5018 sayılı Kanun: kamu malî yönetimi ve kontrol

Okulun ödeneği nasıl harcanır? Harcama yetkilisini, gerçekleştirme görevlisini, muhasebe yetkilisini, ön mali kontrolü, iç denetimi ve Sayıştay denetimini öğren.

6 durakEKYS · GYS
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
MEVZUAT · 5018 m.1–11

5018 sayılı Kanun'un amacı: hesap verebilirlik, mali saydamlık ve üst yönetici

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaMillî Eğitim Bakanlığının görevleri nelerdir? Bakan ve bakan yardımcılarının yetkileri nedir?Bağlantılı konudan (MEB teşkilatı). Önce kendin cevapla, sonra aç.

CBK-1 m.301'e göre MEB; okul öncesi, ilk ve ortaöğretim programlarını tasarlar, yükseköğretim dışındaki okulları açar, açılmasına izin verir ve denetler, eğitime erişimde fırsat eşitliğini sağlar. Bakanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatından oluşur (m.302). Bakan en üst amirdir; bakan yardımcıları Teftiş Kurulu hariç bakanlık kuruluşlarına emir verir.

Görevler, bakan, kademeler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun amacı ve kapsamı nedir, üst yönetici kimdir?

Kısa cevap: 5018 sayılı Kanun, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli elde edilip kullanılmasını, hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak için kamu mali yönetiminin yapısını, bütçeyi, muhasebeyi ve mali kontrolü düzenler. Kapsamı genel yönetimdir: merkezî yönetim idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idareler. Bakanlıklarda üst yönetici Bakana, Bakan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

Okulun tadilatı için gelen ödenek yazısının altında hep aynı kanun numarası durur: 5018.

2003 tarihli 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu parasının nasıl planlanacağını, harcanacağını, kaydedileceğini ve denetleneceğini tek çatı altında toplar. Amacı (m.1) üç kavrama dayanır: kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması, hesap verebilirlik ve mali saydamlık. Kanunda mali yıl takvim yılıdır (m.3).

Kimi kapsar? (m.2–3)

Kanun genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine uygulanır. Genel yönetim üç parçadır: merkezî yönetim kapsamındaki idareler (kanuna ekli I, II ve III sayılı cetvellerdekiler), sosyal güvenlik kurumları (IV sayılı cetvel) ve mahallî idareler (belediye, il özel idaresi ve bunların birlikleri). Kamu iktisadi teşebbüsleri bu üçlünün içinde değildir. Millî Eğitim Bakanlığı, (I) sayılı cetvelde yer alan, Devlet tüzel kişiliğine dahil bir idaredir; bu yüzden onun bütçesi genel bütçedir.

Üç ilke kanunu taşır (m.5, 7, 8)

Mali saydamlık (m.7): kamuoyu zamanında bilgilendirilir; görev ve yetkiler açıkça tanımlanır, planlar, programlar ve bütçeler kamuoyuna açık olur, teşvik ve destekler bir yılı geçmeyen dönemlerle açıklanır, kamu hesapları standart bir muhasebe düzeninde tutulur. Hesap verme sorumluluğu (m.8): kamu kaynağını elde eden ve kullanan herkes, onun etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun kullanılmasından sorumludur ve yetkili mercilere hesap vermek zorundadır. Kamu maliyesinin temel ilkeleri (m.5) bunları tamamlar: mali yönetim uyumlu bir bütündür, TBMM'nin bütçe hakkına uygun yürütülür, mali disiplini sağlar, maliyet-fayda analizi esastır.

Sorumluluk yukarı doğru akar; üst yönetici işi aşağıdaki üç kol aracılığıyla yürütür.Görsel: Sınav Defteri

Bakan, bakanlığın ve bağlı, ilgili, ilişkili kuruluşların stratejik plan ve bütçelerinden sorumludur. Üst yönetici bu sorumluluğu tek başına yürütmez; kanun ona üç kol verir: harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler (m.11). Sayfanın kalanı bu üç kolu tek tek açar.

Akılda kalsın: 5018'in üç anahtarı: etkililik-ekonomiklik-verimlilik, hesap verebilirlik, mali saydamlık. Kapsam genel yönetim = merkezî yönetim + sosyal güvenlik + mahallî idare (KİT yok). Zincir: üst yönetici → Bakan → Cumhurbaşkanı; YÖK ve üniversitelerin bakanı Millî Eğitim Bakanı.
Sınavda

Nasıl sorulur“5018'e göre üst yönetici kimdir?” ya da “hangisi genel yönetim kapsamında değildir?” kalıbı gelir. Sayfanın payı: EKYS'de %20'lik Mevzuat alanının on metninden biri, GYS şube müdürü sınavında üç soru; gerçek sınavda beş şık vardır.

Tuzakİl özel idaresinin üst yöneticisini il genel meclisi başkanı, belediyeninkini belediye meclisi sanmaktır; üst yönetici vali ve belediye başkanıdır, meclis ise sorumluluğun yöneldiği organdır. İkinci tuzak, kamu iktisadi teşebbüslerini genel yönetim içinde saymaktır.

✎Boşluk doldurma kapsam ve sorumluluk

5018'in kapsamı genel yönetimdir: merkezî yönetim kapsamındaki idareler, kurumları ve mahallî idareler. Kanunda mali yıl yılıdır. Bakanlar, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından karşı sorumludur.

sosyal güvenlik · takvim · Cumhurbaşkanına · kamu iktisadi teşebbüsü · öğretim · TBMM'ye

?Soru çöz

5018 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ D. m.11'e göre üst yönetici sorumluluğunu harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirir; muhasebe yetkilisi bu üçlüde sayılmaz. A ve B m.11'in üst yönetici tanımıdır; C m.10'daki özel hükümdür, eğitimle ilgili kurulların bakanı Millî Eğitim Bakanıdır.
SÜREÇ · 5018 m.9, 41

Stratejik plan ve performans esaslı bütçe: planla, bağla, raporla

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla1739'a göre demokrasi eğitimi, laiklik, bilimsellik, planlılık, karma eğitim ve her yerde eğitim ilkeleri ne anlama gelir?Bağlantılı konudan (1739 sayılı Kanun). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Atatürk inkılap ve ilkeleri ile Atatürk milliyetçiliği (m.10), demokrasi eğitimi (m.11) ve laiklik (m.12) eğitimin değer yönünü; bilimsellik (m.13), planlılık (m.14), karma eğitim (m.15) ve her yerde eğitim (m.17) sistemin işleyişini belirler. Okulda siyasi ve ideolojik telkin yasaktır, din kültürü ve ahlak öğretimi zorunlu derstir, karma eğitim esastır, eğitim veren her kuruluş MEB denetimindedir.

Temel ilkeler II: değer, bilim, plan (m.10–15, 17)

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

5018'e göre stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporu nedir, kim hazırlar?

Kısa cevap: Kamu idareleri katılımcı yöntemlerle orta ve uzun vadeli stratejik plan hazırlar; yıllık faaliyetlerini, kaynak ihtiyacını ve performans göstergelerini performans programında gösterir ve bütçelerini bu belgelere dayandırır. Yıl sonunda harcama yetkilileri birim faaliyet raporunu, üst yönetici idare faaliyet raporunu hazırlar; Cumhurbaşkanlığı genel faaliyet raporunu açıklar, Sayıştay raporları TBMM'ye sunar.

Zümre başkanı “Bu yılki hedefimiz okuma oranını artırmak” dediğinde, aslında 5018'in 9. maddesinin küçük bir provasını yapar.

5018 bütçeyi “geçen yıl ne harcadıysak biraz fazlası” mantığından çıkarıp hedefe ve sonuca bağlar. Bunun üç belgesi vardır.

Planla – bağla – raporla: üç belge
BelgeNe içerir?Süresi
Stratejik plan (m.3, 9)İdarenin misyonu ve vizyonu, orta ve uzun vadeli amaçları, ölçülebilir hedefleri, performans ölçütleri, izlenecek yöntemler ve kaynak dağılımı; katılımcı yöntemlerle hazırlanırOrta ve uzun vade
Performans programı (m.9)Program bütçeye uygun olarak yürütülecek faaliyetler, bunların kaynak ihtiyacı, amaç, hedef ve performans göstergeleriYıllık
Faaliyet raporu (m.41)Kullanılan kaynaklar, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri, sapmaların nedenleri, faaliyetler ve performans bilgileriYıl sonunda, her yıl

Kanunun asıl iddiası bağlantıdır: kamu idareleri bütçelerini ve program-proje bazında kaynak tahsislerini stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedeflerine ve performans göstergelerine dayandırmak zorundadır (m.9). İdareler bütçe, stratejik plan ve performans programlarını izlemek için düzenli veri toplar ve analiz eder; izleme sonuçları faaliyet raporlarına yazılır. Cumhurbaşkanınca uygun görülen performans göstergeleri bütçede yer alır ve performans denetimi bu göstergelere göre yapılır. Bu yüzden kanun dilinde bütçenin adı performans esaslı program bütçedir.

Faaliyet raporları: aşağıdan yukarıya (m.41)

Bütçeyle ödenek tahsis edilen her harcama yetkilisi birimi için birim faaliyet raporu hazırlar. Üst yönetici bunları esas alarak idare faaliyet raporunu düzenler ve kamuoyuna açıklar; merkezî yönetim idareleri bir örneğini Sayıştay'a ve Cumhurbaşkanlığına gönderir. Mahallî idarelerin raporları Çevre ve Şehircilik Bakanlığında “mahallî idareler genel faaliyet raporu”na dönüşür. Cumhurbaşkanlığı merkezî yönetim ve sosyal güvenlik kurumları için genel faaliyet raporunu hazırlar ve açıklar. Sayıştay bu raporları dış denetim sonuçlarıyla birlikte görüşleriyle TBMM'ye sunar; TBMM'deki görüşmeye üst yönetici ya da yardımcısının ilgili bakanla katılması zorunludur. Bakanlar ise idarelerinin amaç, hedef ve performans programları hakkında her mali yılın ilk ayı içinde kamuoyunu bilgilendirir (m.10).

Akılda kalsın: Stratejik plan = uzun vadeli pusula, performans programı = bu yılın yol haritası, faaliyet raporu = yıl sonu karnesi. Rapor zinciri: harcama yetkilisi (birim) → üst yönetici (idare) → Cumhurbaşkanlığı (genel) → Sayıştay → TBMM.
Sınavda

Nasıl sorulurBir belgenin tanımı verilir ve adı sorulur ya da raporu kimin hazırladığı.

TuzakStratejik planı yıllık bir belge sanmaktır; yıllık olan performans programıdır. İkinci tuzak, idare faaliyet raporunu Sayıştay'ın hazırladığını söyleyen şıktır; raporu üst yönetici hazırlar, Sayıştay değerlendirip TBMM'ye sunar. “Katılımcı yöntemlerle” ifadesi stratejik planın ayırt edici sözcüğüdür.

⇄Bilgi eşleştirme belge → tanım

?Soru çöz

5018 sayılı Kanun'a göre stratejik planlama ve performans esaslı bütçelemeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ B. m.9 stratejik planın katılımcı yöntemlerle hazırlanmasını ve bütçenin bu plana ve performans göstergelerine dayanmasını ister. A planı idarenin kendisi hazırlar, Cumhurbaşkanı yalnız usul ve takvimi belirler; C yıllık belge performans programıdır, stratejik plan orta ve uzun vadelidir; D raporu üst yönetici hazırlar, Sayıştay değerlendirip TBMM'ye sunar.
KAVRAM · 5018 m.12–13, 18–20

Bütçe türleri ve bütçe ilkeleri: MEB neden genel bütçeli?

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla222 sayılı Kanun'a göre ilköğretimin gelir kaynakları nelerdir ve bu gelirler nereye harcanır?Bağlantılı konudan (222 sayılı Kanun). Önce kendin cevapla, sonra aç.

İlköğretimin gelirleri Devlet bütçesinden yardım, il özel idaresi ve köy bütçelerine konan ödenekler, 222'ye göre kesilen para cezaları, vakıf gelirleri, bağış ve vasiyetler, faizler, hurda ve enkaz satışı ile müteahhit tazminatlarıdır (m.76). Bu gelirler okul yapımı, onarımı, donatımı, genel giderler ve yoksul öğrencinin ihtiyaçlarına harcanır; başka yere harcanamaz, başka fasla aktarılamaz (m.78, m.81).

Gelir, gider ve sorumluluk zinciri (m.76–84)

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

5018'e göre bütçe türleri nelerdir, MEB'in bütçesi hangi türdendir ve bütçe ilkeleri nelerdir?

Kısa cevap: Genel yönetim bütçeleri merkezî yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları bütçeleri ve mahallî idareler bütçeleridir; başka adla bütçe oluşturulamaz. Merkezî yönetim bütçesi genel bütçe, özel bütçe ve düzenleyici-denetleyici kurum bütçelerinden oluşur. MEB, Devlet tüzel kişiliğine dahil olduğu için genel bütçelidir; YÖK ve üniversiteler özel bütçelidir. Bütçe ilkeleri 13. maddede sayılır.

Okulun yeni sıraları ile üniversitenin yeni laboratuvarı aynı Ankara'dan finanse edilir, ama iki farklı türde bütçeden.

12. madde bütçeleri sınırlı sayıda sayar ve “bunlar dışında herhangi bir ad altında bütçe oluşturulamaz” der. Ayrım, idarenin tüzel kişiliğine ve gelir yapısına göre yapılır.

MEB Devlet tüzel kişiliğinin içindedir: geliri Hazine'ye girer, gideri Hazine'den çıkar. Özel bütçeli idareye gelir tahsis edilir ve o gelirden harcama yetkisi verilir.Görsel: Sınav Defteri

Genel bütçe Devlet tüzel kişiliğine dahil, (I) sayılı cetveldeki idarelerin bütçesidir; bu idarelerin bütün gelirleri Hazine veznelerine girer, giderleri oradan ödenir ve özel vezne açamazlar (hazine birliği, m.6). Özel bütçe bir bakanlığa bağlı ya da ilgili olarak belirli bir hizmet için kurulan, kendisine gelir tahsis edilen ve bu gelirden harcama yetkisi verilen idarenin bütçesidir. Düzenleyici ve denetleyici kurum bütçesi kurul ya da üst kurul biçiminde örgütlenen kurumlarınkidir.

Bütçe ilkeleri (m.13)

13. maddedeki ilkeler, dört grupta
Grupİlke
Planla uyumMakroekonomik istikrarla birlikte sürdürülebilir kalkınma; bütçe kalkınma planı, stratejik plan, performans ölçütleri ve fayda-maliyet analizine göre hazırlanır; izleyen iki yılın tahminleriyle birlikte görüşülür
Kapsam ve açıklıkBütçe kamu mali işlemlerini kapsamlı ve saydam gösterir; tüm gelir ve giderler bütçede ve gayri safi gösterilir; tahmin ve sonuçların raporlanmasında açıklık, doğruluk ve mali saydamlık esastır
Tahsis ve denklikBelirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi esastır; gelir-gider denkliği esastır; ödenekler belirli amaçlar için tahsis edilir; harcama yetkisi görev ve hizmetler için kullanılır
Yetki ve düzenBütçe, ait olduğu yıl başlamadan TBMM ya da yetkili organca kabul edilmedikçe uygulanamaz; bütçeye bütçeyi ilgilendirmeyen hükümler konmaz; bütçe uluslararası standartlara uygun bir sınıflandırmayla, program yapısına göre hazırlanır

Merkezî yönetim bütçe kanunu teklifi, mali yılbaşından en az 75 gün önce Cumhurbaşkanınca TBMM'ye sunulur (m.18); TBMM görüşüp oylar ve kanun mali yılbaşından önce Resmî Gazete'de yayımlanır. Süresinde çıkmazsa geçici bütçe kanunu çıkarılır; o da çıkmazsa önceki yılın bütçesi yeniden değerleme oranıyla artırılarak uygulanır (m.19). İdareler ödeneklerinin üzerinde harcama yapamaz ve cari yılda kullanılmayan ödenekler yıl sonunda iptal edilir (m.20).

Ek bilgi: yedek ödenek ve örtülü ödenek

Ödenek yetersizliği ve öngörülmeyen hizmetler için genel bütçe ödeneklerinin yüzde ikisine kadar yedek ödenek konulabilir; aktarma yetkisi Cumhurbaşkanınındır (m.23). Örtülü ödenek Cumhurbaşkanlığı bütçesine konur, toplamı genel bütçe başlangıç ödeneklerinin binde beşini geçemez ve siyasi partilerin ihtiyaçlarında kullanılamaz (m.24).

Akılda kalsın: Genel bütçe = Devletin tüzel kişiliği, Hazine veznesi, özel vezne yok (MEB). Özel bütçe = tahsisli gelir + o gelirden harcama yetkisi (YÖK, üniversite). İlkelerde ters çevrilen iki kural: gelir tahsis edilmez, gelir-gider gayri safi gösterilir.
Sınavda

Nasıl sorulur“Aşağıdakilerden hangisi 5018'de sayılan bütçe ilkelerinden biri değildir?” Doğru cevap çoğu zaman ters çevrilmiş bir ilkedir: “belirli gelirler belirli giderlere tahsis edilir” ya da “gelir ve giderler net olarak gösterilir”. Bir başka kalıp bütçe türüdür: MEB'in genel, üniversitenin özel bütçeli olduğu sorulur.

Tuzak5018 öncesi kaynaklardaki “katma bütçe” terimidir; 5018 bu türü kaldırdı, yerinde özel bütçe vardır.

↕Sıralama bir bütçe yılı

  1. Bütçe kanunu mali yılbaşından önce Resmî Gazete'de yayımlanır
  2. Cumhurbaşkanı bütçe kanunu teklifini mali yılbaşından en az 75 gün önce TBMM'ye sunar
  3. Cari yılda kullanılmayan ödenekler yıl sonunda iptal edilir
  4. TBMM teklifin metnini ve cetvellerini idareler itibarıyla görüşür ve oylar

?Soru çöz

Bir okul müdürü, bütçe hazırlığıyla ilgili bir toplantıda şu ifadeleri not almıştır:
I. Tüm gelir ve giderler bütçelerde gayri safi olarak gösterilir.
II. Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmesi esastır.
III. Bütçeler, ait olduğu yıl başlamadan kabul edilmedikçe uygulanamaz.
Bu ifadelerden hangileri 5018 sayılı Kanun'un 13. maddesinde sayılan bütçe ilkeleriyle uyumludur?

✓ A. I gayri safilik, III önceden onay ilkesidir; ikisi de m.13'te aynen yer alır. II ters çevrilmiş ilkedir: kanuna göre belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesi esastır, bütün gelirler ortak havuza girer. B yalnız yanlış ifadeyi seçer; C ve D yanlış olan II'yi içerir.
SÜREÇ · 5018 m.26, 31–33, 60–62

Okulun harcaması nasıl yapılır? Harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve muhasebe yetkilisi

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun amacı ve kapsamı nedir, üst yönetici kimdir?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

5018 sayılı Kanun, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli elde edilip kullanılmasını, hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak için kamu mali yönetiminin yapısını, bütçeyi, muhasebeyi ve mali kontrolü düzenler. Kapsamı genel yönetimdir: merkezî yönetim idareleri, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idareler. Bakanlıklarda üst yönetici Bakana, Bakan Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

Amaç, kapsam ve hesap verme sorumluluğu

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi ve muhasebe yetkilisi kimdir? Okul müdürü harcama yetkilisi midir?

Kısa cevap: Bütçeyle ödenek tahsis edilen her harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir; harcama, onun harcama talimatıyla başlar. Gerçekleştirme görevlisi işi yaptırır, malı teslim alır ve belgeleri hazırlar; ödeme emri belgesini harcama yetkilisi imzalar. Muhasebe yetkilisi ödemeden önce imzayı, belgeleri, maddi hatayı ve hak sahibinin kimliğini kontrol eder. Harcama ve muhasebe yetkisi aynı kişide birleşemez.

Okula ödenek gönderildiğinde müdür odasında yeni bir unvan doğar: harcama yetkilisi.

31. madde kuralı tek cümleyle koyar: bütçeyle ödenek tahsis edilen her harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. Merkezdeki harcama yetkilileri taşradaki birimlere ödenek gönderme belgesiyle ödenek gönderir (m.22); belgeyle kendisine ödenek verilen harcama yetkilisi ancak gönderilen tutar kadar harcama yapabilir. Ödenek gönderilen bir okul bu yüzden bir harcama birimidir ve onun en üst yöneticisi olan okul müdürü harcama yetkilisidir. Yetki devredilebilir; ama devir, devredenin idari sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Dört adımda bir harcama

Para üç ayrı elden geçer: karar veren, işi yapan, ödemeyi kontrol eden.Görsel: Sınav Defteri

Harcama talimatı (m.32) olmadan bütçeden harcama yapılamaz. Talimatta hizmet gerekçesi, işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödenek, gerçekleştirme usulü ve gerçekleştirmeyle görevlilerin bilgileri yer alır. Harcama yetkilisi talimatın bütçe ilkelerine ve mevzuata uygunluğundan, ödeneğin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumludur. Bütçede yeterli ödeneği bulunmayan iş için yüklenmeye girişilemez ve yüklenme süresi mali yılla sınırlıdır (m.26).

Gerçekleştirme görevlisi (m.33) talimat üzerine işi yaptırır, malı ya da hizmeti alır, teslim alma işlemlerini yapar, belgelendirir ve ödeme için gerekli belgeleri hazırlar; ortak elektronik veri tabanına veri girmek de gerçekleştirme sayılır. Gider, harcama yetkililerince belirlenen görevlinin düzenlediği ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Muhasebe yetkilisi (m.61) gelirleri tahsil eder, giderleri öder ve kayıtları tutar. Ödeme aşamasında dört şeyi kontrol eder: yetkililerin imzası, mevzuatta sayılan belgelerin tamam olması, maddi hata, hak sahibinin kimliği. Mevzuatta sayılanlar dışında belge arayamaz; eksik ya da hatalı belgeyi en geç bir iş günü içinde gerekçesiyle harcama yetkilisine yazılı olarak geri gönderir. Genel bütçeli idarelerin muhasebe hizmetini Hazine ve Maliye Bakanlığı yürütür ve muhasebe yetkilisini o atar (m.61–62); okulun ödemesini bu yüzden okul değil, Hazine ve Maliye Bakanlığının muhasebe birimi yapar. 60. madde iki görevi birbirinden kesin olarak ayırır: harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevi aynı kişide birleşemez.

Akılda kalsın: Karar veren – işi yapan – parayı ödeyen üç ayrı kişidir: harcama yetkilisi, gerçekleştirme görevlisi, muhasebe yetkilisi. Muhasebe yetkilisinin dört kontrolü: imza, belge, maddi hata, kimlik; fazlası yok, eksiklikte bir iş günü.
Sınavda

Nasıl sorulurBir görev tanımı verilir: “Malın teslim alınması ve ödeme belgelerinin hazırlanması kimin görevidir?” (gerçekleştirme görevlisi). Ya da “harcama yetkilisi kimdir?” (harcama biriminin en üst yöneticisi).

TuzakMuhasebe yetkilisinin harcamanın yerindeliğini ya da her türlü ek belgeyi inceleyebileceğini söyleyen şıktır; sorumluluğu kanunda sayılan dört kontrolle sınırlıdır. İkinci tuzak, yetki devriyle harcama yetkilisinin bütün sorumluluktan kurtulduğunu sanmaktır.

↕Sıralama okulun bir alımı

  1. Okul müdürü, düzenlenen ödeme emri belgesini imzalar
  2. Okul müdürü, konu, tutar ve ödeneği gösteren harcama talimatını verir
  3. Tutar hak sahibine ödenir ve gider gerçekleşmiş olur
  4. Müdür yardımcısı malı teslim alır ve ödeme için gerekli belgeleri hazırlar
  5. Muhasebe yetkilisi imzayı, belgeleri, maddi hatayı ve hak sahibinin kimliğini kontrol eder

?Soru çöz

5018 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. m.60 iki görevi aynı kişide birleştirmeyi yasaklar; karar veren ile ödeyen ayrı olmalıdır. A m.31 ile çelişir, devir devredenin idari sorumluluğunu kaldırmaz; B m.61 ile çelişir, muhasebe yetkilisi mevzuatta sayılan belgeler dışında belge arayamaz; D m.26 ile çelişir, ödeneği olmayan iş için yüklenmeye girişilemez.
KAVRAM · 5018 m.55–67

İç kontrol, ön mali kontrol ve iç denetim: kim neyi, ne zaman kontrol eder?

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTalim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının görevleri nelerdir? MEB Teftiş Kurulu ne yapar?Bağlantılı konudan (MEB teşkilatı). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Bakanlığın bilimsel danışma ve inceleme organıdır; programları ve ders kitaplarını inceler, görüşünü Bakana sunar. Teftiş Kurulu Başkanlığı Bakanın emri veya onayıyla rehberlik, denetim, inceleme ve soruşturma yapar; merkezi Ankara'dır. Strateji Geliştirme Başkanlığı 5018'e göre strateji ve malî hizmetleri yürütür.

TTK, Teftiş ve Strateji

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

5018'e göre iç kontrol, ön mali kontrol ve iç denetim nedir, aralarındaki fark nedir?

Kısa cevap: İç kontrol, idarenin faaliyetlerini etkili, ekonomik, verimli ve mevzuata uygun yürütmek için kurduğu, iç denetimi de kapsayan mali ve diğer kontrollerin bütünüdür. Ön mali kontrol işlem gerçekleşirken harcama birimlerinde ve mali hizmetler biriminde yapılır. İç denetim ise iç denetçinin yaptığı bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir; raporlar doğrudan üst yöneticiye gider.

İl millî eğitim müdürlüğüne gelen iç denetçi okulun faturalarına değil, satın alma sürecinin nasıl kurulduğuna bakar.

Önceki konuda harcama zincirini gördük; bu konu zincirin güvenlik sistemini anlatır. 5018 kontrolü tek bir makama bırakmaz, katmanlara böler.

İç kontrol: şemsiye kavram (m.55–57)

İç kontrol; faaliyetlerin amaçlara, politikalara ve mevzuata uygun olarak etkili, ekonomik ve verimli yürütülmesini, varlıkların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam tutulmasını, bilginin zamanında ve güvenilir üretilmesini sağlamak üzere idarenin kurduğu organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan mali ve diğer kontroller bütünüdür. Amaçları (m.56) arasında kaynakların etkili yönetimi, mevzuata uygunluk, usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesi, güvenilir bilgi ve varlıkların israf ve kayba karşı korunması vardır. Mali yönetim ve kontrol sistemi dört parçadan oluşur: harcama birimleri, muhasebe ve mali hizmetler, ön mali kontrol, iç denetim (m.57). Mali yönetim ve kontrolün standartlarını Hazine ve Maliye Bakanlığı, iç denetimin standartlarını İç Denetim Koordinasyon Kurulu belirler.

Ön mali kontrol ve mali hizmetler birimi (m.58, 60)

Ön mali kontrol, harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontrollerle mali hizmetler biriminin yaptığı kontrolleri kapsar; mali karar ve işlemlerin hazırlanması, yüklenmeye girişilmesi, gerçekleştirme ve belgelendirme aşamalarından oluşur ve yönetim sorumluluğu içinde yürütülür. Ayrı bir “mali kontrol yetkilisi” unvanı 2005'te kaldırıldı. Mali hizmetler birimi stratejik plan ve performans programını koordine eder, bütçeyi hazırlar, kesin hesap ve istatistikleri çıkarır, idare faaliyet raporunu hazırlar, ön mali kontrolü yürütür ve iç kontrol sistemini kurmaya çalışır. MEB'de bu görevleri merkezde Strateji Geliştirme Başkanlığı yürütür. Ön mali kontrol görevini yürütenler mali işlem sürecinde görev alamaz (m.60).

İç denetim (m.63–66)

İç denetim, kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir; risk yönetimini ve kontrol süreçlerini sistemli biçimde değerlendirir. İç denetçi yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirir, harcama sonrasında yasal uygunluk denetimi ve sistem denetimi yapar, öneride bulunur; soruşturma gerektiren bir duruma rastlarsa idarenin en üst amirine bildirir (m.64). Görevinde bağımsızdır ve kendisine asli görevi dışında görev verilemez. Yıllık iç denetim programını iç denetçiler hazırlar, üst yönetici onaylar. Raporlar doğrudan üst yöneticiye sunulur; üst yönetici raporları ve üzerine yapılan işlemleri en geç iki ay içinde İç Denetim Koordinasyon Kuruluna gönderir. Bakanlıklarda iç denetçiyi üst yöneticinin teklifi üzerine Bakan atar (m.65). Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı İç Denetim Koordinasyon Kurulu yedi üyelidir (m.66).

Üç kontrol, üç zaman
Ön mali kontrolİç denetimDış denetim
Ne zaman?İşlem gerçekleşirkenSürekli, sistem odaklı; harcama sonrasında uygunlukHarcama sonrası
Kim yapar?Harcama birimi ve mali hizmetler birimiİç denetçiSayıştay
Kime bağlı / raporlar?Yönetim sorumluluğu içindeDoğrudan üst yöneticiyeTBMM'ye
Akılda kalsın: İç kontrol şemsiye, iç denetim onun bir parçası. Ön mali kontrol önce ve sırasında (yönetimin işi), iç denetim bağımsız ve danışman (üst yöneticiye rapor, iki ayda İDKK'ye), dış denetim sonra (Sayıştay, TBMM adına).
Sınavda

Nasıl sorulurBir tanım verilir: “bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyeti” hangisidir? (iç denetim). Ya da iç denetçinin raporunu kime sunduğu sorulur (doğrudan üst yöneticiye).

Tuzakİç denetimi iç kontrolün dışında, ondan ayrı bir sistem sanmaktır; kanun iç kontrolü iç denetimi kapsayan bütün olarak tanımlar. İkinci tuzak, iç denetçinin harcama öncesinde belge onayladığını söylemektir; bu ön mali kontrolün işidir.

Sınavda işaretle“mali kontrol yetkilisi” 2005'te kaldırılan bir unvandır; güncel metinde yoktur.

✎Boşluk doldurma kontrol ve denetim

İç denetçi raporlarını doğrudan sunar; üst yönetici raporları ve üzerine yapılan işlemleri en geç ay içinde İç Denetim Koordinasyon Kuruluna gönderir. Mali hizmetler biriminde ön mali kontrol görevini yürütenler mali işlem sürecinde görev .

üst yöneticiye · iki · alamaz · Bakana · üç · alabilir

?Soru çöz

İl millî eğitim müdürlüğünde iç kontrol üzerine yapılan bir toplantıda şu bilgiler veriliyor:
I. İç kontrol, iç denetimi de kapsayan mali ve diğer kontrollerin bütünüdür.
II. İç denetçi raporlarını doğrudan üst yöneticiye sunar.
III. Ön mali kontrol görevini yürütenler mali işlem sürecinde görev alamaz.
5018 sayılı Kanun'a göre bu bilgilerden hangileri doğrudur?

✓ D. I m.55'teki tanımdır: iç denetim iç kontrolün dışında değil, içindedir. II m.64'ün bağımsızlık güvencesidir; arada amir yoktur. III m.60'ın son cümlesidir; kontrol eden, kontrol ettiği işi yapamaz. A ve B doğru ifadeleri eksik bırakır; C iç denetimin iç kontrolün parçası olduğunu söyleyen I'i atlar.
MEVZUAT · 5018 m.40, 42–43, 68–74

Dış denetim ve mali sorumluluk: Sayıştay, kamu zararı ve bağış yasağı

MEB Mevzuatı · Mali mevzuat · Okuma 8 dk · 2 etkinlik

Önce hatırla657'ye göre memur kanunsuz emri ne zaman yerine getirir, idareye ya da kişilere verdiği zarardan nasıl sorumlu olur?Bağlantılı konudan (Memurun ödev ve hakları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

657'nin 11. maddesine göre memur amirinin verdiği görevi yapmakla yükümlüdür; Anayasa, kanun, CBK veya yönetmeliğe aykırı emri yapmaz ve emri verene bildirir, amir ısrar edip yazıyla yenilerse yapar ve sorumluluk amire geçer; konusu suç olan emir hiç yapılmaz. Memur kusuruyla idareye verdiği zararı rayiç bedel üzerinden öder (m.12); kişilerin zararı için dava kuruma açılır, kurum memura rücu eder (m.13).

Emre uyma, kanunsuz emir, zarar (m.11–13)

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

5018'e göre dış denetimi kim yapar, kamu zararı nedir ve hangi durumlarda para cezası verilir?

Kısa cevap: Harcama sonrası dış denetimi TBMM adına Sayıştay yapar ve sonuçlarını TBMM'ye raporlar. Kamu zararı, kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmaliyle mevzuata aykırı işlemlerinin kamu kaynağını azaltmasıdır ve faiziyle tahsil edilir. Ödenek üstü harcamada ve gerçek dışı belgede para cezası verilir; kamu hizmetiyle ilişkilendirilerek bağış toplanamaz. Zamanaşımı on yıldır.

Kayıt haftasında bir velinin “Kayıt için bağış istendi” diye yazdığı dilekçe müdürün masasına geldiğinde, cevabı 5018'in 40. maddesi verir.

Sayıştay ve kesin hesap (m.42–43, 68–69)

Anayasa m.160'a göre Sayıştay kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını TBMM adına denetler ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlar. 5018'in 68. maddesi bu harcama sonrası dış denetimin amacını, yönetimin mali karar ve işlemlerinin kanunlara, kurumsal amaç, hedef ve planlara uygunluğunu incelemek ve sonucu TBMM'ye raporlamak olarak koyar. Dış denetim iki yoldan yürür: mali tabloların güvenilirliğini ve işlemlerin mevzuata uygunluğunu inceleyen mali denetim ile kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılıp kullanılmadığını ölçen performans denetimi. Sayıştay bunlardan dış denetim genel değerlendirme raporunu çıkarır ve TBMM'ye sunar. Sayıştay'ı ise her yıl TBMM Başkanlık Divanının görevlendirdiği bir komisyon denetler (m.69).

Yılın hesabı da TBMM'de kapanır: kesin hesap kanunu teklifi izleyen yılın Haziran sonuna kadar Cumhurbaşkanınca TBMM'ye sunulur (m.42); Sayıştay genel uygunluk bildirimini tekliften itibaren en geç 75 gün içinde TBMM'ye verir (m.43). TBMM bütçenin uygulama sonuçlarını kesin hesap kanunuyla onar.

Mali sorumluluk ve yaptırımlar (m.70–74)

Durum → yaptırım
DurumSonuç
Ödenek üstü harcama (m.70): kamu zararı yok ama bütçeye, harcama programına ya da ödenek gönderme belgesindeki tutara aykırı harcama talimatıHarcama yetkilisine bir aylık net ödemelerinin iki katına kadar para cezası
Kamu zararı (m.71): fazla ödeme, mal alınmadan ya da iş yapılmadan ödeme, rayiçten yüksek fiyat, mevzuatta öngörülmeyen ödeme, gelirlerin usulüne uygun tahsil edilmemesiZarar, oluştuğu tarihten itibaren faiziyle ilgililerden tahsil edilir
Gerçek dışı belge (m.71): alınmamış malı alınmış, yapılmamış işi yapılmış gösteren belgeTürk Ceza Kanunu hükümleri + bir aylık net ödemelerin iki katına kadar para cezası
Bağış ve yetkisiz tahsil (m.40, 72): kamu hizmetinin karşılığı olarak ya da onunla ilişkilendirilerek bağış toplama; yetkisiz kişinin kamu adına tahsilat ya da ödeme yapmasıTutar alınır, bütçeye gelir ya da iade için emanete kaydedilir; adli ve idari işlem yapılır

Para cezalarını ilgili idarenin üst yöneticisi verir; ceza, karar ayını izleyen aybaşından başlayarak aylık net ödemelerin dörtte biri oranında kesilerek tahsil edilir (m.73). Kamu zararı ve para cezaları için zamanaşımı, fiilin işlendiği yılı izleyen mali yılın başından itibaren onuncu yılın sonudur (m.74).

Okul için en somut hüküm 40. maddedir: hiç kimse kamu hizmetinin karşılığı olarak ya da kamu hizmetleriyle ilişkilendirilerek bağış veya yardım toplayamaz, benzeri adlarla tahsilat yapamaz. Kayıt ya da diploma gibi bir okul hizmeti karşılığında “bağış” istemek bu yüzden yasaktır. Okul-aile birliğinin gönüllü bağış kabul edebilmesi ayrı bir konudur; 1739 sayılı Kanun sayfasında gördük ki veliler hiçbir surette bağışa zorlanamaz.

Akılda kalsın: Ödenek üstü = zarar yok, ceza var (2 kat). Kamu zararı = faiziyle geri. Cezayı üst yönetici verir, aylığın dörtte biri kesilir; zamanaşımı 10 yıl. Sayıştay TBMM adına ve harcamadan sonra denetler.
Karışan sayılar ve terimler (bütün sayfa)
Sayı ya da makamNerede geçer?
75 günBütçe kanunu teklifi mali yılbaşından en az 75 gün önce TBMM'ye (m.18) / Sayıştay genel uygunluk bildirimi kesin hesap teklifinden en geç 75 gün içinde (m.43)
Haziran sonu / ilk ayKesin hesap kanunu teklifi izleyen yılın haziran sonuna kadar (m.42) / bakanlar kamuoyunu mali yılın ilk ayında bilgilendirir (m.10)
İki ay / bir iş günüÜst yönetici iç denetim raporlarını İDKK'ye gönderir (m.64) / muhasebe yetkilisi eksik belgeyi harcama yetkilisine geri gönderir (m.61)
İki kat / dörtte birÖdenek üstü harcama ve gerçek dışı belgede para cezasının üst sınırı (m.70–71) / cezanın aylıktan kesilme oranı (m.73)
10 yılKamu zararı ve para cezasında zamanaşımı: izleyen mali yıl başından onuncu yılın sonu (m.74)
%2 / binde 5 / 7 üyeYedek ödenek sınırı / örtülü ödenek sınırı / İç Denetim Koordinasyon Kurulu
Üst yönetici / SayıştayPara cezasını verir, iç denetim raporunu alır / harcama sonrası dış denetimi TBMM adına yapar
Genel / özel bütçe(I) cetvel, Devlet tüzel kişiliği, MEB / (II) cetvel, tahsisli gelir, YÖK ve üniversiteler
Sınavda

Nasıl sorulurKamu zararı hâllerinden biri olmayanı bulma, para cezasını kimin verdiği ya da zamanaşımı süresi sorulur.

TuzakÖdenek üstü harcamayı kamu zararıyla aynı saymaktır; 70. madde zarar oluşmasa bile ceza öngörür. İkinci tuzak, para cezasını Sayıştay'ın verdiğini söylemektir; ceza idarenin üst yöneticisinindir. Üçüncüsü, velinin rızası olduğunda hizmet karşılığı bağışın serbest olduğunu sanmaktır.

⇄Bilgi eşleştirme durum → sonuç

?Soru çöz

Bir okulda kayıt sırasında velilerden, okul hizmetiyle ilişkilendirilerek belirli bir tutarın “bağış” adıyla toplandığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. m.40 kamu hizmetiyle ilişkilendirilerek bağış toplanmasını yasaklar, m.72 de yetkisiz tahsilatın alınıp gelir ya da emanete kaydedilmesini ve adli-idari işlem yapılmasını ister. B rızayı ölçüt sanır, oysa yasak hizmetle ilişkilendirmeye bağlıdır; C yetkisiz tahsilatı bütçe ödeneği gibi görür; D yetkiyi karıştırır, m.73'e göre para cezasını idarenin üst yöneticisi verir.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Toplu sözleşme görüşmeleri uzlaşmazlıkla sonuçlanmış ve Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulmuştur. 4688 sayılı Kanun'a göre:
I. Oyların eşitliği hâlinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
II. Üyeler gerekli görürlerse çekimser oy kullanabilir.
III. Kurul kararları kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

✓ B. I m.34'teki eşitlik kuralıdır; III Anayasa m.53 ve 4688 m.34'ün kesinlik hükmüdür. II yanlıştır: kanun çekimser oyu açıkça yasaklar. A III'ü eksik bırakır; C ve D yanlış olan II'yi içerir.Kaynak: 4688 sayılı Kanun · Uyuşmazlık ve Hakem Kurulu

?Soru 2

Sendika üyesi öğretmen Selin Hanım, 2 Ekim'de üyelikten çekilme bildirimini okul müdürlüğüne vermiş, aynı hafta başka bir sendikaya üyelik formu doldurmuştur. 4688 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ B. m.16'ya göre çekilme kuruma başvurudan 30 gün sonra geçerli olur ve bu sürede yapılan yeni üyelik sürenin bitiminde kazanılır. A çekilmeyi sendikaya bağlar, oysa bildirim kuruma verilir; C yeni başvuruyu geçersiz sayar, kanun onu süre sonuna erteler; D süreyi karıştırır, kamu işvereni örneği 15 gün içinde gönderir.Kaynak: 4688 sayılı Kanun · Üyelik, çekilme ve ödenti

?Soru 3

5442 sayılı Kanun'a göre il idare kuruluyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. İl millî eğitim müdürü, kanunun saydığı kalıcı üyelerdendir.
II. Oylar eşit çıkarsa başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır.
III. Kurula dahil olmayan bir il idare şube başkanı, kendi idaresine ait idari ve istişari işlerde üye sıfatıyla çağrılır ve oya katılır.

✓ D. Üçü de doğrudur: millî eğitim müdürü m.57'de sayılan üyelerdendir (I); eşitlikte başkanın tarafı çoğunluk sayılır (II, m.61); kurula dahil olmayan şube başkanı kendi idari ve istişari işinde oya katılır (III, m.59). A ve B III'ü dışarıda bırakıp şube başkanının yalnız bilgi verdiğini sanır (A, eşitlik kuralını da atlar); C millî eğitim müdürünü kalıcı üye saymaz. Belediye başkanı ise kurulda hiç yoktur; o, ayrı tüzel kişi olan belediyenin seçilmiş organıdır.Kaynak: Türk idare sistemi · İl ve ilçe idare kurulları

?Soru 4

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi kanunla yapılır?

✓ A. m.2/A ilçenin başka ile bağlanmasını il ve ilçe kurmakla birlikte kanuna bırakır. B bucak kurulması ve C il sınırının değiştirilmesi Cumhurbaşkanı onayıyla olur (m.2/B); D aynı ilçe içindeki köy bağlantısı İçişleri Bakanlığının tasvibiyle yapılır (m.2/Ç).Kaynak: Türk idare sistemi · 5442: il, ilçe, bucak

?Soru 5

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'na göre vali ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ C. m.24'e göre vali şube başkanlarını yılda dört defadan az olmamak üzere toplar; “yılda bir” kaymakamlar toplantısının sayısıdır (m.25). A m.9/A'nın, B m.11/A'nın, D m.9/B'nin hükmüdür ve doğrudur.Kaynak: Türk idare sistemi · Vali: görev ve yetkiler

?Soru 6

Bir ilçedeki okul müdürü hakkında kaymakam soruşturma izni vermemiştir. 4483 sayılı Kanun'a göre bu karara kimler itiraz edebilir?

✓ D. m.9'a göre izin verilmemesine Cumhuriyet başsavcılığı veya şikâyetçi itiraz eder. A ve C kararın lehine olduğu müdüre itiraz hakkı verir; müdür yalnız izin verilmesine itiraz edebilir. B il millî eğitim müdürü bu süreçte itiraz hakkı olan taraflardan değildir.Kaynak: Memur yargılaması, dilekçe ve bilgi edinme · 4483: itiraz ve yargılama yeri

?Soru 7

4688 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi kamu görevlileri sendikasına üye olabilir?

✓ C. Okul yöneticileri m.15'te sayılmaz; 100 ve daha fazla personelli işyerinin amiri ve yardımcılarına ilişkin eski yasak 2012'de kaldırıldı. A mülki idare amiridir, m.15/e yasaklar; B ceza infaz kurumunda çalışır, m.15/k yasaklar; D hâkimdir, yargı mensupları m.15/b ile dışarıda tutulur.Kaynak: 4688 sayılı Kanun · Kapsam: kim üye olabilir, kim olamaz?

?Soru 8

4483 sayılı Kanun'a göre ön inceleme ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. İzin mercii ön incelemeyi bizzat yapabileceği gibi, hakkında inceleme yapılanın üstü konumundaki bir memura da yaptırabilir.
II. Ön inceleme yapanlar bakanlık müfettişlerinin yetkilerine sahiptir.
III. Ön inceleme için 30 gün vardır; izin kararı bu sürenin bitiminden sonra ayrıca 30 gün içinde verilir.

✓ B. I m.5'teki inceleme yollarıdır; II m.6'nın hükmüdür, inceleyen müfettiş ve merci yetkilerini kullanır. III yanlıştır: m.7'ye göre 30 gün ön inceleme dahil toplam süredir, ayrı bir karar süresi yoktur; yalnız zorunlu hâlde bir defa 15 gün uzatılır. A II'yi atlar; C ve D süreyi 30 + 30 sanır.Kaynak: Memur yargılaması, dilekçe ve bilgi edinme · 4483: ihbar, ön inceleme, süre

?Soru 9

4688 sayılı Kanun'a göre bir kamu görevlileri sendikası aşağıdakilerden hangisini yapamaz?

✓ A. m.20 sendikaların siyasi partilerden maddi yardım almasını da onlara yardım etmesini de yasaklar. B m.19/f'deki temsil ve dava yetkisidir; C m.17'ye göre serbesttir, yalnız 15 gün içinde Bakanlığa bildirilir; D m.19/g'deki sosyal tesis faaliyetidir, ticaret yasağıyla karıştırılmamalı.Kaynak: 4688 sayılı Kanun · Kuruluş, hizmet kolları ve yasaklar

?Soru 10

4483 sayılı Kanun'a göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. m.2 ağır cezalık suçüstünü açıkça genel hükümlere bırakır. B kapsam yalnız görev sebebiyle işlenen suçlardır; C disiplin hükümleri saklıdır, iki yol bağımsızdır; D kanun asli ve sürekli görev yürüten “memurlar ve diğer kamu görevlileri”ni kapsar, yalnız 657'ye tabi memurları değil.Kaynak: Memur yargılaması, dilekçe ve bilgi edinme · 4483: kapsam ve izin sistemi
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?MEB Mevzuatı soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →