Birleşmiş Milletler: ana organlar ve uzman kuruluşlar

Birleşmiş Milletler sistemini ana organlar ve uzman kuruluşlar olarak iki katmanda öğren; hangi kuruluşun ne iş yaptığını, merkezini ve Türkiye ile bağını karıştırmadan ayırt et.

7 durakKPSS
14 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 14tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
1945 · KURULUŞ · BM

Birleşmiş Milletler'in kuruluşu: San Francisco'dan 24 Ekim'e

Güncel Bilgiler · Uluslararası kuruluşlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaGüncel bilgilerde hangi bilgiler her yıl değişir, hangileri kalıcıdır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Güncel bilgilere giriş). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Kalıcı bilgi bir kez öğrenilir ve değişmez: bir kuruluşun kuruluş yılı, bir eserin sanatçısı, bir antik kentin ili. Değişen bilgi ise belirli bir tarihte doğrudur: bir örgütün başkanı, üye sayısı, son kazanan, bir listenin toplamı. Değişen bilgiyi her zaman tarihiyle öğren ve sınav yılındaki değere göre işaretle.

Kalıcı ve değişen bilgi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Birleşmiş Milletler ne zaman ve nerede kuruldu, Türkiye kurucu üye mi?

Kısa cevap: BM'nin kurucu antlaşması olan BM Şartı, 26 Haziran 1945'te San Francisco'da 50 ülke tarafından imzalandı; Polonya'nın sonradan imzalamasıyla kurucu üye sayısı 51 oldu. Şart 24 Ekim 1945'te yürürlüğe girdi; bu gün BM Günü'dür. Türkiye kurucu üyedir. Merkez New York'tadır; Kasım 2026 itibarıyla 193 üye vardır.

Her yıl 24 Ekim'de pek çok ülkede mavi beyaz bir bayrak göndere çekilir; o gün, bir dünya savaşının enkazı arasında kurulan bir örgütün doğum günüdür.

Bu sayfada BM'yi iki katmanda göreceksin: önce örgütün kendisi (kuruluşu, altı ana organı, Güvenlik Konseyi, Genel Sekreter), sonra onunla çalışan uzman kuruluşlar ve fonlar. Her biri için sınavın sorduğu üç bilgiyi topla: ne zaman kuruldu, merkezi nerede, Türkiye ile bağı ne. Son konuda bunları sayfayı kapatıp kendine soracaksın.

İkinci Dünya Savaşı biterken devletler, bir önceki savaştan sonra kurulan Milletler Cemiyeti'nin yeni bir felaketi önleyemediğini görmüştü (Cemiyet'in hikâyesi tarih serisinin iki savaş arası dönem anlatımındadır). Daha güçlü bir örgüt için 50 ülkenin temsilcileri 1945 baharında San Francisco'da toplandı. İki aylık çalışmanın sonunda örgütün kurucu antlaşması BM Şartı 26 Haziran 1945'te imzalandı. Konferansta temsil edilmeyen Polonya Şart'ı sonradan imzaladı ve kurucu üye sayısı 51 oldu.

İmza ile kuruluş aynı gün değil

Bir antlaşma imzayla değil, devletlerin onayıyla yürürlüğe girer. Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi olacak Çin, Fransa, Sovyetler Birliği, Birleşik Krallık ve ABD ile imzacıların çoğunluğu Şart'ı onaylayınca örgüt 24 Ekim 1945'te resmen kuruldu. Bu yüzden BM Günü haziranda değil, ekimdedir. Türkiye San Francisco'da Şart'ı imzalayan 50 ülkeden biridir; un.org üye listesinde Türkiye'nin üyelik tarihi 24 Ekim 1945 olarak yazılıdır.

BM sistemi tek bir günde doğmadı. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) 1919'da, Uluslararası Para Fonu (IMF) ile Dünya Bankası ise Temmuz 1944'te ABD'deki Bretton Woods Konferansı'nda, yani BM'den önce kuruldu. Bu kuruluşlar sonradan anlaşmayla BM sistemine bağlandı; ayrıntısını beşinci konuda göreceksin.

İmza haziranda, kuruluş ekimde; ILO ve Bretton Woods kuruluşları BM'den önce gelir.Görsel: Sınav Defteri

Üyeler, merkez, resmî diller

Güncel bilgilere giriş sayfasında gördüğümüz kalıcı ve değişen bilgi ayrımı burada hemen işe yarar: kuruluş yeri ve tarihi kalıcıdır, üye sayısı ve en son katılan ülke değişebilir. Kurucu 51 üye zamanla büyüdü: Kasım 2026 itibarıyla BM'nin 193 üyesi var. Örgüte en son 2011'de Güney Sudan katıldı. Üye olmayan ama gözlemci devlet statüsünde bulunanlar Vatikan ve Filistin Devleti'dir. Merkez New York'tadır; Cenevre, Viyana ve Nairobi'de de büyük ofisleri vardır. BM'nin altı resmî dili Arapça, Çince, İngilizce, Fransızca, Rusça ve İspanyolcadır.

Ek bilgi: geç katılan iki Avrupa ülkesi

Kurucu listede olmayan bazı ülkeler çok sonra üye oldu. İsviçre 2002'de, Karadağ ise 2006'da BM'ye kabul edildi. Bu tarihler sınavda nadiren sorulur; ama "BM'ye en son katılan ülke" sorusunda çeldirici olarak karşına çıkabilirler.

Akılda kalsın: Kalem haziranda, bayrak ekimde: 26 Haziran San Francisco'da imza, 24 Ekim'de yürürlük ve BM Günü. 50 + Polonya = 51 kurucu; Türkiye bu 51'in içinde. Kuruluş yeri San Francisco, merkez New York.
Sınavda

Nasıl sorulurBM'nin kuruluş yeri ve yılı, kurucu üyeler, BM Günü ya da üye sayısı sorulur; çoğu kez "hangisi yanlıştır" kalıbıyla.

Tuzak26 Haziran (imza) ile 24 Ekim'i (yürürlük) karıştırmak ve kuruluş yerini merkezle karıştırmaktır: konferans San Francisco'da toplandı, merkez New York'tadır.

Sınavda işaretleüye sayısı ve en son katılan ülke değişebilir; sınav yılındaki un.org üye listesine göre işaretle.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

↕Sıralama eskiden yeniye

  1. BM Şartı San Francisco'da imzalandı
  2. Güney Sudan BM'ye üye oldu
  3. ILO, Versay Antlaşması'yla kuruldu
  4. BM Şartı yürürlüğe girdi, BM resmen kuruldu
  5. Bretton Woods'ta IMF ve Dünya Bankası'nın temeli atıldı

?Soru çöz

Birleşmiş Milletler ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

✓ C. Kuruluş konferansı San Francisco'da toplandı; New York örgütün merkezidir, konferans yeri değil. A doğru: Şart 26 Haziran 1945'te San Francisco'da imzalandı; B doğru: 24 Ekim yürürlük günüdür, imza günü değil; D doğru: Türkiye Şart'ı imzalayan 50 ülkeden biridir.
ANA ORGANLAR · BM

BM'nin altı ana organı: beşi New York'ta, biri Lahey'de

Güncel Bilgiler · Uluslararası kuruluşlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Birleşmiş Milletler'in ana organları nelerdir, merkezleri nerededir?

Kısa cevap: BM Şartı altı ana organ kurar: Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, Ekonomik ve Sosyal Konsey (EKOSOK), Vesayet Konseyi, Uluslararası Adalet Divanı ve Sekretarya. Beşi New York'tadır; Uluslararası Adalet Divanı Lahey'deki Barış Sarayı'ndadır. Vesayet Konseyi, bütün vesayet bölgeleri bağımsızlığa ya da özyönetime kavuşunca 1994'te çalışmalarını askıya almıştır.

Her eylül New York'taki büyük salonda devlet ve hükümet başkanları sırayla aynı kürsüye çıkar; bu kalabalık toplantı BM'nin altı ana organından yalnızca biridir.

Genel Kurul bütün üye devletlerin temsil edildiği tek organdır ve her üyenin bir oyu vardır. Barış ve güvenlik, yeni üye kabulü, bütçe gibi önemli konularda üçte iki çoğunluk, öteki konularda salt çoğunluk aranır. Her yıl eylülde toplanır ve bir yıllığına bir başkan seçer. Türkiye'den Volkan Bozkır 2020–2021'de 75. dönem Genel Kurul Başkanı olarak görev yaptı; bu görevi üstlenen ilk Türk vatandaşıdır.

Güvenlik Konseyi barış ve güvenlikten birinci derecede sorumludur; 15 üyesi vardır (ayrıntısı bir sonraki konuda). EKOSOK, ekonomik, sosyal ve çevre konularında eş güdüm kurar ve BM ile uzman kuruluşlar arasında köprü görevi görür; üyelerini Genel Kurul seçer, 54 üyesi vardır. Sekretarya örgütün günlük işini yürüten birimdir; başında Genel Sekreter bulunur.

Askıdaki organ, Lahey'deki mahkeme

Vesayet Konseyi, savaştan sonra başka devletlerin yönetimine bırakılan vesayet bölgelerini bağımsızlığa hazırlamak için kuruldu. Bu bölgelerin hepsi bağımsız olunca ya da özyönetime kavuşunca Konsey 1994'te çalışmalarını askıya aldı. Ama Şart'tan çıkarılmadı, bu yüzden hâlâ altı ana organdan biri sayılır. Uluslararası Adalet Divanı ise BM'nin yargı organıdır: devletler arasındaki hukuki uyuşmazlıklara bakar ve danışma görüşü verir. Merkezi Hollanda'nın Lahey kentindeki Barış Sarayı'dır; New York dışında bulunan tek ana organdır.

Beş organ New York'ta; yargı organı Lahey'de.Görsel: Sınav Defteri
Altı ana organ: kim, ne yapar, nerede?
OrganÜyelerNe yapar?Yer
Genel KurulBütün üyeler, her üyeye bir oyTartışır, tavsiye eder; bütçe ve üye kabulüNew York
Güvenlik Konseyi15 üye (5 daimi + 10 geçici)Barış ve güvenlik; bağlayıcı kararlar, yaptırımNew York
EKOSOK54 üyeEkonomik, sosyal, çevre eş güdümü; uzman kuruluşlarla köprüNew York
Vesayet Konseyi—Vesayet bölgelerini bağımsızlığa hazırladı; 1994'ten beri askıdaNew York
Uluslararası Adalet Divanı—Devletler arası hukuki uyuşmazlık, danışma görüşüLahey
SekretaryaGenel Sekreter ve personelÖrgütün günlük işiNew York
Ek bilgi: adı "konsey" olup ana organ olmayan kurul

İnsan Hakları Konseyi 2006'da Genel Kurul kararıyla kuruldu ve EKOSOK'a bağlı eski İnsan Hakları Komisyonu'nun yerini aldı. Genel Kurul'a bağlı bir alt organdır; Şart'ın saydığı altı ana organdan biri değildir. Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi de BM organı değildir: kişileri yargılar ve BM ile ilişkili ayrı bir kuruluştur.

Akılda kalsın: Beşi New York'ta, adalet Lahey'de. "Divan" mahkemeyi, mahkeme Lahey'i çağrıştırsın: Uluslararası Adalet Divanı devletleri, Uluslararası Ceza Mahkemesi kişileri yargılar; ikisi de Lahey'de ama yalnız ilki BM'nin ana organıdır.
Sınavda

Nasıl sorulur"Hangisi BM'nin ana organlarından biri değildir?" ya da "merkezi New York dışında olan organ hangisidir?" diye sorulur.

TuzakAdında "konsey" geçen her kurulu ana organ sanmaktır: İnsan Hakları Konseyi Genel Kurul'a bağlı alt organdır. İkinci tuzak, askıdaki Vesayet Konseyi'ni listeden atmaktır; Şart'ta yerini korur. Üçüncüsü, Uluslararası Adalet Divanı ile Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni karıştırmaktır.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

⇄Bilgi eşleştirme organ ve özellik

?Soru çöz

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler'in altı ana organından biri değildir?

✓ A. İnsan Hakları Konseyi 2006'da Genel Kurul kararıyla kurulan, Genel Kurul'a bağlı bir alt organdır. B Vesayet Konseyi 1994'te askıya alındı ama Şart'taki ana organ yeri sürer; C EKOSOK ana organdır, "konsey" adı yanıltmamalı; D Divan, Lahey'deki tek ana organdır.
GÜVENLİK KONSEYİ · BM

Güvenlik Konseyi: beş daimi üye, veto ve on geçici üye

Güncel Bilgiler · Uluslararası kuruluşlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri kimlerdir, veto hakkı nasıl işler?

Kısa cevap: Güvenlik Konseyi uluslararası barış ve güvenlikten birinci derecede sorumlu organdır ve 15 üyesi vardır. Beş daimi üye ABD, Çin, Fransa, Birleşik Krallık ve Rusya'dır. On geçici üyeyi Genel Kurul iki yıllığına seçer. Usul dışındaki kararlar dokuz olumlu oy ister; daimi üyelerden birinin olumsuz oyu kararı düşürür, buna veto denir.

Bir savaşla ilgili karar tasarısına on dört el kalkar, bir el "hayır" der ve tasarı düşer; bu sahnenin adı vetodur.

Genel Kurul'un kararları çoğunlukla tavsiye niteliğindedir; Güvenlik Konseyi'nin kararlarına ise bütün üye devletler uymakla yükümlüdür. Konsey bir durumun barışı tehdit edip etmediğine karar verir, tarafları barışçı çözüme çağırır; gerekirse yaptırım uygular ya da kuvvet kullanılmasına izin verir. Başkanlığı her ay üyeler arasında el değiştirir.

Daimi beşli ve 1965 değişikliği

Şart yazıldığında Konsey 11 üyeliydi: 5 daimi, 6 geçici. Daimi üyeler Şart'ın yürürlüğü için onayı aranan beş devletti: Çin, Fransa, Sovyetler Birliği, Birleşik Krallık ve ABD. Sovyetler Birliği'nin yerini bugün Rusya Federasyonu tutar. 1965'te yürürlüğe giren Şart değişikliğiyle Konsey 15 üyeye çıktı: 5 daimi, 10 geçici. Geçici üyeleri Genel Kurul iki yıllığına seçer; görevi biten üye hemen yeniden seçilemez.

Oylama: dokuz evet, hiçbir daimi hayır

Her üyenin bir oyu vardır. Usule ilişkin kararlar için dokuz olumlu oy yeter. Öteki bütün kararlar için dokuz olumlu oyla birlikte daimi üyelerin onayı da gerekir: daimi üyelerden biri "hayır" derse karar çıkmaz. Buna veto denir. Uygulamada çekimser kalan daimi üye kararı engellemez; dokuz olumlu oy varsa karar kabul edilir. Beş daimi üyenin hepsi bu hakkı tarihte en az bir kez kullanmıştır.

Daimi ve geçici üye farkı
Daimi üyeGeçici üye
Sayı510
Nasıl belirlenir?Şart'ta adıyla yazılıGenel Kurul seçer
SüreSüresiz2 yıl; her yıl 5'i yenilenir, art arda seçilemez
VetoVarYok
Türkiye—1951–1952, 1954–1955, 1961, 2009–2010

2026 yılında Konsey'in on geçici üyesi şunlardır: Bahreyn, Danimarka, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Kolombiya, Letonya, Liberya, Pakistan, Panama, Somali ve Yunanistan. Türkiye'nin Konsey serüvenini son konuda toplu olarak göreceksin.

Ek bilgi: 1965 değişikliğinde oy eşiği de değişti

Konsey 11'den 15 üyeye çıkarken karar eşiği de yükseldi: daha önce yedi olumlu oy yetiyordu, 1965'ten beri dokuz olumlu oy aranır. Değişiklik Genel Kurul'da 1963'te kabul edilmiş, onaylar tamamlanınca yürürlüğe girmiştir.

Akılda kalsın: 5 + 10 = 15; 9 evet + hiçbir daimi "hayır" = karar. Daimi beşliyi İkinci Dünya Savaşı'nın galip müttefikleri olarak düşün; Şart'taki SSCB'nin yerinde bugün Rusya oturur. Çekimser kalmak veto değildir.
Sınavda

Nasıl sorulurDaimi üyeler, veto, geçici üyelerin süresi ya da o yılın geçici üyeleri sorulur ("hangisi daimi üye değildir?").

TuzakAlmanya, Japonya ya da Hindistan gibi büyük ama daimi olmayan ülkeleri daimi saymak ve çekimser oyu veto sanmaktır. Bir başka tuzak, Türkiye'nin Konsey'de hiç bulunmadığını sanmaktır; dört kez geçici üye oldu.

Sınavda işaretlegeçici üyeler her yıl değişir; sınav yılının un.org listesine göre işaretle.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

✎Boşluk doldurma Konsey'in sayıları

Güvenlik Konseyi'nin üyesi vardır. Geçici üyeler Genel Kurul tarafından yıllığına seçilir. Usul dışındaki bir karar için en az olumlu oy gerekir; daimi üyelerden birinin olumsuz oyuna denir.

15 · 2 · 9 · veto · 11 · 5 · çekimser

?Soru çöz

BM Güvenlik Konseyi'nde barışa yönelik bir tehditle ilgili karar tasarısı oylanmıştır. On bir üye olumlu oy vermiş; daimi üyelerden biri ve üç geçici üye çekimser kalmıştır. Bu tasarı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

✓ D. Dokuz olumlu oy aşıldı ve hiçbir daimi üye “hayır” demedi; uygulamada çekimserlik veto sayılmaz. A Şart'taki “daimi üyelerin onayı” ifadesi uygulamada çekimserliği engel saymaz; B üçte iki, Genel Kurul'un önemli konulardaki ölçüsüdür; C Konsey kararları Genel Kurul onayına bağlı değildir.
1946 → BUGÜN · GENEL SEKRETER

BM Genel Sekreteri: nasıl seçilir, kimler bu görevi üstlendi?

Güncel Bilgiler · Uluslararası kuruluşlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

BM Genel Sekreteri kimdir, nasıl seçilir ve görev süresi kaç yıldır?

Kısa cevap: Genel Sekreter, Sekretarya'nın başı ve örgütün en üst yöneticisidir. Şart'ın 97. maddesine göre Güvenlik Konseyi'nin tavsiyesi üzerine Genel Kurul tarafından atanır; görev süresi beş yıldır ve yenilenebilir. Kasım 2026 itibarıyla Genel Sekreter Portekiz'den António Guterres'tir; görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erer.

Bir genel sekreterin adı çoğu zaman kürsüden değil, bir krizin ortasındaki arabuluculuk masasından duyulur.

Şart'ın 97. maddesi Sekretarya'yı bir genel sekreter ve personelden oluşan birim olarak tanımlar ve genel sekreterin nasıl geleceğini tek cümleyle söyler: Güvenlik Konseyi önerir, Genel Kurul atar. Öneri aşamasında veto geçerli olduğu için beş daimi üyenin hiçbirinin karşı çıkmadığı bir aday bulunmalıdır. Görev süresi beş yıldır ve bir kez daha yenilenebilir. Genel Sekreter Genel Kurul, Güvenlik Konseyi ve EKOSOK toplantılarında örgütün yöneticisi olarak bulunur ve barışı tehdit eden bir durumu Konsey'in dikkatine getirebilir.

Dokuz genel sekreterin örüntüsü

BM'nin ilk genel sekreteri Norveçli Trygve Lie'dir; dokuzuncusu ve görevdeki isim Portekizli António Guterres'tir. Arada Afrika'dan iki isim çıktı (Mısırlı Butros-Gali ve Ganalı Kofi Annan), Asya'dan da iki (Burmalı U Thant ve Güney Koreli Ban Ki-moon). Listenin asıl dersi bir örüntüdür: dokuz genel sekreterin hiçbiri daimi üye bir ülkeden gelmemiştir. Bu bir Şart kuralı değildir; adayın önce Konsey'den geçmesi ve vetonun orada da işlemesi, büyük güçleri kendilerinden olmayan bir adayda uzlaşmaya iter.

Ek bilgi: dokuz genel sekreterin tam listesi
BM genel sekreterleri ve ülkeleri
SıraGenel SekreterÜlkeGörev
1Trygve LieNorveç1946–1952
2Dag Hammarskjöldİsveç1953–1961
3U ThantBurma (Myanmar)1961–1971
4Kurt WaldheimAvusturya1972–1981
5Javier Pérez de CuéllarPeru1982–1991
6Butros Butros-GaliMısır1992–1996
7Kofi AnnanGana1997–2006
8Ban Ki-moonGüney Kore2007–2016
9António GuterresPortekiz2017'den beri

İsveçli Dag Hammarskjöld 1961'de Afrika'da bir arabuluculuk yolculuğu sırasında uçak kazasında öldü; U Thant önce vekil, sonra asıl genel sekreter oldu. Bu yüzden 1961 iki genel sekreterin dönemine birden girer.

2026: onuncu genel sekreterin seçimi

Guterres'in ikinci beş yıllık dönemi 31 Aralık 2026'da biter; halefi için seçim süreci 2026'da başladı ve Türkiye Kasım 2026'da Feridun Hadi Sinirlioğlu'nu aday gösterdi. Son durum: 19 Kasım 2026 itibarıyla Güvenlik Konseyi tavsiyesini henüz yapmamıştı.

Akılda kalsın: Küçük masa önerir, büyük salon atar: 15 kişilik Konsey aday önerir, bütün üyelerin oturduğu Genel Kurul atar. Beş yıl, yenilenebilir. Sıralamanın başı Norveç (Lie), sonu Portekiz (Guterres, dokuzuncu).
Sınavda

Nasıl sorulurGörevdeki genel sekreterin adı ya da ülkesi, eski genel sekreterlerle ülkeleri ya da atama usulü sorulur.

TuzakGenel Sekreter'i Genel Kurul Başkanı ile karıştırmaktır: Genel Kurul Başkanı her yıl değişir, Genel Sekreter beş yıllığına atanır. Bir başka tuzak, atamayı Konsey'in yaptığını sanmaktır; Konsey önerir, Genel Kurul atar.

Sınavda işaretle1 Ocak 2027'den itibaren yeni bir genel sekreter göreve başlayabilir; sınav tarihindeki adı un.org'dan doğrula.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

✎Boşluk doldurma önce hatırla, sonra ipucu

BM Genel Sekreteri'ni önerir, atar. Görev süresi yıldır ve yenilenebilir. Bu görevi üstlenen ilk kişi Norveçli 'dir.

Güvenlik Konseyi · Genel Kurul · 5 · Trygve Lie · EKOSOK · 4 · Kofi Annan

?Soru çöz

BM Genel Sekreteri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ B. Her eylül değişen kişi Genel Kurul Başkanı'dır (Volkan Bozkır 2020–2021'de bu görevdeydi); Genel Sekreter beş yıllığına atanır. A doğru: Şart'ın 97. maddesi onu Sekretarya'nın başı yapar; C doğru: dönem beş yıldır ve yenilenebilir, Guterres ikinci dönemindedir; D doğru: Lie'den Guterres'e dokuz genel sekreterin hiçbiri ABD, Çin, Fransa, Birleşik Krallık ya da Rusya'dan değildir.
UZMAN KURULUŞLAR · BM SİSTEMİ

BM uzman kuruluşları: UNESCO, WHO, FAO, ILO, IMF ve Dünya Bankası

Güncel Bilgiler · Uluslararası kuruluşlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

BM'nin uzman kuruluşları nelerdir, UNESCO, WHO, FAO ve ILO'nun merkezleri nerededir?

Kısa cevap: Uzman kuruluşlar, BM ile anlaşma yaparak BM sistemine bağlanmış, kendi üyesi, bütçesi ve yönetimi olan bağımsız örgütlerdir; Kasım 2026 itibarıyla 15 tanedir. En çok sorulanlar UNESCO (Paris), WHO (Cenevre), FAO (Roma), ILO (Cenevre), IMF ve Dünya Bankası'dır (Washington). ILO 1919'da, IMF ve Dünya Bankası 1944'te, BM'den önce kurulmuştur.

7 Nisan'da Dünya Sağlık Günü, 16 Ekim'de Dünya Gıda Günü kutlanır; iki tarihin arkasında da bir kuruluşun doğum günü vardır.

"BM'nin kuruluşu" denince akla tek bir örgüt gelir, oysa BM bir ailedir. Uzman kuruluşlar bu ailenin anlaşmalı ortaklarıdır: her biri kendi kuruluş antlaşması, üyeleri ve bütçesiyle bağımsız bir uluslararası örgüttür; BM ile imzaladığı anlaşma onu sisteme bağlar. Eş güdümü ikinci konuda gördüğümüz EKOSOK sağlar. Bir kısmı BM'den eskidir, bir kısmı BM ile aynı yıllarda doğmuştur.

Sınavın gözdesi altı kuruluş

  • UNESCO (BM Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü): kuruluş sözleşmesi 1945'te Londra'da imzalandı, 1946'da yürürlüğe girdi; merkezi Paris. Türkiye sözleşmeyi 1946'da onaylayan ilk yirmi ülke arasındadır. Dünya Mirası listelerini UNESCO ve Türkiye sayfasında göreceğiz.
  • WHO (Dünya Sağlık Örgütü, DSÖ): anayasası 7 Nisan 1948'de yürürlüğe girdi; bu gün Dünya Sağlık Günü'dür. Merkezi Cenevre.
  • FAO (Gıda ve Tarım Örgütü): 16 Ekim 1945'te Kanada'nın Quebec kentinde, BM'den sekiz gün önce kuruldu; bu gün Dünya Gıda Günü'dür. İlk merkezi Washington'du, 1951'de Roma'ya taşındı.
  • ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü, UÇÖ): 1919'da Birinci Dünya Savaşı'nı bitiren Versay Antlaşması'yla kuruldu, 1946'da BM'nin uzman kuruluşu oldu. Hükümet, işveren ve işçi temsilcilerini birlikte karar masasına oturtan üçlü yapısıyla BM ailesinde tektir. Merkezi Cenevre.
  • IMF (Uluslararası Para Fonu) ve Dünya Bankası: Temmuz 1944'te 44 ülkenin katıldığı Bretton Woods Konferansı'nda doğdu. İkisinin merkezi de Washington.
En çok sorulan altı uzman kuruluş
KuruluşAlanıKuruluşMerkez
UNESCOEğitim, bilim, kültür1945 (yürürlük 1946)Paris
WHO / DSÖSağlık7 Nisan 1948Cenevre
FAOGıda, tarım16 Ekim 1945, QuebecRoma
ILO / UÇÖÇalışma hayatı1919, VersayCenevre
IMFPara, ödemeler dengesi1944, Bretton WoodsWashington
Dünya BankasıKalkınma kredisi1944, Bretton WoodsWashington
Ek bilgi: öteki dokuz uzman kuruluş ve merkezleri

Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) Montreal; Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Londra; Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU), Dünya Fikrî Mülkiyet Örgütü (WIPO) ve Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) Cenevre; Dünya Posta Birliği (UPU) Bern; Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) Roma; BM Sınai Kalkınma Örgütü (UNIDO) Viyana; BM Turizm (Dünya Turizm Örgütü) Madrid.

Akılda kalsın: Merkezi alanla bağla: kültür Paris'te (UNESCO), tarım Roma'da (FAO, IFAD), sağlık ve çalışma Cenevre'de (WHO, ILO), para Washington'da (IMF, Dünya Bankası). Doğum günleri kutlama günüdür: WHO 7 Nisan, FAO 16 Ekim. BM'den eskiler: ILO 1919, Bretton Woods ikizleri 1944.
Sınavda

Nasıl sorulurKuruluş–merkez eşleştirmesi ya da "hangisi BM'nin uzman kuruluşudur / değildir" kalıbı gelir; bazen kuruluşun görev alanı tanımlanıp adı istenir.

TuzakIMF ve Dünya Bankası'nı BM'den sonra kurulmuş sanmak, UNESCO'yu Cenevre'ye, WHO'yu New York'a yerleştirmektir. Bir başka tuzak kısaltmalardır: ILO'nun Türkçesi UÇÖ, WHO'nunki DSÖ'dür; şıkta iki kısaltmadan biri gelebilir.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

✎Boşluk doldurma merkezleri kendin yaz

UNESCO'nun merkezi kentinde, FAO'nunki kentindedir. Sağlık örgütü WHO ile çalışma örgütü ILO aynı kentte bulunur: . Bretton Woods'ta doğan IMF ile Dünya Bankası'nın merkezi ise kentindedir.

Paris · Roma · Cenevre · Washington · New York · Viyana · Londra

?Soru çöz

• 1919'da Birinci Dünya Savaşı'nı bitiren antlaşmayla kurulmuştur.
• 1946'da BM'nin uzman kuruluşu olmuştur.
• Karar organlarında hükümet, işveren ve işçi temsilcileri birlikte yer alır.
Bilgileri verilen kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Versay (1919), 1946'da uzman kuruluş olma ve hükümet-işveren-işçi üçlü yapısı ILO'nun kimlik bilgileridir; merkezi Cenevre'dir. B UNESCO 1945'te kuruldu, alanı eğitim, bilim ve kültürdür; C WHO'nun anayasası 1948'de yürürlüğe girdi, ILO ile aynı kentte olması onu ILO yapmaz; D IMF de BM'den eskidir ama 1919'da değil 1944'te, Bretton Woods'ta doğdu.
FON VE PROGRAM · BM SİSTEMİ

UNICEF, UNHCR, UNDP, UNEP; IAEA ve DTÖ BM'nin neresinde?

Güncel Bilgiler · Uluslararası kuruluşlar · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

UNICEF, UNHCR, UNDP ve UNEP nedir? IAEA ve Dünya Ticaret Örgütü BM'ye bağlı mı?

Kısa cevap: UNICEF, UNDP ve UNEP, Genel Kurul kararıyla kurulan ve gönüllü bağışlarla çalışan BM fon ve programlarıdır; UNHCR da Genel Kurul'un 1950'de kurduğu bir BM birimidir. UNICEF 1946'da kuruldu (New York), UNHCR Cenevre'de, UNEP 1972'de Nairobi'de. IAEA (Viyana) ve DTÖ (Cenevre) uzman kuruluş değil, BM ile ilişkili ayrı örgütlerdir.

Bir yardım kolisinin üstündeki mavi logo çoğu zaman "BM" yazmaz; UNICEF ya da UNHCR yazar.

Uzman kuruluşlar ayrı antlaşmalarla doğmuş ortaklardı. Fon ve programlar ise BM'nin kendi kararıyla, çoğunlukla Genel Kurul kararıyla kurduğu birimlerdir. Bütçeleri üyelerin zorunlu aidatından değil, gönüllü katkılardan gelir. Bu yüzden belirli bir ihtiyaca, örneğin savaştan etkilenen çocuklara ya da mültecilere odaklanırlar.

  • UNICEF (BM Çocuklara Yardım Fonu): 1946'da Genel Kurul kararıyla, İkinci Dünya Savaşı'ndan etkilenen çocuklar için kuruldu; merkezi New York. 1965'te Nobel Barış Ödülü aldı.
  • UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği): 1950'de Genel Kurul tarafından kuruldu; merkezi Cenevre. 1954 ve 1981'de iki kez Nobel Barış Ödülü aldı; bu ödülü alan ilk BM kuruluşudur.
  • UNDP (BM Kalkınma Programı): 1965'te Genel Kurul kararıyla iki teknik yardım programının birleşmesinden doğdu; merkezi New York.
  • UNEP (BM Çevre Programı): 1972'de toplanan Stockholm BM İnsan Çevresi Konferansı'nın sonucunda kuruldu; merkezi Nairobi (Kenya). Stockholm'ün çevre tarihindeki yerini Çevre ve iklim sayfasında göreceğiz.

BM'ye benzeyen ama uzman kuruluş olmayanlar

BM, bazı örgütleri "ilişkili kuruluş" olarak ayrı sayar: BM ile birlikte çalışırlar ama ne uzman kuruluş ne fon ya da programdırlar. IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), ABD Başkanı Eisenhower'ın 1953'te Genel Kurul'da yaptığı "Barış için Atom" konuşmasından doğdu ve 1957'de kuruldu; merkezi Viyana. DTÖ (Dünya Ticaret Örgütü) 1995'te kuruldu ve 1947'den beri ticaret görüşmelerinin yürütüldüğü GATT'ın yerini aldı; merkezi Cenevre. DTÖ BM sisteminin uzman kuruluşu değildir; kendi antlaşmasıyla kurulmuş bağımsız bir örgüttür. Türkiye'nin üye olduğu Batılı ve ekonomik kuruluşları Türkiye'nin üyelikleri sayfasında göreceğiz.

BM sisteminde üç halka
HalkaNasıl kurulur?BütçeÖrnek
Fon ve programlarBM kararıyla (çoğunlukla Genel Kurul)Gönüllü katkıUNICEF, UNDP, UNEP
Uzman kuruluşlarKendi antlaşmasıyla; BM ile anlaşma yaparZorunlu aidat + gönüllü katkıUNESCO, WHO, FAO, ILO, IMF
İlişkili kuruluşlarKendi antlaşmasıyla; BM ile iş birliğiKendi bütçesiIAEA, DTÖ
Şehir şehir BM ailesi: Cenevre en kalabalık kümedir; DTÖ orada ama BM dışında.Görsel: Sınav Defteri
Akılda kalsın: Fon ve programlar BM'nin kendi çocuklarıdır (Genel Kurul kurar, bağışla yaşar: UNICEF, UNDP, UNEP); uzman kuruluşlar anlaşmalı ortaklardır; IAEA ve DTÖ komşudur, BM ile çalışır ama aileden sayılmaz. Nobel alan BM kuruluşları: UNHCR iki kez (1954, 1981), UNICEF 1965, ILO 1969.
Sınavda

Nasıl sorulurKuruluş–merkez ya da kuruluş–görev eşleştirmesi ve "hangisi BM'ye bağlı değildir" kalıbı gelir.

TuzakDTÖ'yü BM'nin uzman kuruluşu sanmaktır; DTÖ 1995'te kendi antlaşmasıyla kurulmuş ayrı bir örgüttür. UNEP'in merkezini Cenevre ya da New York sanmak da sık hatadır: UNEP Nairobi'dedir. UNICEF'in "fon", UNDP ve UNEP'in "program" olduğunu, adlarındaki son harften (F, P) hatırla.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

↕Sıralama kuruluş yılına göre

  1. UNEP
  2. UNICEF
  3. Dünya Ticaret Örgütü
  4. IAEA
  5. UNHCR

?Soru çöz

Aşağıdaki kuruluşlardan hangisi BM'nin uzman kuruluşlarından ya da fon ve programlarından biri değildir?

✓ D. DTÖ 1995'te kendi antlaşmasıyla kurulan bağımsız bir örgüttür; BM onu ilişkili kuruluşlar arasında sayar. A UNICEF 1946'da Genel Kurul kararıyla kurulan bir fondur; B FAO Roma merkezli bir uzman kuruluştur; C UNEP 1972'de kurulan, Nairobi merkezli bir programdır.
1945 → BUGÜN · TÜRKİYE VE BM

Türkiye ve BM: kurucu üyelikten İstanbul'daki BM merkezine

Güncel Bilgiler · Uluslararası kuruluşlar · Okuma 9 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Türkiye'nin Birleşmiş Milletler'deki yeri nedir, Türkiye'de hangi BM kuruluşları var?

Kısa cevap: Türkiye BM'nin 51 kurucu üyesinden biridir. Güvenlik Konseyi'nde 1951–1952, 1954–1955, 1961 ve 2009–2010'da geçici üye oldu. Volkan Bozkır 2020–2021'de 75. Genel Kurul Başkanı olarak bu görevi üstlenen ilk Türk oldu. 2016'da Dünya İnsani Zirvesi İstanbul'da toplandı; Gebze'de Az Gelişmiş Ülkeler için BM Teknoloji Bankası bulunur.

Gebze'de, sanayi bölgelerinin arasında, dünyanın en yoksul ülkelerine bilim ve teknoloji taşımak için kurulmuş bir BM bankası çalışır.

Önceki konuların Türkiye'ye dokunan bilgilerini bir araya getirelim. Türkiye San Francisco'da Şart'ı imzalayan 50 ülkeden biridir; Polonya'yla birlikte 51'e ulaşan kurucu üyeler arasındadır. Güvenlik Konseyi'ne dört kez geçici üye seçildi: 1951–1952, 1954–1955, 1961 ve 2009–2010. Son dönem, 1961'den 48 yıl sonra geldi. Türkiye 2037–2038 dönemi için yeniden adaylığını açıkladı.

"İlk Türk" ve İstanbul'daki zirve

Genel Kurul her yıl bir başkan seçer; 75. dönemde (2020–2021) bu görev eski Avrupa Birliği Bakanı Büyükelçi Volkan Bozkır'a geldi. Genel Kurul Başkanlığı BM'de seçimle gelinen en üst görevdir ve Bozkır onu üstlenen ilk Türk vatandaşıdır. BM tarihinde ilk kez düzenlenen Dünya İnsani Zirvesi, devlet ve hükümet başkanları düzeyinde 2016'da İstanbul'da toplandı.

Türkiye'deki BM yapıları

Türkiye, İstanbul'u bölgesel bir BM merkezi yapmayı dış politikasının hedefleri arasına koydu. Dışişleri Bakanlığı'na göre İstanbul'da 14 BM kuruluşu ya da ofisi bulunur; UNDP, UNICEF, UNHCR, WHO, IOM, UN Women ve UNFPA bunlardan bazılarıdır. Ankara'da FAO'nun Türkiye temsilciliği ve Orta Asya Bölge Ofisi ile UNIDO'nun bölgesel iş birliği merkezi vardır. Kocaeli'nin Gebze ilçesinde ise Az Gelişmiş Ülkeler için BM Teknoloji Bankası yer alır. Türkiye ayrıca dünyanın farklı yerlerindeki BM barışı koruma operasyonlarına asker ve sivil personel verir. 2026'da başlayan onuncu Genel Sekreter seçiminde Türkiye'nin de bir adayı olduğunu dördüncü konuda gördük.

Türkiye ve BM: sınavlık dönüm noktaları
YılOlay
1945San Francisco'da Şart'ı imzaladı; kurucu üye
1946UNESCO kuruluş sözleşmesini onaylayan ilk yirmi ülke arasında
1951–1952, 1954–1955, 1961Güvenlik Konseyi geçici üyelikleri
2009–201048 yıl aradan sonra yeniden Güvenlik Konseyi geçici üyeliği
2016Dünya İnsani Zirvesi, İstanbul
2020–2021Volkan Bozkır, 75. Genel Kurul Başkanı
202230 Mart, Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edildi

Takvimdeki BM: her gün bir olaydan doğar

Bu sayfada geçen bazı tarihler takvimde kutlama günü olarak yaşar. Günü ezberlemek yerine onu doğuran olayı hatırla; gün kendiliğinden gelir. 5 Haziran'ın doğduğu Stockholm Konferansı'nı ve 30 Mart'ın arkasındaki sıfır atık girişimini Çevre ve iklim sayfasında ayrıntılı göreceğiz.

BM'nin günleri ve doğdukları olay
GünAdıNeden o gün?Bağlı kuruluş
24 EkimBM GünüBM Şartı 1945'te o gün yürürlüğe girdiBM (1. konu)
7 NisanDünya Sağlık GünüWHO anayasası 1948'de o gün yürürlüğe girdiWHO (5. konu)
16 EkimDünya Gıda GünüFAO 1945'te o gün Quebec'te kurulduFAO (5. konu)
5 HaziranDünya Çevre Günü1972 Stockholm Konferansı'nın açılış günü; 1973'ten beri kutlanırUNEP (6. konu)
30 MartUluslararası Sıfır Atık GünüGenel Kurul 2022'de ilan ettiGenel Kurul
Akılda kalsın: Konsey'deki dört dönem: ikisi 1950'lerde, biri 1961'de tek yıllık, sonra 48 yıl ara ve 2009–2010. "İlk Türk" sorusunun cevabı Bozkır'dır, ama Genel Kurul Başkanı olarak; Türk genel sekreter olmadı. Banka Gebze'de, zirve İstanbul'da.
Sınavda

Nasıl sorulur"Türkiye ile BM ilişkileri hakkında hangisi yanlıştır", "Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı BM zirvesi" ya da "Türkiye'de bulunan BM kuruluşu" kalıpları gelir.

TuzakVolkan Bozkır'ı genel sekreter sanmak ve Teknoloji Bankası'nı İstanbul ya da Ankara'ya yerleştirmektir; banka Gebze'dedir.

Sınavda işaretleİstanbul'daki BM birimi sayısı ve Türkiye'nin aday olduğu görevler değişebilir; sınav yılındaki mfa.gov.tr bilgisine göre işaretle.

Kapat, söyle: Sayfayı kapat ve şu on soruyu sesli ya da kâğıda cevapla; sonra aşağıdaki cevaplarla karşılaştır. Takıldığın sorunun konusuna dön, birkaç gün sonra listeyi yeniden dene.
  1. BM Şartı hangi şehirde imzalandı, BM hangi gün kuruldu?
  2. Kurucu üye kaç ülkedir, Türkiye bunların arasında mı?
  3. Altı ana organı say. Hangisi New York dışındadır, nerededir?
  4. Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesi kimlerdir?
  5. Konsey'de bir karar kaç olumlu oyla çıkar; çekimser kalan daimi üye kararı engeller mi?
  6. Genel Sekreter'i kim önerir, kim atar, kaç yıllığına?
  7. UNESCO, FAO, WHO ve IMF'nin merkezleri neresidir?
  8. BM'den önce kurulan üç kuruluş hangileridir?
  9. BM ile çalıştığı hâlde uzman kuruluş olmayan iki örgüt hangileridir? UNEP nerededir?
  10. Türkiye'nin BM'deki "ilk Türk" görevi kimin, hangi görev? Gebze'de hangi BM yapısı var?
Kapat, söyle: cevaplar
  1. San Francisco (26 Haziran 1945); BM 24 Ekim 1945'te kuruldu, bu gün BM Günü'dür.
  2. 51 (50 imzacı + Polonya); Türkiye kurucu üyedir.
  3. Genel Kurul, Güvenlik Konseyi, EKOSOK, Vesayet Konseyi, Uluslararası Adalet Divanı, Sekretarya; Divan Lahey'dedir.
  4. ABD, Çin, Fransa, Birleşik Krallık, Rusya.
  5. En az dokuz olumlu oy ve hiçbir daimi üyenin "hayır"ı; çekimserlik veto değildir.
  6. Güvenlik Konseyi önerir, Genel Kurul atar; beş yıl, yenilenebilir.
  7. Paris, Roma, Cenevre, Washington.
  8. ILO (1919), IMF ve Dünya Bankası (1944, Bretton Woods).
  9. IAEA (Viyana) ve DTÖ (Cenevre); UNEP Nairobi'dedir.
  10. Volkan Bozkır, 75. dönem Genel Kurul Başkanı (2020–2021); Gebze'de Az Gelişmiş Ülkeler için BM Teknoloji Bankası.

Görevdeki genel sekreter, üye sayısı ve Konsey'in geçici üyeleri değişen bilgidir; sınav yılında un.org'dan yeniden bak.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

✎Boşluk doldurma Türkiye'nin BM izi

Türkiye Güvenlik Konseyi'ne en son döneminde geçici üye oldu. Volkan Bozkır BM'nin dönem Genel Kurul Başkanı'dır. Az Gelişmiş Ülkeler için BM Teknoloji Bankası 'dedir. 2016'da İstanbul'da toplanan BM tarihinde bu türden ilk zirvedir.

2009–2010 · 75. · Gebze · Dünya İnsani Zirvesi · 1961 · Cenevre · İklim Zirvesi

?Soru çöz

Türkiye ile Birleşmiş Milletler arasındaki ilişkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ C. Bozkır Genel Kurul Başkanı oldu (75. dönem, 2020–2021); bugüne kadar hiçbir Türk genel sekreter olmadı. A doğru: Türkiye San Francisco'da imzalayan 50 ülkedendir; B doğru: dört kez geçici üye oldu; D doğru: zirve 2016'da İstanbul'da toplandı.

Karma tekrar

Bu sayfadan ve önceki 1 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Aşağıdaki bilgilerden hangisi zamanla değişebilecek türdendir?

✓ B. Listeye her yıl yeni alanlar eklenebildiği için toplam sayı değişir; tarihiyle öğrenilir. A 1952'deki katılış bir kez olmuş bir olaydır; C bir eserin sanatçısı değişmez; D bir antlaşmanın imza tarihi kalıcıdır.Kaynak: Güncel bilgilere giriş · Kalıcı ve değişen bilgi

?Soru 2

BM Genel Sekreteri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ B. Her eylül değişen kişi Genel Kurul Başkanı'dır (Volkan Bozkır 2020–2021'de bu görevdeydi); Genel Sekreter beş yıllığına atanır. A doğru: Şart'ın 97. maddesi onu Sekretarya'nın başı yapar; C doğru: dönem beş yıldır ve yenilenebilir, Guterres ikinci dönemindedir; D doğru: Lie'den Guterres'e dokuz genel sekreterin hiçbiri ABD, Çin, Fransa, Birleşik Krallık ya da Rusya'dan değildir.Kaynak: bu sayfa · Genel Sekreter

?Soru 3

2012'den beri görülen güncel sorulara göre, kimlik sorusuna (bilgi demeti verilip kişinin sorulması) hazırlanmanın en verimli yolu aşağıdakilerden hangisidir?

✓ D. Kökteki bilgilerden biri çoğu kez doğru kişiyi göstermeye yeter; ayırt edici bilgi bu yüzden en verimlisidir. A uzun liste ezberi yük getirir, ayırt etmeyi sağlamaz; B görülen soruların çoğu kalıcı bilgidir; C tarihler nadiren tek başına kişiyi ayırır.Kaynak: Güncel bilgilere giriş · Soru kalıpları

?Soru 4

• 1919'da Birinci Dünya Savaşı'nı bitiren antlaşmayla kurulmuştur.
• 1946'da BM'nin uzman kuruluşu olmuştur.
• Karar organlarında hükümet, işveren ve işçi temsilcileri birlikte yer alır.
Bilgileri verilen kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Versay (1919), 1946'da uzman kuruluş olma ve hükümet-işveren-işçi üçlü yapısı ILO'nun kimlik bilgileridir; merkezi Cenevre'dir. B UNESCO 1945'te kuruldu, alanı eğitim, bilim ve kültürdür; C WHO'nun anayasası 1948'de yürürlüğe girdi, ILO ile aynı kentte olması onu ILO yapmaz; D IMF de BM'den eskidir ama 1919'da değil 1944'te, Bretton Woods'ta doğdu.Kaynak: bu sayfa · Uzman kuruluşlar

?Soru 5

Türkiye ile Birleşmiş Milletler arasındaki ilişkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

✓ C. Bozkır Genel Kurul Başkanı oldu (75. dönem, 2020–2021); bugüne kadar hiçbir Türk genel sekreter olmadı. A doğru: Türkiye San Francisco'da imzalayan 50 ülkedendir; B doğru: dört kez geçici üye oldu; D doğru: zirve 2016'da İstanbul'da toplandı.Kaynak: bu sayfa · Türkiye ve BM

?Soru 6

BM Güvenlik Konseyi'nde barışa yönelik bir tehditle ilgili karar tasarısı oylanmıştır. On bir üye olumlu oy vermiş; daimi üyelerden biri ve üç geçici üye çekimser kalmıştır. Bu tasarı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

✓ D. Dokuz olumlu oy aşıldı ve hiçbir daimi üye “hayır” demedi; uygulamada çekimserlik veto sayılmaz. A Şart'taki “daimi üyelerin onayı” ifadesi uygulamada çekimserliği engel saymaz; B üçte iki, Genel Kurul'un önemli konulardaki ölçüsüdür; C Konsey kararları Genel Kurul onayına bağlı değildir.Kaynak: bu sayfa · Güvenlik Konseyi ve veto

?Soru 7

Bir aday, sınavdan iki ay önce düzenlenen uluslararası bir zirveyi güncel defterine yazacaktır. Aşağıdaki notlardan hangisi bu bölümün soru kalıplarına en uygun olanıdır?

✓ A. Tarihli olay sorusu "nerede, ne zaman, kim" bilgisini sorar ve not kaynakla doğrulanmış olmalıdır. B yorum soru konusu olmaz, ÖSYM tartışmasız bilgiyi sorar; C fotoğraf listesi bilgi taşımaz; D tarihsiz başlık neyin ne zaman olduğunu söylemez, kontrol edilemez.Kaynak: Güncel bilgilere giriş · Güncel defter

?Soru 8

NATO'nun güncel üye sayısını doğrulamak isteyen bir aday için en güvenilir kaynak aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. Bilginin sahibi NATO'dur; üye listesini en güncel ve kesin olarak kendi sitesi verir. A basıldıktan sonra katılan üyeyi gösteremez, eskimiş olabilir; B kaynağı ve tarihi belirsizdir; D doğrulanmamış kişisel görüştür.Kaynak: Güncel bilgilere giriş · Güvenilir kaynak

?Soru 9

2012'den beri görülebilen güncel sorulara bakan bir aday, çalışma planı için aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşamaz?

✓ A. Görülen sorularda çevre çıkmadı, ama son yıllarda altı sorudan çoğu kez yalnız biri görülebiliyor; yokluk gelecekte sorulmayacağını kanıtlamaz. B doğru: kültür-sanat bütünü yaklaşık %41; C doğru: bilim tarihi 8 soruyla üçüncü; D doğru: Paris 2024, Sumud gibi tarihli olaylar soruldu.Kaynak: Güncel bilgilere giriş · Hangi alanlardan soru geldi?

?Soru 10

KPSS Genel Kültür testindeki güncel konular bölümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. "Güncel bilgiler" piyasa adıdır; kılavuz bu başlığı kullanır. A yanlış: kılavuz yalnız oran verir, alt konu listesi yoktur; B yanlış: yurttaşlık %15, bu bölüm %10'dur; D yanlış: oran lisans, ön lisans ve ortaöğretimde aynıdır.Kaynak: Güncel bilgilere giriş · Sınavdaki yeri
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Güncel Bilgiler soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →