Atatürk'ün ölümü ve eserleri: “En büyük eserim Türkiye Cumhuriyeti'dir”
MEB 8. sınıf · Atatürk'ün Ölümü ve Sonrası · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaNutuk ve Onuncu Yıl Nutku neyi anlatır, Gençliğe Hitabe gençlere hangi görevi verir?Bağlantılı konudan (Toplumsal, ekonomik ve sağlık alanında gelişmeler). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Nutuk, Atatürk'ün 1919–1927 olaylarını belgelerle anlattığı ve Ekim 1927'de mecliste altı günde okuduğu eserdir. Sonundaki Gençliğe Hitabe, gençlere bağımsızlığı ve Cumhuriyet'i koruma görevi verir. 1933'teki Onuncu Yıl Nutku ise çağdaş uygarlık hedefini gösterir.
Nutuk, Onuncu Yıl Nutku ve Gençliğe Hitabe
✎Konu anlatımı
Atatürk'ün ölümü yurt içinde ve dışında nasıl karşılandı, yazdığı eserler nelerdir?
Kısa cevap: Atatürk 10 Kasım 1938'de Dolmabahçe Sarayı'nda öldü. Ölümü yurtta derin bir yasla, dünyada saygıyla karşılandı. Ertesi gün İsmet İnönü cumhurbaşkanı seçildi. Atatürk birçok kitap yazdı ama en büyük eserinin Türkiye Cumhuriyeti olduğunu söyledi.Her 10 Kasım sabahı saat 09.05'te okulunda saygı duruşuna geçersin; bu dakikalar 1938'deki bir sabahı hatırlatır.
Son günler ve yas
Atatürk son yıllarında hastaydı ama Hatay sorunu için çalışmayı bırakmadı. Hastalığı ağırlaşınca İstanbul'a döndü. 10 Kasım 1938 sabahı saat 09.05'te Dolmabahçe Sarayı'nda hayatını kaybetti.
Haber bütün yurdu yasa boğdu. Bayraklar yarıya indi, eğlence yerleri kapandı, halk meydanlarda gözyaşı döktü. Naaşı (cenazesi) Dolmabahçe'de halkın ziyaretine açıldı, sonra Ankara'ya getirildi. Geçici olarak Etnografya Müzesi'ne konan naaş, 1953'te Anıtkabir'e taşındı.
Meclis ertesi gün İsmet İnönü'yü ikinci cumhurbaşkanı seçti. Devlet, önderini kaybettiği gün bile kurallarıyla çalışmayı sürdürdü.
Dünyanın gözünden Atatürk
Cenaze törenine birçok ülkeden temsilci katıldı. Yabancı gazeteler onu askerî dehası, devlet adamlığı ve yenilikleriyle andı. Sömürgeciliğe karşı savaşan mazlum (ezilen) milletler için örnek bir önder olduğu yazıldı. UNESCO da doğumunun yüzüncü yılı olan 1981'i Atatürk Yılı ilan etti.
| Yurt içinde | Yurt dışında |
|---|---|
| Millî yas, bayraklar yarıya | Cenazeye yabancı temsilciler |
| Gazetelerde siyah manşetler | Dış basında “dâhi” nitelemesi |
| Cenazeye yüz binlerce kişi | Mazlum milletlere örnek önder |
Atatürk'ün eserleri
Atatürk okumayı ve yazmayı çok severdi. I. Dünya Savaşı yıllarında iyi komutanlığı anlatan Zabit ve Kumandan ile Hasbihal'i yazdı. Çanakkale'deki savaşları raporlarında gün gün kaydetti. Toplumsal, ekonomik ve sağlık alanında gelişmeler sayfasında tanıdığımız Nutuk en önemli eseridir. Medeni Bilgiler'de vatandaşlığı, Geometri kitabında Türkçe matematik terimlerini işledi.
Bu olay bize ne anlatıyor?
Atatürk'ün eseri bir kişiye bağlı değildi; kurduğu kurumlar onsuz da çalıştı. Kendisi de en büyük eserinin Türkiye Cumhuriyeti olduğunu söylemişti.
Nasıl sorulurYabancı bir gazete ya da liderin Atatürk için söylediği sözler verilir; hangi özelliğini vurguladığı sorulur.
TuzakSözdeki övgüyü genel bir “büyüklük” diye geçmek.
İpucuSözdeki anahtar kelimeyi bul: komutan, devlet adamı, öncü, barış.
?Soru çöz alıntı
Mustafa Kemal, 1926'daki İzmir suikast girişiminden sonra şöyle der: “Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.” (naçiz: değersiz, önemsiz; payidar: kalıcı)
Bu sözle vurgulanan düşünce hangisidir?