Kamu ihale mevzuatı: 4734, 4735 ve 2886 sayılı Kanunlar

Bir kamu kurumunun mal ve hizmeti nasıl satın aldığını, ihale usullerini, ihale komisyonunu, sözleşmenin uygulanmasını ve okul kantininin nasıl kiraya verildiğini öğren.

6 durakGYS
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
MEVZUAT · 4734 m.1–9, 4735 m.1, 2886 m.1

Kamu ihale mevzuatının haritası: 4734 alır, 4735 yürütür, 2886 satar ve kiraya verir

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun amacı ve kapsamı nedir, üst yönetici kimdir?Bağlantılı konudan (5018 sayılı Kanun). Önce kendin cevapla, sonra aç.

5018 sayılı Kanun, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli elde edilip kullanılmasını, hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak için kamu mali yönetiminin yapısını, bütçeyi, muhasebeyi ve mali kontrolü düzenler. Kapsamı genel yönetimdir: merkezî yönetim idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idareler. Bakanlıklarda üst yönetici Bakana, Bakan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

Amaç, kapsam ve hesap verme sorumluluğu

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Kamu ihale mevzuatında 4734, 4735 ve 2886 sayılı Kanunlar neyi düzenler, 4734'ün temel ilkeleri nelerdir?

Kısa cevap: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, idarelerin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesini düzenler; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, bu ihalelerden doğan sözleşmelerin yürütülmesini düzenler. Satış, kiraya verme, trampa gibi işler 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na tabidir. 4734'ün temel ilkeleri saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, gizlilik ve kamuoyu denetimidir.

Aynı hafta okul müdürünün masasına iki dosya gelir: biri temizlik malzemesi alımı, öteki okul kantininin kiraya verilmesi; ikisi de “ihale”dir, ama iki ayrı kanuna tabidir.

Kamu ihale mevzuatında ilk soru “hangi kanun?” sorusudur. Ölçüt idarenin para ödeyip ödemediğidir. İdare alıyorsa (mal, hizmet, yapım işi; bir taşınmazı kiralaması da dahil) ihale 4734'e göre yapılır ve doğan sözleşme 4735'e göre yürütülür. İdare satıyor, kiraya veriyor ya da trampa ediyorsa işlem 2886'ya tabidir. 4734'ün kapsamındaki işlerde 2886 uygulanmaz (4734 m.68).

Ayırıcı soru tektir: kasadan para çıkıyorsa 4734 ve 4735, kasaya para giriyorsa 2886.Görsel: Sınav Defteri

4734'ün kapsamı ve temel ilkeleri (m.2, 5)

4734; genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri, sosyal güvenlik kuruluşları ve bunların yarıdan fazla sermayesine sahip oldukları şirketler gibi idarelerin her türlü kaynaktan karşılanan alımlarına uygulanır. İdareler ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

5. madde bu ilkelerden somut kurallar çıkarır: aralarında doğal bir bağlantı yoksa mal, hizmet ve yapım işleri bir arada ihale edilemez; eşik değerlerin altında kalmak amacıyla işler kısımlara bölünemez; açık ihale ve belli istekliler arasında ihale temel usullerdir, ötekiler ancak kanunun saydığı hâllerde kullanılır; ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz. Son kural 5018'in yüklenme yasağının ihale dilindeki karşılığıdır; 5018 sayılı Kanun sayfasında gördük.

Üç temel kavram (m.4, 9)

  • İhale yetkilisi: idarenin ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi ya da kurulu ve usulüne göre yetki devredilmiş görevlisi. Harcama yetkilisi olan okul müdürü, okulun ihalelerinde ihale yetkilisidir.
  • Yaklaşık maliyet: ihaleden önce idarenin her türlü fiyat araştırmasıyla, katma değer vergisi hariç belirlediği tutar; dayanaklarıyla bir hesap cetvelinde gösterilir, ilanda yer almaz ve isteklilere açıklanmaz.
  • İhale: işin istekliler arasından birine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayından sonra sözleşmenin imzalanmasıyla tamamlanan işlemler.

Kanundaki eşik değerler ve parasal limitler her yıl bir önceki yılın fiyat endeksine göre Kamu İhale Kurumunca güncellenir ve 1 Şubat'tan geçerli olmak üzere ilan edilir (m.67); bu yüzden tutarlar ezberlenmez, her yılın tebliğinden okunur.

Akılda kalsın: İdare para öderse 4734 (ihale) + 4735 (sözleşme); idare para alırsa 2886. 4734'ün altın kuralları: ödenek yoksa ihale yok, eşiğin altına inmek için bölme yok, mal-hizmet-yapım karışık ihale yok. Yaklaşık maliyet KDV hariç ve gizli.
Sınavda

Nasıl sorulurSayfanın payı: EKYS'de yok, çünkü bu üç kanun EKYS'nin mevzuat listesinde sayılmaz; GYS şube müdürü sınavında beş soru (4734'ten iki, 4735'ten bir, 2886'dan iki). Gerçek sınavda beş şık vardır.

Tuzak“Hangisi 4734'ün temel ilkelerinden biri değildir?” kalıbında şıklara “süreklilik” ya da “hiyerarşi” gibi çeldiriciler konur. Tuzak, okul kantininin kiraya verilmesini 4734'e bağlamaktır; idare kiraya verdiği için iş 2886'ya tabidir. Bir başka tuzak, yaklaşık maliyetin ilanda gösterildiğini söylemektir.

⇄Bilgi eşleştirme iş → kanun ya da merci

?Soru çöz

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ A. m.5 açıkça “ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz” der; beklenen ödenek ihale için yeterli değildir. B bölme yasağı ve C temel usuller m.5'te, D yaklaşık maliyetin KDV hariç ve gizli olması m.9'da aynen yer alır; üçü de doğrudur.
MEVZUAT · 4734 m.18–22

İhale usulleri: açık ihaleden doğrudan temine rekabet merdiveni

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaHarcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve muhasebe yetkilisi kimdir? Okul müdürü harcama yetkilisi midir?Bağlantılı konudan (5018 sayılı Kanun). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Bütçeyle ödenek tahsis edilen her harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir; harcama, onun harcama talimatıyla başlar. Gerçekleştirme görevlisi işi yaptırır, malı teslim alır ve belgeleri hazırlar; ödeme emri belgesini harcama yetkilisi imzalar. Muhasebe yetkilisi ödemeden önce imzayı, belgeleri, maddi hatayı ve hak sahibinin kimliğini kontrol eder. Harcama ve muhasebe yetkisi aynı kişide birleşemez.

Harcama yetkilisi, gerçekleştirme, muhasebe

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

4734'e göre ihale usulleri nelerdir, pazarlık usulü ve doğrudan temin hangi hâllerde kullanılır?

Kısa cevap: 4734'te üç ihale usulü vardır: açık ihale, belli istekliler arasında ihale ve pazarlık usulü; ilk ikisi temel usuldür. Pazarlık yalnız kanunda sayılan hâllerde (teklif çıkmaması, afet ve ivedilik, savunma, Ar-Ge, karmaşık işler, küçük tutarlı alımlar) kullanılır. Doğrudan temin ise ihale usulü değil, sayılı hâllerde ilansız ve teminatsız, piyasa fiyat araştırmasıyla yapılan bir alım yoludur.

Depremden sonra okul binasının çatısında çatlak görüldüğünde müdürün aklına gelen ilk soru “kırk gün ilan bekleyecek miyiz?” olur.

Cevap usule bağlıdır. 4734 rekabeti en geniş tutan usulü esas alır, daha dar usulleri ancak kanunun saydığı gerekçelerle açar (m.18).

Üstteki iki basamak her zaman kullanılabilir; alttaki iki basamağa inmek için kanunda yazılı bir gerekçe gerekir.Görsel: Sınav Defteri

Açık ihale bütün isteklilerin teklif verebildiği usuldür. Belli istekliler arasında ihalede önce bir ön yeterlik değerlendirmesi yapılır, yalnız idarenin davet ettiği isteklilerin teklif verebildiği ikinci aşamaya geçilir; uzmanlık ya da ileri teknoloji gerektiren işlerde kullanılır. Davet edilebilecek aday beşten azsa ya da teklif veren istekli üçten azsa ihale iptal edilir (m.20).

Pazarlık usulü: sayılı altı hâl (m.21)

Pazarlık usulüne başvurulabilecek hâller
BentHâlİlan zorunlu mu?
aAçık ya da belli istekliler arasında ihalede teklif çıkmamasıEvet
bDoğal afet, salgın hastalık, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen ya da ivedilik gerektiren hâllerHayır; ilansızsa en az üç istekli davet edilir
cSavunma ve güvenlikle ilgili ivedi özel durumlarHayır
dAraştırma-geliştirme gerektiren, seri üretime konu olmayan işlerEvet
eÖzgün ve karmaşık olduğu için teknik ve mali özellikleri netleştirilemeyen işlerEvet
fYaklaşık maliyeti, her yıl güncellenen parasal limiti aşmayan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarıHayır

(a), (d) ve (e) hâllerinde pazarlık iki aşamalıdır: istekliler önce fiyatsız teknik tekliflerini verir, komisyon her biriyle görüşür, şartlar netleşince fiyatlı teklifler alınır; ihale ilk fiyat tekliflerini aşmayan son yazılı tekliflerle sonuçlanır.

Doğrudan temin (m.22)

Doğrudan temin, kanunda ihale usulleri arasında sayılmaz; sayılı hâllerde ihtiyacın ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın karşılanmasıdır. Başlıca hâller: ihtiyacın yalnız tek bir kişi tarafından karşılanabilmesi ya da tek kişinin özel bir hakka sahip olması; mevcut mal ve hizmetlerle uyum için ilk alım yapılan kişiden (toplam süre üç yılı geçmemek üzere) alım; her yıl güncellenen parasal limiti aşmayan ihtiyaçlar ve temsil-ağırlama alımları (büyükşehir sınırlarındaki idareler için limit daha yüksektir); idarenin ihtiyacına uygun taşınmaz alımı ya da kiralanması; hastaya özgü ilaç ve tıbbi malzeme. Bu alımlarda ihale komisyonu kurmak ve yeterlik kurallarını aramak zorunlu değildir; ihale yetkilisinin görevlendirdiği kişi ya da kişiler piyasada fiyat araştırması yapar.

Okulda en sık görülen örnek budur: okul müdürü, o yılın limitini aşmayan bir temizlik malzemesi ihtiyacı için bir müdür yardımcısını ve bir memuru görevlendirir; görevliler birkaç firmadan fiyat alır ve en uygun teklif sahibinden alım yapılır.

Akılda kalsın: Üç usul: açık, belli istekliler, pazarlık (ilk ikisi temel). Pazarlıkta ilansız üç bent: (b) afet-ivedilik, (c) savunma, (f) küçük tutar → en az 3 davet. Doğrudan temin = ilan yok, teminat yok, komisyon zorunlu değil, fiyat araştırması var.
Sınavda

Nasıl sorulurBir vaka verilir ve usul sorulur: “deprem sonrası ivedi onarım” (pazarlık, m.21/b), “ihalede hiç teklif çıkmadı” (pazarlık, m.21/a), “ihtiyacı yalnız bir firma karşılayabiliyor” (doğrudan temin, m.22/a), “idare bina kiralayacak” (doğrudan temin, m.22/e).

TuzakDoğrudan temini ihale usulleri arasında saymaktır; m.18 yalnız üç usul sayar. İkinci tuzak, ivedi işlerde doğrudan temin yapılabileceğini sanmaktır; afet ve ivedilik pazarlığın gerekçesidir.

✎Boşluk doldurma usuller

Doğrudan teminde yapılmaz ve teminat alınmaz; ihale komisyonu kurmak zorunlu değildir, ihale yetkilisinin görevlendirdiği kişiler piyasada araştırması yapar. Belli istekliler arasında ihale usulünde teklif aşamasından önce ön değerlendirmesi yapılır.

ilan · fiyat · yeterlik · sözleşme · maliyet · eleme

?Soru çöz

Bir depremden sonra okul binasının çatısının, can güvenliği nedeniyle ivedilikle onarılması gerektiği idarece belirlenmiştir. 4734 sayılı Kanun'a göre idare için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. Afet ve can güvenliği nedeniyle ivedilik m.21/b'deki pazarlık hâlidir; bu bentte ilan zorunlu değildir, ilansız yapılırsa en az üç istekli davet edilir. A ve B temel usullerdir ama ivedi işte zorunlu değildir; D doğrudan temini karıştırır, ivedilik m.22'nin hâlleri arasında yoktur.
SÜREÇ · 4734 m.6, 11, 13, 33, 40–43

İhale komisyonu, teminat ve ihale kararı: ilandan sözleşmeye

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

4734'e göre ihale komisyonu kaç kişiden oluşur, geçici ve kesin teminat oranı nedir, ihale kararı nasıl kesinleşir?

Kısa cevap: İhale komisyonu, ihale yetkilisinin görevlendirdiği en az beş ve tek sayıda kişiden oluşur; ikisi işin uzmanı, biri muhasebe veya mali işlerden sorumlu personeldir. Geçici teminat teklif bedelinin en az yüzde üçü, kesin teminat ihale bedelinin yüzde altısıdır. İhale ekonomik açıdan en avantajlı teklife bırakılır; ihale yetkilisi kararı en geç beş iş günü içinde onaylar ya da iptal eder.

Okul onarımı ihalesinin sabahında komisyon toplanacakken bir üyenin hastalandığı haberi gelir; ihale o gün yapılabilir mi?

İhale komisyonu (m.6)

Komisyonu ihale yetkilisi görevlendirir. Komisyon en az beş ve tek sayıda kişiden oluşur: biri başkan, ikisi ihale konusu işin uzmanı olmak üzere idare personelinden en az dört kişi ve muhasebe veya mali işlerden sorumlu bir personel. Yedek üyeler de belirlenir; idarede yeterli personel yoksa başka idarelerden üye alınabilir. İhale işlem dosyasının birer örneği ilan ya da daveti izleyen üç gün içinde üyelere verilir. Komisyon eksiksiz toplanır, kararlar çoğunlukla alınır, çekimser kalınamaz; karşı oy veren gerekçesini karara yazıp imzalar. Yukarıdaki sorunun cevabı da buradadır: üye gelemezse yedeği katılır; eksik komisyonla ihale yapılmaz.

İhaleye kimler katılamaz? (m.11)

İhalelere katılmaktan yasaklı olanlar, terör, örgütlü suç ya da rüşvetten hükümlüler, hileli iflas edenler; ihaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi ve ihale işlemlerini hazırlayan, yürüten, sonuçlandıran ve onaylayan görevliler; bunların eşleri, üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları, evlatlıkları ve evlat edinenleri ile bunların ortakları ve şirketleri ihaleye katılamaz. Yasağa rağmen katılan ihale dışı bırakılır, geçici teminatı gelir kaydedilir.

İlan, teminat ve karar

Karar zinciri ilanla açılır: idare ihaleyi, isteklilere teklif hazırlayacak kadar süre bırakarak ilan eder (m.13; süreler aşağıdaki tabloda). İstekli teklifiyle birlikte, teklif ettiği bedelin %3'ünden az olmamak üzere geçici teminat verir (m.33). Teklifler açıldıktan sonraki yol aşağıdaki zincirdir.

Ek bilgi: ilan süreleri (m.13)
İlan, ihale tarihinden en az kaç gün önce?
Yaklaşık maliyetUsul ya da tutarSüre
Eşik değer ve üstü (Kamu İhale Bülteni)Açık ihale40 gün
Belli istekliler (ön yeterlik ilanı, son başvurudan)14 gün
Pazarlık25 gün
Eşik değerin altıTutar kademesine göre7 · 14 · 21 gün

Kademelerin parasal sınırları her yıl güncellenir; sınavda süre ile usulün eşleşmesi yeter.

Teklifler açıldıktan sonra beş halka sırayla geçilir; halkalardan biri atlanırsa sözleşme imzalanamaz.Görsel: Sınav Defteri

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklif” her zaman en ucuz teklif değildir: ihale dokümanında belirtilmişse fiyatın yanında işletme ve bakım maliyeti, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışı unsurlar da hesaba katılır. Yalnız fiyatın esas alındığı ihalede eşit fiyat çıkarsa bu fiyat dışı unsurlarla karar verilir. İhale, onaylanırsa geçerli, iptal edilirse hükümsüz sayılır; onaydan önce idare, üzerinde ihale kalan ile ikinci en avantajlı isteklinin yasaklı olup olmadığını teyit ettirir.

Akılda kalsın: Komisyon 5+, tek sayı, 2 uzman, 1 mali personel, eksiksiz, çekimser yok. Teminatta 3 ve 6: geçici en az %3 (teklif bedeli), kesin %6 (ihale bedeli). Kararda 5 iş günü onay → 3 gün bildirim → 10 gün bekleme → 10 gün içinde sözleşme.
Sınavda

Nasıl sorulurKomisyonun en az üye sayısı, kesin teminat oranı ya da ihale yetkilisinin onay süresi sorulur.

TuzakGeçici ve kesin teminat oranlarını yer değiştirmektir; geçici %3, kesin %6'dır. İkinci tuzak, komisyonun “oy çokluğu sağlanamazsa başkanın oyu belirleyicidir” diye çalıştığını söylemektir; 4734'te üye sayısı tek olduğu için eşitlik oluşmaz, başkanın oyu kuralı 2886'nın komisyonuna aittir. Üçüncüsü, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi her durumda en düşük fiyat sanmaktır.

↕Sıralama karardan sözleşmeye

  1. Bildirimden itibaren on günlük bekleme süresi dolar
  2. İhale yetkilisi kararı en geç beş iş günü içinde onaylar
  3. Üzerine ihale kalan istekli kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalar
  4. İhale komisyonu gerekçeli kararını ihale yetkilisine sunar
  5. İhale sonucu onayı izleyen en geç üç gün içinde bütün isteklilere bildirilir

?Soru çöz

4734 sayılı Kanun'a göre ihale komisyonuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ B. m.6 komisyonu en az beş ve tek sayıda kişiyle, biri muhasebe veya mali işlerden sorumlu olmak üzere kurar. A 2886'daki komisyon kuralını getirir, 4734'te tek sayı nedeniyle eşitlik oluşmaz; C m.6 çekimser kalmayı yasaklar; D görevlendirmeyi ihale yetkilisi yapar, Kurumun böyle bir görevi yoktur.
KURUM · 4734 m.17, 53–58

Yasak fiiller, yasaklama ve şikâyet: Kamu İhale Kurumuna giden yol

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla5018'e göre dış denetimi kim yapar, kamu zararı nedir ve hangi durumlarda para cezası verilir?Bağlantılı konudan (5018 sayılı Kanun). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Harcama sonrası dış denetimi TBMM adına Sayıştay yapar ve sonuçlarını TBMM'ye raporlar. Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmaliyle mevzuata aykırı işlemlerinin kamu kaynağını azaltmasıdır ve faiziyle tahsil edilir. Ödenek üstü harcamada ve gerçek dışı belgede para cezası verilir; kamu hizmetiyle ilişkilendirilerek bağış toplanamaz. Zamanaşımı on yıldır.

Sayıştay denetimi ve kamu zararı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

4734'e göre ihalede yasak fiiller nelerdir, ihalelere katılmaktan yasaklama süresi ve şikâyet yolu nasıldır?

Kısa cevap: İhaleye fesat karıştırmak, rekabeti engellemek, sahte belge kullanmak, birden fazla teklif vermek ve yasaklıyken katılmak yasak fiillerdir; bunları işleyen bir yıldan iki yıla kadar bütün kamu ihalelerinden yasaklanır. İhaledeki aykırılığa karşı önce on gün içinde idareye şikâyet, sonra Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet yoluna gidilir; bu yollar dava açmadan önce tüketilmek zorundadır.

İhaleyi kaybeden firma, kazanan firmanın belgelerinin sahte olduğunu öne sürerek ertesi gün okul müdürlüğüne bir dilekçe bırakır.

Yasak fiil ve davranışlar (m.17)

  • Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet ya da başka yollarla ihaleye fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.
  • İstekliler arasında tereddüt yaratmak, katılımı engellemek, anlaşma teklif etmek; rekabeti ya da ihale kararını etkilemek.
  • Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak ya da buna teşebbüs etmek.
  • Alternatif teklif hâlleri dışında kendisi ya da başkası adına birden fazla teklif vermek.
  • 11. maddeye göre katılamayacağı hâlde ihaleye katılmak.

Bu fiilleri işleyenler fiilin özelliğine göre bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar; üzerine ihale yapıldığı hâlde mücbir sebep dışında sözleşme imzalamayanlar ise altı aydan bir yıla kadar yasaklanır. Yasak yalnız o idarenin değil, bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerini kapsar. Kararı ihaleyi yapan bakanlık ya da ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık verir (m.58). Görevliler de bu kuralların dışında değildir: ihale yetkilisi, komisyon başkan ve üyeleri ile ihale sürecinde görev alanlar yasak fiillerde bulunur ya da görevlerini tarafsız yapmazlarsa disiplin cezası alır, ceza kovuşturmasına uğrar ve zararı tazmin eder (m.60).

Kamu İhale Kurumu ve şikâyet yolu (m.53–57)

Kamu İhale Kurumu kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahiptir; görevinde bağımsızdır, hiçbir makam kararlarını etkilemek için emir veremez. Kamu İhale Kurulu, Başkanlık ve hizmet birimlerinden oluşur. En önemli görevi, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar yapılan işlemlere yönelik şikâyetleri incelemektir.

Şikâyetten davaya dört basamak
BasamakKime, ne zaman?
1. Şikâyetİdareye; aykırılığın farkına varıldığı günü izleyen günden itibaren 10 gün (21/b ve c ihalelerinde 5 gün) içinde ve sözleşme imzalanmadan önce
2. İdarenin kararıİdare 10 gün içinde gerekçeli karar alır, 3 gün içinde ilgililere bildirir
3. İtirazen şikâyetİdarenin kararını uygun bulmayan, Kamu İhale Kurumuna başvurur
4. YargıKurumun nihai kararları mahkemede dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür

Kanun ilk iki basamağı atlamaya izin vermez: şikâyet ve itirazen şikâyet, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır (m.54). Başvuru hakkı ihale sürecindeki aykırı işlem nedeniyle hak kaybına ya da zarara uğradığını veya uğrayabileceğini iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklere aittir.

Akılda kalsın: Yasak fiil = 1–2 yıl, sözleşmeyi imzalamamak = 6 ay–1 yıl, ikisi de bütün kamu ihaleleri. Şikâyet yolu: idare (10 gün) → Kurum (itirazen) → mahkeme. İlk iki basamak atlanamaz ve sözleşmeden önce işler.
Sınavda

Nasıl sorulurYasaklama süresi, şikâyetin ilk merci ya da şikâyet süresi sorulur.

Tuzakİsteklinin ihale kararına karşı doğrudan idare mahkemesine gidebileceğini söyleyen şıktır; önce idareye şikâyet, sonra Kuruma itirazen şikâyet zorunludur. İkinci tuzak, iki yasaklama süresini karıştırmaktır: fesat ve sahte belge 1–2 yıl, sözleşmeyi imzalamamak 6 ay–1 yıldır. Üçüncüsü, yasağın yalnız ihaleyi yapan idareyle sınırlı olduğunu sanmaktır.

↕Sıralama şikâyet yolu

  1. İstekli, idarenin kararını uygun bulmayınca Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyette bulunur
  2. İstekli, aykırılığı fark ettiği günü izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet eder
  3. Kurumun nihai kararı mahkemede dava konusu edilir
  4. İdare on gün içinde gerekçeli kararını alır ve ilgililere bildirir

?Soru çöz

Okul onarımı ihalesini kaybeden bir firmanın avukatı, müdürlüğe gelip şu bilgileri veriyor:
I. Şikâyet ve itirazen şikâyet, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.
II. Yasak fiilde bulunduğu tespit edilen istekli, yalnız bu okulun değil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerinden yasaklanır.
III. İdareye şikâyet, sözleşme imzalanmadan önce yapılmalıdır.
4734 sayılı Kanun'a göre bu bilgilerden hangileri doğrudur?

✓ D. I m.54'ün kuralıdır: iki idari basamak atlanıp doğrudan mahkemeye gidilemez. II m.58'in kapsamıdır: yasak bütün kamu ihalelerini kapsar. III m.55'in şartıdır: şikâyet hem 10 günlük süre içinde hem sözleşmeden önce yapılır. A, B ve C doğru ifadelerden birini ya da ikisini dışarıda bırakır.
MEVZUAT · 4735 m.4–26

4735 sayılı Kanun: sözleşme türleri, mücbir sebep, devir ve fesih

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaKamu ihale mevzuatında 4734, 4735 ve 2886 sayılı Kanunlar neyi düzenler, 4734'ün temel ilkeleri nelerdir?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, idarelerin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesini düzenler; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, bu ihalelerden doğan sözleşmelerin yürütülmesini düzenler. Satış, kiraya verme, trampa gibi işler 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na tabidir. 4734'ün temel ilkeleri saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, gizlilik ve kamuoyu denetimidir.

Hangi kanun? 4734'ün ilkeleri

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

4735 sayılı Kanun'a göre sözleşme türleri nelerdir, sözleşme nasıl devredilir ve hangi hâllerde feshedilir?

Kısa cevap: 4735'e göre sözleşmeler götürü bedel (yapımda anahtar teslimi), birim fiyat, karma ve çerçeve anlaşmaya dayalı münferit sözleşmedir. Sözleşmede ihale dokümanına aykırı hüküm olamaz ve kanundaki hâller dışında değişiklik yapılamaz. Sözleşme ancak zorunlu hâllerde ihale yetkilisinin yazılı izniyle devredilir. Mücbir sebep yirmi gün içinde bildirilir; on günlük ihtara rağmen aykırılık sürerse idare sözleşmeyi fesheder.

Okulun bahçe duvarı onarımı imzalandıktan bir ay sonra yüklenici “Bölgede sel oldu, işi bitiremiyorum” yazısıyla gelir.

İhale sözleşmenin imzalanmasıyla biter; o andan sonrası 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun alanıdır. Kanunun üç ilkesi vardır (m.4): sözleşmeye ihale dokümanındaki şartlara aykırı hüküm konamaz; kanunda belirtilen hâller dışında sözleşme değiştirilemez ve ek sözleşme yapılamaz; taraflar sözleşmenin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. Uygulama birliği için Resmî Gazete'de tip sözleşmeler yayımlanır ve idareler sözleşmelerini bunlara göre hazırlar (m.5).

Sözleşme türleri (m.6)
TürBedel nasıl belirlenir?Hangi işte?
Anahtar teslimi götürü bedelUygulama projesine dayalı, işin tamamı için teklif edilen toplam bedelYapım
Götürü bedelÖzellikleri ve miktarı idarece belirlenen işin tamamı için toplam bedelMal ve hizmet alımı
Birim fiyatHer iş kaleminin miktarı × teklif edilen birim fiyat; toplamı sözleşme bedeliYapım (ön veya kesin proje), mal ve hizmet
KarmaKalemlerin bir kısmı götürü, bir kısmı birim fiyatYapım
Münferit sözleşmeÇerçeve anlaşmaya dayalı olarak her alım için ayrı imzalanırÇerçeve anlaşma alımları

Değişiklik, iş artışı ve devir

Sözleşme bedeli aşılmamak ve iki taraf anlaşmak şartıyla yalnız iki konuda değişiklik yapılabilir: işin yapılma ya da teslim yeri ve işin süresinden önce bitirilmesi kaydıyla süresi ile ödeme şartları (m.15). Öngörülemeyen bir durum iş artışını zorunlu kılarsa, iş projenin içinde kalıyor ve asıl işten ayrılamıyorsa, anahtar teslimi götürü bedel yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10'una, birim fiyatlı sözleşmelerde %20'sine kadar artış aynı yükleniciye yaptırılabilir (m.24). Sözleşme ancak zorunlu hâllerde, ihale yetkilisinin yazılı izniyle devredilebilir; devralanda ilk ihaledeki şartlar aranır ve bir devirden sonraki üç yıl içinde aynı yüklenici başka sözleşme devredemez ya da devralamaz (m.16).

Mücbir sebep ve fesih (m.10, 19–23)

Mücbir sebepler kanunda sayılıdır: doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ve Kurumca belirlenecek benzerleri. Bunların süre uzatımı ya da fesih gerekçesi sayılması için olayın yükleniciden kaynaklanmaması, taahhüdü engellemesi, yüklenicinin engeli aşamaması, olayı izleyen yirmi gün içinde idareye yazılı bildirmesi ve yetkili mercilerce belgelendirilmesi gerekir.

Feshin üç yolu ve teminatın akıbeti
Fesih nedeniKesin teminat
Yüklenici mali acz nedeniyle taahhüdü yerine getiremeyeceğini yazıyla bildirir (m.19)Gelir kaydedilir
Yüklenici taahhüdü yerine getirmez; idarenin en az on gün süreli ihtarına rağmen durum sürer ya da yasak fiil tespit edilir (m.20)Gelir kaydedilir
Mücbir sebep (m.23)İade edilir

Sözleşmenin uygulanması sırasında fesat, sahte belge, hileli malzeme ya da kusurlu imalat, idareye zarar verme, mücbir sebep dışında taahhüdü yerine getirmeme ve izinsiz devir yasak fiildir (m.25); bunları işleyenler de bir yıldan iki yıla kadar bütün kamu ihalelerinden yasaklanır (m.26).

Akılda kalsın: Değişiklik yalnız yer ve (erken bitirmek kaydıyla) süre. İş artışı götürüde %10, birim fiyatta %20. Devir yazılı izinle, sonra 3 yıl yok. Mücbir sebep 20 gün içinde bildirilir; ihtar 10 gün. Mücbir sebeple fesihte teminat geri, öteki fesihlerde gelir.
Sınavda

Nasıl sorulur“Hangisi mücbir sebep değildir?” kalıbı sık gelir; cevap çoğu zaman yüklenicinin mali sıkıntısı, işçi bulamaması ya da fiyat artışıdır. Sözleşme türünün tanımı ve devrin şartı da sorulur.

TuzakSözleşmenin idareye bildirmekle devredilebileceğini söylemektir; ihale yetkilisinin yazılı izni şarttır. İkinci tuzak, “kanuni grev” yerine her türlü iş bırakmayı mücbir sebep saymaktır.

✎Boşluk doldurma 4735 süreleri

Sözleşme ancak zorunlu hâllerde ihale yetkilisinin yazılı ile başkasına devredilebilir. Mücbir sebep, meydana geldiği tarihi izleyen gün içinde idareye yazılı olarak bildirilmelidir. Yüklenicinin aykırılığı idarenin en az gün süreli ihtarına rağmen sürerse idare sözleşmeyi fesheder.

izni · yirmi · on · otuz · beş · talimatı

?Soru çöz

Okulun bahçe duvarı onarımını üstlenen yüklenici, işi süresinde bitiremeyeceğini bildirirken üç gerekçe ileri sürmüştür:
I. Bölgede yaşanan sel felaketi
II. Firmanın mali sıkıntıya düşmesi
III. İnşaat sektöründe yapılan kanuni grev
4735 sayılı Kanun'a göre bu gerekçelerden hangileri mücbir sebep olarak kabul edilebilir?

✓ B. Doğal afet (I) ve kanuni grev (III) m.10'da sayılan mücbir sebeplerdir; olay yükleniciden kaynaklanmamalı ve yirmi gün içinde yazıyla bildirilip belgelendirilmelidir. II sayılmaz: m.19'a göre yüklenicinin mali aczi mücbir sebep değil, kesin teminatın gelir kaydedildiği bir fesih nedenidir. A grevi atlar; C ve D mali sıkıntıyı mücbir sebep sayar.
MEVZUAT · 2886 m.1–14, 25–64

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu: kapalı teklif, artırma ve okul kantininin kiraya verilmesi

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 8 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla1739 sayılı Kanun'a göre okul-aile birliği bağış toplayabilir mi? Veliler bağış yapmaya zorlanabilir mi?Bağlantılı konudan (1739 sayılı Kanun). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Okul ile aile arasındaki işbirliği için okullarda okul-aile birliği kurulur (1739 m.16). Birlik aynî ve nakdî bağış kabul edebilir, etkinlik ve kampanya düzenleyebilir, kantin, salon ve açık alanı işletebilir ya da işlettirebilir; ama veliler hiçbir surette bağışa zorlanamaz. Gelirler genel bütçeye girmez, bankada birlik adına açılan özel hesapta tutulur.

Okul-aile birliği ve eğitim kampüsü (m.16)

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu neyi kapsar, ihale usulleri nelerdir ve okul kantini nasıl kiraya verilir?

Kısa cevap: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu bugün ağırlıkla idarenin satış, kiraya verme, trampa ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi işlerine uygulanır; alımlar 4734'e geçmiştir. Usulleri kapalı teklif (esas usul), belli istekliler arasında kapalı teklif, açık teklif, pazarlık ve yarışmadır. Geçici teminat tahmin edilen bedelin %3'ü, kesin teminat ihale bedelinin %6'sıdır; kira süresi on yılı geçemez.

Okul kantininin kira süresi bittiğinde kapıya yeni bir ilan asılır; bu kez idare para ödemeyecek, para alacaktır.

1983 tarihli 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu genel ve katma bütçeli daireler, il özel idareleri ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işlerini kapsar (m.1). 4734 yürürlüğe girince alımlar onun alanına geçti ve 4734 kapsamındaki işlerde 2886 uygulanmaz oldu. Bugün 2886 deyince akla idarenin sattığı ve kiraya verdiği işler gelir: okul kantininin, okul bahçesindeki bir alanın kiraya verilmesi, hurda malzemenin satışı. İlke aynıdır: ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabet (m.2).

2886 ile 4734 yan yana
2886 Devlet İhale Kanunu4734 Kamu İhale Kanunu
Bugünkü ana alanıSatış, kiraya verme, trampaMal, hizmet alımı, yapım
Esas usulKapalı teklif (m.36)Açık ihale ve belli istekliler
İhaleyi yaptıranİta amiri (m.3)İhale yetkilisi
KomisyonBir memur başkanlığında, idareden en az bir kişi ve maliye memuru; oylar eşitse başkanın tarafı çoğunluk (m.13–14)En az beş, tek sayı; eşitlik oluşmaz
Geçici teminatTahmin edilen bedelin %3'ü (m.25)Teklif edilen bedelin en az %3'ü
Kesin teminatİhale bedelinin %6'sı (m.54)İhale bedelinin %6'sı

Usuller ve uygun bedel (m.28, 35–52)

2886 beş usul sayar: kapalı teklif, belli istekliler arasında kapalı teklif, açık teklif, pazarlık, yarışma. Tekliflerin gizli verildiği kapalı teklif usulü esastır; açık teklifte istekliler tekliflerini komisyon önünde sözlü bildirir ve bu usul, tahmin edilen bedeli her yıl bütçe kanununda belirlenen tutarı geçmeyen işlerde kullanılabilir; pazarlık 51. maddede sayılan hâllerde (ani ve beklenmeyen olaylar, tek kişinin elindeki mal ya da hak, çabuk bozulan malların satışı gibi), yarışma ise etüt, plan, proje ve güzel sanat işlerinde uygulanır. Uygun bedelin ölçütü işin yönüne göre değişir: artırmada (idare satıyor ya da kiraya veriyorsa) uygun bedel, tahmin edilen bedelden aşağı olmamak üzere teklif edilen en yüksek bedeldir; eksiltmede ise tahmin edilen bedeli geçmemek şartıyla tercihe değer görülen teklif (m.28). Komisyon gerekçesini belirterek ihaleyi yapıp yapmamakta serbesttir (m.29).

Okul kantininin kiraya verilmesi

MEB, 2886'nın 1. maddesinin saydığı genel bütçeli idarelerdendir ve kantin yerini kiraya veren taraftır; işlem bu yüzden 2886'ya tabi bir artırmadır. İdare tahmin edilen bedeli belirler, ihaleyi ilan eder, isteklilerden tahmin edilen bedelin %3'ü oranında geçici teminat alır; kira, tahmin edilen bedelin altına düşmemek üzere en yüksek teklifi veren istekliye bırakılır ve sözleşmeden önce ihale bedelinin %6'sı kesin teminat alınır. Kiraya verilen taşınmazın kira süresi on yılı geçemez; üç yıldan uzun kiralamalar için önceden izin alınır (m.64). İhaleye, ihaleyi yapan idarenin ita amirleri, ihale işlemlerini yürüten ve denetleyen görevliler ile bunların eşleri ve ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları katılamaz (m.6).

Akılda kalsın: 2886 = idare satar, kiraya verir; kapalı teklif esas. Artırmada en yüksek, eksiltmede tercihe değer teklif. Teminatta yine 3 ve 6, ama geçicinin tabanı tahmin edilen bedel. Kira en çok 10 yıl. Komisyonda eşitlikte başkan.
Karışan sayılar ve terimler (bütün sayfa)
Sayı ya da terimNerede geçer?
%3 / %6Geçici teminat: 4734'te teklif edilen bedelin, 2886'da tahmin edilen bedelin %3'ü / kesin teminat: iki kanunda da ihale bedelinin %6'sı
%10 / %20İş artışı: anahtar teslimi götürü bedel yapımda / birim fiyatlı sözleşmede (4735 m.24)
40 / 25 / 14 günEşik üstü ilan: açık ihale / pazarlık / ön yeterlik (4734 m.13)
10 günŞikâyet süresi, idarenin şikâyete karar süresi, sözleşmeden önceki bekleme, sözleşmeye davetten imzaya, fesihten önceki ihtar
5 iş günü / 3 gün / 20 günİhale yetkilisinin onayı / onaydan sonra bildirim / mücbir sebebin idareye bildirimi
1–2 yıl / 6 ay–1 yılYasak fiil (fesat, sahte belge, izinsiz devir) / sözleşmeyi imzalamama; ikisi de bütün kamu ihaleleri
3 yıl / 10 yılDevirden sonra yeni devir yasağı ve doğrudan teminde uyum alımının üst süresi / 2886'da kira süresinin üst sınırı
En az 5, tek / en az 34734 ihale komisyonu / ilansız pazarlıkta davet edilecek istekli
Açık ihale / açık teklif4734'ün temel usulü / 2886'da sözlü teklif usulü (2886'da esas usul kapalı tekliftir)
İhale yetkilisi / ita amiri4734'te ihaleyi yaptıran / 2886'daki karşılığı
Sınavda

Nasıl sorulur“2886'ya göre esas ihale usulü hangisidir?” (kapalı teklif), “kira süresi en çok kaç yıldır?” (on yıl), “artırmada uygun bedel nedir?” Tuzak, 2886'nın usullerine 4734'ün “açık ihale” ya da “doğrudan temin” terimlerini karıştırmaktır; 2886'da “açık teklif” vardır, doğrudan temin yoktur.

Tuzakİkinci tuzak, okul kantininin kiralanmasını idarenin bir alımı sayıp 4734'e bağlamaktır.

Sınavda işaretle2886'nın 1. maddesinde geçen “katma bütçe” eski bir terimdir; bugünkü karşılığı özel bütçedir.

⇄Bilgi eşleştirme 2886 usulleri

?Soru çöz

Bir lisenin kantini kiraya verilecektir. Bu işlemle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. İdare kantini kiraya verdiği için iş 2886'ya tabi bir artırmadır ve m.28'e göre uygun bedel tahmin edilen bedelin altına düşmeyen en yüksek tekliftir. A 4734 ile karıştırır, 4734 idarenin alımlarını düzenler; B m.64'e aykırıdır, kira süresi on yılı geçemez; D oranları karıştırır, %6 kesin teminattır, geçici teminat %3'tür.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

4688 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi kamu görevlileri sendikasına üye olabilir?

✓ C. Okul yöneticileri m.15'te sayılmaz; 100 ve daha fazla personelli işyerinin amiri ve yardımcılarına ilişkin eski yasak 2012'de kaldırıldı. A mülki idare amiridir, m.15/e yasaklar; B ceza infaz kurumunda çalışır, m.15/k yasaklar; D hâkimdir, yargı mensupları m.15/b ile dışarıda tutulur.Kaynak: 4688 sayılı Kanun · Kapsam: kim üye olabilir, kim olamaz?

?Soru 2

İl millî eğitim müdürlüğünde iç kontrol üzerine yapılan bir toplantıda şu bilgiler veriliyor:
I. İç kontrol, iç denetimi de kapsayan mali ve diğer kontrollerin bütünüdür.
II. İç denetçi raporlarını doğrudan üst yöneticiye sunar.
III. Ön mali kontrol görevini yürütenler mali işlem sürecinde görev alamaz.
5018 sayılı Kanun'a göre bu bilgilerden hangileri doğrudur?

✓ D. I m.55'teki tanımdır: iç denetim iç kontrolün dışında değil, içindedir. II m.64'ün bağımsızlık güvencesidir; arada amir yoktur. III m.60'ın son cümlesidir; kontrol eden, kontrol ettiği işi yapamaz. A ve B doğru ifadeleri eksik bırakır; C iç denetimin iç kontrolün parçası olduğunu söyleyen I'i atlar.Kaynak: 5018 sayılı Kanun · İç kontrol, ön mali kontrol ve iç denetim

?Soru 3

4483 sayılı Kanun'a göre ön inceleme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. İzin mercii ön incelemeyi bizzat yapabileceği gibi, hakkında inceleme yapılanın üstü konumundaki bir memura da yaptırabilir.
II. Ön inceleme yapanlar bakanlık müfettişlerinin yetkilerine sahiptir.
III. Ön inceleme için 30 gün vardır; izin kararı bu sürenin bitiminden sonra ayrıca 30 gün içinde verilir.

✓ B. I m.5'teki inceleme yollarıdır; II m.6'nın hükmüdür, inceleyen müfettiş ve merci yetkilerini kullanır. III yanlıştır: m.7'ye göre 30 gün ön inceleme dahil toplam süredir, ayrı bir karar süresi yoktur; yalnız zorunlu hâlde bir defa 15 gün uzatılır. A II'yi atlar; C ve D süreyi 30 + 30 sanır.Kaynak: Memur yargılaması, dilekçe ve bilgi edinme · 4483: ihbar, ön inceleme, süre

?Soru 4

Bir okul müdürü, bütçe hazırlığıyla ilgili bir toplantıda şu ifadeleri not almıştır:
I. Tüm gelir ve giderler bütçelerde gayri safi olarak gösterilir.
II. Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmesi esastır.
III. Bütçeler, ait olduğu yıl başlamadan kabul edilmedikçe uygulanamaz.
Bu ifadelerden hangileri 5018 sayılı Kanun'un 13. maddesinde sayılan bütçe ilkeleriyle uyumludur?

✓ A. I gayri safilik, III önceden onay ilkesidir; ikisi de m.13'te aynen yer alır. II ters çevrilmiş ilkedir: kanuna göre belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi esastır, bütün gelirler ortak havuza girer. B yalnız yanlış ifadeyi seçer; C ve D yanlış olan II'yi içerir.Kaynak: 5018 sayılı Kanun · Bütçe türleri ve bütçe ilkeleri

?Soru 5

Sendika üyesi öğretmen Selin Hanım, 2 Ekim'de üyelikten çekilme bildirimini okul müdürlüğüne vermiş, aynı hafta başka bir sendikaya üyelik formu doldurmuştur. 4688 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ B. m.16'ya göre çekilme kuruma başvurudan 30 gün sonra geçerli olur ve bu sürede yapılan yeni üyelik sürenin bitiminde kazanılır. A çekilmeyi sendikaya bağlar, oysa bildirim kuruma verilir; C yeni başvuruyu geçersiz sayar, kanun onu süre sonuna erteler; D süreyi karıştırır, kamu işvereni örneği 15 gün içinde gönderir.Kaynak: 4688 sayılı Kanun · Üyelik, çekilme ve ödenti

?Soru 6

5018 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. m.60 iki görevi aynı kişide birleştirmeyi yasaklar; karar veren ile ödeyen ayrı olmalıdır. A m.31 ile çelişir, devir devredenin idari sorumluluğunu kaldırmaz; B m.61 ile çelişir, muhasebe yetkilisi mevzuatta sayılan belgeler dışında belge arayamaz; D m.26 ile çelişir, ödeneği olmayan iş için yüklenmeye girişilemez.Kaynak: 5018 sayılı Kanun · Harcama yetkilisi, gerçekleştirme, muhasebe

?Soru 7

Bir okulda kayıt sırasında velilerden, okul hizmetiyle ilişkilendirilerek belirli bir tutarın “bağış” adıyla toplandığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. m.40 kamu hizmetiyle ilişkilendirilerek bağış toplanmasını yasaklar, m.72 de yetkisiz tahsilatın alınıp gelir ya da emanete kaydedilmesini ve adli-idari işlem yapılmasını ister. B rızayı ölçüt sanır, oysa yasak hizmetle ilişkilendirmeye bağlıdır; C yetkisiz tahsilatı bütçe ödeneği gibi görür; D yetkiyi karıştırır, m.73'e göre para cezasını idarenin üst yöneticisi verir.Kaynak: 5018 sayılı Kanun · Sayıştay denetimi ve kamu zararı

?Soru 8

4982 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangileri bilgi edinme başvurusuyla istenebilir?

I. Aksi kararlaştırılmamış kurum içi görüş ve bilgi notları
II. Bir okulun yıllık harcama dökümü
III. İdareden belirli bir konuda tavsiye ya da mütalaa verilmesi

✓ B. I m.26'ya göre aksi kararlaştırılmadıkça kapsam içindedir; II kamuoyunu ilgilendiren, idarenin elindeki bir bilgidir. III istisnadır: tavsiye ve mütalaa talepleri m.27'ye göre dışarıdadır, idareden görüş istemek bilgi edinme sayılmaz. A kurum içi notları da istisna sanır; C ve D mütalaa talebini kapsama alır.Kaynak: Memur yargılaması, dilekçe ve bilgi edinme · 4982: istisnalar

?Soru 9

3071 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi incelenmeyecek dilekçelerden biri değildir?

✓ C. Yanlış makama verilen dilekçe incelenmez sayılmaz; m.5'e göre yetkili makama gönderilir ve sahibine bilgi verilir. A ve B m.6'da sayılan incelenmeyecek dilekçelerdir; D adres m.4'teki zorunlu unsur olduğu için m.6/c'ye girer ve incelenmez.Kaynak: Memur yargılaması, dilekçe ve bilgi edinme · 3071: dilekçe hakkı

?Soru 10

Kamu görevlisi sayısı 85 olan bir ortaokulda en çok üyeyi A sendikası kaydetmiştir; B sendikasının da okulda üyeleri vardır. 4688 sayılı Kanun'a göre:
I. A sendikasının seçtiği işyeri sendika temsilcisi görevini işyerinde haftada dört saat yapar ve bu sürede izinli sayılır.
II. İşyeri sendika temsilcisinin işyeri, sebebi açık ve kesin biçimde belirtilmedikçe değiştirilemez.
III. B sendikası da bu okulda bir işyeri sendika temsilcisi seçebilir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

✓ D. I m.23'teki dört saatlik izindir; II m.18'deki işyeri güvencesidir. III yanlıştır: işyeri sendika temsilcisini yalnız en çok üye kaydetmiş sendika seçer; B sendikası ancak sendika işyeri temsilcisi belirleyebilir. Bu yüzden A eksik kalır, B ve C ise yanlış olan III'ü içerir.Kaynak: 4688 sayılı Kanun · Okulda temsilci ve sendikal güvenceler
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?MEB Mevzuatı soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →