Büyük Taarruz: Kocatepe'den İzmir'e iki hafta
MEB 8. sınıf · Millî Bir Destan · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaSakarya Meydan Savaşı neden dönüm noktasıdır?Bağlantılı konudan (Cepheler, Maarif Kongresi ve Sakarya). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Sakarya Meydan Savaşı Ağustos–Eylül 1921'de 22 gün 22 gece sürdü ve Türk ordusunun zaferiyle bitti. Yunan ordusunun saldırı gücü kırıldı. Ardından Kafkas cumhuriyetleriyle Kars, Fransa ile Ankara Antlaşması imzalandı; Mustafa Kemal'e mareşallik ve gazilik verildi.
Sakarya Meydan Savaşı, Kars ve Ankara
✎Konu anlatımı
Büyük Taarruz nasıl kazanıldı?
Kısa cevap: Bir yıllık hazırlıktan sonra Türk ordusu Ağustos 1922'nin sonunda Kocatepe'den Büyük Taarruz'u başlattı. 30 Ağustos'ta Başkomutanlık Meydan Savaşı'nda Yunan ordusunun ana gücü yok edildi. Ordu Eylül 1922'de İzmir'e girdi ve Batı Anadolu tamamen kurtuldu.Sınavdan önce bir yıl düzenli çalışan öğrenci, sınav günü soruları hızla çözer; Büyük Taarruz da bir yıllık sessiz hazırlığın iki haftalık sonucuydu.
Neden hemen saldırılmadı?
Cepheler, Maarif Kongresi ve Sakarya sayfasında Sakarya Zaferi'ni gördük. Ordu yorgundu, silah ve cephanesi azdı; bu yüzden hemen taarruza geçemedi. Bir yıl boyunca askerler eğitildi, İstanbul'dan gizlice silah taşındı. Mustafa Kemal'in başkomutanlık süresi zafere kadar uzatıldı. Tekalif-i Millîye bütün yurtta uygulanmaya devam etti; kadınlar kağnılarla cepheye cephane taşıdı.
Bu sırada İtilaf devletleri bir ateşkes önerdi. Amaçları Yunan ordusuna toparlanma zamanı kazandırmaktı. TBMM önce bütün işgal edilen yerlerin boşaltılmasını istedi; öneri reddedilince savaştan başka yol kalmadı.
Kocatepe'den Dumlupınar'a
Yunan ordusu Afyon ile Eskişehir arasında güçlü savunma hatları kurmuştu. Taarruz planını Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa hazırladı. Komutanlar taarruzdan birkaç gün önce Akşehir'de gizlice toplandı; hazırlık son ana kadar düşmandan saklandı.
Taarruz Ağustos 1922'nin sonunda bir sabah Afyon'daki Kocatepe'den topçu ateşiyle başladı. Yunan savunması ilk günden bozuldu, ertesi gün Afyon kurtarıldı. 30 Ağustos'ta Dumlupınar çevresinde Yunan ordusu kuşatıldı. Başkomutanın bizzat yönettiği bu savaşa Başkomutanlık Meydan Savaşı denir. Yunan başkomutanı da esir alındı.
Akdeniz'e doğru
Mustafa Kemal iki gün sonra “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!” emrini verdi. Çekilen Yunan ordusu geçtiği yerleri yakıp yıktı. Türk ordusu Eylül 1922'de İzmir'e girdi; birkaç gün içinde Batı Anadolu'da tek Yunan askeri kalmadı.
Bu olay bize ne anlatıyor?
Millî Mücadele'nin askerî bölümü zaferle bitti. Sevr'i masada kabul ettirmek isteyenler sahada kaybetti. Zafer, sabırla yapılan hazırlığın ve milletin fedakârlığının ürünüydü.
Nasıl sorulurBatı Cephesi'ndeki savaşları gösteren bir şema verilir; hangisinin savunma, hangisinin taarruz olduğu sorulur.
TuzakSakarya'yı taarruz sanmak; Türk ordusunun ilk büyük saldırısı Büyük Taarruz'dur.
İpucu“düşman saldırdı” savunma, “ordumuz saldırdı” taarruzdur.
↕Kronolojik sıralama
- Başkomutanlık Meydan Savaşı
- Türk ordusu İzmir'e girdi
- Kocatepe'den taarruz başladı
- “İlk hedefiniz Akdeniz'dir” emri
- Afyon kurtarıldı
?Soru çöz alıntı
30 Ağustos'ta Yunan ordusunun ana gücü yenildikten iki gün sonra Mustafa Kemal şu emri verdi: “Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!”
Bu emrin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?