Dünya kültür ve sanatı: eser, sanatçı, akım ve yapı

Dünya sanatının ve edebiyatının en çok sorulan eserlerini sanatçısı, dönemi ve akımıyla öğren; ünlü yapıları ve festivalleri ülkeleriyle eşleştir.

7 durakKPSS
14 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 14tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
15.–16. YY · SANAT · RESİM

Rönesans: Leonardo'nun defterleri, Michelangelo'nun mermeri

Güncel Bilgiler · Kültür ve sanat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaEfes, Bergama, Afrodisias, Hierapolis ve Laodikeia hangi ilde, neyle ünlüdür?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Antik kentler ve ünlü yapılar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Efes İzmir'in Selçuk ilçesindedir; Artemis Tapınağı ve Celsus Kütüphanesi ile bilinir. Bergama da İzmir'dedir; parşömenin adını aldığı kenttir. Afrodisias Aydın'ın Karacasu ilçesindedir, heykel okuluyla ünlüdür. Hierapolis (Pamukkale) ve Laodikeia Denizli'dedir. Laodikeia, Hristiyanlığın ilk yedi kilisesinin kentlerinden biridir. Afrodisias ile Hierapolis komşudur ama illeri farklıdır.

Ege: Efes, Bergama, Afrodisias

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Codex Atlanticus kimin eseri; Mona Lisa, Davut heykeli ve Venüs'ün Doğuşu kimindir?

Kısa cevap: Rönesans, 15.–16. yüzyılda İtalya'da başlayan, insanı ve doğayı merkeze alan sanat dönemidir. Leonardo da Vinci'nin eserleri Mona Lisa (Louvre) ve Son Akşam Yemeği'dir (Milano); not ve çizimleri Milano'daki Ambrosiana Kütüphanesi'nde Codex Atlanticus adıyla toplanmıştır. Davut heykeli ve Sistina Şapeli tavanı Michelangelo'nun, Venüs'ün Doğuşu Botticelli'nin, Atina Okulu Raffaello'nundur.

Louvre'un en kalabalık salonunda yüzlerce telefon aynı küçük tabloya uzanır; tablonun ressamı, aynı zamanda uçan makineler, su çarkları ve insan anatomisi üzerine binlerce sayfa not bırakmış biridir.

Antik kentler ve ünlü yapılar sayfasında yer ile yapıyı eşledik; burada kalıp değişir: eser verilir, sanatçı sorulur ya da "eser–sanatçı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?" denir. 2012'den beri yayımlanan sorularda Leonardo'nun Codex Atlanticus'u ve Rodin'in Düşünen Adam'ı soruldu; 2024 Lisans'ta Vermeer'in İnci Küpeli Kız'ının da sorulduğu haberlere yansıdı. Bu sayfa eserleri tek tek ezberletmek yerine her sanatçıyı bir döneme ve bir akıma bağlıyor; dönem bilinince çeldirici çoğu zaman kendiliğinden düşer.

Leonardo da Vinci: ressam ve mucit

Leonardo da Vinci hem ressam hem mühendis hem bilim insanıydı. En ünlü tablosu Mona Lisa (İtalyanca adıyla La Gioconda) Paris'teki Louvre Müzesi'ndedir. Son Akşam Yemeği ise Milano'daki Santa Maria delle Grazie manastırının yemekhane duvarına yapılmış bir duvar resmidir. Leonardo'nun mekanik, uçuş, matematik ve mimari üzerine notları ve çizimleri ölümünden sonra dağıldı; bunların en büyük derlemesi Codex Atlanticus'tur. Bu derleme Milano'daki Ambrosiana Kütüphanesi'ndedir. Adındaki "Atlanticus", yaprakların atlas boyutundaki büyük sayfalara yapıştırılmasından gelir; okyanusla ilgisi yoktur.

Leonardo'yu neyinden tanırsın: keskin çizgi yok, yüz ve eller yumuşak geçişlerle gölgelenmiş; arkada sisli, uzaklaştıkça maviye dönen bir manzara. Rönesans'ın sakin, dengeli kompozisyonu: tek figür, ortada, üçgen bir duruş.Görsel: Leonardo da Vinci, Mona Lisa, Louvre · Kamu malı · Wikimedia Commons

Michelangelo, Raffaello, Botticelli

Michelangelo kendini önce heykeltıraş sayardı. 5 metreyi aşan mermer Davut heykelini 1501–1504'te yaptı; heykel bugün Floransa'dadır. Vatikan'daki Sistina Şapeli'nin tavan resimleri de onundur. Aynı yıllarda Raffaello, Vatikan'daki bir odanın duvarına antik filozofları bir araya getiren Atina Okulu'nu yaptı. Rönesans'ın Floransa'daki erken adlarından Botticelli'nin Venüs'ün Doğuşu da Floransa'dadır.

Rönesans: eser, sanatçı, şehir
EserSanatçıŞehir
Mona LisaLeonardo da VinciParis (Louvre)
Son Akşam YemeğiLeonardo da VinciMilano (manastır duvarı)
Codex Atlanticus (not ve çizimler)Leonardo da VinciMilano (Ambrosiana)
Davut (mermer heykel)MichelangeloFloransa
Sistina Şapeli tavanıMichelangeloVatikan
Atina OkuluRaffaelloVatikan
Venüs'ün DoğuşuBotticelliFloransa
Akılda kalsın: Leonardo yazdı, Michelangelo yonttu. Defter, kodeks, mekanik çizim görürsen Leonardo; mermer heykel ve tavan görürsen Michelangelo. Üç şehir üç ad: Milano Leonardo'nun (Son Akşam Yemeği, Codex Atlanticus), Floransa Davut ve Venüs'ün, Vatikan Sistina ve Atina Okulu'nun.
Sınavda

Nasıl sorulurBilgiler verilip sanatçı sorulur (ressam, mühendis, uçuş çizimleri, Milano'daki kodeks → Leonardo) ya da eser–sanatçı eşleşmesinin yanlışı aranır.

TuzakAynı dönemin iki büyük adını karıştırmaktır: Sistina tavanı ve Davut Michelangelo'nundur, Leonardo'nun değil. Bir başka tuzak, Codex Atlanticus'u bir harita kitabı ya da Kolomb'la ilgili bir eser sanmaktır; Leonardo'nun not derlemesidir.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

✎Boşluk doldurma eser ve sanatçı

Milano'da bir manastırın yemekhane duvarına yapılan Son Akşam Yemeği'nin ressamı 'dur. Floransa'daki mermer Davut heykelini yonttu. Vatikan'daki Atina Okulu'nu , Venüs'ün Doğuşu'nu ise yaptı.

Leonardo · Michelangelo · Raffaello · Botticelli · Rodin · Rembrandt

?Soru çöz

Uçuş, mekanik ve mimari üzerine çizimlerinin büyük bölümü Milano'daki Ambrosiana Kütüphanesi'nde "Codex Atlanticus" adıyla korunan; Mona Lisa'nın da ressamı olan sanatçı kimdir?

✓ C. Codex Atlanticus Leonardo'nun not ve çizim derlemesidir; Mona Lisa da onundur. A Michelangelo'nun simgeleri Davut ve Sistina tavanıdır, defterleri değil; B Raffaello Atina Okulu'nun ressamıdır; D Botticelli Venüs'ün Doğuşu'yla bilinir ve mühendislik çizimleriyle anılmaz.
17. YY · SANAT · RESİM

Barok ve Hollanda'nın altın çağı: Rembrandt, Vermeer, Velázquez

Güncel Bilgiler · Kültür ve sanat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

İnci Küpeli Kız tablosu kimin, hangi müzede; Gece Devriyesi ve Nedimeler kimindir?

Kısa cevap: İnci Küpeli Kız, Hollandalı ressam Johannes Vermeer'in 1665 dolayında yaptığı tablodur; Lahey'deki Mauritshuis Müzesi'ndedir. Aynı yüzyılda Rembrandt Gece Devriyesi'ni (Amsterdam), İspanyol saray ressamı Velázquez Nedimeler'i (Madrid) yaptı. Bu dönemin resmi ışık–gölge karşıtlığı ve gündelik hayat sahneleriyle tanınır; Vermeer'i tek figürlü sessiz iç mekândan, Rembrandt'ı kalabalık, karanlık grup sahnesinden ayırırsın.

Lahey'deki küçük bir müzenin 15 numaralı salonunda, omzunun üstünden bakan bir genç kızın kulağındaki inci, ressamın birkaç fırça dokunuşundan ibarettir.

Rönesans'ın dengeli, sakin kompozisyonlarından sonra 17. yüzyılda resim daha dramatik oldu: güçlü ışık–gölge karşıtlıkları, hareket ve duygu öne çıktı. Bu döneme Barok denir. Aynı yüzyılda ticaretle zenginleşen Hollanda'da ise resim kiliseden çok evlere ve tüccar ailelerine yöneldi; bu yüzden 17. yüzyıl Hollanda resmine Hollanda Altın Çağı denir.

Vermeer ve İnci Küpeli Kız

Johannes Vermeer Delft kentinde yaşadı ve az sayıda, sessiz iç mekân sahnesi bıraktı. İnci Küpeli Kız 1665 dolayında yapıldı ve Lahey'deki Mauritshuis'tedir. Müze bu eseri bir portre değil, hayalî bir figür resmi (Hollandaca "tronie") olarak tanımlar: model belli bir kişi değildir. 2024'te güncel bilgiler sorularından biri doğrudan bu tablonun ressamını sordu.

Vermeer'i neyinden tanırsın: tek figür, sade ve koyu zemin, soldan gelen yumuşak ışık, mavi–sarı renkler ve sessiz bir an. Rembrandt'ın Gece Devriyesi ise karanlıkta hareket eden kalabalık bir muhafız birliğidir.Görsel: Johannes Vermeer, İnci Küpeli Kız, Mauritshuis · Kamu malı · Wikimedia Commons
Ek bilgi: tablo müzeye nasıl geldi?

Tablo 1881'de Lahey'de bir müzayedede çok düşük bir fiyata satıldı; alıcısı Arnoldus des Tombe 1902'de ölünce vasiyetiyle Mauritshuis'e kaldı. Müzede 15 numaralı salonda sergilenir.

Rembrandt, Velázquez, Caravaggio

Rembrandt Hollanda Altın Çağı'nın en büyük adıdır. Amsterdam'daki ulusal müzenin (Rijksmuseum) en ünlü tablosu Gece Devriyesi onundur: bir kent muhafız birliğini harekete geçmek üzereyken gösteren dev bir grup portresidir. İspanya'da saray ressamı Velázquez, kral ailesini ve saray kadınlarını gösterdiği Nedimeler (Las Meninas) tablosunu yaptı; eser Madrid'dedir. Barok'un ışık–gölge dilini ilk güçlü biçimde kuranlardan biri İtalyan Caravaggio'dur.

17. yüzyıl: ressam, ülke, eser, şehir
RessamÜlkeEserŞehir
Johannes VermeerHollanda (Delft)İnci Küpeli KızLahey (Mauritshuis)
RembrandtHollandaGece DevriyesiAmsterdam
Diego VelázquezİspanyaNedimeler (Las Meninas)Madrid
CaravaggioİtalyaIşık–gölge karşıtlığıyla dinî sahnelerRoma
Akılda kalsın: İnci Lahey'de, devriye Amsterdam'da. İki Hollandalıyı hem şehirle hem sahneyle ayır: Vermeer'in tek başına duran kızı Lahey'de, Rembrandt'ın kalabalık muhafızları Amsterdam'da. "Nedimeler" İspanyol sarayını anlatır; ressamı da İspanyol saray ressamı Velázquez'dir.
Sınavda

Nasıl sorulurTablo adı ya da görseli verilip ressam sorulur; "Hollanda Altın Çağı ressamlarından biri değildir" kalıbı da olabilir.

TuzakVermeer ile Rembrandt'ı ya da Vermeer ile Van Gogh'u (ikisi de Hollandalı) karıştırmaktır: Van Gogh iki yüzyıl sonraki postempresyonisttir. Bir başka tuzak, İnci Küpeli Kız'ı Louvre'a yerleştirmektir; Lahey'dedir.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

?Soru çöz

Aşağıdaki eser–sanatçı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

✓ A. İnci Küpeli Kız Vermeer'in eseridir; iki ressam da 17. yüzyıl Hollandalısı olduğu için karıştırılır. B doğru: Nedimeler İspanyol saray ressamı Velázquez'indir; C doğru: Gece Devriyesi Rembrandt'ındır, Amsterdam'dadır; D doğru: Atina Okulu Rönesans ressamı Raffaello'nundur.

✎Boşluk doldurma ressam ve şehir

Omzunun üstünden bakan, kulağında inci olan genç kız tablosunu Delft'li ressam yaptı; tablo bugün şehrindedir. Bir muhafız birliğini harekete geçerken gösteren Gece Devriyesi 'ın, İspanyol saray ailesini gösteren Nedimeler ise 'in eseridir.

Vermeer · Lahey · Rembrandt · Velázquez · Van Gogh · Amsterdam
1830 → 1930'LAR · SANAT · RESİM

Romantizmden sürrealizme modern akımlar ve Rodin'in Düşünen Adam'ı

Güncel Bilgiler · Kültür ve sanat · Okuma 7 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Empresyonizm, kübizm, sürrealizm hangi ressamlarla anılır; Düşünen Adam heykeli kimin?

Kısa cevap: 19. ve 20. yüzyılda resim art arda akımlara ayrıldı: romantizm (Delacroix), empresyonizm (Monet), postempresyonizm (Van Gogh), dışavurumculuk (Munch, Çığlık), kübizm (Picasso) ve sürrealizm (Dalí). Meksikalı Frida Kahlo otoportreleriyle bilinir. Düşünen Adam heykeli Fransız Auguste Rodin'indir; Paris'teki Rodin Müzesi'ndedir. Adı Monet'ye benzeyen Manet, empresyonistlerin öncüsüdür.

1874'te Paris'te bir grup genç ressam resmî sergiye kabul edilmeyince kendi sergilerini açtı; bir eleştirmen, sergideki bir tablonun adından alay ederek onlara "izlenimciler" dedi ve ad kaldı.

Rönesans ve Barok'ta sanatçılar dünyayı olabildiğince gerçeğe yakın göstermeye çalıştı. 19. yüzyılda fotoğraf makinesi bu işi devralınca ressamlar başka sorular sordu: Işık bir anlığına nasıl görünür? Duygu renkle nasıl anlatılır? Nesne aynı anda farklı açılardan gösterilebilir mi? Bir rüya resmedilebilir mi? Her soru yeni bir akım doğurdu. Sınavda akımı bilen, ressamı bulur.

Yıllar, akımın simgesi sayılan eserin tarihidir; akımlar birbirinin içine geçer, ama sıra sınavda böyle sorulur.Görsel: Sınav Defteri

Işıktan rüyaya altı akım

Romantizm duyguyu ve tarihî coşkuyu öne çıkardı; Delacroix'nın 1830 devrimini anlatan Halka Yol Gösteren Özgürlük'ü bu akımın simgesidir. Empresyonizm (izlenimcilik) adını Claude Monet'nin İzlenim, Gün Doğumu tablosundan aldı; ressamlar açık havada, ışığın anlık etkisini hızlı fırça vuruşlarıyla yakaladı. Adı Monet'ye çok benzeyen Fransız Édouard Manet ise Çimenlerde Kahvaltı ve Olympia ile tanınır; empresyonistlerden biraz önce gelip onlara yol açan ressamdır. Kısaca: "izlenim" Monet'nin, Olympia Manet'nindir.

Postempresyonizmde renk ve fırça izi duyguyu taşır: Hollandalı Vincent van Gogh'un Yıldızlı Gece'si bunun en tanınan örneğidir. Norveçli Edvard Munch'un Çığlık'ı iç sıkıntıyı dışa vuran dışavurumculuğun (ekspresyonizm) simgesidir.

Van Gogh'u neyinden tanırsın: kalın, kıvrım kıvrım fırça izleri; gökyüzü bile hareket ediyor; renk gerçeği değil duyguyu gösteriyor. Monet'nin empresyonist lekeleri ise ışığın bir anını yakalayan kısa, hafif dokunuşlardır.Görsel: Vincent van Gogh, Yıldızlı Gece · Kamu malı · Wikimedia Commons

20. yüzyılın başında İspanyol Pablo Picasso ve Fransız Georges Braque nesneyi geometrik parçalara ayırıp aynı anda birkaç açıdan gösterdi: kübizm. Picasso'nun İspanya İç Savaşı'nda bombalanan bir kasabayı anlatan Guernica'sı (1937) da bu parçalanmış biçimleri taşır. Salvador Dalí eriyen saatleriyle bilinen Belleğin Azmi ile sürrealizmin (gerçeküstücülük) en tanınan adıdır. Meksikalı Frida Kahlo ise acıyı ve kimliği otoportrelerine taşıdı.

Ek bilgi: bu eserler hangi müzede?

Halka Yol Gösteren Özgürlük Paris'te Louvre'da, İzlenim, Gün Doğumu Paris'te Marmottan Monet Müzesi'nde, Manet'nin iki tablosu Paris'te Orsay Müzesi'ndedir. Yıldızlı Gece New York'taki Modern Sanat Müzesi'nde (MoMA), Guernica Madrid'deki Reina Sofía Müzesi'nde durur; Çığlık'ın farklı sürümleri Oslo'dadır. Sınavda müze nadiren sorulur; önce akım ve sanatçıyı bil.

Heykelde Rodin

Fransız heykeltıraş Auguste Rodin'in Düşünen Adam'ı (Le Penseur), aslında daha büyük bir eserin parçası olarak doğdu. Rodin 1880'de Dante'nin İlahi Komedya'sından esinlenen Cehennem Kapısı'nı tasarlarken kapının üstüne, aşağıdaki sahneleri seyreden yaklaşık 70 santimlik bir figür koydu; ilk adı "Şair"di. Figür sonradan tek başına sergilendi ve 1904'te büyütüldü. Paris'teki Rodin Müzesi'nin bahçesindedir. Öpücük de Rodin'in ünlü eserlerindendir.

Akım → sanatçı → simge eser → görselde neyinden tanırsın?
AkımSanatçı (ülke)Simge eserGörselde işaret
RomantizmDelacroix (Fransa)Halka Yol Gösteren ÖzgürlükCoşkulu kalabalık, bayrak, dramatik ışık
EmpresyonizmMonet (Fransa)İzlenim, Gün DoğumuKısa, hafif fırça lekeleri; net çizgi yok; su ve ışık yansıması
PostempresyonizmVan Gogh (Hollanda)Yıldızlı GeceKalın, kıvrımlı fırça izleri; canlı, duygulu renk
DışavurumculukMunch (Norveç)ÇığlıkÇarpık figür, dalgalanan çizgiler, sert renk
KübizmPicasso (İspanya), BraqueAvignonlu Kızlar, GuernicaKöşeli parçalar; yüz aynı anda önden ve yandan
SürrealizmDalí (İspanya)Belleğin AzmiGerçekçi çizilmiş ama imkânsız sahne: eriyen saat
HeykelRodin (Fransa)Düşünen Adam, ÖpücükBronz; çenesini eline dayamış oturan çıplak erkek
Akılda kalsın: Akım adı ipucudur: "izlenim" → Monet'nin İzlenim'i; "küp" → Picasso'nun parçalanmış biçimleri; "gerçeküstü" → Dalí'nin eriyen saatleri; "dışavurum" → Munch'un çığlığı. Düşünen Adam'ı Dante'ye bağla: cehennemi seyreden şair olarak doğdu.
Sınavda

Nasıl sorulurEser verilip sanatçı ya da akım sorulur; "aynı akımdan değildir" kalıbı da gelir.

TuzakMonet ile Manet'yi karıştırmak (İzlenim, Gün Doğumu Monet'nindir) ve Düşünen Adam'ı Michelangelo'ya vermektir: mermer Rönesans heykeli Davut Michelangelo'nun, 19. yüzyıl bronzu Düşünen Adam Rodin'indir. Bir başka tuzak, iki İspanyolu karıştırmaktır: Guernica Picasso'nun, eriyen saatler Dalí'nindir.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

↕Sıralama akımlar, eskiden yeniye

  1. Kübizm (Picasso)
  2. Empresyonizm (Monet)
  3. Sürrealizm (Dalí)
  4. Romantizm (Delacroix)
  5. Postempresyonizm (Van Gogh)

✎Boşluk doldurma eser, sanatçı, akım

Kalın ve kıvrımlı fırça izleriyle gökyüzünü hareket ettiren Yıldızlı Gece tarafından yapıldı. Çığlık'ın ressamı , eserin simgesi olduğu akım ise 'dur. Eriyen saatleri resmeden Dalí'nin akımı gerçeküstücülüktür; Dante'den esinlenen Düşünen Adam heykeli ise tarafından yapıldı.

Van Gogh · Munch · dışavurumculuk · Rodin · Michelangelo · empresyonizm · Monet
17. → 19. YY · SANAT · MÜZİK

Klasik müzik: Barok, Klasik ve Romantik dönemin besteleri

Güncel Bilgiler · Kültür ve sanat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaItrî, Dede Efendi ve Türk Beşleri kimlerdir? Türk müziğinin önemli bestecileri ve eserleri nelerdir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Türk kültür ve sanatı). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Itrî (17. yüzyıl, IV. Mehmed dönemi) segâh tekbiri ve Salât-ı Ümmiyye'siyle; Hammâmîzâde İsmâil Dede Efendi (1778–1846) Mevlevi âyinleriyle Türk musikisinin zirveleridir. 1826'da kurulan Muzıka-i Hümayun bugünkü Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nın köküdür. Türk Beşleri Cemal Reşit Rey, Ulvi Cemal Erkin, Hasan Ferit Alnar, Ahmed Adnan Saygun ve Necil Kâzım Akses'tir.

Müzik: Itrî'den Türk Beşleri'ne

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Bach, Mozart, Beethoven ve Chopin hangi dönemin bestecisidir; Avrupa marşı hangi eserden?

Kısa cevap: Batı müziği üç dönemle öğrenilir. Barok: Bach, Vivaldi (Dört Mevsim), Händel. Klasik: Haydn, Mozart (Sihirli Flüt), Beethoven. Romantik: Chopin (piyano), Çaykovski (Kuğu Gölü), Verdi (Aida), Wagner. Beethoven'ın 9. Senfoni'sindeki "Neşeye Övgü", 1985'ten beri Avrupa Birliği'nin marşıdır. Besteciyi dönemine ve ülkesine bağlamak, eşleştirme sorularında çeldiriciyi eler.

Avrupa Birliği'nin resmî törenlerinde sözsüz çalınan marşın ezgisi, işitme yetisini büyük ölçüde yitirmiş bir bestecinin son senfonisinden alınmıştır.

Resimde dönem ve akım nasıl yol gösteriyorsa müzikte de öyledir. Sınavda besteci–eser eşleşmesi ya da "aşağıdakilerden hangisi … döneminin bestecisi değildir?" sorusu gelebilir. Türk müziğinin bestecilerini Türk kültür ve sanatı sayfasında gördük; burada Batı müziğine bakıyoruz.

Barok ve Klasik

Barok müzik, resimdeki Barok gibi 17. yüzyıl ile 18. yüzyılın ortasını kapsar; süslü, çok sesli ve kurallı bir müziktir. Almanya'da Johann Sebastian Bach org ve kilise müziğinin ustasıdır. İtalyan Vivaldi, her mevsimi bir keman konçertosuyla anlatan Dört Mevsim'in bestecisidir. Alman asıllı, İngiltere'de yaşayan Händel'in en ünlü eseri Mesih oratoryosudur. Ardından gelen Klasik dönem (18. yüzyılın ikinci yarısı) daha sade, dengeli ve açıktır. Avusturyalı Haydn senfoninin, Mozart ise operanın ve konçertonun büyük adıdır; Sihirli Flüt ve Figaro'nun Düğünü onun operalarıdır. Mozart'ın bir piyano sonatının "Alla Turca" adlı son bölümü halk arasında Türk Marşı diye bilinir; Osmanlı mehter müziğinin Avrupa'daki etkisini yansıtır.

Beethoven: köprü besteci

Alman Ludwig van Beethoven, Klasik dönemden Romantik döneme geçişin bestecisidir. İşitme kaybına rağmen bestelemeyi sürdürdü. 9. Senfoni'sinin son bölümünde Schiller'in "Neşeye Övgü" şiiri söylenir. Avrupa Konseyi bu ezgiyi 1972'de marş olarak benimsedi; 1985'te Avrupa Birliği'nin de resmî marşı oldu. Avrupa Konseyi ile Avrupa Birliği'nin farkını Türkiye'nin üyelikleri sayfasında gördük.

Romantik dönem

19. yüzyılda müzik duyguya ve ulusal kimliğe yöneldi. Polonyalı Chopin neredeyse yalnız piyano için yazdı. Rus Çaykovski Kuğu Gölü ve Fındıkkıran balelerinin, İtalyan Verdi Mısır'da geçen Aida operasının, Alman Wagner dört operalık Nibelungen Yüzüğü'nün bestecisidir. İtalyan Puccini'nin Tosca'sı ve Madama Butterfly'ı da bu çizginin devamıdır.

Dönem → besteci → ülke → bilinen eser
DönemBesteciÜlkeBilinen eser
BarokBachAlmanyaOrg ve kilise müziği
VivaldiİtalyaDört Mevsim
HändelAlmanya → İngiltereMesih
KlasikHaydnAvusturyaSenfoniler
MozartAvusturyaSihirli Flüt, Figaro'nun Düğünü, "Alla Turca"
Beethoven (geçiş)Almanya9. Senfoni, "Neşeye Övgü"
RomantikChopinPolonyaPiyano eserleri
ÇaykovskiRusyaKuğu Gölü, Fındıkkıran
VerdiİtalyaAida
WagnerAlmanyaNibelungen Yüzüğü
Akılda kalsın: B–K–R sırası: Bach (Barok) → Mozart (Klasik) → Beethoven köprüsü → Chopin, Çaykovski (Romantik). Ülkeyle bağ kur: bale Rusya'dan (Çaykovski), opera İtalya'dan (Verdi, Puccini), piyano Polonya'dan (Chopin). Avrupa marşı = Beethoven'ın 9'u.
Sınavda

Nasıl sorulurBesteci–eser eşleşmesi, bir eserin bestecisi ya da Avrupa Birliği marşı sorulur.

TuzakVivaldi'nin Dört Mevsim'ini başka bir Barok besteciye vermek ve Kuğu Gölü'nü bir opera sanmaktır; Kuğu Gölü Çaykovski'nin balesidir. Bir başka tuzak, "Türk Marşı"nı Beethoven'a vermektir; en bilineni Mozart'ın sonatındaki "Alla Turca"dır.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

⇄Bilgi eşleştirme eser ve besteci

?Soru çöz

Son bölümünde Schiller'in "Neşeye Övgü" şiirinin söylendiği, ezgisi sözsüz olarak Avrupa Birliği'nin resmî marşı kabul edilen senfoni hangi besteciye aittir?

✓ D. "Neşeye Övgü" Beethoven'ın 9. Senfoni'sindedir; 1972'de Avrupa Konseyi, 1985'te AB benimsedi. A Mozart Klasik dönemin opera ustasıdır, bu senfoninin değil; B Bach Barok'un org ve kilise müziği bestecisidir; C Çaykovski Romantik dönemin Rus bale bestecisidir.
14. → 19. YY · EDEBİYAT · DÜNYA

Dünya edebiyatının klasikleri: Dante'den Shakespeare'e, Hugo'dan Stoker'a

Güncel Bilgiler · Kültür ve sanat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Hamlet, Don Kişot, Sefiller, Suç ve Ceza ve Drakula kimin eseridir?

Kısa cevap: İlahi Komedya Dante'nin (İtalya), Hamlet Shakespeare'in (İngiltere), Don Kişot Cervantes'in (İspanya), Faust Goethe'nin (Almanya), Sefiller Victor Hugo'nun (Fransa), Savaş ve Barış Tolstoy'un, Suç ve Ceza Dostoyevski'nin (Rusya) eseridir. Drakula İrlandalı Bram Stoker'ın, Frankenstein İngiliz Mary Shelley'nin romanıdır. Sınavda bu iki gotik roman birbirinin çeldiricisi olur.

Bir tiyatro sahnesinde, elinde bir kafatası tutan genç bir prens yüksek sesle düşünür: yaşamak mı, yoksa ölmek mi?

2012'den beri yayımlanan güncel bilgiler sorularında dünya edebiyatından Shakespeare'in Hamlet'i, Bram Stoker'ın Drakula'sı, Camus ve Márquez soruldu. Kalıp hep aynıdır: eser verilir, yazar sorulur ya da eser–yazar eşleşmelerinden yanlış olanı aranır. Yazarı ülkesine ve yüzyılına bağlamak, çeldiricileri ayıklamanın en hızlı yoludur.

Ulusal edebiyatların kurucu eserleri

Her büyük Avrupa dilinin "kurucu" sayılan bir eseri vardır. İtalyancada Dante'nin cehennem, araf ve cennet yolculuğunu anlatan İlahi Komedya'sı; İngilizcede William Shakespeare'in oyunları (Hamlet, Romeo ve Juliet, Macbeth, Othello, Kral Lear); İspanyolcada Cervantes'in, şövalye romanlarını okuya okuya kendini şövalye sanan bir soyluyu anlatan Don Kişot'u; Almancada ise Goethe'nin ruhunu şeytana satan bilgini anlatan Faust'u. Hamlet babasının öldürülmesinin öcünü almakla kararsızlık arasında kalan Danimarka prensinin trajedisidir.

19. yüzyıl: büyük romanlar

19. yüzyılda roman yükseldi. Fransız Victor Hugo Sefiller ve Notre-Dame'ın Kamburu'nu yazdı. Aynı yüzyılın öbür ünlü Fransız romancısı Alexandre Dumas ise tarihî macera romanlarının ustasıdır: Üç Silahşörler ve Monte Kristo Kontu onundur. Rus edebiyatında Tolstoy Savaş ve Barış ve Anna Karenina'yı, Dostoyevski Suç ve Ceza ve Karamazov Kardeşler'i yazdı. İngiliz Charles Dickens Oliver Twist ile sanayi kentinin yoksul çocuklarını anlattı.

İki "canavar" romanı: Drakula ve Frankenstein

Drakula, İrlandalı yazar Bram Stoker'ın 1897'de yayımlanan, mektup ve günlüklerden kurulu vampir romanıdır. Frankenstein ise İngiliz Mary Shelley'nin 1818'de yayımlanan romanıdır. Frankenstein yaratığın değil, onu yaratan bilim insanının adıdır. İki roman da gotik edebiyatın simgesidir ve sınavda birbirinin çeldiricisi olur.

Eser → yazar → ülke → yüzyıl
EserYazarÜlkeYüzyıl
İlahi KomedyaDanteİtalya14.
Hamlet, Romeo ve Juliet, MacbethShakespeareİngiltere16.–17.
Don KişotCervantesİspanya17.
FaustGoetheAlmanya18.–19.
Sefiller, Notre-Dame'ın KamburuVictor HugoFransa19.
Üç Silahşörler, Monte Kristo KontuAlexandre DumasFransa19.
Savaş ve Barış, Anna KareninaTolstoyRusya19.
Suç ve Ceza, Karamazov KardeşlerDostoyevskiRusya19.
Oliver TwistDickensİngiltere19.
FrankensteinMary Shelleyİngiltere19. (1818)
DrakulaBram Stokerİrlanda19. (1897)
Akılda kalsın: Her dile bir kurucu: İtalyan → Dante, İngiliz → Shakespeare, İspanyol → Cervantes, Alman → Goethe. Rus ikilisini başlık sesiyle ayır: Tolstoy → Toplu tarih romanı (Savaş ve Barış), Dostoyevski → vicdan (Suç ve Ceza). Drakula İrlanda'dan, Frankenstein'ı bir kadın yazdı.
Sınavda

Nasıl sorulur"Aşağıdaki eser–yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?" en sık kalıptır; eserin konusu verilip yazar da sorulabilir.

TuzakAynı ülkenin iki yazarını karıştırmaktır (Tolstoy–Dostoyevski; Sefiller Hugo'nun, Üç Silahşörler Dumas'nın) ve Drakula ile Frankenstein'ın yazarlarını yer değiştirmektir. Bir başka tuzak, Hamlet'i İngiliz prensi sanmaktır; Danimarka prensidir.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

✎Boşluk doldurma eser ve yazar

Şövalye romanlarını okuya okuya kendini şövalye sanan soyluyu anlatan Don Kişot tarafından yazıldı. Ruhunu şeytana satan bilgini anlatan Faust tarafından yazıldı. Rus edebiyatının vicdan romanı Suç ve Ceza , Fransız edebiyatının macera romanı Üç Silahşörler ise tarafından yazıldı.

Cervantes · Goethe · Dostoyevski · Dumas · Tolstoy · Victor Hugo · Mary Shelley

?Soru çöz

Aşağıdaki eser–yazar eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

✓ B. Drakula İrlandalı Bram Stoker'ındır; Mary Shelley öbür gotik klasik Frankenstein'ın yazarıdır. A doğru: Hamlet Shakespeare'in Danimarka prensini anlatan trajedisidir; C doğru: Sefiller Fransız Hugo'nundur; D doğru: Savaş ve Barış Tolstoy'undur, Dostoyevski ile karıştırılmamalı.
20. YY · EDEBİYAT · DÜNYA

20. yüzyıl edebiyatı: Kafka, Orwell, Hemingway, Camus, Márquez

Güncel Bilgiler · Kültür ve sanat · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Yabancı ve Veba'nın yazarı kim; Yüzyıllık Yalnızlık, Dönüşüm ve 1984 kimin eseri?

Kısa cevap: Dönüşüm Kafka'nın, 1984 ve Hayvan Çiftliği Orwell'ın, Yaşlı Adam ve Deniz Hemingway'in eseridir. Yabancı ve Veba Fransız Albert Camus'nündür; Camus 1957'de Nobel Edebiyat Ödülü aldı. Yüzyıllık Yalnızlık, büyülü gerçekçiliğin ustası Kolombiyalı Gabriel García Márquez'indir; Márquez 1982'de Nobel aldı, 2014'te öldü.

Bir sabah uyandığında kendini dev bir böceğe dönüşmüş bulan bir pazarlamacının hikâyesi, 20. yüzyıl edebiyatının en tanınan ilk cümlelerinden biriyle açılır.

20. yüzyılın iki dünya savaşı, totaliter rejimleri ve sömürgecilik sonrası dünyası edebiyata yeni sorular getirdi: Birey anlamsız görünen bir dünyada nasıl yaşar? Devlet insanın aklını ne kadar denetleyebilir? Bu sorular yazarların eserlerine adını verir; soruyu tanıyan yazarı bulur. Bu dönemin yazarları sınavda çoğunlukla Nobel bilgisiyle birlikte gelir; Nobel'i Ödüller sayfasında ayrıca göreceğiz.

Birey, absürt ve iktidar

Prag'da yaşayıp Almanca yazan Franz Kafka, Dönüşüm ve Dava'da bireyi anlamadığı bir düzenin içinde çaresiz bırakır. İngiliz George Orwell, Hayvan Çiftliği'nde bir devrimin nasıl bozulduğunu fabl gibi anlattı; 1984'te ise her şeyi gözetleyen "Büyük Birader" ile totaliter devleti kurguladı. Fransız Albert Camus Cezayir'de doğdu; Yabancı ve Veba romanlarıyla insanın anlamsız görünen dünya karşısındaki durumunu, yani absürt düşüncesini işledi. Nobel komitesi 1957'de ödülü, eserlerinin çağımızdaki insan vicdanının sorunlarını aydınlattığı gerekçesiyle verdi. Camus 1960'ta öldü. 2024'te güncel bilgiler sorularından biri eserleri ve Nobel'i verilen bu yazarı sordu.

Amerika kıtasından iki ses

Amerikalı Ernest Hemingway kısa, yalın cümleleriyle tanınır; Nobel komitesi 1954'te ödülü özellikle Yaşlı Adam ve Deniz'i anarak verdi. Kolombiyalı Gabriel García Márquez, gerçek ile olağanüstünün iç içe geçtiği büyülü gerçekçilikin en tanınan adıdır. Kurmaca Macondo kasabasında bir ailenin kuşaklarını anlatan Yüzyıllık Yalnızlık en ünlü romanıdır. 1982'de Nobel aldı; 2014'te Meksika'da öldü ve ölümü o yılın güncel bilgiler sorularına girdi.

20. yüzyıl: yazar, ülke, eser, ipucu
YazarÜlkeEserİpucu
Franz KafkaPrag (Almanca yazdı)Dönüşüm, DavaBöceğe dönüşen insan, anlaşılmaz düzen
George OrwellİngiltereHayvan Çiftliği, 1984Totaliter devlet, Büyük Birader
Ernest HemingwayABDYaşlı Adam ve DenizNobel 1954, yalın üslup
Albert CamusFransa (Cezayir doğumlu)Yabancı, VebaAbsürt, Nobel 1957
Gabriel García MárquezKolombiyaYüzyıllık YalnızlıkBüyülü gerçekçilik, Nobel 1982, öl. 2014
Ek bilgi: Küçük Prens ve Sartre

Fransız pilot yazar Antoine de Saint-Exupéry'nin Küçük Prens'i dünyada en çok çevrilen kitaplardandır. Camus ile çoğu zaman birlikte anılan Jean-Paul Sartre varoluşçuluğun kuramcısıdır; Sartre 1964'te kendisine verilen Nobel Ödülü'nü reddetti. Bu iki ad, Camus sorusunda çeldirici olarak karşına çıkabilir.

Akılda kalsın: Camus'yü Cezayir'le, Márquez'i Macondo'yla eşle. Camus'nün romanları kuru, güneşli bir Akdeniz kentinde geçer (Yabancı, Veba); Márquez'in Macondo'sunda ise yağmur yıllarca yağar, olağanüstü olağandır. Nobel yılları sırayla 54 – 57 – 82: Hemingway, Camus, Márquez.
Sınavda

Nasıl sorulurYazarın eserleri, ülkesi ve Nobel yılı verilip yazar sorulur (kimlik sorusu).

TuzakCamus ile Sartre'ı karıştırmaktır: Yabancı ve Veba Camus'nündür. Bir başka tuzak, Márquez'i Arjantin ya da Meksika yazarı sanmaktır; Kolombiyalıdır, Meksika'da ölmüştür.

Sınavda işaretleyakın zamanda ölen yazar soruları sınavdan önceki yılın vefatlarından gelir; o listeyi Son bir yılın gündemi sayfasında göreceğiz.

Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

?Soru çöz

"Yabancı" ve "Veba" romanlarının yazarı olan, Cezayir'de doğan ve 1957'de Nobel Edebiyat Ödülü'nü alan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. Yabancı ve Veba Camus'nündür; Camus Cezayir'de doğdu, 1957'de Nobel aldı. A Sartre da Fransız düşünürdür ve sık karıştırılır ama bu romanlar onun değildir; B Kafka Prag'da Almanca yazdı, eseri Dönüşüm'dür; D Márquez Kolombiyalıdır, Nobel'i 1982'dedir.

✎Boşluk doldurma yazar ve eser

Bir sabah böceğe dönüşen pazarlamacıyı anlatan Dönüşüm tarafından yazıldı. "Büyük Birader"in her şeyi gözetlediği 1984 romanı tarafından yazıldı. Macondo kasabasında geçen Yüzyıllık Yalnızlık ise tarafından yazıldı.

Kafka · Orwell · Márquez · Hemingway · Sartre
SİNEMA · FESTİVAL · YAPI

Miyazaki'nin animasyonları, dünya festivalleri ve modern yapılar

Güncel Bilgiler · Kültür ve sanat · Okuma 9 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTac Mahal'i kim yaptırdı; Alhambra, Petra, Machu Picchu, Angkor ve Çernobil hangi ülkede?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Antik kentler ve ünlü yapılar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Tac Mahal Hindistan'ın Agra kentindedir; Babür hükümdarı Şah Cihan, 1631'de ölen eşi Mümtaz Mahal için yaptırdı. Alhambra İspanya'nın Granada kentinde Nasrîlerin sarayıdır. Petra Ürdün'de Nebatilerin kentidir. Machu Picchu Peru'da İnkaların, Angkor Kamboçya'da Khmerlerin eseridir. Çernobil ise 1986 nükleer kazasıyla anılan Ukrayna'daki yerdir.

Tac Mahal ve dünya yapıları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Hayao Miyazaki kimdir; San Fermin festivali hangi ülkede; Sidney Opera Binası'nı kim tasarladı?

Kısa cevap: Hayao Miyazaki, 1985'te Isao Takahata ile Studio Ghibli'yi kuran Japon animasyon yönetmenidir; Ruhların Kaçışı ve Çocuk ve Balıkçıl ile iki kez en iyi animasyon filmi Oscar'ı aldı. San Fermin, İspanya'nın Pamplona kentinde her temmuz yapılan, boğa koşusuyla bilinen festivaldir. Sidney Opera Binası'nı Danimarkalı Jørn Utzon tasarladı.

Pamplona'nın dar sokaklarında temmuzun her sabahı saat sekizde bir roket atılır; beyaz giysili, kırmızı mendilli kalabalık birkaç dakika boyunca boğaların önünde koşar.

Güncel bilgiler soruları resim ve edebiyatla sınırlı değildir: 2012'den beri yayımlanan sorularda Japon animasyon yönetmeni Miyazaki ve İspanya'daki San Fermin festivali de soruldu. Bu konuda üç küçük alanı toplayalım: sinema, festivaller ve 19.–20. yüzyılın simge yapıları. Üçünün sorusu aynıdır: kim yaptı, hangi ülkede? Antik ve tarihî yapıları Antik kentler ve ünlü yapılar sayfasında gördük; burada modern çağa bakıyoruz.

Hayao Miyazaki ve Studio Ghibli

Hayao Miyazaki Japon animasyon (anime) yönetmenidir. 1985'te Isao Takahata ile birlikte Studio Ghibli'yi kurdu. Elle çizilmiş, doğayı ve çocukların iç dünyasını anlatan filmleriyle tanınır: Komşum Totoro, Prenses Mononoke, Ruhların Kaçışı, Yürüyen Şato. Ruhların Kaçışı (2001) Berlin Film Festivali'nde Altın Ayı'yı paylaştı ve en iyi animasyon filmi dalında Oscar aldı. Çocuk ve Balıkçıl (2023) ona aynı dalda ikinci Oscar'ını kazandırdı. Film festivalleri ve ödülleri Ödüller sayfasında göreceğiz.

Festival hangi ülkede?

San Fermin, İspanya'nın Navarra bölgesindeki Pamplona kentinde her temmuz yapılan festivaldir; simgesi, sabahları sokaklarda boğaların önünde koşulan boğa koşusudur (encierro). Festivalin, Hemingway'in bir romanında anlatmasıyla dünyaya tanındığı yaygın olarak anlatılır.

Ek bilgi: San Fermin'in takvimi

Festival 6 Temmuz öğlen belediye balkonundan atılan roketle (chupinazo) başlar, 14 Temmuz gece yarısı biter; boğa koşusu her sabah saat 8'dedir.

Festival → ülke → simge
FestivalÜlke (kent)Simgesi
San Ferminİspanya (Pamplona)Boğa koşusu, temmuz
La Tomatinaİspanya (Buñol)Domates savaşı
OktoberfestAlmanya (Münih)Bira festivali
Rio KarnavalıBrezilya (Rio de Janeiro)Samba okulları geçidi
Ölüler Günü (Día de Muertos)MeksikaÖlenleri anma; UNESCO somut olmayan miras listesinde
HoliHindistanRenkli toz, baharı karşılama

Modern çağın simge yapıları

Modern çağın dört simge yapısını "kim, hangi ülke" ikilisiyle bilmek yeter; en sık karışan nokta, New York'taki Özgürlük Heykeli'nin Fransa'nın hediyesi olması ve iskeletini Eyfel Kulesi'nin yapımcısı Gustave Eiffel'in tasarlamasıdır.

Modern yapı → kent → kim?
YapıKent (ülke)Kim?
Eyfel KulesiParis (Fransa)Gustave Eiffel'in şirketi, 1889
Özgürlük HeykeliNew York (ABD)Fransa'nın hediyesi; heykeltıraş Bartholdi, iskelet Eiffel
Sidney Opera BinasıSidney (Avustralya)Danimarkalı Jørn Utzon
Sagrada FamíliaBarselona (İspanya)Katalan mimar Antoni Gaudí; yapım sürüyor
Ek bilgi: açılış yılları

Özgürlük Heykeli 1886'da açıldı. Sidney Opera Binası 1973'te açıldı ve UNESCO Dünya Mirası'dır. Sagrada Família 1882'de başka bir mimarın projesiyle başladı; Gaudí kısa süre sonra yapıyı devraldı, 1926'da öldüğünde yapı bitmemişti.

Akılda kalsın: İspanya'nın iki festivali: Pamplona'da boğa (San Fermin), Buñol'da domates (Tomatina); ikisi de İspanya, cevabı "İtalya" ya da "Meksika" değil. Eiffel iki yerde: Paris'teki kule ve New York'taki heykelin iskeleti; heykel Fransa'nın hediyesidir. Ghibli = Miyazaki, elle çizilen Japon animasyonu.
Sınavda

Nasıl sorulurFilmleri ve ödülleri verilip yönetmen sorulur (Miyazaki 2024'te böyle soruldu); festival verilip ülke ya da kent sorulur (San Fermin).

TuzakMiyazaki'yi Akira Kurosawa gibi başka bir Japon yönetmenle karıştırmaktır; Kurosawa canlı oyunculu filmlerin yönetmenidir. Bir başka tuzak, San Fermin'i Meksika'ya ya da Portekiz'e yazmaktır.

Kapat, söyle: bu sayfanın 12 sorusu

Sayfayı kapat, her soruyu sesli cevapla, sonra cevabı aç. Takıldığın konuya dön; birkaç gün sonra listeyi yeniden dene.

  1. Milano'daki Ambrosiana Kütüphanesi'nde korunan Codex Atlanticus kimin, ne tür bir eseridir?
    CevapLeonardo da Vinci'nin; uçuş, mekanik ve mimari üzerine not ve çizimlerinin derlemesi.
  2. Mermer Davut heykeli ile Sistina Şapeli tavanı kimin? Atina Okulu ve Venüs'ün Doğuşu kimin?
    Cevapİkisi de Michelangelo'nun; Atina Okulu Raffaello'nun, Venüs'ün Doğuşu Botticelli'nin.
  3. İnci Küpeli Kız'ın ressamı kim, tablo hangi şehirde? Gece Devriyesi kimin?
    CevapVermeer, Lahey (Mauritshuis); Gece Devriyesi Rembrandt'ın (Amsterdam).
  4. Görselde kalın, kıvrım kıvrım fırça izleri ve girdap gibi dönen bir gece göğü görürsen ressam ve akım ne olur?
    CevapVan Gogh, postempresyonizm (Yıldızlı Gece).
  5. Empresyonizme adını veren tablo hangisi, kimin? Olympia kimin?
    Cevapİzlenim, Gün Doğumu, Monet'nin; Olympia ve Çimenlerde Kahvaltı Manet'nin.
  6. Çığlık hangi akımın simgesidir? Eriyen saatler kimin, hangi akım?
    CevapDışavurumculuk (Munch); Dalí, sürrealizm.
  7. Düşünen Adam kimin eseridir, hangi büyük eserin parçası olarak doğdu?
    CevapRodin'in; Dante'den esinlenen Cehennem Kapısı'nın.
  8. Avrupa Birliği marşı hangi eserden alınmıştır? Kuğu Gölü opera mı bale mi, kimin?
    CevapBeethoven'ın 9. Senfoni'sindeki "Neşeye Övgü"; Kuğu Gölü Çaykovski'nin balesidir.
  9. Drakula ve Frankenstein'ın yazarlarını ayır.
    CevapDrakula İrlandalı Bram Stoker'ın (1897), Frankenstein Mary Shelley'nin (1818).
  10. Sefiller ile Üç Silahşörler'in yazarları kimdir?
    CevapSefiller Victor Hugo'nun, Üç Silahşörler (ve Monte Kristo Kontu) Alexandre Dumas'nın.
  11. Yabancı ve Veba'nın yazarı kim, Nobel'i hangi yıl aldı? Yüzyıllık Yalnızlık kimin?
    CevapAlbert Camus, 1957; Yüzyıllık Yalnızlık Kolombiyalı Márquez'in.
  12. Ruhların Kaçışı'nın yönetmeni kim? San Fermin hangi ülkede, simgesi ne?
    CevapHayao Miyazaki (Studio Ghibli); İspanya, Pamplona, boğa koşusu.
Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026

⇄Bilgi eşleştirme festival ve ülke

?Soru çöz

Studio Ghibli'nin kurucularından olan, "Komşum Totoro", "Prenses Mononoke" ve en iyi animasyon filmi Oscar'ı alan "Ruhların Kaçışı" filmlerinin yönetmeni aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Bu üç film de Miyazaki'nindir; Ruhların Kaçışı ona ilk Oscar'ını getirdi. B Kurosawa da Japon yönetmendir ama canlı oyunculu filmler çekti; C Disney ABD'li animasyon öncüsüdür, Ghibli ile ilgisi yoktur; D Takahata Ghibli'nin öbür kurucusudur, ama bu filmlerin yönetmeni değildir.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Birinci Ulusal Mimarlık akımının Ankara'daki örneklerinden biridir?

✓ A. II. TBMM binası akımın öncüsü Vedat Tek'in eseridir ve 1924'te Meclis'e açılmıştır. B Selimiye 16. yüzyılda Sinan'ın Edirne'deki ustalık eseridir, Ankara'da da değildir; C Süleymaniye Sinan'ın İstanbul'daki kalfalık eseridir; D Anıtkabir, akım yerini modern mimariye bıraktıktan sonra, 1944–1953 arasında yapıldı.Kaynak: Türk kültür ve sanatı · Mimari: Sinan ve Ulusal Mimarlık

?Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi UNESCO'nun Dünya Mirası Listesi'nde değil, somut olmayan kültürel miras listesinde yer alır?

✓ C. Ebru bir zanaat geleneğidir; 2014'te somut olmayan miras listesine girdi. A Selimiye (2011) bir yapı, B Efes (2015) bir ören yeri, D Safranbolu (1994) tarihî bir kenttir; üçü de yerinden oynatılamayan alan olduğu için Dünya Mirası Listesi'ndedir.Kaynak: UNESCO ve Türkiye · UNESCO'nun dört listesi

?Soru 3

Aşağıdaki ören yeri–il eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

✓ D. Gordion Ankara'nın Polatlı ilçesindedir; Çorum, Hitit başkenti Hattuşa'nın ilidir. A doğru: Troya Çanakkale'dedir; B doğru: Lidya başkenti Sardes Manisa'nın Salihli ilçesindedir; C doğru: Çatalhöyük Konya'nın Çumra ilçesindedir.Kaynak: Antik kentler ve ünlü yapılar · Hattuşa, Troya, Gordion, Sardes

?Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi "Türk Beşleri" olarak anılan besteciler arasında yer almaz?

✓ B. Itrî 17. yüzyılda, IV. Mehmed döneminde yaşamış klasik Türk musikisi bestecisidir; Türk Beşleri Cumhuriyet döneminin bestecileridir. A, C ve D Türk Beşleri'ndendir: Cemal Reşit Rey, Ulvi Cemal Erkin ve Necil Kâzım Akses, Hasan Ferit Alnar ve Ahmed Adnan Saygun'la birlikte bu beşliyi oluşturur.Kaynak: Türk kültür ve sanatı · Müzik: Itrî'den Türk Beşleri'ne

?Soru 5

Dilde yanlış olduğu bilindiği hâlde herkesçe benimsenip yaygın biçimde kullanılan söz ya da kullanım için aşağıdaki terimlerden hangisi kullanılır?

✓ B. Yerleşmiş ve kabul görmüş yanlışa galatımeşhur denir. A galat-ı fâhiş de bir yanlıştır ama hiçbir biçimde kabul görmeyen kaba yanlıştır, yaygınlık ölçütü yoktur; C deyim kalıplaşmış, çoğunlukla mecaz anlamlı söz öbeğidir, yanlışlıkla ilgisi yoktur; D atasözü öğüt veren kalıplaşmış halk sözüdür.Kaynak: Türk kültür ve sanatı · Kavramlar, unvanlar ve sayfanın tekrarı

?Soru 6

Bir hükümdarın ölen eşinin anısına beyaz mermerden yaptırdığı, Babür mimarisinin en ünlü örneği sayılan türbe hangi ülkededir?

✓ D. Anlatılan Tac Mahal'dir; Şah Cihan'ın eşi Mümtaz Mahal için Agra'da yaptırdığı türbedir. A İran mimarisi Tac Mahal'i etkiledi ama yapı İran'da değildir; B Pakistan Babür mirası taşır (Lahor) ama Tac Mahal orada değildir; C Özbekistan, Babür hanedanının kurucusunun geldiği bölgedir, yapının yeri değildir.Kaynak: Antik kentler ve ünlü yapılar · Tac Mahal ve dünya yapıları

?Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde değil, Türkiye'nin geçici listesinde yer alır?

✓ D. Zeugma mozaikleriyle ünlüdür ama 2012'den beri yalnız geçici listededir. A Gordion 2023'te, B Arslantepe 2021'de, C Sardes 2025'te listeye girdi; üçü son on yılın eklemeleridir, ünlü olmak listeye girmiş olmak demek değildir.Kaynak: UNESCO ve Türkiye · Son eklemeler ve geçici liste

?Soru 8

Yaklaşık 12 bin yıl önce, tarım ve çömlek henüz bilinmezken dikilen T biçimli dev taşlarıyla tanınan, 2018'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne giren ören yeri hangi ildedir?

✓ B. Anlatılan Göbeklitepe'dir ve Şanlıurfa'dadır. A Konya, daha geç ve tarım yapan köy Çatalhöyük'ün ilidir; C Çorum Hitit başkenti Hattuşa'nın ilidir; D Gaziantep komşu ildir ama oradaki ünlü alan Roma dönemi Zeugma'dır.Kaynak: Antik kentler ve ünlü yapılar · Göbeklitepe ve Çatalhöyük

?Soru 9

Konudaki fotoğrafa bak: serlevhada pembe zeminli yazı satırlarını çevreleyen, varak altın ve boyayla yapılmış çiçek motifli süslemeler hangi geleneksel sanatın ürünüdür?

✓ C. Yazıyı çerçeveleyen altın ve boyalı süs tezhibin işidir; sözcüğün kökü de "altınlamak"tır. A ebru deseni suyun yüzünde oluşur, dalgalı ve akışkandır, simetrik altın çerçeve vermez; B minyatür insanlı bir sahne anlatır, fotoğrafta sahne yoktur; D hat sayfadaki yazının kendisidir, soru yazıyı değil çevresindeki süslemeyi soruyor.Kaynak: Türk kültür ve sanatı · Kitap sanatları: hat, tezhip, ebru, minyatür

?Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi UNESCO'nun Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ndeki Türkiye unsurlarından biridir?

✓ B. Islık dili 2017'de acil koruma listesine girdi; Giresun'un Kuşköy çevresinde az sayıda kişi kullanıyor. A okçuluk (2019), C Türk kahvesi (2013) ve D Sema (2008) Temsili Liste'dedir; acil listedeki öteki iki unsur Ahlat taş işçiliği ve zeytin yetiştiriciliğidir.Kaynak: UNESCO ve Türkiye · Somut olmayan miras unsurları
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Güncel Bilgiler soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →