Kamu ihale mevzuatının haritası: 4734 alır, 4735 yürütür, 2886 satar ve kiraya verir
MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
Önce hatırla5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun amacı ve kapsamı nedir, üst yönetici kimdir?Bağlantılı konudan (5018 sayılı Kanun). Önce kendin cevapla, sonra aç.
5018 sayılı Kanun, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli elde edilip kullanılmasını, hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak için kamu mali yönetiminin yapısını, bütçeyi, muhasebeyi ve mali kontrolü düzenler. Kapsamı genel yönetimdir: merkezî yönetim idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idareler. Bakanlıklarda üst yönetici Bakana, Bakan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.
Amaç, kapsam ve hesap verme sorumluluğu
✎Konu anlatımı
Kamu ihale mevzuatında 4734, 4735 ve 2886 sayılı Kanunlar neyi düzenler, 4734'ün temel ilkeleri nelerdir?
Kısa cevap: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, idarelerin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesini düzenler; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu, bu ihalelerden doğan sözleşmelerin yürütülmesini düzenler. Satış, kiraya verme, trampa gibi işler 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na tabidir. 4734'ün temel ilkeleri saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, gizlilik ve kamuoyu denetimidir.Aynı hafta okul müdürünün masasına iki dosya gelir: biri temizlik malzemesi alımı, öteki okul kantininin kiraya verilmesi; ikisi de “ihale”dir, ama iki ayrı kanuna tabidir.
Kamu ihale mevzuatında ilk soru “hangi kanun?” sorusudur. Ölçüt idarenin para ödeyip ödemediğidir. İdare alıyorsa (mal, hizmet, yapım işi; bir taşınmazı kiralaması da dahil) ihale 4734'e göre yapılır ve doğan sözleşme 4735'e göre yürütülür. İdare satıyor, kiraya veriyor ya da trampa ediyorsa işlem 2886'ya tabidir. 4734'ün kapsamındaki işlerde 2886 uygulanmaz (4734 m.68).
4734'ün kapsamı ve temel ilkeleri (m.2, 5)
4734; genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri, sosyal güvenlik kuruluşları ve bunların yarıdan fazla sermayesine sahip oldukları şirketler gibi idarelerin her türlü kaynaktan karşılanan alımlarına uygulanır. İdareler ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
5. madde bu ilkelerden somut kurallar çıkarır: aralarında doğal bir bağlantı yoksa mal, hizmet ve yapım işleri bir arada ihale edilemez; eşik değerlerin altında kalmak amacıyla işler kısımlara bölünemez; açık ihale ve belli istekliler arasında ihale temel usullerdir, ötekiler ancak kanunun saydığı hâllerde kullanılır; ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz. Son kural 5018'in yüklenme yasağının ihale dilindeki karşılığıdır; 5018 sayılı Kanun sayfasında gördük.
Üç temel kavram (m.4, 9)
- İhale yetkilisi: idarenin ihale ve harcama yapma yetki ve sorumluluğuna sahip kişi ya da kurulu ve usulüne göre yetki devredilmiş görevlisi. Harcama yetkilisi olan okul müdürü, okulun ihalelerinde ihale yetkilisidir.
- Yaklaşık maliyet: ihaleden önce idarenin her türlü fiyat araştırmasıyla, katma değer vergisi hariç belirlediği tutar; dayanaklarıyla bir hesap cetvelinde gösterilir, ilanda yer almaz ve isteklilere açıklanmaz.
- İhale: işin istekliler arasından birine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayından sonra sözleşmenin imzalanmasıyla tamamlanan işlemler.
Kanundaki eşik değerler ve parasal limitler her yıl bir önceki yılın fiyat endeksine göre Kamu İhale Kurumunca güncellenir ve 1 Şubat'tan geçerli olmak üzere ilan edilir (m.67); bu yüzden tutarlar ezberlenmez, her yılın tebliğinden okunur.
Nasıl sorulurSayfanın payı: EKYS'de yok, çünkü bu üç kanun EKYS'nin mevzuat listesinde sayılmaz; GYS şube müdürü sınavında beş soru (4734'ten iki, 4735'ten bir, 2886'dan iki). Gerçek sınavda beş şık vardır.
Tuzak“Hangisi 4734'ün temel ilkelerinden biri değildir?” kalıbında şıklara “süreklilik” ya da “hiyerarşi” gibi çeldiriciler konur. Tuzak, okul kantininin kiraya verilmesini 4734'e bağlamaktır; idare kiraya verdiği için iş 2886'ya tabidir. Bir başka tuzak, yaklaşık maliyetin ilanda gösterildiğini söylemektir.
⇄Bilgi eşleştirme iş → kanun ya da merci
?Soru çöz
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?