Duran varlıklar ve amortisman: maliyet, amortisman yöntemleri, satış, maddi olmayan varlıklar

Bir makinenin alındığı günden satıldığı güne kadar muhasebedeki hayatını: maliyetine neyin girdiğini, amortismanın nasıl hesaplanıp kaydedildiğini ve satışta kârın nasıl bulunduğunu öğren.

6 durakKPSS A
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
GENEL MUHASEBE · KAYIT

Duran varlık grupları ve maddi duran varlığın maliyeti: 25 grubu, 258 ve 259

Muhasebe · Genel Muhasebe · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTekdüzen Hesap Planı nedir? Hesap kodları nasıl okunur, hesap sınıfları ve grupları nelerdir, nazım hesaplar ne işe yarar?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Hesap ve Tekdüzen Hesap Planı). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Tekdüzen Hesap Planı, bilanço esasına göre defter tutan işletmelerin aynı hesapları aynı kodlarla kullanmasını sağlayan plandır (1 Sıra No'lu MSUGT, 1994'ten beri uygulanır). Kodun ilk rakamı sınıfı, ilk iki rakamı grubu, üç rakamı hesabı gösterir; işletme bunların altına yardımcı hesap açar. 1–5 bilanço, 6 gelir tablosu, 7 maliyet, 9 nazım hesaplardır; 8 ve 0 serbesttir.

Tekdüzen Hesap Planı: sınıf, grup, hesap

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Maddi duran varlığın maliyetine hangi giderler girer? KDV, nakliye, montaj ve tapu harcı nasıl kaydedilir?

Kısa cevap: Maddi duran varlık, işletmede bir yıldan uzun kullanılmak üzere edinilen fiziki varlıktır ve 25 grubunda maliyet bedeliyle izlenir. Maliyete alış bedeliyle birlikte gümrük, nakliye, montaj, tapu harcı, noter ve komisyon gibi edinmeyle doğrudan ilgili giderler girer. İndirilebilen KDV maliyete girmez, 191'e yazılır; yapımı süren yatırım 258'de, sipariş avansı 259'da bekler.

Bir tekstil fabrikası 400.000 TL'ye dokuma makinesi aldı; nakliyeci 10.000, montaj firması 15.000 TL fatura kesti. Bilançoya giren makinenin değeri 400.000 değil, 425.000 TL'dir.

İkinci sınıf (2 Duran Varlıklar), bir yıldan uzun sürede paraya dönecek ya da bir yıldan uzun kullanılacak varlıkları toplar. Hesap ve Tekdüzen Hesap Planı sayfasında gördük: grup numarası varlığın türünü söyler.

2 Duran Varlıklar sınıfının grupları
GrupÖrnek
22 Ticari Alacaklar18 ay vadeli senetli satış
23 Diğer AlacaklarOrtağa iki yıl vadeli borç
24 Mali Duran VarlıklarBaşka şirketin sermayesine kalıcı ortaklık
25 Maddi Duran VarlıklarArsa, bina, makine, taşıt, demirbaş
26 Maddi Olmayan Duran VarlıklarPatent, marka, özel maliyet
27 Özel Tükenmeye Tabi VarlıklarMaden arama sondajı
28, 29Üç yıllık peşin kira; diğer duran varlıklar

25 grubunun hesapları ve maliyet bedeli

25 grubu 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri (yol, köprü, iskele), 252 Binalar, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar, 254 Taşıtlar, 255 Demirbaşlar (büro makinesi, mobilya) ve 256 Diğer Maddi Duran Varlıklar'dan oluşur. Hepsi maliyet bedeliyle borçlandırılır; bu, Muhasebenin temel kavramları sayfasında gördüğümüz maliyet esasının sonucudur.

VUK m.262 maliyet bedelini edinme için yapılan ödemelerle bunlara bağlı giderlerin toplamı sayar ve 2021 değişikliğiyle listeyi açıkça yazar: gümrük vergisi, yükleme-boşaltma, nakliye, montaj; resim ve harçlar, noter, tapu, değer tespiti, danışmanlık, komisyon. Varlığın finansmanı için alınan kredinin faizi ve kur farkı, varlığın envantere alındığı hesap döneminin sonuna kadar maliyete girer; sonraki dönemlerin faizini maliyete katmak ya da gider yazmak serbesttir.

Yevmiye kaydı · Dokuma makinesinin alınması ve kurulması (KDV %20)
HesapBorçAlacak
253 Tesis, Makine ve Cihazlar425.000
191 İndirilecek KDV85.000
 320 Satıcılar480.000
 102 Bankalar30.000
Toplam510.000510.000

Nakliye ve montaj (25.000 + 5.000 KDV) bankadan ödendi. KDV maliyete girmez; Ticari alacaklar ve stoklar sayfasında gördük: ödenen vergi 391'den indirilir.

Yapılmakta olan yatırımlar ve avanslar

Fabrika binası yıllarca inşa edilebilir. Bu sürede malzeme, işçilik ve genel giderler 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar hesabına borç yazılır; bina bitince 252 borçlanıp 258 alacaklanır. 258 amortismana tabi değildir: varlık henüz kullanılmıyor. Teslim alınmamış makine için satıcıya ödenen avans 259 Verilen Avanslar hesabında, makine teslim alınınca 253'e aktarılır.

Ek bilgi: maliyete girmeyen harcamalar ve doğrudan gider sınırı

Kullanım başladıktan sonraki bakım-onarım, yıllık sigorta ve kasko gider ya da peşin ödenmişse gelecek dönem gideridir; varlığın değerini ve ömrünü artıran büyük onarım ise maliyete eklenir. VUK m.313'e göre değeri kanundaki sınırı aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşlar amortismana tabi tutulmadan doğrudan gider yazılabilir; 2026 için sınır 12.000 TL'dir (588 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği).

Akılda kalsın: Maliyet = fiyat + varlığı çalışır hâle getirene kadar yapılan her şey (nakliye, montaj, tapu, noter, gümrük). Çalışmaya başladıktan sonraki bakım ve sigorta gider olur. KDV maliyete girmez (191); bitmemiş yatırım 258'de, teslim alınmamış siparişin avansı 259'da bekler.
Sınavda

Nasıl sorulurBir varlığın alış faturası, nakliye, montaj, harç ve sigorta tutarları verilip bilançoya hangi değerle alınacağı ya da hangi tutarın maliyete girmeyeceği sorulur.

Tuzakİndirilebilen KDV'yi maliyete eklemek ya da kullanıma başladıktan sonraki yıllık sigortayı maliyete katmak. İkinci tuzak: 258'deki yatırıma amortisman ayırmak.

Sınavda işaretletapu harcı ve noter giderleri maliyete girer.

✎Boşluk doldurma kamyonun maliyeti

Bir nakliye şirketi KDV hariç 1.200.000 TL'ye kamyon almış (KDV %20), 18.000 TL tescil harcı, 2.000 TL noter gideri ve alımdan sonraki 12 ay için 30.000 TL kasko ödemiştir. Kamyon 254 Taşıtlar hesabına TL ile alınır; TL KDV hesabına, kasko ise hesabına yazılır.

1.220.000240.000191 İndirilecek KDV180 Gelecek Aylara Ait Giderler1.250.0001.460.000

?Soru çöz

Bir işletme üretimde kullanmak üzere yurt dışından bir makine ithal etmiş ve makineyi fabrikasına kurmuştur. Aşağıdakilerden hangisi makinenin maliyet bedeline girmez?

✓ C. İndirilebilen KDV işletmenin maliyeti değildir; 191 İndirilecek KDV hesabına yazılır ve hesaplanan KDV'den düşülür. A gümrük vergisini ayrı bir vergi gideri sanır, oysa VUK m.262 onu maliyet unsuru sayar; B montajı hizmet gideri sanır, makine kurulmadan kullanılamaz; D nakliyeyi pazarlama gideriyle karıştırır, alışa ait taşıma maliyete girer.
GENEL MUHASEBE · HESAPLAMA

Amortisman ve normal amortisman yöntemi: oran, süre ve 257 Birikmiş Amortismanlar

Muhasebe · Genel Muhasebe · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Amortisman nedir? Normal (eşit tutarlı) amortisman nasıl hesaplanır ve birikmiş amortisman nasıl kaydedilir?

Kısa cevap: Amortisman, bir yıldan uzun kullanılan ve yıpranan varlığın maliyetinin kullanım yıllarına gider olarak dağıtılmasıdır. Normal amortismanda her yıl aynı tutar ayrılır: maliyet × (1 ÷ faydalı ömür). Gider, varlığın kullanıldığı yere göre 730, 760, 770 (7/A) ya da 796 (7/B) hesabına borç, 257 Birikmiş Amortismanlar hesabına alacak yazılır. Maliyetten 257 çıkınca net defter değeri kalır.

Dokuma makinesi beş yıl çalışacak. 425.000 TL'nin tamamını alındığı yılın gideri saymak o yılın kârını sıfırlar, sonraki dört yılı bedava makineyle çalışmış gösterir.

Muhasebenin temel kavramları sayfasında gördüğümüz dönemsellik, gelirle onu yaratan giderin aynı döneme yazılmasını ister. Makine beş yıl ürün ürettiğine göre maliyeti de beş yıla bölünür. Amortisman bir ödeme değildir: kasadan para çıkmaz, yalnız varlığın değerinin bir kısmı gidere dönüşür.

Oranı kim belirler?

VUK m.315'e göre amortisman, Hazine ve Maliye Bakanlığının faydalı ömürleri dikkate alarak ilan ettiği oranlarla ayrılır. Oran = 1 ÷ faydalı ömür: beş yıllık ömür %20, dört yıllık %25, 50 yıllık %2 demektir. VUK m.320'ye göre süre varlığın aktife girdiği yıldan başlar ve aktife girdiği yıl için tam yıl amortisman ayrılır: makine kasımda alınsa da o yıla bir yıllık pay düşer. Mükellef dilerse bakanlık ömründen kısa olmamak üzere, en çok iki katı ve 50 yılla sınırlı daha uzun bir süre seçebilir; seçtiği oran sonradan değişmez. Boş arsa ve arazi yıpranmadığı için amortismana tabi değildir (m.314).

Yıllık normal amortisman = Maliyet × 1Faydalı ömür425.000 × %20 = 85.000 TL; net defter değeri = maliyet − birikmiş amortisman.

Kayıt: gider nereye, birikim nereye?

Amortisman varlık hesabından doğrudan düşülmez; VUK m.321 iki yolu da serbest bırakır ama hesap planı ayrı bir düzenleyici hesabı seçer. Hesap ve Tekdüzen Hesap Planı sayfasında gördüğümüz gibi 257 Birikmiş Amortismanlar (−) aktifte olduğu hâlde alacak kalanı verir; böylece bilançoda hem ilk maliyet hem de ne kadarının yıprandığı görünür.

Yevmiye kaydı · 31 Aralık: üretim makinesinin yıllık amortismanı (7/A)
HesapBorçAlacak
730 Genel Üretim Giderleri85.000
 257 Birikmiş Amortismanlar85.000
Toplam85.00085.000

Borçlanan gider hesabı varlığın nerede kullanıldığına bağlıdır: üretimdeki makine 730 Genel Üretim Giderleri, mağaza ve dağıtım aracı 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri, yönetim binası ve muhasebe bilgisayarı 770 Genel Yönetim Giderleri. Giderlerini çeşide göre izleyen 7/B işletmesi hepsini 796 Amortismanlar ve Tükenme Payları hesabına yazar. Bu hesapların gelir tablosuna aktarılmasını Gelir tablosu ve dönem sonu işlemleri sayfasında göreceğiz.

İki yıl sonunda makine bilançoda ilk maliyetiyle durur; birikmiş amortisman onu 255.000 TL'lik net defter değerine indirir. Amortisman bitince 257, 253'e eşitlenir ve net değer sıfırlanır.Görsel: Sınav Defteri
Akılda kalsın: Amortisman para çıkışı değil, maliyetin yıllara dağıtılmasıdır. Oran = 1 ÷ ömür; aktife girdiği yıl tam yıl. Gider kullanıldığı yere gider (730 üretim, 760 satış, 770 yönetim; 7/B'de 796), birikim hep 257'nin alacağına. Net defter değeri = maliyet − 257.
Sınavda

Nasıl sorulurMaliyet, ömür ve alış tarihi verilip yıllık amortisman, birikmiş amortisman ya da belli bir yıl sonundaki net defter değeri sorulur; ya da amortisman kaydında borçlanan hesap istenir.

TuzakYıl içinde alınan makineye ay hesabıyla kıst amortisman ayırmak; binek otomobil dışında aktife girdiği yıl tam yıl ayrılır. İkinci tuzak: amortismanı varlık hesabının alacağına yazmak.

Sınavda işaretleboş arsa amortismana tabi değildir.

⇄Bilgi eşleştirme varlık → borçlanan gider hesabı

?Soru çöz

Bir işletme 1 Kasım'da 80.000 TL'ye faydalı ömrü 4 yıl olan bir demirbaş almış ve normal amortisman yöntemini seçmiştir. Bu demirbaşla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Alındığı yıl için 20.000 TL amortisman ayrılır.
II. Birikmiş Amortismanlar hesabı aktifi düzenleyen, alacak kalanı veren bir hesaptır.
III. İkinci yılın sonunda demirbaşın net defter değeri 60.000 TL olur.

✓ A. Oran 1 ÷ 4 = %25'tir ve aktife girdiği yıl tam yıl ayrıldığı için ilk yıl 80.000 × %25 = 20.000 TL'dir (I); 257 aktifte yer alıp maliyeti azaltan düzenleyici hesaptır, alacak kalanı verir (II). III yanlıştır: iki yılda 40.000 TL birikir, net değer 40.000 TL'dir; 60.000 yalnız bir yılın birikimini düşer. B ve D bu hatayı taşır; C ilk yıl için iki aylık kıst hesap yapıp I'i eler, oysa kıst amortisman yalnız binek otomobilde zorunludur.
GENEL MUHASEBE · HESAPLAMA

Azalan bakiyeler usulüyle amortisman, yöntem değişikliği ve fevkalade amortisman

Muhasebe · Genel Muhasebe · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaMuhasebenin temel kavramları nelerdir? Kişilik, süreklilik, dönemsellik ve maliyet esası kavramı ne anlatır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Muhasebenin temel kavramları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği 12 temel kavram sayar. İlk altısı muhasebenin zeminini kurar: sosyal sorumluluk (bütün toplum için dürüst bilgi), kişilik (işletme sahibinden ayrı bir kişidir), işletmenin sürekliliği (ömrü sınırsız kabul edilir), dönemsellik (ömür dönemlere bölünür, tahakkuk esası), parayla ölçülme (ortak ölçü ulusal para) ve maliyet esası (varlıklar elde etme maliyetiyle kaydedilir).

Temel kavramlar I: sosyal sorumluluktan maliyet esasına

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Azalan bakiyeler usulüyle amortisman nasıl hesaplanır? Oranın üst sınırı nedir ve normal amortismandan hangi farkları vardır?

Kısa cevap: Azalan bakiyeler usulünde oran normal oranın iki katıdır ama %50'yi geçemez; oran her yıl maliyete değil, önceki amortismanlar düşülmüş kalan değere uygulanır. Süre normal amortismanla aynıdır, son yıla kalan değer o yıl tamamen yok edilir. Yalnız bilanço esasına göre defter tutanlar seçebilir; azalan bakiyeden normale geçilebilir, normalden azalana geçilemez.

Bir yazılım şirketinin sunucuları ilk iki yılda en verimli, sonra hızla eskiyor.

Mükerrer m.315, bilanço esasına göre defter tutanlara amortismanı hızlandırma yolu açar. Üç kuralı vardır:

  • Oran: normal oranın iki katı, ama en çok %50.
  • Matrah: her yıl, önceden ayrılmış amortismanlar düşüldükten sonra kalan değer.
  • Süre: normal amortisman süresi kadar; son yıla devreden kalan değer o yıl bütünüyle gider yazılır.
Yılın amortismanı = (Maliyet − Birikmiş amortisman) × 2 × Normal oran2 × normal oran %50'yi aşarsa %50 alınır; son yıl kalan değerin tamamı ayrılır.
Çözümlü örnek

Maliyeti 100.000 TL, faydalı ömrü 5 yıl olan bir cihazın iki yönteme göre yıllık amortismanları nedir?

  1. Normal oran 1 ÷ 5 = %20; her yıl 100.000 × %20 = 20.000.
  2. Azalan oran 2 × %20 = %40 (%50'nin altında). 1. yıl 100.000 × %40 = 40.000.
  3. 2. yıl (100.000 − 40.000) × %40 = 24.000; 3. yıl 36.000 × %40 = 14.400; 4. yıl 21.600 × %40 = 8.640.
  4. 5. yıl (son yıl): kalan değerin tamamı 21.600 − 8.640 = 12.960.

Cevap: normal her yıl 20.000; azalan 40.000 · 24.000 · 14.400 · 8.640 · 12.960 TL (toplam iki yöntemde de 100.000)

Azalan bakiyelerde 5. yıl 4. yıldan büyüktür: oranın kalan değere uygulanması değeri hiç sıfırlamaz, kanun da son yıl kalanı bir defada yok ettirir.Görsel: Sınav Defteri

Yöntem değiştirmek ve olağanüstü yıpranma

Mükerrer m.320'ye göre bir bütün oluşturan varlığa iki yöntemden yalnız biri uygulanır. Normal amortismana başlanmışsa azalana geçilemez; azalan bakiyelerden normale geçilebilir, o zaman henüz yok edilmemiş değer kalan yıllara eşit bölünür ve değişiklik beyannamede belirtilir. Muhasebenin temel kavramları sayfasında gördüğümüz tutarlılık kavramı da yöntemin keyfî değiştirilmemesini, değişirse açıklanmasını ister.

Yangın, deprem, su basması gibi afetlerle değer kaybeden, yeni icatlarla teknik değeri düşen ya da normalden ağır çalıştırıldığı için fazla yıpranan varlığa, mükellefin başvurusu üzerine bakanlığın her işletme için ayrıca belirlediği fevkalade amortisman oranı uygulanır (m.317).

Normal ve azalan bakiyeler usulü
NormalAzalan bakiyeler
Kimler kullanır?Amortisman ayıran bütün mükelleflerYalnız bilanço esasına göre defter tutanlar
Oran1 ÷ ömürNormal oranın 2 katı, en çok %50
Uygulandığı tutarHer yıl maliyetHer yıl kalan (net) değer
GeçişAzalana geçilemezNormale geçilebilir
Akılda kalsın: Azalan bakiyeler: “iki kat, en çok yarı, kalan üstünden, son yıl hepsi.” Yönler tek yönlüdür: azalandan normale evet, normalden azalana hayır. Toplam amortisman iki yöntemde aynıdır; değişen yalnız zamanlamadır.
Sınavda

Nasıl sorulurMaliyet ve ömür verilip azalan bakiyelere göre belli bir yılın amortismanı ya da net değeri sorulur; ya da yöntemle ilgili yanlış ifade istenir.

TuzakÖmrü 2 ya da 3 yıl olan varlıkta oranı ikiye katlayıp %50 sınırını unutmak. İkinci tuzak: ikinci yılda oranı yine maliyete uygulamak. Üçüncü tuzak: normalden azalana geçilebileceğini söyleyen şık.

Sınavda işaretleazalan bakiyeler yalnız bilanço esasında kullanılır.

✎Boşluk doldurma kamyonun azalan amortismanı

Maliyeti 1.220.000 TL, faydalı ömrü 5 yıl olan kamyona azalan bakiyeler usulü uygulanırsa oran yüzde olur. Birinci yıl amortismanı TL, ikinci yıl amortismanı TL'dir.

40488.000292.80020244.000

?Soru çöz

Bilanço esasına göre defter tutan bir işletme, faydalı ömrü 3 yıl olarak ilan edilmiş 90.000 TL maliyetli bir cihaz için azalan bakiyeler usulünü seçmiştir. Cihaz için birinci yıl ayrılacak amortisman kaç TL'dir?

✓ D. Normal oran 1 ÷ 3 ≈ %33,33; iki katı %66,67 olur ama kanun azalan bakiyeler oranını %50 ile sınırlar: 90.000 × %50 = 45.000 TL. A normal amortisman oranını kullanır; B oranı iki katına çıkarıp %50 sınırını unutur; C maliyetin tamamını ilk yıl gider sayar, süre yine normal süre kadardır.
GENEL MUHASEBE · HESAPLAMA

Kıst amortisman: binek otomobiller, gün esası ve binek otomobilde KDV

Muhasebe · Genel Muhasebe · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Binek otomobillerde kıst amortisman nasıl hesaplanır? Binek otomobil alımında ödenen KDV indirilebilir mi?

Kısa cevap: Kıst amortisman, varlığın aktifte kaldığı süre kadar ayrılan amortismandır. İşletmelere ait binek otomobillerde zorunludur: aktife girdiği yıl ay kesri tam ay sayılarak kalan aylar kadar ayrılır, ayrılamayan tutar sürenin son yılında yok edilir. 2021'den beri öteki yeni varlıklarda gün esası isteğe bağlıdır. Binek otomobil alımındaki KDV indirilemez; sınavda maliyete eklenir.

Bir danışmanlık şirketi genel müdürü için 10 Eylül'de binek otomobil aldı. Dokuma makinesi gibi o yıla tam yıllık amortisman ayırabilir mi?

VUK m.320 binek otomobilde tam yıl kuralını kaldırır: otomobil yılın kaç ayında aktifteyse o kadar pay alır. Otomobil kiralayan ya da işleten işletmelerin bu işte kullandıkları araçlar istisnadır.

Önce maliyet: binek otomobilde KDV

KDVK m.30/b'ye göre işletmelere ait binek otomobillerin alış faturasındaki KDV indirilemez; kiralama ve işletme amacıyla kullananlar yine istisnadır. Ders kitapları ve sınav indirilemeyen KDV'yi aracın maliyetine ekler; KDVK m.58 yalnız indirilebilecek KDV'nin gider yazılmasını yasakladığı için vergi uygulamasında indirilemeyen KDV'nin doğrudan gider yazıldığı da görülür. Sınavda maliyete ekleyin: KDV hariç 500.000 TL'lik otomobilin maliyeti 500.000 + 100.000 = 600.000 TL olur.

Yevmiye kaydı · Binek otomobilin peşin alınması (KDV %20, indirilemez)
HesapBorçAlacak
254 Taşıtlar600.000
 102 Bankalar600.000
Toplam600.000600.000

Ay kesri tam ay, kalan son yıla

Çözümlü örnek

600.000 TL'lik binek otomobilin faydalı ömrü 5 yıldır (normal amortisman). Otomobil 10 Eylül'de aktife girmiştir. Yıllara göre amortisman nedir?

  1. Tam yıllık amortisman 600.000 × %20 = 120.000.
  2. 1. yıl: eylülün 20 günü tam ay sayılır; eylül–aralık 4 ay: 120.000 × 4 ÷ 12 = 40.000.
  3. 2., 3. ve 4. yıllar: her biri 120.000.
  4. 5. yıl (son yıl): 120.000 + birinci yıl ayrılamayan 120.000 − 40.000 = 80.000, toplam 200.000.

Cevap: 40.000 · 120.000 · 120.000 · 120.000 · 200.000 TL; süre 5 yıl, uzamaz

Kayıt: 770 Genel Yönetim Giderleri borç, 257 alacak. Ayrılamayan pay bir sonraki yıla değil, sürenin son yılına eklenir; amortisman süresi bir yıl uzatılmaz.

Gün esası: 2021'den beri seçimlik

7338 sayılı Kanun'la m.320'ye eklenen fıkraya göre mükellef, binek otomobil dışındaki yeni varlıklarda amortismana kullanıma hazır olduğu günden başlayıp her yıl aktifte kalınan gün kadar amortisman ayırabilir; gün olarak süre, faydalı ömür × 365'tir. Bu yol isteğe bağlıdır ve başlanınca bırakılamaz.

Akılda kalsın: Binek otomobil iki kez “ayrıcalıklıdır”: KDV'si indirilmez (sınavda maliyete eklenir) ve kıst amortisman zorunludur (ay kesri tam ay). Ayrılamayan pay son yıla gider, süre uzamaz. Kiralama ve işletme işi yapanların araçları ikisinden de muaftır.
Sınavda

Nasıl sorulurBinek otomobilin KDV hariç bedeli, alış ayı ve ömrü verilip birinci yılın ya da son yılın amortismanı sorulur; ya da kıst amortismanla ilgili doğru ifade istenir.

TuzakBinek otomobilin KDV'sini 191'e yazıp maliyeti eksik hesaplamak. İkinci tuzak: alış ayını saymamak; ay kesri tam aydır, 10 Eylül'de alınan araç için eylül de sayılır. Üçüncü tuzak: ayrılamayan payı ikinci yıla eklemek.

Sınavda işaretlekıst amortisman binek otomobilde zorunlu, öteki varlıklarda gün esası seçimliktir.

✎Boşluk doldurma binek otomobilde kıst

Maliyeti 480.000 TL, faydalı ömrü 4 yıl olan binek otomobil 20 Mart'ta aktife girmiştir. Birinci yıl TL amortisman ayrılır; ayrılamayan tutar sürenin . yılına eklenir ve o yılın amortismanı TL olur.

100.0004140.000590.000120.000

?Soru çöz

VUK'a göre işletmelere ait binek otomobillerin amortismanıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

✓ B. VUK m.320 binek otomobil için aktife girdiği yılda kalan ay kadar amortisman ayırtır ve ay kesrini tam ay sayar. A yanlıştır: ayrılamayan tutar sürenin son yılında yok edilir, süre uzamaz. C kuralı genelleştirir; öteki varlıklarda aktife girdiği yıl tam yıl ayrılır, gün esası yalnız seçimliktir. D istisnayı gözden kaçırır: kiralama ve işletme amacıyla kullanılan binek otomobiller kapsam dışıdır.
GENEL MUHASEBE · KAYIT

Duran varlığın satışı ve elden çıkarılması: 257'nin kapanması, 679 ve 689

Muhasebe · Genel Muhasebe · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaKasa hesabı nasıl işler? Kasa sayımında eksik ya da fazla para çıkarsa hangi hesaplar kullanılır, diğer hazır değerler hesabında neler izlenir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Hazır değerler ve menkul kıymetler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

10 Hazır Değerler grubu, elde ve bankadaki parayı ve değer kaybetmeden hemen paraya çevrilebilen varlıkları izler. 100 Kasa ulusal ve yabancı paraların TL karşılığını gösterir; tahsilatlar borca, ödemeler alacağa yazılır. Sayımda eksik çıkan para 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları hesabına borç, fazla çıkan para 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları hesabına alacak yazılır ve nedeni araştırılır.

Kasa, sayım farkları ve diğer hazır değerler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Amortismana tabi bir duran varlık satılınca kâr veya zarar nasıl hesaplanır ve birikmiş amortisman nasıl kapatılır?

Kısa cevap: Satışta varlık hesabı maliyetiyle alacaklanır, ona ait birikmiş amortisman 257'nin borcuna yazılarak kapatılır. Satış bedeli net defter değerinden (maliyet − birikmiş amortisman) büyükse fark 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar hesabına alacak, küçükse 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabına borç yazılır. Satış KDV'si 391'e gider.

Fabrika üç yıl kullandığı dokuma makinesini 200.000 TL'ye sattı. Makine 425.000 TL'ye alınmıştı; işletme zarar mı etti?

Satış kârı maliyetle değil, net defter değeriyle karşılaştırılarak bulunur: VUK m.328 satış bedeliyle amortismanlar düşülmüş kayıtlı değer arasındaki farkı kâr-zarara geçirir. Devir ve trampa da satış sayılır.

Satış kârı (zararı) = Satış bedeli (KDV hariç) − (Maliyet − Birikmiş amortisman)200.000 − (425.000 − 255.000) = 30.000 TL kâr.

Üç yılda 3 × 85.000 = 255.000 TL amortisman birikmiştir, net değer 170.000 TL'dir. Satış dördüncü yılın haziranındadır: aktif kayıtlarda yıl sonunda bulunmayan varlık o yılın değerlemesine girmediği için vergi uygulamasında satıldığı yıl için amortisman ayrılmaz.

Yevmiye kaydı · Makinenin peşin satışı (KDV %20)
HesapBorçAlacak
102 Bankalar240.000
257 Birikmiş Amortismanlar255.000
 253 Tesis, Makine ve Cihazlar425.000
 391 Hesaplanan KDV40.000
 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar30.000
Toplam495.000495.000

Satış kârı neden 600 Yurtiçi Satışlar değil? Makine işletmenin satmak için aldığı bir mal değildir; esas faaliyet dışında, arızi olarak doğan kâr hesap planında olağandışı gruba (67, 68) yazılır. Aynı grubu Hazır değerler ve menkul kıymetler sayfasında, nedeni bulunamayan kasa sayım farklarında gördük. Satış bedeli 140.000 TL olsaydı 30.000 TL'lik zarar 689'un borcuna yazılırdı.

Hurdaya ayırma ve yenileme

Kullanılamaz hâle gelen ve bedelsiz atılan varlıkta satış bedeli sıfırdır: 257 borçlanır, kalan net değer 689'a gider, varlık hesabı alacaklanır. Amortismanı biten ama kullanılan varlık, eşit tutardaki 257'siyle kayıtlarda kalır.

Ek bilgi: satış kârının pasifte bekletilmesi (VUK m.328)

Bilanço esasına göre defter tutan işletme, satılan varlığı yenilemeye karar vermiş ve teşebbüse geçmişse satış kârını satışı izleyen üçüncü takvim yılının sonuna kadar pasifte geçici bir hesapta tutabilir; kâr yeni varlığın amortismanlarına mahsup edilir. Süre içinde yenileme yapılmazsa kâr, üçüncü yılın kâr-zarar hesabına eklenir. Bu fon uygulamada yaygın biçimde 549 Özel Fonlar hesabında izlenir.

Akılda kalsın: Satış kaydının iskeleti: para ve 257 borçta; varlık (maliyetle), KDV ve kâr alacakta. Kâr = satış bedeli − net defter değeri; kâr 679, zarar 689. Birikmiş amortisman varlıkla birlikte “ölür”, ayrıca kalmaz.
Sınavda

Nasıl sorulurMaliyet, birikmiş amortisman ve satış bedeli verilip satış kaydında hangi hesabın kaç TL borç ya da alacak yazılacağı sorulur.

TuzakKârı satış bedeliyle maliyet arasındaki farktan bulmak; birikmiş amortisman düşülmelidir. İkinci tuzak: varlık hesabını net değerle alacaklandırmak; varlık maliyetle çıkar, 257 ayrıca kapanır. Üçüncü tuzak: satış kârını 600 ya da 649'a yazmak.

Sınavda işaretlesatıldığı yıl için amortisman ayrılmaz.

↕Sırala bir makinenin muhasebedeki ömrü

  1. 730 borç, 257 alacak: yıl sonunda amortisman ayrılır
  2. 259 borç, 102 alacak: sipariş verilen makine için satıcıya avans ödenir
  3. 102 ve 257 borç; 253, 391 ve 679 alacak: makine kârla satılır
  4. 253 borç, 259 ve 320 alacak: makine teslim alınıp kurulur

?Soru çöz

Maliyeti 300.000 TL, birikmiş amortismanı 220.000 TL olan bir taşıt KDV hariç 60.000 TL'ye veresiye satılmıştır (KDV %20). Bu satışın kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. Net defter değeri 300.000 − 220.000 = 80.000 TL, satış bedeli 60.000 TL'dir; 20.000 TL zarar 689'a borç yazılır. Kayıtta 120 Alıcılar 72.000 ve 257 220.000 TL borçlanır; 254 Taşıtlar 300.000, 391 12.000 TL alacaklanır. A satış bedelinin tamamını kâr sayar; B varlığı net değerle çıkarır, oysa taşıt maliyetle alacaklanır; D zararı kâr gibi kaydederek yönü ters kurar.
GENEL MUHASEBE · KAVRAM

Maddi olmayan duran varlıklar ve özel tükenmeye tabi varlıklar: 260–268 ve 27 grubu

Muhasebe · Genel Muhasebe · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Maddi olmayan duran varlıklar nelerdir? Haklar, şerefiye, özel maliyetler ve tükenmeye tabi varlıklar nasıl itfa edilir?

Kısa cevap: Fiziksel varlığı olmayan ama işletmenin yararlandığı haklar, şerefiye, aktifleştirilen kuruluş ve geliştirme giderleri ile özel maliyetler 26 grubunda izlenir ve 268 Birikmiş Amortismanlar aracılığıyla itfa edilir. Kiralanan taşınmaza yapılan kalıcı harcama 264 Özel Maliyetler'dir; VUK'a göre kira süresine bölünür. Maden arama ve hazırlık harcamaları 27 grubunda, 278 ile tükenme payı ayrılarak yok edilir.

Bir kafe zinciri on yıllık kira sözleşmesiyle tuttuğu dükkâna 240.000 TL'lik dekorasyon yaptırdı. Dükkân kafenin değil; harcama nereye yazılır?

26 grubundaki kalemlerin ortak özelliği elle tutulamamalarıdır: bir patentin, bir markanın ya da başkasının binasına yapılan tadilatın faydası birden çok yıla yayılır. Bu yüzden harcama bir defada gider yazılmaz, aktifleştirilip yıllara itfa edilir. Maddi duran varlıklarda 257'nin gördüğü işi burada 268 Birikmiş Amortismanlar (−) görür.

26 grubu: hesap, içerik ve itfa
HesapNe izlenir?İtfa
260 HaklarBedel ödenerek edinilen imtiyaz, patent, lisans, marka, ticaret unvanı, kullanma yetkileriYararlanma süresince; süre belli değilse tebliğe göre 5 yılda eşit
261 ŞerefiyeBir işletme devralınırken ödenen bedelin net varlıkların rayiç değerini aşan kısmıTebliğe göre 5 yılda eşit
262 Kuruluş ve Örgütlenme GiderleriKuruluş, şube açılışı gibi karşılığında maddi değer alınmayan giderler (aktifleştirilirse)VUK m.326: kurumlarda 5 yılda eşit
263 Araştırma ve Geliştirme GiderleriYeni ürün ve teknoloji harcamalarından aktifleştirilen kısımTebliğe göre 5 yılda eşit
264 Özel MaliyetlerKiralanan taşınmazı geliştiren, kira bitince mal sahibine kalacak harcamalarVUK m.327: kira süresine göre eşit

Özel maliyetler: kira süresi ölçüdür

Normal bakım, onarım ve temizlik 264'e girmez; giderdir. Kalıcı tadilat, bölme duvar, tesisat gibi taşınmazın değerini artıran harcamalar 264 Özel Maliyetler olur. VUK m.327 bu bedelleri kira süresine göre eşit yüzdelerle itfa ettirir; kira bitmeden dükkân boşaltılırsa itfa edilmemiş kısım boşaltma yılında bir defada gider yazılır.

Yevmiye kaydı · Kiralanan dükkânın dekorasyonu ve ilk yıl itfası (kira 10 yıl, KDV %20)
HesapBorçAlacak
① Dekorasyon harcaması
264 Özel Maliyetler240.000
191 İndirilecek KDV48.000
 320 Satıcılar288.000
Toplam288.000288.000
② 31 Aralık: yıllık itfa (240.000 ÷ 10)
760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri24.000
 268 Birikmiş Amortismanlar24.000
Toplam24.00024.000

On yıllık kirada yıllık itfa payı 240.000 ÷ 10 = 24.000 TL olur ve on yıl sürer. Kira süresini beş yıla indirip 48.000 TL ayırmak VUK m.327'nin güncel hükmüyle uyuşmaz.

Şerefiye ve 27 grubu

Şerefiye yalnız bir işletme satın alınınca doğar: 5.000.000 TL'lik net varlığı 6.000.000 TL'ye devralan şirket 1.000.000 TL'yi 261'e yazar. Kendi markasının itibarını yükselten işletme şerefiye kaydedemez. Madencilik ve petrol işletmelerinde maden yatağını aramak için yapılan harcamalar 271 Arama Giderleri, yatağa ulaşmak ve üretime hazırlamak için yapılanlar 272 Hazırlık ve Geliştirme Giderleri hesabına yazılır; bunlar cevher çıkarıldıkça 278 Birikmiş Tükenme Payları ile yok edilir. Arama sonunda üretilebilir rezerv bulunamazsa harcama zarar yazılır. Madenlerin kendisi için VUK m.316 bakanlıkların belirlediği oranları uygular.

Akılda kalsın: 26 grubunun birikimi 268, 27 grubunun birikimi 278, maddi duran varlıklarınki 257. Özel maliyet: başkasının taşınmazına kalıcı harcama, kira süresine bölünür, boşaltılırsa kalan bir defada gider. Şerefiye yalnız satın almayla doğar.
Sınavda

Nasıl sorulurBir harcamanın hangi hesaba aktifleştirileceği (patent, kiralık dükkân tadilatı, arama sondajı) ya da özel maliyetin yıllık itfa tutarı sorulur.

TuzakKiralanan binaya yapılan kalıcı tadilatı 252 Binalar'a yazmak; bina işletmenin değildir, 264'tür. İkinci tuzak: 26 grubunun amortismanını 257'ye yazmak. Üçüncü tuzak: işletmenin kendi yarattığı itibarı şerefiye saymak.

Sınavda işaretleözel maliyetler VUK'a göre kira süresine göre itfa edilir.

⇄Bilgi eşleştirme harcama → hesap

?Soru çöz

Bir işletme 8 yıllık kira sözleşmesiyle tuttuğu mağazaya, kira sonunda mal sahibine kalacak 400.000 TL'lik kalıcı tadilat yaptırmıştır. Bu harcamayla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Harcama Özel Maliyetler hesabına borç yazılır.
II. VUK'a göre yıllık itfa payı 80.000 TL'dir.
III. Harcamanın KDV'si maliyete eklenir.

✓ B. Başkasına ait taşınmaza yapılan ve ona kalacak harcama 264 Özel Maliyetler'dir (I). II yanlıştır: VUK m.327'ye göre itfa kira süresine bölünür, 400.000 ÷ 8 = 50.000 TL'dir; 80.000 TL sekiz yıllık kirayı tebliğin beş yıl kuralıyla bölmekle bulunur. III yanlıştır: binek otomobildeki gibi bir indirim yasağı yoktur; KDV 191'e yazılıp indirilir. A beş yıl kuralını VUK sanır; C ve D binek otomobile özgü KDV kuralını her varlığa genelleştirir.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Mallarını maliyetinin %20 fazlasına satan ve sürekli envanter yöntemini kullanan bir işletmeye, veresiye sattığı malların KDV hariç 6.000 TL'lik kısmı iade edilmiştir (KDV %20). Bu iadeyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Net satışlar 6.000 TL azalır.
II. Satılan Ticari Mallar Maliyeti hesabı 5.000 TL alacaklanır.
III. Hesaplanan KDV hesabı 1.200 TL alacaklanır.

✓ C. İade 610'a 6.000 TL borç yazılır, net satışlar o kadar azalır (I); malın maliyeti 6.000 ÷ 1,2 = 5.000 TL olarak 153'e geri alınır ve 621 alacaklanır (II). III yanlıştır: satış KDV'si düzeltildiği için 391 alacaklanmaz, 1.200 TL borçlanır. A maliyet kaydını unutur; B ve D KDV düzeltmesinin yönünü ters kurar.Kaynak: Ticari alacaklar ve stoklar · Satış indirimleri: 610, 611, 612

?Soru 2

Bir işletmenin icra takibine aldığı 50.000 TL'lik ticari alacağının 20.000 TL'si ipotekle teminat altındadır. Alacak Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına aktarılmıştır. Bu alacakla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Alacak için karşılık ayrılması ihtiyatlılık kavramının gereğidir.
II. Dönem sonunda Karşılık Giderleri hesabı 30.000 TL borçlandırılır.
III. İzleyen dönemde alacağın tamamı tahsil edilirse ayrılan karşılık Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına aktarılır.

✓ B. Muhtemel zararı gerçekleşmeden kaydetmek ihtiyatlılıktır (I); karşılık teminatı aşan 50.000 − 20.000 = 30.000 TL için 654'e borç yazılır (II); karşılık ayrılmış alacak sonradan tahsil edilince karşılık 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar hesabına aktarılır (III). 671 yalnız daha önce silinmiş bir alacağın sonradan tahsilinde kullanılır. A teminatı aşan kısmı hesaplayamaz ve 644 ile 671'i karıştırır; C karşılığı alacağın tamamına (50.000 TL) ayırıp II'yi eler; D I'i tutarlılık kavramına bağlayıp eler, oysa söz konusu olan yöntemin değişmezliği değil riskin tanınmasıdır.Kaynak: Ticari alacaklar ve stoklar · Şüpheli alacaklar ve karşılık (128, 129, 654, 644)

?Soru 3

Bir işletme 90.000 TL'lik bir taşıt satın almış, bedelin 30.000 TL'sini kasadan, kalanını banka hesabından ödemiştir. KDV dikkate alınmayacaktır. Bu işlemin yevmiye kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ D. Taşıt bir varlıktır, artışı borca yazılır; kasa ve banka mevcudu azaldığı için ikisi de alacaklanır, 30.000 + 60.000 = 90.000 TL ile madde dengelenir. A bütün tarafları ters kurar; B kasadan yapılan ödemeyi unutur; C maddeyi basit sayar, oysa iki alacaklı hesap olduğu için bileşik maddedir.Kaynak: Hesap ve Tekdüzen Hesap Planı · Çift taraflı kayıt ve yevmiye maddesi

?Soru 4

Döviz cinsinden kısa vadeli banka kredisi kullanan bir işletmede, dönem sonunda kurun yükselmesi nedeniyle kredinin TL karşılığı 12.000 TL artmıştır. Bu farkın kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. Kur artışı kredi borcunu büyütür, yabancı kaynak artışı alacağa yazılır; borçlanmayla ilgili kur farkı tebliğe göre finansman gideridir. A kuralın istisnasını bilmez; B borçtaki artışı kâr sanır, oysa borcu büyüyen işletme zarar eder; D borç artışını borca yazarak yönü ters kurar.Kaynak: Hazır değerler ve menkul kıymetler · Döviz ve kur farkları (646, 656)

?Soru 5

Alış fiyatlarının dönem boyunca sürekli yükseldiği bir işletmede stok maliyet yöntemleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ D. FIFO'da satılanlar ucuz eski partilerden düştüğü için rafta pahalı son partiler kalır: stok yüksek, SMM düşük, kâr yüksek. A FIFO'nun SMM'sini LIFO'yla karıştırır, en yüksek SMM LIFO'dadır; B LIFO'da kalan stok eski ucuz fiyatlardandır, en düşüktür; C ters bilgidir, TMS 2 ağırlıklı ortalamaya izin verir, LIFO'ya izin vermez.Kaynak: Ticari alacaklar ve stoklar · Stok maliyet yöntemleri: FIFO, ortalama, LIFO

?Soru 6

Tekdüzen Hesap Planı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

✓ A. Nazım hesaplar varlık ve kaynakları değiştirmeyen bilgileri izler; bilançoda yer almaz, bu yüzden ifade yanlıştır. B kodun okunuş kuralıdır; C planda 8 ve 0 sınıfları boştur; D yardımcı hesaplar işletmenin ayrıntı ihtiyacı için açılır. Doğru ifadeleri eleyemeyen aday çoğunlukla 8. sınıfı nazım hesaplarla karıştırır.Kaynak: Hesap ve Tekdüzen Hesap Planı · Tekdüzen Hesap Planı: sınıf, grup, hesap

?Soru 7

Önceki aydan 2.000 TL devreden KDV'si bulunan bir işletme haziranda KDV hariç 70.000 TL'lik ticari malı peşin almış, 100.000 TL'lik ticari malı veresiye satmıştır. KDV oranı %20'dir. Haziran sonu KDV mahsup kaydıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ B. 391'de 20.000, 191'de 14.000 ve 190'da 2.000 TL vardır; 391 borçlanarak ikisini kapatır, kalan 20.000 − 14.000 − 2.000 = 4.000 TL ödenecek vergidir. A önceki aydan devreden 2.000 TL'yi unutur; C hesaplanan büyükken farkı devreden KDV'ye yazar, yönü ters kurar; D mahsupta hesapların yönünü tersine çevirir: 391 alacak bakiyeli olduğu için borçlanarak kapanır.Kaynak: Ticari alacaklar ve stoklar · Mal alış-satışı ve KDV (191, 391, 360, 190)

?Soru 8

Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri hesabıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Alacak kalanı verdiği için pasifte, kısa vadeli yabancı kaynaklar arasında yer alır.
II. İşletme çeki verdiği anda Bankalar hesabı alacaklandırılır.
III. Dönem sonundaki kalanı bilançoda bankalardan düşülerek gösterilir.

✓ A. 103 ödenmemiş çekler kadar banka mevcudunu düşüren bir hesaptır; dönem sonu kalanı bilançoda bankalardan düşülerek gösterilir (III). I yanlıştır: 103 bir borç hesabı değil, aktifte yer alan düzenleyici (−) hesaptır; alacak kalanı vermesi onu pasif hesap yapmaz. II yanlıştır: çek verilince para hesaptan çıkmamıştır, yalnız 103 alacaklanır; Bankalar banka ödediğinde alacaklanır. B ve C 103'ü alacak kalanı verdiği için pasif hesap sanır; D çekin verilmesiyle ödenmesini aynı kayıt sanır.Kaynak: Hazır değerler ve menkul kıymetler · Bankalar, verilen çekler ve kredi kartı

?Soru 9

Bir işletme geçici yatırım amacıyla 2.000 adet hisse senedini tanesi 15 TL'den almış, aracı kuruma 150 TL komisyon ödemiştir. Daha sonra hisselerin 1.200 adedini tanesi 18 TL'den satmıştır. Bu satışın kaydında Menkul Kıymet Satış Kârları hesabına kaç TL alacak yazılır?

✓ B. Satılan hisseler alış bedeliyle çıkar: 1.200 · 15 = 18.000 TL; satış bedeli 1.200 · 18 = 21.600 TL; kâr 3.600 TL. Komisyon alım anında 653'e gider yazıldığı için hesaba girmez. A komisyonun satılan paya düşen 90 TL'sini maliyete ekler; C satış bedelinin tamamını kâr sayar; D kâr farkını satılmayanlar dahil 2.000 hisse için hesaplar.Kaynak: Hazır değerler ve menkul kıymetler · Menkul kıymetler: alım, faiz, temettü, satış

?Soru 10

Bir işletme bankadan 200.000 TL kredi kullanmış, tutar işletmenin banka hesabına geçmiştir. Bu işlemle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I. Bilanço eşitliğinin iki tarafı aynı tutarda artar.
II. Bankalar hesabı borçlandırılır.
III. Banka Kredileri hesabı borçlandırılır.

✓ A. Kredi hem bir varlığı (banka mevcudu) hem bir yabancı kaynağı aynı tutarda artırır; eşitliğin iki tarafı birlikte büyür (I). Varlık artışı borca yazıldığı için Bankalar borçlanır (II). III yanlıştır: yabancı kaynak artışı alacağa yazılır, Banka Kredileri alacaklanır. B işlemin bilanço etkisini gözden kaçırır; C ve D iki hesabı aynı tarafa yazar, bu da çift taraflı kaydı bozar.Kaynak: Hesap ve Tekdüzen Hesap Planı · Borç-alacak kuralları ve (−) hesaplar
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Muhasebe soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →