatım ve kira giderleri Bakanlık bütçesinden karşılanır (m.333/3). 652'nin yürürlükteki 31/5. maddesine göre ilgili ülkenin vatandaşı olan ya da süresiz oturma ve çalışma izni bulunan lisans mezunları mahallinden sözleşmeli öğretmen olarak istihdam edilebilir.

Taşrada iki ayrı görevlendirme düzeni vardır. İl ve ilçe millî eğitim müdürü, il millî eğitim müdür yardımcısı, şube müdürü ve müfettişlerin hizmet süreleri ve isteğe bağlı yer değiştirmeleri 652 m.37/7'ye göre yönetmelikle belirlenir. Okul müdürü ve müdür yardımcıları ise 2024'ten beri 7528 sayılı Kanun'un 21. maddesine tabidir: yönetici yetiştirme programını ve sonundaki yazılı sınavı 60 ve üzeri puanla geçenler, puan üstünlüğü ve tercihe göre vali onayıyla dört ders yılı için görevlendirilir. Eğitim Bilimleri serisinde 7528'in ayrıntısı anlatılır.

Akılda kalsın: “Her ilde ve ilçede bir.” İlçe müdürlüğü: kaymakama bağlı, il müdürlüğüne karşı da sorumlu. Tip ve statü farklı olabilir (nüfus, öğrenci, gelişmişlik). Eğitim müfettişi il müdürlüğünde. Okul müdürünü vali onaylar (7528 m.21).
Sınavda

Nasıl sorulurTaşra teşkilatına ilişkin doğru ya da yanlış ifade sorulur.

TuzakBütün il müdürlüklerinin aynı tip ve statüde olmak zorunda olduğunu sanmaktır; m.327 farklı tip ve statüye izin verir. İkinci tuzak, ilçe millî eğitim müdürlüğünün yalnız il müdürlüğüne bağlı olduğunu düşünmektir; ilçe kuruluşları kaymakama bağlıdır.

Sınavda işaretleOkul müdürü görevlendirmesinin dayanağı olarak eski kaynaklardaki 652 m.37 yerine 7528 sayılı Kanun'u işaretle.

✎Boşluk doldurma taşra teşkilatı

1 sayılı CBK'ye göre her ilde ve ilçede bir millî eğitim müdürlüğü kurulur. İlçe millî eğitim müdürlükleri, görevlerini yürütürken karşı da sorumludur. Eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcısı millî eğitim müdürlüklerinde istihdam edilebilir.

il millî eğitim müdürlüklerine · il · valiliklere · ilçe

?Soru çöz

I. İlçe millî eğitim müdürlükleri il millî eğitim müdürlüklerine karşı da sorumludur.
II. Millî eğitim müdürlükleri nüfus ve öğrenci sayısı gözetilerek farklı tip ve statülerde kurulabilir.
III. İl millî eğitim müdürlüklerinde eğitim müfettişi istihdam edilebilir.
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'ne göre yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

✓ D. Üçü de m.327'dedir: I ikinci fıkranın “da sorumlu” hükmü, II aynı fıkradaki tip ve statü esnekliği, III üçüncü fıkradaki eğitim müfettişi istihdamıdır. A ve B müfettiş hükmünü atlar; C ilçenin il müdürlüğüne karşı sorumluluğunu unutur.
MEVZUAT · CBK-1 m.329–335

MEB'de personel ve malî hükümler: kadro, öğretmen emekliliği, uzman istihdamı, döner sermaye

MEB Mevzuatı · Teşkilat ve idare · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaDevlet memurluğu hangi hâllerde sona erer? Memur nasıl çekilir, çekilen ne zaman yeniden memur olabilir?Bağlantılı konudan (Memur disiplini). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Memurluk beş hâlde sona erer (m.98): memurluktan çıkarılma, alınma şartlarını taşımadığının sonradan anlaşılması ya da bir şartı kaybetme, çekilme, emekliye ayrılma ve ölüm. Çekilme yazılı başvuruyla olur; izinsiz ve mazeretsiz olarak görev kesintisiz 10 gün terk edilirse çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır (m.94). Çekilen, duruma göre 6 ay, 1 yıl ya da 3 yıl geçmeden yeniden memur olamaz (m.97).

Çekilme ve memurluğun sona ermesi (m.94–98)

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Öğretmenlerin emeklilik işlemleri hangi aylarda yapılır? MEB'de kadro dağıtımı ve döner sermaye nasıl düzenlenir?

Kısa cevap: CBK-1'e göre öğretmenlerin emeklilik işlemleri Haziran ve Temmuz aylarında yapılır; başka ayda emeklilik, il içinde sınıf ve branşında öğretmen fazlası bulunmasına ve Bakanlığın uygun görmesine bağlıdır (m.331). Öğretmen kadroları branşa göre okul ve kurumlara, norm kadroya uygun dağıtılır (m.330). Sınav ve telif ödemeleri döner sermayeden karşılanır (m.333).

Mayıs ayında emeklilik dilekçesi veren bir öğretmene okul müdürünün ilk söyleyeceği şey çoğu zaman şudur: “İşlemin Haziran'da başlar.”

CBK'nin MEB bölümü, teşkilattan sonra personel ve para işlerine dair birkaç kısa madde içerir. Bunlar sınavda tek tek, çoğu zaman bir okul vakasıyla sorulur.

Sınavda en çok sorulan dört madde
MaddeHüküm (özet)
m.330Öğretmen dışı kadrolar merkez ve taşra birimlerine; öğretmen kadroları branş esas alınarak okul ve kurumlara, Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikteki norm kadroya uygun dağıtılır
m.331Öğretmen emekliliği Haziran ve Temmuz; bu aylar dışında il içinde sınıf ve branşında öğretmen fazlası + Bakanlığın uygun görmesi
m.333Program, ders kitabı ve sınav sorusu hazırlatma ve inceleme ödemeleri döner sermayeden; yurt dışı okul giderleri bütçeden
m.334Öğretmenlerin aylık karşılığı okutacağı dersler Bakanlıkça çıkarılan yönetmelikle
Tam liste: öteki dört madde
  • m.326 Ortak görevler: hedef ve standart belirleme, araştırma-geliştirme, rehberlik, ölçme sonuçlarını değerlendirme; okulların öğretime açılması ve kapatılmasına ilişkin usul ve esasları belirleme.
  • m.329 Bakanlıklar, kurumlar, sivil toplum ve özel sektör temsilcileriyle geçici çalışma grupları.
  • m.332 Merkez teşkilatında 657 ek 41'e göre Millî Eğitim Uzmanı ve Uzman Yardımcısı.
  • m.335 375 sayılı KHK ek 25'e göre geçici personel istihdamı. Ayrıca m.330: kapanan ya da normu azalan okulların fazla boş kadroları il müdürlüğüne aktarılır.

Neden Haziran ve Temmuz?

Ders yılı ortasında ayrılan öğretmen, sınıfı öğretmensiz bırakır. Kural bu yüzden emekliliği yaz aylarına bağlar; istisna da aynı mantıktan doğar: ilde o branşta öğretmen fazlası varsa ayrılış öğrenciye zarar vermez, Bakanlık uygun görürse işlem yapılır. Kural yalnız öğretmenler içindir; memurun emekliliği bu maddeye bağlı değildir.

Döner sermaye: kim kurar, ne girer?

Döner sermaye işletmesini kurmak ve işletmeleri yürütmek Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görevidir (m.318). Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü sınav ve hizmet bedellerini belirler, tahsil eder ve döner sermaye hesabında tutar (m.313). Görevde yükselme sınavının başvuru ücretinin Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi hesabına yatırılması bundandır. 652'nin yürürlükteki ek 1/3. maddesi de Bakanlığın merkezî sınavlarında görev yapan bina sınav sorumlusu, salon başkanı, gözetmen gibi görevlilere sınav ücretinin döner sermayeden ödenmesini düzenler; tutar ve esasları Cumhurbaşkanı belirler.

Ek bilgi: özel eğitim giderinde yaptırım (652 m.43)

Destek eğitimi giderleri bütçeden ödenirken gerçek dışı beyanla fazladan ödemeye yol açılırsa tutar iki katı ve kanuni faiziyle ilgililerden müteselsilen tahsil edilir; özel eğitim okulu ya da özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi bunu tekrarlarsa kurum açma izni iptal edilir. Kayıt ve devam takibi 1 Eylül 2018'den beri biyometrik kimlik doğrulama ya da kameralı görüntüleme sistemiyle yapılır.

Akılda kalsın: Öğretmen emekliliği Haziran–Temmuz; istisna = il içinde branş fazlası + Bakanlık onayı. Kadro dağıtımı branş + norm kadro. Para yolu: sınav bedeli ve telif → döner sermaye; yurt dışı okul gideri ve özel eğitim gideri → bütçe.
Karışan sayılar ve terimler (bütün sayfa)
KonuDoğrusuKarıştırılan
Hizmet birimi (m.303)22 birim, 16'sı genel müdürlükMülga Öğretmen Yetiştirme GM'yi saymak
MEB'in görevleri (m.301)11 başlık; yükseköğretim dışındaki okulları açarÜniversite açmak
Bakan Müşaviri (m.505)En çok 15Bakan yardımcısı sayısı (metinde sayı yok)
Emir yetkisi (m.504)Bakan yardımcısı Teftiş Kurulu hariç emir verir“Bütün birimlere”
Yönetmeliği kim çıkarır?TTK ve norm kadro: Cumhurbaşkanı; aylık karşılığı ders: BakanlıkÜçünü aynı makama bağlamak
Sorumlulukİlçe MEM il MEM'e karşı da sorumlu; ilçe kuruluşu kaymakama bağlı“Yalnız il müdürlüğüne bağlı”
652 m.23Kiralama karşılığı tesis: en çok 49 yıl652'yi yalnız teşkilat sanmak
Okul yöneticisi (7528 m.21)60 puan, vali onayı, 4 ders yılı652 m.37'yi dayanak göstermek
Öğretmen emekliliği (m.331)Haziran–Temmuz; dışında branş fazlası + Bakanlık“Yalnız bu iki ay, istisnasız”
Sınavda

Nasıl sorulurBir öğretmenin emeklilik talebi vaka olarak verilir ve işlemin ne zaman yapılabileceği sorulur.

Tuzak“emeklilik yalnız Haziran ve Temmuz'da yapılabilir” ifadesini mutlak doğru saymaktır; madde istisnayı da düzenler. İkinci tuzak, aylık karşılığı okutulacak dersleri Cumhurbaşkanının belirlediğini sanmaktır; bunu Bakanlık yönetmeliği belirler, norm kadro yönetmeliğini ise Cumhurbaşkanı çıkarır.

⇄Bilgi eşleştirme hüküm → yer

?Soru çöz

Bir ilde görev yapan sınıf öğretmeni Ayşe Hanım, Kasım ayında emekli olmak için dilekçe veriyor. 1 sayılı CBK'ye göre bu talep için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. m.331 Haziran–Temmuz dışındaki emekliliği il içinde sınıf ve branşta öğretmen fazlası bulunmasına ve Bakanlığın uygun görmesine bağlar. B kuralın istisnasını görmez; C okul müdürüne böyle bir onay yetkisi verilmemiştir; D onay makamı Bakanlıktır, branş fazlası şartı da aranır.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Bir okulda memur olarak çalışan Deniz Bey, izin almadan ve mazeret bildirmeden 1 Ekim'den itibaren kesintisiz on bir gün göreve gelmemiştir. 657 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ B. Kesintisiz 10 günlük izinsiz terk 94. maddeye göre çekilme isteği sayılır; çekilmiş sayılan 97. maddeye göre bir yıl geçmeden memur olamaz. A çıkarmanın şartını (yılda toplam 20 gün) yanlış kurar; C 94. maddenin yazılı başvuru istisnasını atlar; D usulüne uygun çekilenin altı aylık süresini uygular.Kaynak: Memur disiplini · Çekilme ve memurluğun sona ermesi (m.94–98)

?Soru 2

Bir ilçe merkezindeki ortaokulda bir öğrenci iki haftadır özürsüz olarak okula gelmemektedir; okul idaresinin araştırmasına rağmen devama engel olan sebep giderilememiştir. 222 sayılı Kanun'a göre izlenecek yol hangisidir?

✓ B. İlçe merkezinde bildirim mülki amirliğe yapılır, mülki amirlik en geç üç gün içinde tebliğ ettirir ve tebliğe rağmen gönderilmezse cezayı mahallî mülki amir verir (m.55–56, 59). A cezayı veren okul değildir; C kınama 657'nin memura verilen disiplin cezasıdır, veliye uygulanmaz; D tasdikname çağı bitirip iki yıllık uzatmayı da tamamlayamayan çocuğa verilir.Kaynak: 222 sayılı Kanun · Devam, izin ve idari para cezası (m.52–57)

?Soru 3

Üç yıl önce aylıktan kesme cezası almış şube müdürü Selim Bey, il millî eğitim müdürü olarak atanmak istemektedir. 657 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. 132. maddeye göre aylıktan kesme alan 5 yıl boyunca il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına atanamaz; üç yıl geçmiştir. B silinmeyi kendiliğinden ve 3 yılda sanır, oysa 10 yıl sonra başvuru gerekir; C 10 yıllık yasak kademe durdurmaya aittir; D aylıktan kesmenin de yasak doğurduğunu atlar.Kaynak: Memur disiplini · Uygulama, itiraz ve silinme (m.132–135)

?Soru 4

222 sayılı Kanun'un 76. maddesine göre aşağıdakilerden hangileri ilköğretimin gelir kaynaklarındandır?
I. Bu Kanuna göre verilen para cezaları
II. Hayırseverlerin yaptığı bağışlar ve vasiyetler
III. Devlet okullarındaki öğrencilerden alınan kayıt ücretleri

✓ D. Para cezaları (e) bendinde, bağış ve vasiyetler (g) bendinde ilköğretim geliri sayılır. III gelir değildir: ilköğretim Devlet okullarında parasızdır (m.2), kayıt ücreti alınmaz. A bağışları atlar; B ve C parasızlık kuralını unutup kayıt ücretini gelir sayar.Kaynak: 222 sayılı Kanun · Gelir, gider ve sorumluluk zinciri (m.76–84)

?Soru 5

1739 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ D. 26. ve 29. maddeler ortaöğretimi dört yıllık zorunlu eğitim olarak tanımlar ve liseler ile mesleki eğitim merkezlerini sayar. A okul öncesi isteğe bağlıdır (m.19); B giriş şartlarını YÖK, MEB ile işbirliği yaparak belirler (m.31); C esas olan bağımsız okuldur, birlikte kurmak istisnadır (m.24).Kaynak: 1739 sayılı Kanun · Sistemin yapısı: örgün ve yaygın (m.18–42)

?Soru 6

Bir okul müdürü, ailesinin maddi imkânı olmayan başarılı bir öğrencinin parasız yatılı okula yerleşebilmesi için il millî eğitim müdürlüğüyle yazışmaktadır. Müdürün bu çabası 1739 sayılı Kanun'daki hangi temel ilkenin gereğidir?

✓ D. Maddi imkânı olmayan başarılı öğrenciye parasız yatılılık, burs ve kredi sağlamak 8. maddenin hükmüdür. A ayrım ve imtiyaz yasağıdır, maddi destek içermez; B öğrenciyi ilgi ve yeteneğine göre programa yönlendirmektir; C eğitimin hayat boyu sürmesi ve yetişkin eğitimidir.Kaynak: 1739 sayılı Kanun · Temel ilkeler I: erişim ve birey (m.4–9)

?Soru 7

222 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. Çağ nüfusu çizelgesini muhtar, okul müdürüyle işbirliği yaparak hazırlar.
II. Süresinde yazdırılmayan çocuğu okul müdürü kendiliğinden kaydeder.
III. Mecburi çağı bitirip okulu bitiremeyen çocuğa en çok iki öğretim yılı ek süre verilir.

✓ D. Üç öncül de kanundadır: çizelgeyi muhtar müdürle birlikte hazırlar (m.48), yazdırılmayanı müdür kendiliğinden kaydeder (m.48), ek süre en çok iki öğretim yılıdır ve sonunda tasdikname verilir (m.46). A çizelgeyi tek doğru sayar; B iki yıllık uzatmayı dışarıda bırakır; C çizelgeyi okul müdürünün tek başına hazırladığını sanan yanılgıdır.Kaynak: 222 sayılı Kanun · Kayıt ve çağ nüfusu tespiti (m.46–49)

?Soru 8

Bir ortaokulun okul-aile birliği, kayıt sırasında her veliden belirli tutarda “katkı payı” alınmasına karar vermiş; ödemeyen velilerin kayıt işlemleri bekletilmiştir. 1739 sayılı Kanun'a göre bu durumla ilgili doğru değerlendirme hangisidir?

✓ C. 16. madde birliğe bağış kabul etme yetkisi verir, ama velinin hiçbir surette zorlanamayacağını söyler; kaydı bekletmek zorlamadır. A yetkiyi yok sayar, birlik bağış alabilir; B il millî eğitim müdürlüğünün yetkisi ihale yapmaktır, zorunlu bağışı onaylamak değil; D makbuz zorlamayı gönüllülüğe çevirmez.Kaynak: 1739 sayılı Kanun · Okul-aile birliği ve eğitim kampüsü (m.16)

?Soru 9

222 sayılı Kanun'a göre 2026–2027 eğitim-öğretim yılında ilkokul birinci sınıfa kaydı yapılacak çocuk için esas alınan ölçüt hangisidir?

✓ C. 3. maddeye göre birinci sınıfa o yılın 31 Aralık tarihinde 72 ayını dolduran çocuk kaydedilir. A ölçü derslerin başladığı gün değil, yılın son günüdür; B veli dilekçesi erken başlama ya da erteleme içindir, temel kural ay hesabıdır; D 66 ay eski kaynaklardaki ölçüdür, tarih de yanlıştır.Kaynak: 222 sayılı Kanun · Amaç, zorunluluk ve çağ (m.1–7)

?Soru 10

657 sayılı Kanun'a göre aşağıdaki fiillerden hangileri kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirir?

I. Özürsüz ve kesintisiz beş gün göreve gelmemek
II. Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak
III. Siyasi partiye üye olmak

✓ D. Kesintisiz 3–9 gün devamsızlık ve mal bildirimini süresinde yapmamak kademe ilerlemesinin durdurulmasını gerektirir. A ve B iki doğru öncülden birini eksik bırakır; C'deki III ise siyasi partiye girmektir ve devlet memurluğundan çıkarma cezasıdır, kademe durdurma değil.Kaynak: Memur disiplini · Hangi fiil hangi cezayı gerektirir?
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?MEB Mevzuatı soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →