Gazze, Kudüs ve Sumud filosu: son bir yılın en çok sorulan gündemi
Güncel Bilgiler · Gündem · Okuma 7 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaKubbetü's-Sahra nerededir, kim yaptırdı; Mescid-i Aksa'dan farkı nedir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Antik kentler ve ünlü yapılar). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Kubbetü's-Sahra Kudüs'tedir; Emevi halifesi Abdülmelik bin Mervan tarafından yaptırıldı ve 691–692'de tamamlandı. Bugün ayakta olan en eski İslam anıtıdır. Altın kubbesi, Hz. Muhammed'in Miraç'a yükseldiğine inanılan kayayı örter. Aynı alandaki gri kubbeli Mescid-i Aksa ise ayrı bir yapıdır, 8. yüzyılın başında yapıldı.
✎Konu anlatımı
Gazze ateşkesi ne zaman imzalandı, BM Güvenlik Konseyi'nin 2803 sayılı kararı ve Sumud filosu nedir?
Kısa cevap: Gazze'de ateşkesi destekleyen belge Ekim 2025'te Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentinde ABD, Mısır, Katar ve Türkiye liderlerince imzalandı. BM Güvenlik Konseyi Kasım 2025'te 2803 sayılı kararla bir Barış Kurulu ve geçici uluslararası istikrar gücünü onayladı (13 evet, Rusya ve Çin çekimser). Sumud ("sebat") adlı sivil filolar 2025'te ve 2026'da Gazze'ye ulaşmak isterken İsrail güçlerince durduruldu.Ekim 2025'te Kızıldeniz kıyısındaki bir tatil kentinde, dört liderin imzası tek bir sayfanın altında yan yana durdu.
Bu sayfa bu serinin son sayfası ve her yıl yeniden yazılır: sınavdan önceki yaklaşık on iki ayın (bu sürümde Kasım 2025 – Kasım 2026) olaylarını alanlarına göre toplar ve her birini serinin önceki sayfalarındaki kalıcı bilgiye bağlar. İlk durak, 2024–2026 arasında yayımlanan sorularda üç kez karşımıza çıkan konu: Filistin, Gazze ve Kudüs.
Kalıcı zemin: Kudüs
Kudüs üç dinin kutsal saydığı şehirdir ve Müslümanların ilk kıblesidir. Harem-i Şerif'teki Kubbetü's-Sahra ile Mescid-i Aksa'yı Antik kentler ve ünlü yapılar sayfasında gördük; 2024'te iki ayrı soru doğrudan Kudüs'ü sordu. Filistin BM'nin üyesi değildir; Birleşmiş Milletler sayfasında gördüğümüz gibi BM'de gözlemci devlet statüsündeki iki devlet Vatikan ve Filistin Devleti'dir.
Ateşkesten Barış Kurulu'na
İsrail ile Hamas arasında Ekim 2025'te ateşkes ve rehine-tutuklu değişimini içeren ilk aşamada uzlaşıldı. Birkaç gün sonra, yine Ekim 2025'te Mısır'ın Şarm el-Şeyh kentindeki barış zirvesinde ABD Başkanı Trump, Mısır Cumhurbaşkanı Sisi, Katar Emiri Şeyh Temim ve Cumhurbaşkanı Erdoğan bu süreci destekleyen belgeyi imzaladı; Mısır, Katar ve Türkiye arabulucu ülkelerdi. Bir ay sonra, Kasım 2025'te BM Güvenlik Konseyi 2803 sayılı kararı kabul etti: karar, Gazze'nin geçiş dönemi yönetimi için bir Barış Kurulu'nu ve geçici bir uluslararası istikrar gücünü onayladı. Oylama 13 evet, 2 çekimser (Rusya ve Çin) oldu. Ocak 2026'da ateşkesin ikinci aşamasına geçildiği açıklandı ve Barış Kurulu'nun üyeleri belirlendi; Kurul Temmuz 2026'da ikinci aşama için bir yol haritası yayımladı. Son durum: Kasım 2026 itibarıyla ateşkes kırılgan biçimde sürüyordu; silahsızlanma, İsrail'in çekilmesi ve istikrar gücünün konuşlanması henüz gerçekleşmemişti.
Sumud: bir kelime, iki yıl, bir soru
"Sumud" Arapçada sebat etmek, yerinde direnmek anlamına gelir. Küresel Sumud Filosu, Gazze'ye uygulanan ablukaya dikkat çekmek ve insani yardım götürmek için yola çıkan sivil gemilerden oluştu. 2025'te ve 2026'da iki filo yola çıktı; ikisi de İsrail güçlerince durduruldu, Türkiye Dışişleri Bakanlığı müdahaleleri kınadı. 2026 KPSS Ortaöğretim'deki güncel bilgiler sorularından biri doğrudan bu filonun adını sordu. Akılda tutulacak olan filonun adı, anlamı ve amacıdır; açıklama tarihleri değil.
Nasıl sorulurBir olayın tanımı verilip adı istenir ("2025'te Gazze ablukasına dikkat çekmek için oluşturulan sivil filo"), ya da Kudüs'teki yapılar sorulur.
TuzakŞarm el-Şeyh'i Türkiye'de sanmak (Mısır'dadır) ve Rusya ile Çin'in çekimser kaldığı bir kararı "veto edildi" diye okumaktır.
Sınavda işaretleGazze süreci her ay değişiyor; sınavdan önceki son resmî duruma (BM ve Dışişleri açıklamaları) göre işaretle.
Kaynaklar · son doğrulama 19.11.2026
- T.C. İletişim Başkanlığı — President Erdoğan attends Sharm El Sheikh Peace Summit: 13 Ekim 2025, imzalayan dört lider
- UN — Security Council Authorizes International Stabilization Force in Gaza, Adopting Resolution 2803 (2025): 17 Kasım 2025, Barış Kurulu, geçici istikrar gücü, 13 evet ve Rusya–Çin çekimser
- The White House — Statement on the Comprehensive Plan (Ocak 2026): ikinci aşamaya geçiş, Barış Kurulu üyeleri; Board of Peace — Gaza Roadmap (30 Temmuz 2026): ikinci aşama yol haritası
- UN Filistin — Gazze'de savaşa dönüş riski uyarısı (16 Ekim 2026): ateşkesin kırılganlığı, silahsızlanma, çekilme ve istikrar gücünün bekleyen durumu
- T.C. Dışişleri Bakanlığı — No: 94, 18 Mayıs 2026, Küresel Sumud Filosu'na müdahale hk.: uluslararası sular, yaklaşık 40 ülke
- T.C. Dışişleri Bakanlığı — 18 Mayıs 2026 ortak basın toplantısı: Ekim 2025'teki ilk müdahale, 2026'daki ikinci müdahale
- UN — Non-member States: Filistin'in gözlemci devlet statüsü
↕Sıralama eskiden yeniye
- BM Güvenlik Konseyi 2803 sayılı kararı kabul etti
- Barış Kurulu ikinci aşama için yol haritası yayımladı
- Şarm el-Şeyh'te dört lider belgeyi imzaladı
- Ateşkesin ikinci aşamasına geçildiği açıklandı
- İsrail ile Hamas ateşkesin ilk aşamasında uzlaştı
?Soru çöz
BM Güvenlik Konseyi'nde Kasım 2025'te Gazze ile ilgili bir karar tasarısı oylanmış; 13 üye olumlu oy vermiş, iki daimi üye (Rusya ve Çin) çekimser kalmıştır. Bu tasarının sonucu için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?