Denetim, TMS ve TFRS: denetim türleri ve görüşleri, kavramsal çerçeve, temel standartlar

Mali tablolara kimin, nasıl güvence verdiğini ve uluslararası uyumlu standartların Tekdüzen Hesap Planı uygulamasından nerede ayrıldığını öğren.

6 durakKPSS A
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
DENETİM · KAVRAM

Denetim türleri: bağımsız, iç ve kamu denetimi; TTK'de denetçi ve KGK

Muhasebe · İhtisas Muhasebesi · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaMali analiz türleri nelerdir? Karşılaştırmalı tablolar (yatay) analizinde mutlak ve yüzde değişim nasıl hesaplanır ve yorumlanır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Mali tablolar ve analiz teknikleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Karşılaştırmalı tablolar (yatay) analizi aynı işletmenin iki ya da daha çok dönemini kalem kalem karşılaştırır: mutlak değişim = cari − önceki, yüzde değişim = değişim ÷ önceki dönem × 100. Birden çok dönemi kullandığı için dinamik analizdir; tek dönemi inceleyen dikey yüzde ve oran analizi statiktir. Baz tutar sıfır ya da eksiyse yüzde hesaplanmaz, yalnız mutlak değişim verilir.

Analiz türleri ve karşılaştırmalı tablolar (yatay) analizi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Denetim nedir, türleri nelerdir? Türk Ticaret Kanunu'na göre bağımsız denetçiyi kim seçer, kimler denetçi olabilir? KGK'nın görevi nedir?

Kısa cevap: Denetim, ekonomik faaliyetlere ilişkin iddiaların belirlenmiş ölçütlere uygunluğunu tarafsız biçimde kanıt toplayarak araştırıp sonucu ilgililere bildiren sistematik süreçtir. Denetçiye göre bağımsız (dış), iç ve kamu denetimi; amaca göre finansal tablo, uygunluk ve faaliyet denetimi ayrılır. TTK'ye göre bağımsız denetçiyi genel kurul seçer; standartları ve denetçi yetkisini KGK belirler.

Halka açık bir süt ürünleri şirketinde aynı ay üç kişi defterlere bakıyor: genel kurulun seçtiği bağımsız denetçi, yönetim kuruluna rapor veren iç denetçi ve bir vergi müfettişi. Üçü de denetçi; ama kime hesap verdikleri ve aradıkları şey farklı.

Mali tablolar ve analiz teknikleri sayfasında tabloları okumayı, Oran analizi sayfasında onları yorumlamayı gördük. Denetim bir adım önce gelir: tabloya güvenilebilir mi? Yönetim tabloyu hazırlar ve “stoklar şu tutardadır, alacaklar tahsil edilebilir” diye iddia eder; denetçi bu iddiaları kanıtla sınar.

Denetimin iki sınıflaması
ÖlçütTürKim yapar, ne arar?
Denetçiye göreBağımsız (dış) denetimİşletmeyle bağı olmayan meslek mensubu; tabloların standartlara uygunluğu, rapor genel kurula
İç denetimİşletmenin kendi denetçisi; iç kontrol ve risk yönetimini değerlendirir, yönetime rapor verir
Kamu denetimiDevlet adına: Sayıştay, kamu idarelerinin iç denetçileri, vergi müfettişleri
Amaca göreFinansal tablo denetimiTablolar finansal raporlama çerçevesine göre doğru mu?
Uygunluk denetimiMevzuata, sözleşmeye, iç kurala uyulmuş mu? (vergi incelemesi)
Faaliyet (performans) denetimiKaynaklar etkin, verimli, ekonomik kullanılıyor mu?

Kamuda Anayasa m.160 Sayıştay'a kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını TBMM adına denetleme görevi verir; 5018 sayılı Kanun m.63 iç denetimi idarenin çalışmalarına “değer katmak” için yapılan güvence ve danışmanlık faaliyeti olarak tanımlar. Kamu iç denetimi ve Sayıştay denetimi Maliye (KPSS A) serisindeki Türk bütçe sistemi sayfasında ayrıntılıdır.

TTK'de bağımsız denetçi

Hangi şirketlerin bağımsız denetime tabi olacağını TTK m.397/4 uyarınca Cumhurbaşkanı belirler. Denetim, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun (KGK) yayımladığı uluslararası standartlarla uyumlu Türkiye Denetim Standartlarına göre yapılır (m.397/1). Denetçiyi şirketin genel kurulu seçer; faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar seçilemezse asliye ticaret mahkemesi atar (m.399). Denetçi KGK'nın yetkilendirdiği yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir veya bunların kurduğu sermaye şirketi olabilir; şirkette pay sahibi olan ya da son üç yılda şirketin yöneticisi veya çalışanı olan denetçi olamaz (m.400).

KGK 2011'de 660 sayılı KHK ile kuruldu. Üç işi vardır: Türkiye Muhasebe Standartlarını (TMS/TFRS), Türkiye Denetim Standartlarını ve Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartlarını yayımlamak; bağımsız denetçileri yetkilendirmek; denetim kuruluşlarını gözetlemek.

Akılda kalsın: Bağımsız denetçi → genel kurul seçer, rapor genel kurula. İç denetçi → yönetime rapor verir. Sayıştay → TBMM adına. Standart koyan ve denetçiyi yetkilendiren: KGK.
Sınavda

Nasıl sorulurDenetim türleri bir örnekle eşleştirilir (vergi incelemesi hangi türdür?) ya da TTK'nin bağımsız denetim hükümleri öncüllerle yoklanır: denetçiyi kim seçer, kimler denetçi olamaz, hangi standartlara göre denetlenir.

TuzakBağımsız denetçiyi yönetim kurulunun seçtiğini sanmak. İkinci tuzak: iç denetçinin bağımsız denetçi gibi genel kurula görüş yazısı verdiğini düşünmek.

Sınavda işaretlevergi incelemesi bir uygunluk denetimidir.

✎Boşluk doldurma TTK'de denetçi seçimi

Bağımsız denetime tabi bir anonim şirkette denetçiyi şirketin seçer. Faaliyet döneminin ayına kadar denetçi seçilemezse denetçiyi mahkemesi atar.

genel kuruldördüncüasliye ticaretyönetim kurulualtıncı

?Soru çöz

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun bağımsız denetime ilişkin hükümleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Denetçi, şirketin genel kurulunca seçilir.
II. Denetlenecek şirkette pay sahibi olan serbest muhasebeci mali müşavir o şirkette denetçi olabilir.
III. Finansal tablolar, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun yayımladığı Türkiye Denetim Standartlarına göre denetlenir.

✓ B. Denetçiyi genel kurul seçer (m.399) ve denetim Türkiye Denetim Standartlarına göre yapılır (m.397). II yanlıştır: m.400 denetlenecek şirkette pay sahibi olanın denetçi olmasını yasaklar; bağımsızlık ilkesi. A III'ü atlar; C ve D bağımsızlığı zedeleyen II'yi doğru sayar.
DENETİM · SÜREÇ

Denetim süreci: planlama, önemlilik, denetim riski ve kanıt toplama

Muhasebe · İhtisas Muhasebesi · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaFaaliyet oranları nelerdir? Stok devir hızı, alacak devir hızı, ortalama tahsil süresi ve aktif devir hızı nasıl hesaplanır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Oran analizi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Faaliyet oranları varlıkların ne kadar etkin kullanıldığını ölçer. Stok devir hızı = satışların maliyeti ÷ ortalama stok; alacak devir hızı = kredili net satışlar ÷ ortalama ticari alacaklar. 360 gün devir hızına bölünürse stokta kalma süresi ve ortalama tahsil süresi bulunur; ikisinin toplamı faaliyet dönemidir. Aktif devir hızı = net satışlar ÷ toplam aktif.

Faaliyet oranları: devir hızları ve süreler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Bağımsız denetim süreci hangi aşamalardan oluşur? Denetim riski modeli nedir? Denetim kanıtı hangi tekniklerle toplanır ve hangi kanıt daha güvenilirdir?

Kısa cevap: Denetim kabul ve sözleşmeyle başlar; planlamada işletme ve iç kontrol tanınır, önemlilik düzeyi ve riskler belirlenir; sonra kontrol testleri ve maddi doğrulama testleriyle kanıt toplanır, en sonda görüş yazılır. Denetim riski = doğal risk × kontrol riski × bulgulama riski. Dış kaynaklı, denetçinin doğrudan elde ettiği ve yazılı kanıt daha güvenilirdir.

Bir denetim ekibi 40 bin satış faturası olan bir toptancıya geliyor. Hepsine bakmak mümkün değil. Hangi faturalara bakılacağına, kaç alıcıya mektup yazılacağına neye göre karar verilir?

Denetçi her kalemi değil, önemli yanlışlık içerebilecek alanları arar. Önemlilik, bir yanlışlığın tablo kullanıcısının kararını değiştirebilecek büyüklüğüdür; planlamada genellikle vergi öncesi kâr ya da satışlar gibi bir ölçütün küçük bir yüzdesi olarak belirlenir. Önemlilik sınırının altındaki hatalar tek tek peşine düşülmez, toplamları izlenir.

Denetim riskinin üç bileşeni
RiskAnlamıKimin elinde?
Doğal (yapısal) riskKontrol olmasa bir hesabın önemli yanlışlık içerme olasılığı (nakit, karmaşık tahminler yüksek)İşletmenin yapısı
Kontrol riskiYanlışlığı iç kontrolün önleyememe ya da bulamama olasılığıİşletmenin iç kontrolü
Bulgulama (tespit) riskiKalan yanlışlığı denetçinin testlerinin bulamama olasılığıDenetçi

Denetçi ilk ikisini değiştiremez, yalnız ölçer. Doğal risk %50, kontrol riski %40 ve kabul edilebilir denetim riski %5 ise bulgulama riski 0,05 ÷ (0,5 × 0,4) = %25'te tutulmalıdır. Önemli yanlışlık riski yükseldikçe kabul edilebilir bulgulama riski düşer, yani daha çok ve daha güvenilir kanıt toplanır.

Kanıt toplama teknikleri
TeknikÖrnek
Fiziki inceleme ve gözlemYıl sonu stok sayımına katılmak, makineyi yerinde görmek
Teyit (doğrulama)Bankaya ve alıcılara mektup; cevap doğrudan denetçiye gelir
Belge incelemesiFatura, sözleşme, tapu kaydını görmek
Yeniden hesaplamaAmortisman ya da reeskont tutarını denetçinin kendisinin hesaplaması
Analitik prosedürlerOranları ve trendleri önceki yıl ve sektörle karşılaştırmak
SorgulamaYönetime ve çalışanlara soru sormak (tek başına yetmez)

Oran analizi sayfasında gördüğümüz stok devir hızı birden düştüyse, denetçi için bu bir uyarıdır: hareketsiz ya da değeri düşmüş stok olabilir. Kanıtın güvenilirliği kaynağına göre sıralanır: işletme dışından gelen içeriden gelenden, denetçinin doğrudan elde ettiği dolaylı olandan, yazılı olan sözlüden, asıl belge kopyasından güvenilirdir.

Akılda kalsın: Kabul → planlama (önemlilik, risk) → testler → görüş. DR = doğal × kontrol × bulgulama; denetçi yalnız bulgulama riskini yönetir. Dış, doğrudan, yazılı, asıl kanıt daha güvenilir.
Sınavda

Nasıl sorulurDenetim aşamalarının sırası, bir kanıt tekniğinin adı (alıcıya mektup = teyit) ya da hangi kanıtın en güvenilir olduğu sorulur; risk bileşenleri tanımlarıyla eşleştirilir.

TuzakDenetçinin doğal riski ya da kontrol riskini azaltabileceğini sanmak. İkinci tuzak: yönetimin yazılı beyanını dış kaynaklı teyit kadar güçlü saymak.

Sınavda işaretleönemli yanlışlık riski arttıkça kabul edilebilir bulgulama riski azalır.

↕Sırala bağımsız denetimin aşamaları

  1. Kontrol testleri ve maddi doğrulama testleriyle kanıt toplanır
  2. Müşteri kabul edilir, denetim sözleşmesi imzalanır
  3. Bulgular değerlendirilir, denetçi görüşü yazılır
  4. İşletme ve iç kontrol tanınır, önemlilik ve riskler belirlenir

?Soru çöz

Bir işletmenin bankadaki mevduat bakiyesini doğrulamak isteyen bağımsız denetçi için aşağıdaki kanıtlardan hangisinin güvenilirliği en yüksektir?

✓ C. Teyit yazısı işletme dışındaki bağımsız bir kaynaktan, yazılı olarak ve doğrudan denetçiye gelir; üç güvenilirlik ölçütünü birden taşır. A sözlü ve iç kaynaklıdır, tek başına yetmez. B işletmenin kendi ürettiği belgedir. D dış kaynaklı bir belgenin kopyasıdır ve işletmenin elinden geçmiştir; değiştirilmiş olabilir.
DENETİM · KAVRAM

Denetim görüşleri: olumlu, sınırlı olumlu, olumsuz ve görüş vermekten kaçınma

Muhasebe · İhtisas Muhasebesi · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Bağımsız denetçi hangi görüşleri verebilir? Olumlu, sınırlı olumlu, olumsuz görüş ve görüş vermekten kaçınma hangi durumlarda verilir; TTK'ye göre sonuçları nelerdir?

Kısa cevap: Tablolarda önemli yanlışlık yoksa olumlu görüş verilir. Yanlışlık önemli ama yaygın değilse sınırlı olumlu (şartlı), önemli ve yaygınsa olumsuz görüş verilir. Yeterli kanıt elde edilemezse olası etki yaygın değilse sınırlı olumlu görüş, yaygınsa görüş vermekten kaçınılır. TTK'ye göre kaçınma olumsuz görüşün sonuçlarını doğurur; olumsuz görüşte genel kurul yeni yönetim kurulu seçer.

Denetçi bir inşaat şirketinin stoklarında 3 milyon TL'lik değerleme hatası buldu; yönetim düzeltmiyor. Aktif toplamı 400 milyon TL. Bu hata tabloların tamamını mı çürütür, yoksa yalnız o kalemi mi?

Görüş iki soruya bağlıdır: Sorun ne? (tablolarda yanlışlık mı var, yoksa denetçi yeterli kanıt mı toplayamadı?) ve ne kadar büyük? (önemli mi, önemliyse tabloların geneline yaygın mı?). Yaygınlık, etkinin tek bir kalemle sınırlı kalmayıp tabloların büyük bölümünü ya da toplamları bozmasıdır.

Önce sorunun türü, sonra büyüklüğü: önemli ama sınırlı etki “sınırlı olumlu”, yaygın etki “olumsuz” ya da “kaçınma” getirir.Görsel: Sınav Defteri
Görüş matrisi
Sorunun türüÖnemli, yaygın değilÖnemli ve yaygın
Tablolarda önemli yanlışlıkSınırlı olumlu görüşOlumsuz görüş
Yeterli kanıt elde edilemedi (kapsam sınırlaması)Sınırlı olumlu görüşGörüş vermekten kaçınma

Girişteki 3 milyon TL'lik hata stok kalemiyle sınırlıysa sınırlı olumlu görüş verilir. TTK m.403 aynı dört görüşü düzenler ve sonuç bağlar: sınırlı olumlu görüşte genel kurul gerekli düzeltmeleri karara bağlar; olumsuz görüşte yönetim kurulu dört iş günü içinde genel kurulu toplar, genel kurul yeni yönetim kurulu seçer ve yeni kurul altı ay içinde standartlara uygun tablolar hazırlatır. Kaçınma olumsuz görüşün sonuçlarını doğurur. Denetime tabi olduğu hâlde denetlettirilmemiş tablolar düzenlenmemiş sayılır (m.397/2).

Denetçi görüşü değiştirmeden okurun dikkatini bir konuya çekebilir (ör. devam eden önemli bir dava); bu paragraf görüşü sınırlamaz.

Akılda kalsın: Yanlışlık: sınırlı → sınırlı olumlu, yaygın → olumsuz. Kanıt yok: sınırlı → sınırlı olumlu, yaygın → kaçınma. TTK: kaçınma = olumsuzun sonuçları; olumsuzda 4 iş günü, yeni yönetim kurulu, 6 ayda yeni tablolar.
Sınavda

Nasıl sorulurBir denetim durumu anlatılıp verilecek görüş türü; ya da TTK m.403'ün sonuçları öncüllerle sorulur.

TuzakKanıt toplanamayan durumda olumsuz görüş vermek; yaygınsa doğru cevap görüş vermekten kaçınmadır. İkinci tuzak: dikkat çekilen hususlar paragrafını sınırlı olumlu görüş sanmak.

Sınavda işaretlesınırlı olumlu görüş hem yanlışlıkta hem kapsam sınırlamasında, etki yaygın değilse verilir.

⇄Bilgi eşleştirme durum → görüş

?Soru çöz

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre denetçi görüşüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Görüş vermekten kaçınma, olumsuz görüşün sonuçlarını doğurur.
II. Olumsuz görüş yazılan hâllerde yönetim kurulu, görüş yazısının tesliminden itibaren dört iş günü içinde genel kurulu toplantıya çağırır.
III. Sınırlandırılmış olumlu görüş, yetkili kurullarca düzeltilebilecek ve tablolara etkisi kapsamlı ve büyük olmayan aykırılıklarda verilir.

✓ A. I ve II m.403'ün dördüncü ve beşinci fıkralarıdır. III üçüncü fıkradır: sınırlandırılmış olumlu görüş, yetkili kurullarca düzeltilebilecek ve tablolara etkisi kapsamlı ve büyük olmayan aykırılıklarda verilir; kapsamlı ve büyük etki olumsuz görüş gerektirir. B kaçınmanın sonucunu ve sınırlı görüşün koşulunu atlar; C sınırlandırılmış olumlu görüşü olumsuz görüşle karıştırıp III'ü eler; D kaçınmanın olumsuz görüşün sonuçlarını doğurduğunu bilmez.
TMS-TFRS · KAVRAM

TMS/TFRS, BOBİ FRS, KÜMİ FRS ve Kavramsal Çerçeve'nin niteliksel özellikleri

Muhasebe · İhtisas Muhasebesi · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaMuhasebe nedir, işlevleri nelerdir ve muhasebe bilgisini kimler kullanır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Muhasebenin temel kavramları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Muhasebe, işletmenin parayla ölçülebilen ve finansal nitelik taşıyan işlemlerini belgeye dayanarak kaydeden, sınıflandıran, özetleyen, raporlayan, analiz edip yorumlayan bir bilgi sistemidir. Bilgiyi içeride yönetim, dışarıda ortaklar, yatırımcılar, kredi verenler, vergi idaresi, tedarikçiler ve çalışanlar kullanır. Dış kullanıcıya rapor finansal muhasebenin, yöneticiye karar bilgisi yönetim muhasebesinin işidir.

Muhasebe nedir, kime bilgi verir?

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Türkiye'de hangi işletme hangi finansal raporlama çerçevesini uygular? TFRS, BOBİ FRS ve KÜMİ FRS nedir? Kavramsal Çerçeve'nin niteliksel özellikleri nelerdir?

Kısa cevap: TMS/TFRS, uluslararası standartların KGK'nın yayımladığı Türkçe karşılığıdır; kamu yararını ilgilendiren kuruluşlar uygular. Bağımsız denetime tabi olup TFRS uygulamayanlar BOBİ FRS'yi, küçük ve mikro işletmeler için hazırlanan KÜMİ FRS'yi kullanır. Kavramsal Çerçeve'de temel niteliksel özellikler ihtiyaca uygunluk ve gerçeğe uygun sunumdur; karşılaştırılabilirlik, doğrulanabilirlik, zamanında sunum ve anlaşılabilirlik destekleyicidir.

Aynı şehirde üç şirket: borsada işlem gören bir holding, bağımsız denetime giren ama borsada olmayan bir tekstil fabrikası ve küçük bir nalbur. Üçü de VUK'a göre defter tutar; ama yatırımcıya sundukları tablolar aynı kurala göre mi hazırlanır?

Bu seri boyunca Tekdüzen Hesap Planı ve VUK'a göre kayıt yaptık; bu düzen vergi matrahını ve tek tip hesap planını esas alır. TTK m.88 ise tablolarda KGK'nın yayımladığı Türkiye Muhasebe Standartlarını ister ve KGK'ya farklı büyüklükteki işletmeler için ayrı standart koyma yetkisi verir. Böylece katmanlı bir yapı oluştu:

Türkiye'de finansal raporlama çerçeveleri (2026)
ÇerçeveKim uygular?Not
TMS/TFRSKamu yararını ilgilendiren kuruluşlar (borsa şirketleri, bankalar, sigorta şirketleri) ve isteyenlerUMS/UFRS (IAS/IFRS) ile uyumlu; TMS eski, TFRS yeni standartların adı
BOBİ FRSBağımsız denetime tabi olup TFRS uygulamayan işletmeler2018'den beri; tek kitapta sadeleştirilmiş standart
KÜMİ FRSKüçük ve mikro işletmeler16 Ocak 2023 Mükerrer RG; en sade çerçeve
VUK + MSUGT (THP)Bütün bilanço esasına tabi mükelleflerVergi ve kayıt düzeni; yukarıdakilerle birlikte yürür

İki güncel değişiklik sınav için önemlidir: TMS 1'in yerini alacak TFRS 18 (Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklama) 8 Mayıs 2025'te Resmî Gazete'de yayımlandı ve 1 Ocak 2027'de başlayan dönemlerde uygulanacak; 2026 tabloları hâlâ TMS 1'e göre hazırlanır. Sürdürülebilirlik alanında TSRS 1 (genel hükümler) ve TSRS 2 (iklimle ilgili açıklamalar) 29 Aralık 2023'te yayımlandı ve belli büyüklükteki işletmeler için 1 Ocak 2024'te başlayan dönemlerden itibaren zorunlu oldu.

Kavramsal Çerçeve

Kavramsal Çerçeve bir standart değildir; standartların dayandığı kavramları verir, bir standartla çelişirse standart geçerlidir. Amacı, mevcut ve potansiyel yatırımcıların ve kredi verenlerin karar almasına yararlı bilgidir. Muhasebenin temel kavramları sayfasında gördüğümüz işletmenin sürekliliği burada da temel varsayımdır.

İki temel özellik bilgiyi yararlı yapar; dört destekleyici özellik yararını artırır ama tek başına yararlı yapmaz.Görsel: Sınav Defteri

İhtiyaca uygun bilgi kararı değiştirebilir: geleceği tahmine yardım eder (tahmin değeri) ya da önceki tahmini doğrular veya düzeltir (teyit değeri). Önemlilik ihtiyaca uygunluğun işletmeye özgü yönüdür; atlanması ya da yanlış sunulması kararı etkileyebilecek bilgi önemlidir, bu yüzden çerçeve tek bir eşik koymaz. Gerçeğe uygun sunumda bilgi tam, tarafsız ve hatasızdır; belirsizlikte temkinli davranmak (ihtiyatlılık) tarafsızlığı destekler, varlıkları kasten düşük göstermeye izin vermez.

Akılda kalsın: Temel iki: ihtiyaca uygunluk + gerçeğe uygun sunum. Destekleyici dört: karşılaştırılabilirlik, doğrulanabilirlik, zamanında sunum, anlaşılabilirlik. Önemlilik ihtiyaca uygunluğun parçası. TFRS → KAYİK; BOBİ FRS → denetime tabi, TFRS uygulamayan; TFRS 18 → 2027'de TMS 1'in yerine.
Sınavda

Nasıl sorulurNiteliksel özellikler temel-destekleyici diye ayrıştırılır (“hangisi destekleyici değildir?”), bir özelliğin tanımı ya da önemliliğin yeri sorulur; Türkiye'de hangi işletmenin hangi standardı uyguladığı da öncüllere girer.

TuzakÖnemliliği ayrı bir temel özellik ya da sabit bir yüzde sanmak. İkinci tuzak: Kavramsal Çerçeve'yi standartların üstünde saymak.

Sınavda işaretlegerçeğe uygun sunumun üç unsuru tam, tarafsız, hatasızdır.

✎Boşluk doldurma niteliksel özellikler

Kavramsal Çerçeve'de temel niteliksel özellikler ihtiyaca uygunluk ve 'dur. Bu ikinci özellik için bilgi tam, tarafsız ve olmalıdır. Bir bilginin atlanmasının kullanıcı kararlarını etkileyip etkilemeyeceğine bakılarak yapılan işletmeye özgü değerlendirmeye denir.

gerçeğe uygun sunumhatasızönemlilikkarşılaştırılabilirlikihtiyatlılık

?Soru çöz

Finansal Raporlamaya İlişkin Kavramsal Çerçeve'ye göre aşağıdakilerden hangisi destekleyici niteliksel özelliklerden biri değildir?

✓ D. Gerçeğe uygun sunum, ihtiyaca uygunlukla birlikte iki temel niteliksel özellikten biridir. A, B ve C destekleyici özelliklerdir; dördüncüsü anlaşılabilirliktir. Destekleyici özellikler bilginin yararını artırır, ama temel özellikleri taşımayan bilgiyi yararlı kılamaz.
TMS-TFRS · STANDART

TMS 1 sunum, TMS 2 stoklar ve TMS 16 maddi duran varlıklar

Muhasebe · İhtisas Muhasebesi · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaAzalan bakiyeler usulüyle amortisman nasıl hesaplanır? Oranın üst sınırı nedir ve normal amortismandan hangi farkları vardır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Duran varlıklar ve amortisman). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Azalan bakiyeler usulünde oran normal oranın iki katıdır ama %50'yi geçemez; oran her yıl maliyete değil, önceki amortismanlar düşülmüş kalan değere uygulanır. Süre normal amortismanla aynıdır, son yıla kalan değer o yıl tamamen yok edilir. Yalnız bilanço esasına göre defter tutanlar seçebilir; azalan bakiyeden normale geçilebilir, normalden azalana geçilemez.

Azalan bakiyeler yöntemi ve yöntem değişikliği

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

TMS 1'e göre finansal tabloların tam seti nedir ve dönen varlık nasıl sınıflandırılır? TMS 2'de stoklar nasıl ölçülür? TMS 16'da hangi ölçüm modelleri ve amortisman yöntemleri vardır?

Kısa cevap: TMS 1'e göre tam set finansal durum tablosu, kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu, özkaynak değişim tablosu, nakit akış tablosu ve dipnotlardır. TMS 2'de stok maliyet ile net gerçekleşebilir değerden düşük olanla ölçülür; LIFO kullanılamaz. TMS 16'da ilk ölçüm maliyetle, sonrası maliyet ya da yeniden değerleme modeliyle yapılır; amortisman faydalı ömür ve kalıntı değere göre ayrılır.

Bir otomotiv yan sanayi şirketi borsaya açılıyor. Muhasebe müdürü VUK'a göre tuttuğu kayıtlardan TFRS tablolarına geçerken üç soruyla karşılaşıyor: tabloların adı ne olacak, stoklar hangi tutarla yazılacak, makinelerin amortismanı nasıl hesaplanacak?

TMS 1 Finansal Tabloların Sunuluşu: bilançonun adı finansal durum tablosu, gelir tablosununki kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosudur; Mali tablolar ve analiz teknikleri sayfasında MSUGT'nin temel ve ek tablolarını görmüştük. Bir varlık normal faaliyet döngüsünde gerçekleşmesi ya da satılması bekleniyorsa, esas olarak ticari amaçla tutuluyorsa, raporlama döneminden sonraki 12 ay içinde gerçekleşmesi bekleniyorsa ya da kullanımı kısıtlanmamış nakit veya nakit benzeriyse dönen varlıktır. Olağandışı kalem sunumu yasaktır; varlık ile borç, gelir ile gider standart izin vermedikçe birbirinden düşülerek (netleştirilerek) gösterilmez.

TMS 2 Stoklar: Ticari alacaklar ve stoklar sayfasında FIFO ve ortalamayı uygulamış, LIFO'nun bu standartta yasak olduğunu görmüştük. Ölçüm maliyet ile net gerçekleşebilir değerden (NGD) düşük olanla yapılır; NGD = tahmini satış fiyatı − tamamlama maliyeti − satış için gereken maliyetler. Maliyet ve yönetim muhasebesi sayfasında gördüğümüz normal maliyet buradadır: sabit GÜG normal kapasiteye göre yüklenir, dağıtılmayan kısım gider yazılır. Anormal fire, genel yönetim ve satış giderleri stok maliyetine girmez.

TMS 16 Maddi Duran Varlıklar: ilk ölçüm maliyetle yapılır. Sonra varlık sınıfı için ya maliyet modeli (maliyet − birikmiş amortisman − değer düşüklüğü) ya yeniden değerleme modeli seçilir; yeniden değerleme artışı diğer kapsamlı gelirle özkaynakta birikir (THP'de 522 M.D.V. Yeniden Değerleme Artışları). Amortismana tabi tutar = maliyet − kalıntı değer; faydalı ömür ve kalıntı değer en az her yıl sonunda gözden geçirilir; önemli parçalar ayrı amortismana tabidir; arsa amortismana tabi değildir.

TMS 16 amortisman yöntemleri ve VUK ile farkı
KonuTMS 16VUK uygulaması
YöntemlerDoğrusal, azalan bakiyeler, üretim miktarı (birimler)Normal, azalan bakiyeler
Süreİşletmenin tahmin ettiği faydalı ömürHazine ve Maliye Bakanlığının ilan ettiği oran listesi
Kalıntı değerDüşülürDikkate alınmaz
Çözümlü örnek

Bir pres makinesinin maliyeti 500.000 TL, tahmini kalıntı değeri 50.000 TL, ömrü boyunca 90.000 saat çalışması bekleniyor. İlk yıl 18.000 saat çalıştı. Üretim miktarı yöntemiyle ilk yıl amortismanı nedir?

  1. Amortismana tabi tutar: 500.000 − 50.000 = 450.000.
  2. Saat başına: 450.000 ÷ 90.000 = 5 TL.
  3. İlk yıl: 18.000 × 5 = 90.000.

Cevap: 90.000 TL (Duran varlıklar ve amortisman sayfasındaki normal amortismandan farkı: kalıntı değer düşüldü, süre değil kullanım esas alındı)

Akılda kalsın: TMS 1: beş parçalı set, olağandışı kalem yok, netleştirme yok. TMS 2: maliyet ile NGD'den düşüğü, LIFO yok. TMS 16: maliyet ya da yeniden değerleme modeli; amortisman = (maliyet − kalıntı değer) faydalı ömre yayılır.
Sınavda

Nasıl sorulurTMS 16'nın amortisman yöntemleri ya da ölçüm modelleri öncüllerle; stokun TMS 2'ye göre ölçüm tutarı ya da maliyete girmeyen kalemler; TMS 1'in tam seti veya dönen varlık ölçütü sorulur.

TuzakNGD'yi hesaplarken satış maliyetlerini düşmemek. İkinci tuzak: yeniden değerleme artışını kâr veya zarara yazmak.

Sınavda işaretleTMS 16 kalıntı değeri düşer, VUK düşmez.

✎Boşluk doldurma üretim miktarı yöntemi

Maliyeti 300.000 TL, kalıntı değeri 30.000 TL, toplam kullanım ömrü 60.000 makine saati olan bir makinede amortismana tabi tutar TL, saat başına amortisman TL'dir. İlk yıl 15.000 saat çalışırsa amortisman TL olur.

270.0004,567.50075.0005

?Soru çöz

Bir işletmenin yıl sonunda elinde maliyeti 80.000 TL olan bir stok partisi vardır. Partinin tahmini satış fiyatı 90.000 TL'dir; satılabilmesi için 8.000 TL tamamlama maliyeti ve 6.000 TL satış gideri katlanılacaktır. TMS 2'ye göre bu stok finansal durum tablosunda kaç TL ile gösterilir?

✓ A. NGD = 90.000 − 8.000 − 6.000 = 76.000 TL; maliyetten (80.000) düşük olduğu için stok 76.000 TL ile ölçülür, 4.000 TL değer düşüklüğü gider yazılır. B maliyette kalır, düşüklüğü tanımaz. C satış giderini düşmeyi unutur. D satış fiyatını yazar; stok hiçbir zaman maliyetin üstünde ölçülmez.
TMS-TFRS · STANDART

TMS 38, TMS 28 ve TFRS 10: Ar-Ge, önemli etki, kontrol; THP ile farklar

Muhasebe · İhtisas Muhasebesi · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaMaddi olmayan duran varlıklar nelerdir? Haklar, şerefiye, özel maliyetler ve tükenmeye tabi varlıklar nasıl itfa edilir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Duran varlıklar ve amortisman). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Fiziksel varlığı olmayan ama işletmenin yararlandığı haklar, şerefiye, aktifleştirilen kuruluş ve geliştirme giderleri ile özel maliyetler 26 grubunda izlenir ve 268 Birikmiş Amortismanlar aracılığıyla itfa edilir. Kiralanan taşınmaza yapılan kalıcı harcama 264 Özel Maliyetler'dir; VUK'a göre kira süresine bölünür. Maden arama ve hazırlık harcamaları 27 grubunda, 278 ile tükenme payı ayrılarak yok edilir.

Maddi olmayan ve özel tükenmeye tabi varlıklar (26, 27)

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

TMS 38'e göre araştırma ve geliştirme harcamaları nasıl muhasebeleştirilir? TMS 28'de önemli etki ve özkaynak yöntemi nedir? Tekdüzen Hesap Planı uygulaması ile TMS/TFRS arasındaki başlıca farklar nelerdir?

Kısa cevap: TMS 38'e göre araştırma aşamasındaki harcamalar gider yazılır; geliştirme harcamaları belirli koşullar sağlanırsa maddi olmayan duran varlık olarak aktifleştirilir. TMS 28'de yatırım yapılan işletmede oy haklarının %20 veya fazlasına sahip olmak önemli etki karinesidir ve iştirak özkaynak yöntemiyle ölçülür. TFRS 10'a göre kontrol edilen işletme bağlı ortaklıktır ve konsolide edilir.

Bir ilaç şirketi yeni bir molekül üzerinde iki yıldır çalışıyor, bir de rakip bir laboratuvarın hisselerinin %30'unu aldı. VUK'a göre tutulan defterde her ikisi de maliyetle duruyor. Uluslararası standartlar ikisini nasıl farklı gösterir?

TMS 38 Maddi Olmayan Duran Varlıklar: tanımlanabilir, parasal olmayan, fiziki niteliği bulunmayan varlıklar. İçeride yaratılan bir projede araştırma aşaması (yeni bilgi arayışı) daima gider yazılır. Geliştirme aşaması (bilginin bir ürüne uygulanması) ise teknik olarak tamamlanabilirlik, tamamlama niyeti, kullanma ya da satma yeteneği, gelecekte fayda sağlayacağının gösterilmesi, yeterli kaynak ve maliyetin güvenilir ölçülmesi koşulları birlikte sağlanırsa aktifleştirilir. İşletme içinde yaratılan şerefiye, marka ve müşteri listesi aktifleştirilemez. Duran varlıklar ve amortisman sayfasında 263 Araştırma ve Geliştirme Giderleri hesabının aktifleştirilen kısmı izlediğini görmüştük; TMS 38 araştırmayı bu kapıdan geçirmez.

Başka işletmedeki pay ve muhasebe yöntemi
İlişkiÖlçütStandartYöntem
Finansal yatırımÖnemli etki yok (genellikle %20 altı)TFRS 9Gerçeğe uygun değer ya da itfa edilmiş maliyet
İştirakÖnemli etki: politikalara katılma gücü, kontrol değil; %20 ve üstü karineTMS 28Özkaynak yöntemi
Bağlı ortaklıkKontrol: güç + değişken getiriye maruz kalma + gücü getiriyi etkilemek için kullanabilmeTFRS 10Konsolidasyon (tam)

%20 bir karinedir: aksi açıkça gösterilirse %25'te önemli etki olmayabilir, yönetim kurulunda üye bulunduran %15'lik ortağın ise olabilir. Özkaynak yönteminde yatırım maliyetle kaydedilir; iştirakin dönem kârından düşen pay yatırımı artırır, alınan kâr payı yatırımı azaltır (kâr payı gelir değil, yatırımın geri dönüşüdür). %25 pay için 1.000.000 TL ödenmiş, iştirak 800.000 TL kâr edip 200.000 TL kâr payı dağıtmışsa yatırım 1.000.000 + 200.000 − 50.000 = 1.150.000 TL olur. THP'de 242 İştirakler en çok %50'lik payları, 245 Bağlı Ortaklıklar %50'yi aşanları izler.

THP/VUK uygulaması ile TMS/TFRS arasındaki başlıca farklar
KonuTHP ve VUKTMS/TFRS
Tablo adlarıBilanço, gelir tablosuFinansal durum tablosu, kâr veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu
Olağandışı gelir ve gider67 ve 68 gruplarıOlağandışı kalem sunulamaz (TMS 1)
Stok formülüVUK maliyet formülünü adlandırmazFIFO ya da ağırlıklı ortalama; LIFO yok (TMS 2)
AmortismanOran listesi, kalıntı değer yokFaydalı ömür tahmini, kalıntı değer düşülür (TMS 16)
Şüpheli alacakDava veya icra şartı (VUK 323)Beklenen kredi zararı (TFRS 9)
Araştırma harcaması263'te aktifleştirilebilirDaima gider (TMS 38)
İştirak ölçümüMaliyet bedeliÖzkaynak yöntemi (TMS 28)
Akılda kalsın: Araştırma → gider; geliştirme → koşullar sağlanırsa varlık. Önemli etki %20 karinesi → TMS 28 özkaynak yöntemi; kontrol → TFRS 10 konsolidasyon. Özkaynak yönteminde kâr payı yatırımı azaltır.
Sınavda

Nasıl sorulurBir oy hakkı oranı ya da yönetime katılma durumu verilip ilişkinin adı (iştirak, bağlı ortaklık) ve yöntemi sorulur; ya da Ar-Ge harcamasının hangi aşamada aktifleştirileceği. Sayısal sorularda özkaynak yöntemiyle yıl sonu yatırım tutarı istenir.

TuzakAlınan kâr payını özkaynak yönteminde gelir yazmak. İkinci tuzak: önemli etkiyi kontrolle karıştırmak; %50'nin üstü genellikle kontroldür.

Sınavda işaretleönemli etki karinesi oy haklarının %20 veya fazlasıdır.

⇄Bilgi eşleştirme standart → konu

?Soru çöz

A A.Ş., 2 Ocak'ta B A.Ş.'nin oy haklarının %30'unu 600.000 TL'ye satın almış ve önemli etki elde etmiştir. B A.Ş. yılı 400.000 TL net kârla kapatmış, yıl içinde 100.000 TL kâr payı dağıtmıştır. TMS 28'e göre A A.Ş.'nin yıl sonu finansal durum tablosunda bu yatırım kaç TL ile yer alır?

✓ B. Özkaynak yöntemi: 600.000 + %30 × 400.000 − %30 × 100.000 = 600.000 + 120.000 − 30.000 = 690.000 TL. A kâr payını yatırımdan düşmez, gelir sayar. C VUK'taki maliyet bedeliyle ölçer, özkaynak yöntemini uygulamaz. D kâr payını düşer ama kârdan payı eklemez.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Aşağıdaki işletmelerin hangisinde maliyetlerin sipariş maliyet sistemiyle izlenmesi daha uygundur?

✓ B. Her yayınevinin kitabı sayfa, kâğıt ve baskı adedi bakımından farklıdır; maliyet her iş için ayrı toplanır. A tek tip ürünü sürekli üretir, safha sistemine uyar. C kesintisiz ve homojen üretimdir, safhadır. D birbirini izleyen işlem aşamalarından geçen sürekli üretimdir; maliyet safha bazında toplanır.Kaynak: Maliyet ve yönetim muhasebesi · Sipariş ve safha maliyeti, eşdeğer birim

?Soru 2

Satışlarının tamamını kredili yapan bir işletmenin net satışları 2.400.000 TL, ortalama ticari alacakları 400.000 TL, satışların maliyeti 1.440.000 TL, ortalama stokları 180.000 TL'dir. Yıl 360 gün kabul edildiğine göre işletmenin faaliyet dönemi (stokta kalma süresi ile ortalama tahsil süresinin toplamı) kaç gündür?

✓ D. Alacak devir hızı 2.400.000 ÷ 400.000 = 6, tahsil süresi 360 ÷ 6 = 60 gün; stok devir hızı 1.440.000 ÷ 180.000 = 8, stokta kalma süresi 360 ÷ 8 = 45 gün; toplam 105 gün. A yalnız tahsil süresini, C yalnız stokta kalma süresini verir; B devir hızlarını (6 + 8) toplar, süreye çevirmez.Kaynak: Oran analizi · Faaliyet oranları: devir hızları ve süreler

?Soru 3

Bir üretim işletmesinin dönem verileri şöyledir: direkt ilk madde ve malzeme 90.000 TL, direkt işçilik 60.000 TL, fabrika makinelerinin amortismanı 15.000 TL, endirekt işçilik 10.000 TL, yönetim binasının amortismanı 12.000 TL. Bu işletmenin dönüştürme maliyeti kaç TL'dir?

✓ C. Dönüştürme maliyeti = direkt işçilik + GÜG = 60.000 + (15.000 + 10.000) = 85.000 TL. A asal maliyeti (DİMM + DİŞ) verir. B yönetim binasının amortismanını GÜG sayar; o genel yönetim gideridir. D toplam üretim maliyetidir, DİMM'i de katar.Kaynak: Maliyet ve yönetim muhasebesi · Maliyet kavramları ve sınıflaması

?Soru 4

Bir üretim işletmesinin dönem içindeki direkt ilk madde ve malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderleri toplamı 500.000 TL'dir. Yarı mamul stoku dönem başında 40.000 TL, dönem sonunda 60.000 TL; mamul stoku dönem başında 80.000 TL, dönem sonunda 50.000 TL'dir. Satılan mamul maliyeti kaç TL'dir?

✓ D. Üretilen mamul maliyeti 500.000 + 40.000 − 60.000 = 480.000; satılan mamul maliyeti 480.000 + 80.000 − 50.000 = 510.000 TL. A üretilen mamul maliyetinde durur; B stok değişimlerini hiç hesaba katmaz; C iki stok değişimini de ters işaretle alır (500.000 − 40.000 + 60.000 − 80.000 + 50.000).Kaynak: Mali tablolar ve analiz teknikleri · Satışların maliyeti tablosu

?Soru 5

Bir işletmenin net satışları 2023'te 400.000 TL, 2024'te 500.000 TL, 2025'te 600.000 TL'dir. 2023 baz yıl alınarak yapılan trend analiziyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

✓ D. 600.000 ÷ 400.000 × 100 = 150; 2024'e göre değişim 100.000 ÷ 500.000 = %20'dir. A artış oranını (125 − 100) trend yüzdesi sanır; trend 125'tir. B 2025'i baz yıla değil 2024'e böler; C trend farkını yıllık artış sanır.Kaynak: Mali tablolar ve analiz teknikleri · Trend analizi

?Soru 6

Net kâr marjı %6, aktif devir hızı 1,5 olan bir işletmenin varlıklarının %50'si özkaynaklarla finanse edilmektedir. Du Pont analizine göre bu işletmenin özkaynak kârlılığı yüzde kaçtır?

✓ C. Aktif kârlılığı %6 × 1,5 = %9; özkaynak çarpanı 1 ÷ 0,5 = 2; özkaynak kârlılığı %9 × 2 = %18. A aktif kârlılığında durur; B çarpan yerine özkaynak oranıyla (0,5) çarpar; D aktif devir hızını atlayıp marjı çarpanla çarpar.Kaynak: Oran analizi · Du Pont analizi

?Soru 7

Aktif toplamı 1.000.000 TL, kısa vadeli yabancı kaynakları 250.000 TL, uzun vadeli yabancı kaynakları 350.000 TL, duran varlıkları 540.000 TL olan bir işletmeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Kaldıraç oranı 0,6'dır.
II. Özkaynakların aktif toplamına oranı 0,4'tür.
III. Duran varlıkların devamlı sermayeye oranı 0,72'dir.

✓ A. Toplam yabancı kaynak 600.000 TL: kaldıraç 600.000 ÷ 1.000.000 = 0,6 (I); özkaynak 400.000 TL, oranı 0,4 (II); devamlı sermaye 350.000 + 400.000 = 750.000 TL, oran 540.000 ÷ 750.000 = 0,72 (III). B özkaynak oranını ve devamlı sermayeyi atlar; C devamlı sermayeye özkaynağı katmayıp 540.000 ÷ 350.000 ≈ 1,54 bulur; D kaldıraçta yalnız uzun vadeli borçları alıp 0,35 bulur.Kaynak: Oran analizi · Mali yapı oranları

?Soru 8

Bir üretim işletmesinde dönem içinde üretime 200.000 TL direkt ilk madde ve malzeme, 150.000 TL direkt işçilik ve 100.000 TL genel üretim gideri yüklenmiştir. Yarı mamul stoku dönem başında 40.000 TL, dönem sonunda 60.000 TL; mamul stoku dönem başında 80.000 TL, dönem sonunda 50.000 TL'dir. Satılan mamuller maliyeti kaç TL'dir?

✓ A. Üretim maliyeti 450.000; üretilen mamul maliyeti 450.000 + 40.000 − 60.000 = 430.000; SMM 430.000 + 80.000 − 50.000 = 460.000 TL. B üretilen mamul maliyetinde durur, mamul stok değişimini atlar. C dönem üretim maliyetini SMM sanar, iki stoğu da yok sayar. D stok değişimlerini ters işaretle işler (dönem başını çıkarıp dönem sonunu ekler).Kaynak: Maliyet ve yönetim muhasebesi · 7/A'da üretim maliyetinin akışı

?Soru 9

Dönem başı stoku bulunmayan bir işletme 5.000 adet üretmiş, 4.000 adet satmıştır. Birim değişken üretim maliyeti 30 TL, sabit genel üretim giderleri 100.000 TL'dir. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Tam maliyet yöntemine göre birim maliyet 50 TL'dir.
II. Değişken maliyet yöntemine göre dönem sonu mamul stoku 120.000 TL'dir.
III. Tam maliyet yöntemiyle bulunan kâr, değişken maliyet yöntemiyle bulunandan 20.000 TL fazladır.

✓ D. Birim sabit GÜG 100.000 ÷ 5.000 = 20, tam birim maliyet 30 + 20 = 50 TL (I). Stokta kalan 1.000 adet 20 TL sabit GÜG taşıdığı için tam maliyet kârı 20.000 TL fazladır (III). II yanlıştır: değişken maliyette stok 1.000 × 30 = 30.000 TL'dir; 120.000 TL satılan 4.000 adedin değişken maliyetidir. A kâr farkını, B ve C stok değerini yanlış kurar.Kaynak: Maliyet ve yönetim muhasebesi · Tam, değişken ve normal maliyet

?Soru 10

Bir işletmenin ticari alacakları 2025'te 400.000 TL'den 2026'da 500.000 TL'ye çıkmış, stokları 160.000 TL'den 120.000 TL'ye inmiştir. Karşılaştırmalı tablolar analizine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ A. Alacaklar 100.000 ÷ 400.000 = %25 artmış, stoklar 40.000 ÷ 160.000 = %25 azalmıştır; payda önceki dönemdir. B iki değişimi de cari döneme böler; C yalnız stokta cari döneme böler; D cari tutarı önceki tutara oranlayıp bulduğu endeksi (125 ve 75) değişim yüzdesi sanır.Kaynak: Mali tablolar ve analiz teknikleri · Analiz türleri ve karşılaştırmalı tablolar (yatay) analizi
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Muhasebe soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →