Güncel bilgilere giriş: ÖSYM ne soruyor, nasıl çalışılır?

Güncel bilgiler sorularının hangi alanlardan geldiğini, kalıcı bilgiyle yıllık değişen bilgiyi ayırmayı ve resmî kaynaktan doğrulayarak kendi güncel defterini tutmayı öğren.

7 durakKPSS
14 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 14tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
YÖNTEM · ÇALIŞMA

KPSS güncel bilgiler kaç soru? Genel Kültür'ün son altı sorusu

Güncel Bilgiler · Giriş · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

KPSS'de güncel bilgiler kaç soru, Genel Kültür testinde hangi sırada yer alır?

Kısa cevap: KPSS kılavuzunda bu alanın resmî adı "Türkiye ve Dünya ile İlgili Genel, Kültürel ve Sosyoekonomik Konular"dır ve Genel Kültür testinin yaklaşık %10'unu oluşturur: 60 sorudan yaklaşık 6'sı. Bu sorular 2014'ten beri testin sonunda, 55–60. sıradadır. Lisans, ön lisans ve ortaöğretim sınavlarında oran aynıdır; ÖSYM alt konu listesi yayımlamaz.

Genel Kültür testinin son sayfasını çeviren aday, tarih ve vatandaşlık sorularından sonra bambaşka bir dünyaya girer: bir tablo, bir antik kent, bir olimpiyat madalyası, bir uluslararası örgüt.

"Güncel bilgiler" adını KPSS hazırlık dünyası koydu; ÖSYM bu adı kullanmaz. 2026 KPSS kılavuzlarının "Testlerin Kapsamı" tablosunda Genel Kültür testi dört başlığa ayrılır ve dördüncü başlık "Türkiye ve Dünya ile İlgili Genel, Kültürel ve Sosyoekonomik Konular"dır. Tablo her başlığın ağırlığını verir: Tarih %45, Türkiye Coğrafyası %30, Temel Yurttaşlık Bilgisi %15 ve bu başlık yaklaşık %10. Oran lisans, ön lisans ve ortaöğretim kılavuzlarında aynıdır.

Güncel konular testin en küçük ama sabit yerli parçası: son altı soru.Görsel: Sınav Defteri

Yeri hiç değişmedi

2014'ten beri incelenebilen bütün sınavlarda vatandaşlık soruları 46–54'te biter ve 55–60 arası altı soru bu başlığa ayrılır. 2012 Lisans sınavında bu blok yalnız üç soruydu (58–60). Altı soru az görünebilir; ama Genel Kültür'de puanı ayıran çoğu zaman bu son sorulardır, çünkü hazırlığı en dağınık yapılan bölüm burasıdır.

Neyi bilmiyoruz?

Kılavuz, bu başlığın altında hangi konuların olduğunu yazmaz; yalnız oran verir. Üstelik ÖSYM 2024'ten beri soru kitapçığının yalnız %10'unu herkese açık yayımlıyor; tamamı adaya yalnız kısa bir süre gösteriliyor. Bu yüzden son yılların altı güncel sorusundan çoğu kez yalnız biri resmî olarak görülebiliyor. Bu seride "ÖSYM şunu sorar" demek yerine "2012'den beri yayımlanan sorularda şu alanlar çıktı" diyeceğiz.

Akılda kalsın: Son altı soru = son yüzde on. 60 soruluk testte 45 + 30 + 15 + 10: tarih, coğrafya, yurttaşlık ve güncel konular. Sıra testin akışıyla aynıdır; güncel sorular her zaman en sonda bekler.
Sınavda

Nasıl sorulurBu bölümün soruları tek bir konu listesine bağlı değildir; kişi, eser, yer, kuruluş ya da olay sorulur ve KPSS'de her soru beş şıklıdır (A–E). Bu seride alıştırmalar dört şıklıdır.

TuzakAltı soruyu "son haftanın haberleri" sanmaktır; sorulanların çoğu kalıcı genel kültürdür.

Sınavda işaretleoran ve soru sırası kılavuzla değişebilir; sınav yılının kılavuzundaki "Testlerin Kapsamı" tablosuna bak.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

✎Boşluk doldurma önce kılavuzdaki adı hatırla

KPSS kılavuzunda bu bölümün resmî adı "Türkiye ve Dünya ile İlgili Genel, Kültürel ve Konular"dır. Genel Kültür testindeki ağırlığı yaklaşık yüzde 'dur; 60 soruluk testte bu yaklaşık soru eder. 2014'ten beri bu sorular testin . sorusundan başlar ve son soruya kadar sürer.

Sosyoekonomik · Siyasal · Güncel · 10 · 6 · 55 · 15 · 46

?Soru çöz

KPSS Genel Kültür testindeki güncel konular bölümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. "Güncel bilgiler" piyasa adıdır; kılavuz bu başlığı kullanır. A yanlış: kılavuz yalnız oran verir, alt konu listesi yoktur; B yanlış: yurttaşlık %15, bu bölüm %10'dur; D yanlış: oran lisans, ön lisans ve ortaöğretimde aynıdır.
2012 → 2026 · YÖNTEM · ÇALIŞMA

Güncel bilgiler soruları hangi alanlardan geliyor? 75 sorunun haritası

Güncel Bilgiler · Giriş · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

KPSS güncel bilgiler soruları hangi konulardan geliyor, en çok hangi alan sorulmuş?

Kısa cevap: 2012'den bu yana metni görülebilen 75 güncel sorunun yaklaşık %41'i kültür ve sanattan (Türk ve dünya sanatı, edebiyat, UNESCO), yaklaşık %17'si bilim tarihi ve bilim-teknolojiden geldi. En sık alan Türk kültür ve sanatıdır (13 soru). Çevre konusunda hiç soru görülmedi. Ağırlık son haberlerde değil, kalıcı genel kültürdedir.

2024'te bir aday, Burdur'daki bir antik kentin Medusa mozaiğini; bir başkası Manisa'nın mesir macununu; 2026'da bir başkası yazma kitaplardaki altın süslemenin adını sorularda gördü.

Alan dağılımını çıkarmak için 2012–2022 Lisans sınavlarının güncel soruları ile 2024–2026 sınavlarından görülebilen sorular tek tek etiketlendi. Toplam 75 soru var: 56'sı 2012–2022'den, 17'si 2024–2026'dan (resmî %10 kitapçıkları ve aday ekranları), 2'si haber kaynaklarından. Her soruya tek bir alan verildi; aşağıdaki şema sonucu gösteriyor.

Önce tahmin et: şemaya bakmadan en çok soru gelen üç alanı ve hiç soru gelmeyen alanı yaz, sonra aç

Yazdıysan karşılaştır: ilk üç alan Türk kültür ve sanatı (13), edebiyat (9), bilim tarihi (8); hiç soru görülmeyen alan çevre. Tahmininde "son haberler", "uluslararası kuruluşlar" ya da "çevre" öndeyse yalnız değilsin: bu bölümün en yaygın yanılgısı, onu bir haber bölümü sanmaktır. Şimdi şemaya bakıp tahmininin nerede saptığını gör.

Kültür ve sanat açık ara önde; bilim tarihi üçüncü sırada; çevre hiç çıkmadı.Görsel: Sınav Defteri

Şemadan çıkan üç ders

Birincisi: Türk ve dünya sanatı, edebiyat ve UNESCO birlikte 31 soru, yani yaklaşık %41 eder; bu bölümün yarıya yakını kültür ve sanattır. İkincisi: bilim tarihi, Türkiye'deki bilim-teknoloji projeleri ve uzay birlikte 13 soru, yaklaşık %17'dir; Ali Kuşçu, İbn Sina, Fleming, Mendel gibi isimler bilgi demetiyle sorulur. Üçüncüsü: dünya siyaseti ve olaylar 7 soruyla öne çıkar; bunların üçü Filistin, Gazze ve Kudüs gündeminden gelir (2024'te iki, 2026'da bir).

2024'ten sonra ne değişti?

Görülebilen 2024–2026 sorularında "son birkaç ayın haberi" payı azaldı, kalıcı kültür bilgisi öne çıktı: Türk sanatları, edebiyat, bilim tarihi, Türkiye'deki antik kentler. Yine de her sınavda bir iki soru sınavdan önceki aylardan geldi (Paris 2024 olimpiyatları, 2025'teki Sumud filosu, Kuşak ve Yol Girişimi). Bu dönemde Türkiye'deki bilim projeleri, uzay ve idari yapıdan soru görülmedi; ama altı sorudan çoğu kez yalnız biri görülebildiği için bu yokluk "artık sorulmuyor" demek değildir.

Akılda kalsın: Her beş sorudan ikisi kültür ve sanat. Sıralama "sanat, edebiyat, bilim tarihi" diye başlar. Takvim bilgisi önemlidir ama asıl puan, yıllar geçse de değişmeyen bilgiden gelir.
Sınavda

Nasıl sorulurAltı soru genellikle farklı alanlara dağılır: biri sanat, biri edebiyat, biri bilim tarihi, biri bir yer ya da kurum, bir ikisi yakın zamanın olayı.

TuzakÇalışmayı yalnız son ayların haberlerine ayırmaktır; görülen soruların çoğunluğu kalıcı bilgidir. İkinci tuzak, az çıkan alanı (çevre, ödül) tamamen atlamaktır; kılavuzun başlığı onları da kapsar.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

↕Sıralama şemaya bakmadan: en çok sorulandan en aza

Yukarı kaydırmadan, hafızandan sırala; şemaya ancak kontrol ettikten sonra dön.

  1. Bilim tarihi
  2. Ödül
  3. Türk kültür ve sanatı
  4. Dünya kültür ve sanatı
  5. Edebiyat

?Soru çöz

2012'den beri görülebilen güncel sorulara bakan bir aday, çalışma planı için aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşamaz?

✓ A. Görülen sorularda çevre çıkmadı, ama son yıllarda altı sorudan çoğu kez yalnız biri görülebiliyor; yokluk gelecekte sorulmayacağını kanıtlamaz. B doğru: kültür-sanat bütünü yaklaşık %41; C doğru: bilim tarihi 8 soruyla üçüncü; D doğru: Paris 2024, Sumud gibi tarihli olaylar soruldu.
YÖNTEM · SERİ HARİTASI

KPSS güncel bilgiler konuları: 14 sayfalık yol haritası

Güncel Bilgiler · Giriş · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

KPSS güncel bilgiler konuları nelerdir, hangi sırayla çalışılmalı?

Kısa cevap: Bu seri, görülen soruların alanlarını 13 ayrı sayfaya böler: uluslararası kuruluşlar (2 sayfa), çevre anlaşmaları, kültür mirası (2 sayfa), Türk ve dünya kültür-sanatı (2 sayfa), bilim tarihi ve Türkiye'de bilim-teknoloji (2 sayfa), ödüller, spor, Türkiye'nin idari yapısı ve son bir yılın gündemi. En çok soru gelen sanat ve bilim tarihi sayfalarına daha çok zaman ayır.

Bir şehri ilk kez gezen biri önce haritaya bakar; bu sayfa da serinin geri kalan on üç sayfasının haritasıdır.

Önceki konudaki alanların her biri seride bir sayfaya karşılık gelir. Sıra bilinçli seçildi: önce dünyayı örgütleyen kuruluşlar, sonra mirası ve sanatı, ardından bilimi, en sonda da her yıl değişen bilgiler. Böylece kalıcı bilgiyi önce, yıllık güncellenen bilgiyi sınava en yakın zamanda çalışırsın.

Alan → seri sayfası → o sayfada ilk çalışılacak tek bilgi (2012–2026'da görülen soru sayısıyla)
SıraSayfa ve kapsadığı alanİlk çalışılacak tek bilgiGörülen soru
2Birleşmiş Milletler
BM organları, uzman kuruluşlar
BM 1945'te San Francisco'da kuruldu; Türkiye kurucu üyedirKuruluş, anlaşma, zirve: 4
3Türkiye'nin üyelikleri
NATO, Avrupa, Türk dünyası
NATO 1949'da kuruldu; Türkiye 1952'de Yunanistan'la birlikte üye oldu
4Çevre ve iklim
çevre anlaşmaları
Paris Anlaşması 2015; Türkiye 2021'de onayladı0 (kılavuz başlığı kapsıyor)
5UNESCO ve Türkiye
miras listeleri
UNESCO'nun dört ayrı kaydı: Dünya Mirası, Somut Olmayan Miras, Yaratıcı Şehirler, Dünya Belleği3
6Antik kentler ve ünlü yapılar
ören yerleri, dünya yapıları
Kibyra (Burdur) Medusa mozaiğiyle; Termessos Antalya'daTürk kültür-sanatı: 13 (2 sayfaya dağılır)
7Türk kültür ve sanatı
geleneksel sanatlar, sahne, müzik, resim
Tezhip yazıyı altınla süsler, ebrunun deseni suyun yüzünde oluşur
8Dünya kültür ve sanatı
resim, müzik, dünya edebiyatı
İnci Küpeli Kız Vermeer'in tablosudur6 + edebiyat 9
9Bilim tarihi
bilginler, bilim devrimi
Ali Kuşçu Semerkant'tan Fatih'in isteğiyle İstanbul'a geldi8
10Türkiye'de bilim ve teknoloji
uzay, gözlemevi, enerji
Doğu Anadolu Gözlemevi Erzurum'dadır5
11Ödüller
Nobel, festivaller
Türkiye doğumlu Nobelliler: Pamuk 2006, Sancar 2015, Acemoğlu 20241
12Spor
olimpiyatlar, Türk sporu
Modern olimpiyatlar 1896'da Atina'da başladı3
13Türkiye'de idari yapı ve kurumlar
iller, nüfus, kurumlar
Ankara'nın Kazan ilçesinin adı Kahramankazan oldu7
14Son bir yılın gündemi
dünya siyaseti, kavramlar
Bir olayı "kim, nerede, ne" diye not et (ör. 2025'teki Sumud filosu, Gazze)Dünya siyaseti 7 + kavram 7 + sağlık 2

Nasıl kullanmalı?

Sayfaları sırayla okumak zorunda değilsin, ama iki ilke yol gösterir. Birincisi ağırlık: kültür-sanat ve bilim tarihi sayfaları en çok sorunun geldiği yerlerdir. İkincisi zaman: kalıcı bilgi taşıyan sayfaları (antik kentler, sanat, bilim tarihi) aylar öncesinden, yıllık değişen bilgi taşıyanları (Son bir yılın gündemi, Türkiye'de idari yapı ve kurumlar) sınavdan önceki son haftalarda çalış. Kuruluşlar dünyasını Türkiye'nin üyelikleri sayfasında, eserleri ve sanatçıları Türk kültür ve sanatı ile Dünya kültür ve sanatı sayfalarında göreceğiz.

Tablonun "ilk çalışılacak tek bilgi" sütunu her sayfanın kapısıdır. Bir sayfaya başlamadan önce o bilgiyi bu tabloya bakmadan hatırlamaya çalış; sayfayı bitirdikten birkaç gün sonra yeniden sor. Hatırlayamadığın satır, tekrar edeceğin sayfayı gösterir.

Akılda kalsın: Seriyi dört katta düşün: kuruluşlar (2–4), miras ve sanat (5–8), bilim (9–10), her yıl değişenler (11–14). Yukarıdan aşağı inerken bilgi kalıcıdan güncele doğru akar.
Sınavda

Nasıl sorulurAltı sorunun her biri genellikle başka bir sayfanın alanından gelir; bu yüzden tek bir sayfayı derinlemesine bilmek, her sayfanın temelini bilmekten azdır.

TuzakEn sevdiğin alana (ör. spor) fazla zaman verip en çok soru gelen sanat ve bilim tarihini yüzeysel geçmektir.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026
  • ÖSYM — 2026 KPSS Lisans Kılavuzu: başlığın kapsamı (alt konu listesi olmaması)
  • Alan–sayfa eşlemesi: Sınav Defteri'nin 2012–2026 KPSS güncel soru analizi; soru sayıları önceki konunun şemasıyla aynı

⇄Bilgi eşleştirme örnek konu ve seri sayfası

✎Boşluk doldurma tabloya bakmadan

Türk kültür-sanatının 13 sorusu iki sayfaya dağılır: Türk kültür ve sanatı ile . Görülen sorularda hiç soru çıkmamış ama kılavuz başlığının kapsadığı alan dir. Değerleri her yıl değiştiği için sınava en yakın çalışılacak iki sayfa, Son bir yılın gündemi ile Türkiye'de sayfasıdır.

Antik kentler ve ünlü yapılar · çevre · idari yapı ve kurumlar · spor · bilim tarihi · UNESCO
YÖNTEM · SORU KALIPLARI

Güncel bilgiler soru kalıpları: kimlik, eşleştirme, "değildir", görsel

Güncel Bilgiler · Giriş · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

KPSS güncel bilgiler soruları nasıl sorulur, soru kalıpları nelerdir?

Kısa cevap: En sık kalıp "kimlik sorusu"dur: bir kişinin eserleri, ödülleri ya da hayatı verilir, kim olduğu sorulur. Ardından eser–sanatçı ve yer–eser eşleştirmesi, "hangisi … değildir", görselli soru, sınavdan önceki aylardan tarihli olay, "ilk" sorusu, yakın zamanda ölen sanatçı ve kavram adı gelir.

Bir sorunun kökünde üç eser adı, bir ödül yılı ve bir şehir sayılır; şıklarda beş isim vardır ve cevap, verilen bilgilerin hepsine birden uyan tek kişidir.

Konu bilgisi kadar, sorunun hangi kalıpla geldiğini tanımak da puan kazandırır; çünkü her kalıp farklı bir çalışma biçimi ister. 2012'den beri görülen sorularda dokuz kalıp öne çıkar.

Dokuz soru kalıbı ve onlara göre çalışma
KalıpNasıl görünür?Görülen örnek konularNasıl çalışmalı?
Kimlik sorusu (en sık)Eserler, ödül ya da hayat bilgisi verilir; kişi sorulurCamus, Miyazaki, Ali Kuşçu, Aydın SayılıKişiyi 3–4 ayırt edici bilgiyle öğren
Eser–sanatçıEser verilir, sanatçısı sorulur ya da eşleşmelerden yanlışıRodin, Hamlet, Drakula, Narlar ve AyvalarTabloyla, iki yönlü tekrar
Yer–eser / yer–olayBir yapı, buluntu ya da festival; il ya da ülke sorulurKibyra, Termessos, Tac Mahal, Kubbetü's-SahraHarita ve il eşleştirmesi
"Hangisi … değildir"Bir liste verilir, dışarıda kalan sorulurUNESCO ahşap camileri, Türk Konseyi kurucularıListeyi ve listenin dışını birlikte öğren
Görselli soruTablo, mozaik ya da süsleme fotoğrafıMedusa mozaiği, Narlar ve Ayvalar, tezhipEserin görüntüsüne bir kez bak
Tarihli olaySınavdan 1–12 ay önceki bir olayNATO Chicago Zirvesi, Paris 2024, Sumud filosuGüncel defter (son konu)
"İlk"İlk kişi, ilk il, ilk gemiAfife Jale, Fatih sondaj gemisi, İstiklal Madalyası"İlk"leri ayrı listede topla
Ölüm, anmaYakın zamanda ölen sanatçı ya da bilim insanıMárquez, Yıldız KenterSon bir yılın vefatlarını not et
Kavram adıTanım verilir, kavram sorulurHayalbaz, çeşmibülbül, emperyalizm, yapay zekâKavram–tanım kartları

Kimlik sorusunu çözmenin yolu

Kimlik sorularında kökteki bilgilerin hepsini bilmen gerekmez; bir tanesi doğru kişiyi göstermeye çoğu kez yeter. Bu yüzden her kişiyi "en ayırt edici iki bilgiyle" öğrenmek, uzun biyografi ezberinden daha verimlidir. Bu serinin sayfalarındaki eşleştirme etkinlikleri tam olarak bu ayırt edici bilgiyi yoklar.

Aynı kişi, iki kalıp

Kalıplar arasındaki farkı en iyi aynı kişi üzerinden görürsün. Aşağıdaki iki kök örneğini biz kurduk; ikisi de ressam ve müzeci Osman Hamdi Bey'e çıkar, ama ona farklı uçtan yaklaşır.

Kimlik sorusu: bilgiden kişiye

  • Kök: Müze-i Hümayun'un müdürü olmuş, Sayda kazısında İskender Lahdi'ni çıkarmış ve Sanayi-i Nefise Mektebi'ni yönetmiştir. Bu kişi kimdir?
  • Bilmen gereken: kişinin ayırt edici iki üç işi.
  • Tuzak: aynı dönemden bir ressam, ör. ilk sergiyi açan Şeker Ahmed Paşa.

Eser–sanatçı: eserden kişiye

  • Kök: Kaplumbağa Terbiyecisi tablosu hangi ressamındır?
  • Bilmen gereken: eserin adı ile sanatçısı, iki yönlü.
  • Tuzak: aynı alandan başka bir eser–sanatçı çifti, ör. Narlar ve Ayvalar.

Kimlik sorusunda eseri hiç bilmesen de "müzeci" bilgisi seni doğru kişiye götürür; eser–sanatçı sorusunda ise yalnız eserin adı vardır, biyografi işe yaramaz. Bu yüzden önemli bir kişiyi hem bir bilgi demetiyle hem eserleriyle öğren. Osman Hamdi'yi Türk kültür ve sanatı sayfasında göreceğiz.

Akılda kalsın: Kalıpları üç soruda topla: Kim? Nerede? Hangisi değil? Kimlik ve eser–sanatçı "kim"i, yer–eser "nerede"yi, liste soruları "hangisi değil"i sorar. Görsel, tarih, "ilk", anma ve kavram bu üçünün farklı kılıklarıdır.
Sınavda

Nasıl sorulurKökteki bilgi demeti uzun olabilir; panik yapmadan tanıdığın tek bilgiyi bul ve şıklarda ona uyanı ara.

TuzakKökteki bilgilerden yalnız birine bakıp aynı alandan ikinci bir ismi işaretlemektir (ör. aynı dönemden iki ressam). "Değildir" sorularında tuzak, listede olmayanı değil olanı işaretlemektir: kökteki olumsuz ifadeyi yuvarlak içine al.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

⇄Bilgi eşleştirme soru kökü ve kalıp

?Soru çöz

2012'den beri görülen güncel sorulara göre, kimlik sorusuna (bilgi demeti verilip kişinin sorulması) hazırlanmanın en verimli yolu aşağıdakilerden hangisidir?

✓ D. Kökteki bilgilerden biri çoğu kez doğru kişiyi göstermeye yeter; ayırt edici bilgi bu yüzden en verimlisidir. A uzun liste ezberi yük getirir, ayırt etmeyi sağlamaz; B görülen soruların çoğu kalıcı bilgidir; C tarihler nadiren tek başına kişiyi ayırır.
YÖNTEM · BİLGİ TÜRLERİ

Kalıcı bilgi ve her yıl değişen bilgi: hangisini ne zaman çalışmalı?

Güncel Bilgiler · Giriş · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Güncel bilgilerde hangi bilgiler her yıl değişir, hangileri kalıcıdır?

Kısa cevap: Kalıcı bilgi bir kez öğrenilir ve değişmez: bir kuruluşun kuruluş yılı, bir eserin sanatçısı, bir antik kentin ili. Değişen bilgi ise belirli bir tarihte doğrudur: bir örgütün başkanı, üye sayısı, son kazanan, bir listenin toplamı. Değişen bilgiyi her zaman tarihiyle öğren ve sınav yılındaki değere göre işaretle.

NATO'nun kuruluş yılı 1949'dur ve hep öyle kalacak; ama örgütün üye sayısı 2023'te 31'e, 2024'te 32'ye çıktı.

Bu bölümü zorlaştıran şey, bilgilerin bir kısmının hareketli olmasıdır. Bir sorunun cevabı sen çalışırken doğru, sınav gününde yanlış olabilir. Bu yüzden bilgileri iki türe ayırmak gerekir. Kalıcı bilgi: kuruluş yılı ve yeri, kurucu üyeler, bir eserin sanatçısı, bir buluşun sahibi, tarihî bir kazanan. Değişen bilgi: genel sekreter, başkan, üye sayısı, bir listedeki toplam alan sayısı, "en son" katılan ya da kazanan.

İki bilgi türü yan yana
Kalıcı bilgiDeğişen bilgi
ÖrnekBM 1945'te San Francisco'da kurulduBM'nin genel sekreteri, üye sayısı
ÖrnekNarlar ve Ayvalar'ın ressamı Şeker Ahmet PaşaTürkiye'nin UNESCO Dünya Mirası alanı sayısı
Ne zaman çalışılır?Aylar öncesinden, aralıklı tekrarlaSınavdan önceki son haftalarda, yeniden kontrol ederek
Nasıl yazılır?Tarihsiz, düz bilgi"… itibarıyla" ve kaynağıyla

Bu serinin yazım düzeni

Serinin sayfalarında değişen her bilgi "Kasım 2026 itibarıyla" diye tarihli yazılır ve her konunun sonundaki "Kaynaklar" kutusu, o bilginin hangi resmî kaynaktan, hangi gün doğrulandığını söyler. Sayfalar her yıl güncellenir. Örneğin Birleşmiş Milletler sayfasında genel sekreteri, Türkiye'nin üyelikleri sayfasında NATO'nun üye sayısını bu düzenle göreceğiz.

Akılda kalsın: Bir bilginin önüne "hâlâ" diyebiliyorsan değişebilir bilgidir (hâlâ genel sekreter, hâlâ 32 üye); "o gün" diyebiliyorsan kalıcıdır (o gün kuruldu, o gün imzalandı). Değişen bilgiyi tarihsiz not etme.
Sınavda

Nasıl sorulurDeğişen bilgi soruları çoğu kez "günümüzde", "hâlihazırda" ya da "en son" sözcükleriyle gelir.

TuzakEski bir kaynaktan öğrendiğin değeri işaretlemektir: sınavdan birkaç ay önce bir ülke örgüte katılmış, bir başkan değişmiş olabilir.

Sınavda işaretledeğişen bilgide sınav tarihindeki değer geçerlidir; son haftalarda resmî siteden yeniden kontrol et.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

✎Boşluk doldurma bilgi türleri

NATO'nun 1949'da kurulması bir bilgidir. NATO'nun üye sayısı ise bir bilgidir; bu yüzden not alırken yanına mutlaka yazılır ve sınavdan önce kaynaktan yeniden kontrol edilir.

kalıcı · değişen · tarih · resmî · tahmin · forum

?Soru çöz

Aşağıdaki bilgilerden hangisi zamanla değişebilecek türdendir?

✓ B. Listeye her yıl yeni alanlar eklenebildiği için toplam sayı değişir; tarihiyle öğrenilir. A 1952'deki katılış bir kez olmuş bir olaydır; C bir eserin sanatçısı değişmez; D bir antlaşmanın imza tarihi kalıcıdır.
YÖNTEM · KAYNAK

Güncel bilgiler nereden çalışılır? Resmî kaynak ve tarih kontrolü

Güncel Bilgiler · Giriş · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Güncel bilgiler nereden çalışılır, bir bilginin doğru olup olmadığı nasıl kontrol edilir?

Kısa cevap: Bir bilginin son kaynağı, onu üreten kurumun kendi sitesidir: kuruluş için kuruluşun sitesi (un.org, nato.int), Türkiye için resmî kurumlar (Resmî Gazete, Dışişleri Bakanlığı, TÜİK), sanat ve bilim tarihi için müze ve ansiklopediler. Haber ve özet siteleri ipucu verir; bilgiyi resmî kaynakta görüp tarihiyle not et.

Sosyal medyada dolaşan bir "KPSS'de çıkabilecek bilgiler" listesinde bir örgütün eski başkanının adı yazıyordu; liste hazırlandıktan sonra başkan değişmişti.

Güncel bilgilerdeki hataların çoğu bilgisizlikten değil, eskimiş kaynaktan gelir. Bir özet listesi ya da ders notu hazırlandığı gün doğru olabilir; ama aylar sonra değişen bilgiyi taşımaya devam eder. Bu yüzden kaynakları bir güven merdiveniyle düşünmek gerekir.

Kaynak merdiveni: yukarıdan aşağı güven azalır
BasamakKaynakÖrnekNasıl kullan?
1Bilgiyi üreten kurumun kendi sitesiun.org, nato.int, unesco.org, nobelprize.org, olympics.comSon söz; değişen bilgiyi buradan doğrula
2T.C. resmî kurumlarıResmî Gazete, mfa.gov.tr, tuik.gov.tr, ktb.gov.trTürkiye'yle ilgili her bilgi için
3Müze, ansiklopedi, ders kitabıMüze siteleri, TDV İslâm Ansiklopedisi, Britannica, MEB kitaplarıSanat ve bilim tarihinde yaygın kabul
4Haber siteleri, özet listeler, VikipediGazete haberi, "çıkabilecek bilgiler" listesiİpucu; bilgiyi yukarıdaki basamakta ara

Tarih kontrolü: sayfanın yaşı

Resmî sitede bile bir sayfanın ne zaman güncellendiğine bakmak gerekir. Örneğin NATO'nun üye ülkeler sayfası en son 11 Mart 2024'te güncellenmiştir ve 32 üyeyi gösterir; o tarihten sonra yeni bir üye katılsaydı, haber sayfalarında daha önce görünürdü. Kuruluşların "haberler" ya da "basın bültenleri" bölümü en yeni gelişmeyi verir. Not alırken bilginin yanına kaynağı ve tarihi yazmak, sınavdan önce neyi yeniden kontrol edeceğini gösterir.

Akılda kalsın: Haber haber verir, kurum doğrular. Bir bilgiyi ilk duyduğun yer çoğu kez haberdir; ama deftere yazmadan önce bilginin sahibinin, yani kurumun sitesine bak. Not = bilgi + kaynak + tarih.
Sınavda

Nasıl sorulurÖSYM, cevabı tartışmalı olmayan, resmî kaynakta açıkça yazılı bilgiyi sorar. Bu yüzden bir bilgi için iki kaynak çelişiyorsa doğru olan çoğu kez kurumun kendi sitesidir.

TuzakSosyal medya listelerindeki eski değeri işaretlemektir.

Sınavda işaretledeğişen bilgide resmî kaynağın sınav tarihindeki değerine göre işaretle.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

↕Sıralama bir bilgiyi deftere almanın adımları

  1. Sayfanın güncellenme tarihine bak
  2. Sınavdan önceki son haftalarda yeniden kontrol et
  3. Bilgiyi bir haberde ya da listede gör
  4. Bilgiyi kaynağı ve tarihiyle deftere yaz
  5. Bilgiyi üreten kurumun resmî sitesinde ara

?Soru çöz

NATO'nun güncel üye sayısını doğrulamak isteyen bir aday için en güvenilir kaynak aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. Bilginin sahibi NATO'dur; üye listesini en güncel ve kesin olarak kendi sitesi verir. A basıldıktan sonra katılan üyeyi gösteremez, eskimiş olabilir; B kaynağı ve tarihi belirsizdir; D doğrulanmamış kişisel görüştür.
YÖNTEM · ÇALIŞMA DÜZENİ

KPSS güncel bilgilere nasıl çalışılır? Kendi güncel defterini tut

Güncel Bilgiler · Giriş · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

KPSS güncel bilgilere nasıl çalışılır, son bir yılın olayları nasıl takip edilir?

Kısa cevap: Sınavdan önceki 12 ayı bir "güncel defter"le izle: haftada bir kısa oturumda o haftanın önemli gelişmelerini alanına göre (kuruluş, kültür-sanat, bilim, spor, Türkiye, dünya) tarih ve kaynakla yaz; ayda bir defteri baştan oku, kendini sına. Kalıcı bilgiyi seri sayfalarından aylar önce, değişen bilgiyi son haftalarda çalış.

2024 KPSS Ortaöğretim'de adaylar, sınavdan yalnız altı hafta önce Paris'te kazanılan bir olimpiyat madalyasının dalını sorularda gördü.

Görülen sorularda her sınavda bir iki soru, sınavdan önceki 1–12 ayın olayından geldi. Bu soruların hazır bir kitabı yoktur; olay sınavdan kısa süre önce olmuşsa hiçbir basılı kaynak onu henüz içermez. Çözüm, olayları kendin toplamaktır. Bunun en sade aracı güncel defterdir: kâğıt ya da dijital, ama tek yerde.

Defterin düzeni

  • Sütunlar alana göre: uluslararası kuruluş ve zirve, kültür-sanat ve anma, bilim-teknoloji ve uzay, spor, Türkiye (kanun, kurum, açılış), dünya olayları ve kavramlar.
  • Her satır üç parça: olay (tek cümle), tarih, resmî kaynak.
  • Haftalık oturum: haftada bir kez 20–30 dakika; o haftanın gelişmelerinden yalnız sınava girebilecek olanları yaz (yeni üye, yeni başkan, büyük ödül, açılış, vefat eden sanatçı, ilan edilen yıl).
  • Aylık tekrar: ayda bir defteri baştan oku, satırların üstünü kapatıp kendini sına.
Dört adımlı döngü: duymak yetmez, doğrulayıp yazmak ve sonra kendini sınamak gerekir.Görsel: Sınav Defteri

Zaman planı

KPSS'ler genellikle yaz sonu ve sonbaharda yapılır: 2026'da Lisans 6 Eylül'de, Ön Lisans 4 Ekim'de, Ortaöğretim 25 Ekim'de toplandı. Sınav tarihini ÖSYM takviminden öğrenip defteri o tarihten 12 ay geriye doğru tut. Kalıcı bilgiyi bu serinin sayfalarından aylar öncesinde çalış; son ay defterini ve serinin son sayfası olan Son bir yılın gündemi sayfasını tekrar et. Her sayfadaki "Notuma ekle" düğmeleri de kendi defterini kurmana yardım eder.

Bir hafta sonra kendine sor

Bu sayfayı bitirdin. Takvimine bir hafta sonrası için not düş ve o gün sayfayı açmadan şu altı soruyu yüksek sesle cevapla; takıldığın sorunun konusuna dön.

  • 1. Kılavuzda bu bölümün resmî adı nedir, ağırlığı ve soru sırası kaçtır?
  • 2. 2012'den beri görülen sorularda en çok soru gelen üç alan hangisidir, hiç soru görülmeyen alan hangisidir?
  • 3. Kimlik sorusu ile eser–sanatçı sorusu aynı kişiye nasıl farklı uçtan yaklaşır?
  • 4. Bir örgütün üye sayısı kalıcı mı değişen bilgi midir; deftere nasıl yazılır?
  • 5. Kaynak merdiveninin en üst ve en alt basamağında ne vardır?
  • 6. Güncel defter döngüsünün dört adımı nedir?
Cevaplar (önce kendin cevapla)

1. "Türkiye ve Dünya ile İlgili Genel, Kültürel ve Sosyoekonomik Konular"; yaklaşık %10, 60 sorudan 6; GK 55–60. 2. Türk kültür ve sanatı, edebiyat, bilim tarihi; çevre. 3. Kimlik sorusu bilgi demetinden kişiye, eser–sanatçı sorusu eserden kişiye gider. 4. Değişen bilgidir; tarihi ve resmî kaynağıyla yazılır, son haftalarda yeniden kontrol edilir. 5. En üstte bilgiyi üreten kurumun kendi sitesi, en altta haber, özet liste ve Vikipedi. 6. Duy, doğrula, yaz, sına.

Akılda kalsın: Duy, doğrula, yaz, sına. Haftada yarım saat, ayda bir tekrar. Defterin değeri yazdığın gün değil, ay sonunda üstünü kapatıp hatırlamaya çalıştığın gün ortaya çıkar.
Sınavda

Nasıl sorulurTarihli olay soruları genellikle olayın kendisini değil, olayın içindeki kalıcı bilgiyi sorar: madalyanın dalı, zirvenin yapıldığı şehir, bir girişimi başlatan ülke.

TuzakOlayı yalnız başlığıyla bilmektir; deftere olayın "kim, nerede, ne" sorularını cevaplayan bir cümle yaz.

Sınavda işaretleolayın tarihini resmî duyurudan al.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

↕Sıralama bir yıllık çalışma düzeni

  1. Ayda bir defteri baştan oku, kendini sına
  2. ÖSYM takviminden sınav tarihini öğren
  3. Son haftalarda değişen bilgileri resmî sitelerden yeniden kontrol et
  4. Sınavdan 12 ay önce başlayıp her hafta deftere yaz

?Soru çöz

Bir aday, sınavdan iki ay önce düzenlenen uluslararası bir zirveyi güncel defterine yazacaktır. Aşağıdaki notlardan hangisi bu bölümün soru kalıplarına en uygun olanıdır?

✓ A. Tarihli olay sorusu "nerede, ne zaman, kim" bilgisini sorar ve not kaynakla doğrulanmış olmalıdır. B yorum soru konusu olmaz, ÖSYM tartışmasız bilgiyi sorar; C fotoğraf listesi bilgi taşımaz; D tarihsiz başlık neyin ne zaman olduğunu söylemez, kontrol edilemez.

Karma tekrar

Bu sayfadan karışık 6 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

2012'den beri görülen güncel sorulara göre, kimlik sorusuna (bilgi demeti verilip kişinin sorulması) hazırlanmanın en verimli yolu aşağıdakilerden hangisidir?

✓ D. Kökteki bilgilerden biri çoğu kez doğru kişiyi göstermeye yeter; ayırt edici bilgi bu yüzden en verimlisidir. A uzun liste ezberi yük getirir, ayırt etmeyi sağlamaz; B görülen soruların çoğu kalıcı bilgidir; C tarihler nadiren tek başına kişiyi ayırır.Kaynak: bu sayfa · Soru kalıpları

?Soru 2

KPSS Genel Kültür testindeki güncel konular bölümüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. "Güncel bilgiler" piyasa adıdır; kılavuz bu başlığı kullanır. A yanlış: kılavuz yalnız oran verir, alt konu listesi yoktur; B yanlış: yurttaşlık %15, bu bölüm %10'dur; D yanlış: oran lisans, ön lisans ve ortaöğretimde aynıdır.Kaynak: bu sayfa · Sınavdaki yeri

?Soru 3

2012'den beri görülebilen güncel sorulara bakan bir aday, çalışma planı için aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşamaz?

✓ A. Görülen sorularda çevre çıkmadı, ama son yıllarda altı sorudan çoğu kez yalnız biri görülebiliyor; yokluk gelecekte sorulmayacağını kanıtlamaz. B doğru: kültür-sanat bütünü yaklaşık %41; C doğru: bilim tarihi 8 soruyla üçüncü; D doğru: Paris 2024, Sumud gibi tarihli olaylar soruldu.Kaynak: bu sayfa · Hangi alanlardan soru geldi?

?Soru 4

NATO'nun güncel üye sayısını doğrulamak isteyen bir aday için en güvenilir kaynak aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. Bilginin sahibi NATO'dur; üye listesini en güncel ve kesin olarak kendi sitesi verir. A basıldıktan sonra katılan üyeyi gösteremez, eskimiş olabilir; B kaynağı ve tarihi belirsizdir; D doğrulanmamış kişisel görüştür.Kaynak: bu sayfa · Güvenilir kaynak

?Soru 5

Aşağıdaki bilgilerden hangisi zamanla değişebilecek türdendir?

✓ B. Listeye her yıl yeni alanlar eklenebildiği için toplam sayı değişir; tarihiyle öğrenilir. A 1952'deki katılış bir kez olmuş bir olaydır; C bir eserin sanatçısı değişmez; D bir antlaşmanın imza tarihi kalıcıdır.Kaynak: bu sayfa · Kalıcı ve değişen bilgi

?Soru 6

Bir aday, sınavdan iki ay önce düzenlenen uluslararası bir zirveyi güncel defterine yazacaktır. Aşağıdaki notlardan hangisi bu bölümün soru kalıplarına en uygun olanıdır?

✓ A. Tarihli olay sorusu "nerede, ne zaman, kim" bilgisini sorar ve not kaynakla doğrulanmış olmalıdır. B yorum soru konusu olmaz, ÖSYM tartışmasız bilgiyi sorar; C fotoğraf listesi bilgi taşımaz; D tarihsiz başlık neyin ne zaman olduğunu söylemez, kontrol edilemez.Kaynak: bu sayfa · Güncel defter
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Güncel Bilgiler soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →