Misakımillî: son Osmanlı Mebusan Meclisinin verdiği millî söz
MEB 8. sınıf · Millî Uyanış · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaErzurum ve Sivas kongreleri arasındaki fark nedir?Bağlantılı konudan (Kuvâ-yı Millîye ve hazırlık dönemi). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Erzurum Kongresi doğu illerinin temsilcileriyle toplandı ama vatanın bütününü ilgilendiren kararlar aldı; ilk kez millî sınırlardan söz etti. Sivas Kongresi bütün yurdu temsil etti: cemiyetleri tek çatıda birleştirdi, mandayı kesin olarak reddetti ve Temsil Heyeti'ni bütün yurdun temsilcisi yaptı.
✎Konu anlatımı
Misakımillî nedir, tam bağımsızlıkla ne ilgisi var?
Kısa cevap: Misakımillî, son Osmanlı Mebusan Meclisinin Ocak 1920'de kabul ettiği millî anttır. Türk vatanının sınırlarını çizdi ve kapitülasyonları reddederek tam bağımsızlığı şart koştu. Millî Mücadele'nin hedefi bu kararlarla belirlendi.Sınıf başkanı adayları seçimden önce neyi savunacaklarını yazıp panoya asar; Misakımillî de Türk milletinin dünyaya astığı böyle bir sözdü.
İstanbul'da yeniden açılan meclis
Kuvâ-yı Millîye ve hazırlık dönemi sayfasında Amasya Görüşmeleri'ni gördük. Orada Mebusan Meclisinin, yani Osmanlı'nın seçilmiş milletvekili (mebus) meclisinin yeniden açılması kararlaştırılmıştı. 1919'un sonundaki seçimleri Müdafaa-i Hukuk adayları, yani Millî Mücadele yanlıları kazandı. Bu sonuç, direnişin Anadolu'da halktan destek gördüğünü de ortaya koydu.
Erzurum'dan mebus seçilen Mustafa Kemal, hakkında tutuklama kararı olduğu için İstanbul'a gitmedi. Mebuslardan kendisini başkan seçmelerini ve Müdafaa-i Hukuk grubu kurmalarını istedi. Meclis Ocak 1920'de açıldı; Mustafa Kemal başkan seçilmedi, kurulan grubun adı da Felâh-ı Vatan oldu.
Millî ant: Misakımillî
Mebuslar birkaç gün sonra gizli bir oturumda Misakımillî'yi, yani “millî ant”ı kabul etti. Temeli Erzurum ve Sivas kongrelerinde atılan kararlar Şubat'ta dünyaya duyuruldu. Kararları dört grupta düşünebilirsin:
Halk oylaması, bir yerin geleceğine orada yaşayanların oyla karar vermesidir. Mondros'taki çizgi ise vazgeçilmez sınır sayıldı. O gün Türk ordusunun elindeki topraklar büyük ölçüde Türklerin yurduydu.
Bu olay bize ne anlatıyor?
Misakımillî vatanın bütünlüğünü ve tam bağımsızlığı pazarlığa kapattı. Tam bağımsızlık, devletin her alanda kendi kararını kendisinin vermesidir. Kapitülasyonların (yabancılara tanınan vergi ve yargı ayrıcalıklarının) reddi, bağımsızlığın ekonomide de istendiğini gösterir. Halk oylaması önerisi ise millet iradesine saygının işaretidir.
Belge, İtilaf devletlerinin paylaşım planına açıkça karşı çıkıyordu. Kuvâ-yı Millîye'nin aynı günlerde Akbaş cephaneliğini basıp silahları Anadolu'ya taşıması öfkelerini artırdı. Kararları geri aldırmak için meclise baskı yaptılar; Ali Rıza Paşa Hükûmeti bu baskı altında istifa etti. Ankara'da açılacak meclis ise Misakımillî'yi kendi hedefi sayacaktı.
Nasıl sorulurMisakımillî'den birkaç karar ya da Atatürk'ün bir sözü verilir; hangi ilkeyle ilgili olduğu sorulur.
TuzakHalk oylamasını “toprak vermeye razı olmak” sanmak; o karar millet iradesine saygıdır.
İpucuKararın alanını (toprak, ekonomi, halkın oyu) bul, sonra ilkeyle eşleştir.
⇄Durumdan kavrama Misakımillî
?Soru çöz alıntı
Mustafa Kemal Nutuk'ta şöyle der: “Tam bağımsızlık denildiği zaman, elbette siyasi, mali, iktisadi, adli, askerî, kültürel ve benzeri her hususta tam bağımsızlık ve tam serbestlik demektir.”
Bu söz, Misakımillî'nin hangi kararıyla en çok örtüşür?