81 il nasıl oluştu? Son kurulan 14 il ve plakaların sırrı
Güncel Bilgiler · Türkiye · Okuma 6 dk · 2 etkinlik
✎Konu anlatımı
Türkiye'de kaç il ve ilçe var, en son hangi iller kuruldu?
Kısa cevap: Türkiye'de 81 il vardır; bu sayıya 1999'da Düzce'nin il olmasıyla ulaşıldı. 1989–1999 arasında 14 ilçe il oldu: Aksaray, Bayburt, Karaman, Kırıkkale (1989), Batman, Şırnak (1990), Bartın (1991), Ardahan, Iğdır (1992), Yalova, Karabük, Kilis (1995), Osmaniye (1996), Düzce (1999). Kasım 2026 itibarıyla 973 ilçe ve 30 büyükşehir vardır.Bir otoyolda önünüzdeki aracın plakası 81 ile başlıyorsa, o araç Türkiye'nin en genç ilinden geliyor demektir.
Türkiye'nin il haritası 1957'den 1989'a kadar 67 ille sabit kaldı. Bu 67 ilin trafik plaka numaraları alfabetik sıradadır: 01 Adana'dan 67 Zonguldak'a. 1989'dan sonra kurulan iller ise listenin sonuna, kuruluş sırasıyla eklendi. Bu yüzden 68 ile 81 arasındaki plaka numaraları, hangi ilin daha önce kurulduğunu doğrudan gösterir: 68 Aksaray, 81 Düzce.
On yılda on dört yeni il
Yeni illerin çoğu, büyüyen ve bağlı olduğu il merkezine uzak düşen ilçelerdi. 1989'da Niğde'den Aksaray, Gümüşhane'den Bayburt, Konya'dan Karaman, Ankara'dan Kırıkkale ayrıldı. 1990'da Siirt'e bağlı Batman ile Şırnak, 1991'de Zonguldak'a bağlı Bartın il oldu. 1992'de Kars'tan Ardahan ve Iğdır ayrıldı. 1995'te Yalova (İstanbul'dan), Karabük ve Kilis (Gaziantep'ten) il yapıldı; 1996'da Adana'dan Osmaniye ayrıldı. Son olarak 1999 Marmara depreminin ağır yıktığı Düzce, Bolu'dan ayrılarak 81. il oldu.
1954'te il olan Nevşehir
67 ilden biri olan Nevşehir de sonradan il olmuştur: 1954'te çıkarılan bir kanunla il yapıldı; aynı düzenlemede Kırşehir ilçeye dönüştürülüp Nevşehir'e bağlandı, 1957'de yeniden il oldu. 2017'deki güncel bilgiler sorularından biri Nevşehir'in il oluşunu sordu. Nevşehir'in plakası 50'dir; çünkü 1989 öncesi iller alfabetik numaralandırılmıştır, kuruluş yılına göre değil.
İlçe ve büyükşehir sayısı
İller ilçelere ayrılır. Kasım 2026 itibarıyla Türkiye'de 973 ilçe vardır; bu sayıya il merkezlerinin "merkez ilçeleri" de dahildir. 81 ilin 30'unda il belediyesi yerine büyükşehir belediyesi bulunur; büyükşehir statüsündeki illerde belediye sınırı il sınırıdır. İl sayısı 1999'dan beri değişmedi, ama ilçe ve büyükşehir sayısı yeni kanunlarla değişebilir.
Ek bilgi: il ile il merkezi aynı şey mi?
Hayır. İl, valinin yönettiği bütün idari alandır; il merkezi ise valiliğin bulunduğu şehirdir. İlçeyi kaymakam yönetir. Bu mülki idare yapısının anayasal dayanağı vatandaşlık serisinin idare anlatımındadır; burada yalnız sayılar ve tarihler var.
Nasıl sorulur"Aşağıdakilerden hangisi 1989'dan sonra il statüsü kazanan illerden biri değildir?" ya da "Türkiye'nin 81. ili hangisidir?" diye sorulur; 2017'de Nevşehir'in il oluşu soruldu.
TuzakBüyüklüğüne bakıp Batman ya da Osmaniye'yi eski il sanmak ve Nevşehir'i plakasına bakıp eski il saymaktır.
Sınavda işaretleilçe ve büyükşehir sayısı kanunla değişebilir; sınav yılındaki İçişleri Bakanlığı verisine göre işaretle.
Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026
- T.C. İçişleri Bakanlığı — Mülki İdare Bölümleri: 81 il, 973 ilçe
- 6360 sayılı Kanun (RG 6 Aralık 2012; 6447 sayılı Kanunla Ordu eklendi): 14 ilde yeni büyükşehir, 14 büyükşehrin sınırının il sınırı olması; İstanbul ve Kocaeli ile 30 büyükşehir
- TÜBA — Millî Mücadele yerel tarih serisi, bölüm 8: Nevşehir'in 1954'te il, Kırşehir'in 1957'de yeniden il oluşu
- Sonradan il olan 14 ilçe (derleme): 1989–1999 il olma yılları ve bağlı oldukları iller (valilik tarihçeleriyle karşılaştırıldı)
↕Sıralama eskiden yeniye
- Iğdır il oldu
- Düzce il oldu
- Batman il oldu
- Osmaniye il oldu
- Kırıkkale il oldu
- Bartın il oldu
?Soru çöz
Aşağıdakilerden hangisi 1989–1999 yılları arasında il statüsü kazanan illerden biri değildir?