Kuvâ-yı Millîye ve hazırlık dönemi: Samsun'dan Ankara'ya

19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal, birkaç ay içinde dağınık direnişi tek bir harekete çevirdi. Genelgeleri ve kongreleri neden-sonuç zinciriyle izliyorsun.

4 durakLGS · 8. sınıf · 2. ünite
8 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 8tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
KASIM 1918–1919 · ANADOLU

Kuvâ-yı Millîye ve cemiyetler: milletin kendi kendini savunması

MEB 8. sınıf · Millî Uyanış · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaMondros'tan sonra işgallere kim nasıl tepki gösterdi?Bağlantılı konudan (Birinci Dünya Savaşı ve Mondros). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Mondros'tan hemen sonra Musul ve İstanbul işgal edildi. Paris Barış Konferansı'nın kararıyla Yunanlar Mayıs 1919'da İzmir'e çıktı. İstanbul Hükûmeti sessiz kaldı; Mustafa Kemal ve halk miting, cemiyet ve direnişle karşı çıktı.

İşgaller ve tepkiler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Kuvâ-yı Millîye nedir, hangi cemiyetler Millî Mücadele'yi destekledi?

Kısa cevap: Kuvâ-yı Millîye, ordu dağıtılınca işgallere karşı halkın kurduğu gönüllü, bölgesel ve düzensiz silahlı birliklerdir. Aynı yıllarda millî cemiyetler hukuk ve basın yoluyla mücadele etti. Bazı cemiyetler ise manda isteyerek ya da ayrı devlet kurmaya çalışarak millî varlığa karşı çıktı.

Mahallende yangın çıksa ve itfaiye gelmese komşular kova kova su taşır; ordusu dağıtılan millet de işgallere karşı böyle kendi gücüyle örgütlendi.

Kuvâ-yı Millîye: gönüllülerin direnişi

Birinci Dünya Savaşı ve Mondros sayfasında ordunun terhis edildiğini, işgallerin başladığını gördük. Halk vatanını korumak için silahlı birlikler kurdu. Bu birliklere “millî kuvvetler” anlamına gelen Kuvâ-yı Millîye denir.

Birliklerde çoğunlukla eski askerler vardı ama her kesimden sivil de katıldı. Silah, yiyecek ve malzemeyi halkın yardımıyla sağladılar. İzmir'in işgalinden sonra en çok Batı Anadolu'da Yunanlara karşı, güneyde ise Fransızlara karşı savaştılar.

Kuvâ-yı Millîye düşmanın hızla ilerlemesini durdurdu ve düzenli ordunun kurulmasına zaman kazandırdı. Yerel ayaklanmaların bastırılmasına da yardım etti. Ancak bölgesel ve dağınık olduğu için büyük bir orduyu yenecek güçte değildi.

Cemiyetler: iki karşıt cephe

Cemiyet, ortak bir amaç için bir araya gelen insanların kurduğu dernektir. İşgal yıllarında üç türlü cemiyet ortaya çıktı.

İşgal yıllarındaki cemiyetler
TürAmacıÖrnekler
Millî cemiyetlerBölgelerinin Türk yurdu olduğunu kanıtlamak, işgale karşı koymakİzmir Müdafaa-i Hukuk, Trakya Paşaeli, Vilâyât-ı Şarkiyye, Kilikyalılar, Redd-i İlhak, Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan
Millî varlığa düşman cemiyetlerManda ve himaye istemek, saltanatı korumakWilson Prensipleri, İngiliz Muhipleri
Azınlık cemiyetleriOsmanlı topraklarında ayrı devlet kurmakMavri Mira, Pontus Rum, Taşnak, Hınçak

Millî cemiyetler basın ve yayınla mücadele etti, bazıları bölgesinde kongre topladı. Bölgesel oldukları ve tek merkezden yönetilmedikleri için güçleri sınırlıydı. Sivas Kongresi'nde tek çatı altında toplanacaklardı.

Zararlı cemiyetler ise tam bağımsızlık yerine büyük bir devletin korumasını kurtuluş saydı. Azınlık cemiyetleri işgalcilerden destek aldı, halka saldırdı ve karışıklık çıkardı. Böylece Mondros'un 7. maddesinin uygulanmasına zemin hazırladılar.

Bu olay bize ne anlatıyor?

Devlet milleti koruyamayınca millet kendi kendini korumaya girişti. Bu, millî iradenin ilk güçlü işaretiydi. Dağınık güçlerin birleşmesi gerekiyordu; bu görevi Mustafa Kemal üstlenecekti.

Akılda kalsın: Kuvâ-yı Millîye = gönüllü + bölgesel + düzensiz. Millî cemiyet hukuk yoluyla, Kuvâ-yı Millîye silahla savundu.
LGS'de

Nasıl sorulurBir cemiyetin amacı ya da bir Kuvâ-yı Millîye anısı verilir; hangi yargıya ulaşılacağı sorulur.

TuzakWilson Prensipleri Cemiyetini millî cemiyet sanmak; o Amerikan mandası istiyordu.

İpucu“manda, himaye” geçiyorsa zararlı, “Müdafaa-i Hukuk, Redd-i İlhak” geçiyorsa millî cemiyettir.

⇄Olaydan kavrama Kim bu?

?Soru çöz öncüllü

Kuvâ-yı Millîye birlikleri gönüllülerden oluşuyordu. Silah ve yiyeceklerini halkın yardımıyla sağlıyor, her biri kendi bölgesini savunuyordu.

Bu bilgilere göre,
I. Direnişte halkın desteği belirleyici olmuştur.
II. Birlikler tek bir merkezden yönetilmiştir.
III. Birliklerin kuruluşunda yerel ihtiyaçlar etkili olmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ B. Gönüllülük ve halkın yardımı I'i, her birliğin kendi bölgesini savunması III'ü gösterir. II yanlış; birlikler dağınıktı, bu yüzden düzenli ordu kuruldu. A III'ü atlar; C ve D II'yi içerir.
MAYIS–HAZİRAN 1919 · SAMSUN-AMASYA

Samsun'dan Amasya'ya: “Milletin bağımsızlığını yine milletin azmi kurtaracak”

MEB 8. sınıf · Millî Uyanış · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaKuvâ-yı Millîye nedir, hangi cemiyetler Millî Mücadele'yi destekledi?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Kuvâ-yı Millîye, ordu dağıtılınca işgallere karşı halkın kurduğu gönüllü, bölgesel ve düzensiz silahlı birliklerdir. Aynı yıllarda millî cemiyetler hukuk ve basın yoluyla mücadele etti. Bazı cemiyetler ise manda isteyerek ya da ayrı devlet kurmaya çalışarak millî varlığa karşı çıktı.

Kuvâ-yı Millîye ve cemiyetler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Amasya Genelgesi neden Millî Mücadele'nin ilk programı sayılır?

Kısa cevap: Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı. Havza Genelgesi'yle halkı işgalleri mitinglerle protesto etmeye çağırdı. Haziran 1919'daki Amasya Genelgesi ise Millî Mücadele'nin amacını, yöntemini ve gerekçesini ilk kez açıkladı; Sivas'ta millî bir kongre toplanmasını istedi.

Bir okul projesine başlamadan önce “Neden, nasıl, ne zaman?” sorularını yazarsın; Amasya Genelgesi de Millî Mücadele'nin böyle bir plan kâğıdıydı.

Samsun'a çıkış

İngilizler Karadeniz'deki karışıklıkların önlenmesini istedi. İstanbul Hükûmeti bu görev için Mustafa Kemal'i geniş yetkilerle 9. Ordu Müfettişi yaptı. O ise bu görevi Anadolu'ya geçip millî direnişi örgütlemek için fırsat bildi.

Mustafa Kemal Bandırma Vapuru ile 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı. Bu gün, Millî Mücadele'nin başlangıcı sayılır. Bölgeyi inceleyen Mustafa Kemal, İstanbul'a yazdığı raporda karışıklığın kaynağının Pontus devleti kurmak isteyen Rum çeteleri olduğunu bildirdi. Böylece İngilizlerin işgal bahanesini boşa çıkardı. Ankara'ya kadar uzanan yolculuğun durakları şöyleydi:

Yedi ayda yedi durak: dağınık direniş tek bir harekete dönüştü.Görsel: Sınav Defteri

Havza Genelgesi

Genelge, bir yönetim merkezinin birçok yere aynı anda gönderdiği resmî yazıdır. Mustafa Kemal Mayıs sonunda Havza'dan bir genelge yayımladı. İşgallerin mitinglerle protesto edilmesini, azınlıklara saldırılmamasını, silahların düşmana teslim edilmemesini istedi.

Yurdun dört bir yanında mitingler yapıldı. Havza'daki mitinge Mustafa Kemal de katıldı. Rahatsız olan İtilaf devletlerinin baskısıyla İstanbul'a geri çağrıldı ama dönmedi.

Amasya Genelgesi

Haziran 1919'da yakın arkadaşlarıyla Amasya Genelgesi'ni hazırladı. En önemli kararlar şunlardı:

  • Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
  • İstanbul Hükûmeti görevini yapamamaktadır.
  • Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
  • Sivas'ta millî bir kongre toplanmalı, her ilden üç delege gelmelidir.

Delegelerin kimliklerini gizleyerek yola çıkması da istendi. Çünkü İstanbul Hükûmeti ve işgalciler kongreyi engellemeye çalışabilirdi.

Bu olay bize ne anlatıyor?

Amasya Genelgesi ile Millî Mücadele'nin gerekçesi, amacı ve yöntemi belirlendi. Kurtuluşu milletin kendisine bırakması, millî egemenliğe yapılan ilk vurguydu. Genelge, işgallere seyirci kalan hükûmete karşı bir çağrıydı; hareketi kişisel olmaktan çıkarıp millî bir harekete dönüştürdü.

Akılda kalsın: Havza protesto, Amasya program. Amasya: gerekçe + amaç + yöntem + Sivas'ta kongre.
LGS'de

Nasıl sorulurGenelgeden bir madde verilir; hangi ilkeyle ya da hangi amaçla ilgili olduğu sorulur.

Tuzak“İstanbul Hükûmeti görevini yapamıyor” maddesini amaç sanmak; o gerekçedir.

İpucu“çünkü” diyebiliyorsan gerekçe, “bunun için” diyebiliyorsan yöntemdir.

▭Boşluk doldurma

Mustafa Kemal Samsun'a Vapuru ile çıktı. İşgalleri mitinglerle protesto etme çağrısı Genelgesi'nde yapıldı. Amasya Genelgesi millî kongrenin 'ta toplanmasını istedi.

BandırmaHavzaSivasErzurumAmasya

?Soru çöz alıntı

Amasya Genelgesi'nde şu karar yer alır: “Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.”

Bu karar aşağıdakilerden hangisinin habercisidir?

✓ D. Kurtuluşun milletin kararına bırakılması millî egemenliğin habercisidir. A bağımsızlıkla çelişir; B ve C kararı padişaha ve hükûmete bırakır, genelge ise tam tersini söyler.
TEMMUZ–EYLÜL 1919 · ERZURUM-SİVAS

Erzurum ve Sivas kongreleri: bölgeden bütün yurda

MEB 8. sınıf · Millî Uyanış · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaAmasya Genelgesi neden Millî Mücadele'nin ilk programı sayılır?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı. Havza Genelgesi'yle halkı işgalleri mitinglerle protesto etmeye çağırdı. Haziran 1919'daki Amasya Genelgesi ise Millî Mücadele'nin amacını, yöntemini ve gerekçesini ilk kez açıkladı; Sivas'ta millî bir kongre toplanmasını istedi.

Samsun, Havza ve Amasya Genelgesi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Erzurum ve Sivas kongreleri arasındaki fark nedir?

Kısa cevap: Erzurum Kongresi doğu illerinin temsilcileriyle toplandı ama vatanın bütününü ilgilendiren kararlar aldı; ilk kez millî sınırlardan söz etti. Sivas Kongresi bütün yurdu temsil etti: cemiyetleri tek çatıda birleştirdi, mandayı kesin olarak reddetti ve Temsil Heyeti'ni bütün yurdun temsilcisi yaptı.

Sınıf temsilcileri önce kendi katlarında, sonra bütün okulun temsilcileriyle toplanır; Millî Mücadele'nin kongreleri de böyle bölgeden ülkeye büyüdü.

Önce sivil oldu

Amasya Genelgesi'nden sonra İstanbul Hükûmeti Mustafa Kemal'i görevden aldı. Mustafa Kemal Erzurum'da askerlik mesleğinden istifa etti ve milletin arasında bir sivil olarak çalışacağını açıkladı. 15. Kolordu Komutanı Kâzım Karabekir ona bağlı kalacağını bildirdi.

Erzurum Kongresi

Kongre, bir konuyu görüşmek için temsilcilerin bir araya geldiği büyük toplantıdır. Erzurum Kongresi Temmuz 1919'da doğu illerinden gelen delegelerle toplandı ve Mustafa Kemal başkan seçildi.

  • Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
  • İstanbul Hükûmeti vatanı koruyamazsa geçici bir hükûmet kurulur.
  • Kuvâ-yı Millîye'yi etkin, millî iradeyi hâkim kılmak esastır.
  • Manda ve himaye kabul edilemez; millî meclis hemen toplanmalıdır.

Kongrede dokuz kişilik bir Temsil Heyeti seçildi; başkanı Mustafa Kemal'di. Toplanış biçimiyle bölgesel olan kongre, kararlarıyla millî bir nitelik taşıdı.

Sivas Kongresi

Damat Ferit Hükûmeti kongreyi engellemeye çalıştı ama başaramadı. Sivas Kongresi Eylül 1919'da yurdun farklı yerlerinden gelen delegelerle toplandı. Erzurum kararları bütün yurt için kabul edildi.

İki kongreyi karşılaştır
ErzurumSivas
DelegelerDoğu illerindenYurdun her yerinden
Temsil HeyetiDoğu'yu temsil ederBütün yurdu temsil eder
CemiyetlerDoğu'dakiler birleştiHepsi Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinde birleşti
MandaReddedildiTartışıldı, kesin olarak reddedildi

Batı Anadolu'daki Kuvâ-yı Millîye tek komutana bağlandı ve halkı bilgilendirmek için İrade-i Millîye gazetesi çıkarıldı. Temsil Heyeti bu kararlarla bir hükûmet gibi davranmaya başladı.

Bu olay bize ne anlatıyor?

Sivas'ta mandacıların çok olmasına rağmen tam bağımsızlıktan ödün verilmedi. Cemiyetlerin birleşmesiyle Millî Mücadele tek merkezden yönetilmeye başladı. Delegelerin seçilmiş temsilci olması da millî iradenin gücünü gösterdi.

Akılda kalsın: Erzurum = toplanışı bölgesel, kararları millî. Sivas = hem toplanışı hem kararları millî.
LGS'de

Nasıl sorulurİki kongrenin kararları bir tabloyla verilir; benzerlik ya da farkla ilgili yargı istenir.

TuzakErzurum'u yalnız bölgesel saymak; kararları bütün vatanı ilgilendiriyordu.

İpucuÖnce “kimler katıldı?”, sonra “kararlar kimi ilgilendiriyor?” diye sor.

↕Kronolojik sıralama

  1. Mustafa Kemal askerlikten istifa etti
  2. Havza Genelgesi
  3. Sivas Kongresi
  4. Samsun'a çıkış
  5. Erzurum Kongresi
  6. Amasya Genelgesi

?Soru çöz tablo

Kongrelerden iki karar
KararErzurumSivas
Manda ve himaye reddi✓✓
Bütün cemiyetlerin birleşmesi–✓
Bütün yurdu temsil eden Temsil Heyeti–✓

Bu tabloya göre hangisi söylenemez?

✓ A. Tabloda cemiyetlerin birleşmesi yalnız Sivas'ta işaretli. B ilk satırda, C son satırda görülür; D cemiyetlerin birleşmesinden çıkarılır.
EKİM 1919–NİSAN 1920 · AMASYA-ANKARA

Amasya Görüşmeleri, Ankara ve basın: Temsil Heyeti'nin tanınması

MEB 8. sınıf · Millî Uyanış · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaErzurum ve Sivas kongreleri arasındaki fark nedir?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Erzurum Kongresi doğu illerinin temsilcileriyle toplandı ama vatanın bütününü ilgilendiren kararlar aldı; ilk kez millî sınırlardan söz etti. Sivas Kongresi bütün yurdu temsil etti: cemiyetleri tek çatıda birleştirdi, mandayı kesin olarak reddetti ve Temsil Heyeti'ni bütün yurdun temsilcisi yaptı.

Erzurum ve Sivas kongreleri

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Temsil Heyeti neden Ankara'ya geldi, basın Millî Mücadele'de ne işe yaradı?

Kısa cevap: Temsil Heyeti'nin baskısıyla Damat Ferit Hükûmeti düştü. Ekim 1919'daki Amasya Görüşmeleri'nde İstanbul Hükûmeti Temsil Heyeti'ni muhatap kabul etti ve seçim yapılmasına razı oldu. Temsil Heyeti Aralık 1919'da Ankara'ya geldi. İrade-i Millîye, Hâkimiyet-i Millîye ve Anadolu Ajansı halkı doğru bilgilendirdi.

Bir okul kulübü önce müdürle görüşüp resmî olarak tanınır, sonra kendine bir oda bulur. Temsil Heyeti de önce tanındı, sonra Ankara'ya yerleşti.

Bir hükûmeti düşüren heyet

Damat Ferit Hükûmeti Sivas Kongresi kararlarının padişaha ulaşmasını engelledi. Temsil Heyeti buna Anadolu'nun İstanbul ile bütün resmî haberleşmesini keserek cevap verdi. Yönetemez hâle gelen hükûmet Eylül 1919'un sonunda istifa etti; yerine Millî Mücadele'ye ılımlı bakan Ali Rıza Paşa geldi.

Amasya Görüşmeleri

Yeni hükûmet adına Salih Paşa, Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal Ekim 1919'da Amasya'da görüştü. Protokol denen tutanaklar imzalandı. Başlıca kararlar şunlardı:

  • Vatanın bütünlüğü ve bağımsızlığı korunacak.
  • Mebus seçimleri serbestçe yapılacak, Mebusan Meclisi toplanacak.
  • Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin yasal varlığı tanınacak.
  • Barış görüşmelerine Temsil Heyeti'nin uygun bulduğu temsilciler katılacak.

İstanbul Hükûmeti, meclisin açılması dışındaki kararları uygulamadı. Yine de görüşmeler Temsil Heyeti'nin resmen muhatap alınması demekti. Millî Mücadele hukuki bir kimlik kazandı.

Neden Ankara?

Temsil Heyeti Aralık 1919'da Ankara'ya geldi ve halk tarafından coşkuyla karşılandı. Ankara Batı Cephesi'ne yakındı ama işgal edilmemişti. Demir yolu ve telgrafla yurdun her yerine bağlıydı. Şehirde bir kolordu vardı ve halk Millî Mücadele'yi destekliyordu.

Basının gücü

Millî Mücadele'nin sesi
YayınNerede, ne zaman?
İrade-i MillîyeSivas, kongreden sonra
Hâkimiyet-i MillîyeAnkara, Ocak 1920
Anadolu AjansıAnkara, Nisan 1920

O yıllarda radyo yoktu, haberler gazeteyle yayılıyordu. Mustafa Kemal gazetelere demeç verdi, muhabirlerle görüştü ve yanlış haberlere karşı mücadele etti.

Bu olay bize ne anlatıyor?

Temsil Heyeti silah kullanmadan, haberleşmeyi keserek bir hükûmeti düşürdü. Bu, millî iradenin İstanbul'dan güçlü hâle geldiğini gösterdi. Basın da halkı aynı amaç etrafında topladı.

Akılda kalsın: Amasya Görüşmeleri = Temsil Heyeti'nin resmen tanınması. Ankara = cepheye yakın, işgalden uzak, ulaşımı kolay.
LGS'de

Nasıl sorulurAnkara'nın seçilme nedenleri ya da bir gazete haberi verilir; hangi yargıya ulaşılacağı sorulur.

TuzakAmasya Görüşmeleri'nin bütün kararlarının uygulandığını sanmak; yalnız meclisin açılması uygulandı.

İpucu“tanınma” ve “seçim” sözcüklerini görünce Amasya Görüşmeleri'ni düşün.

⇄Nedenden sonuca Ne oldu?

?Soru çöz alıntı

Mustafa Kemal, Ankara'yı neden merkez seçtiğini Nutuk'ta şöyle açıklar: “Genel durumu yönetme sorumluluğunu üstlenenler, en önemli hedefe ve yakın tehlikeye mümkün olduğu kadar yakın bulunur. Ankara, bu şartları bir araya getiren nokta idi.” (Nutuk, sadeleştirilmiş)

Bu açıklamaya göre Ankara'nın seçilmesinde en çok hangisi etkili olmuştur?

✓ C. Söz “yakın tehlikeye yakın bulunmak” gerekçesini öne çıkarır. A yanlış, başkent İstanbul'du; B ve D sözde geçmez, Ankara'nın denize kıyısı da yoktur.

Lisede bu konunun ayrıntısı Tarih serisindeki Kurtuluş Savaşı hazırlık dönemi sayfasında.

Karma tekrar

Önceki 2 sayfadan karışık 7 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Mustafa Kemal, Anzakların çıkarma yaptığı gün Arıburnu'nda askerlerine şöyle der: “Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum! Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde yerimize başka kuvvetler ve komutanlar gelebilir.”

Bu emrin asıl amacı aşağıdakilerden hangisidir?

✓ D. “Yerimize başka kuvvetler gelebilir” sözü amacın zaman kazanmak olduğunu gösterir. A emri zafer emri sanır; B ve C sözle çelişir.Kaynak: Birinci Dünya Savaşı ve Mondros · Çanakkale Cephesi

?Soru 2

Mondros'a göre Osmanlı ordusu terhis edilecek, İtilaf devletleri güvenliklerini tehdit eden her yeri işgal edebilecekti.

Bu bilgilere göre,
I. Osmanlı'nın savunma gücü zayıflatılmıştır.
II. İşgallere hukuki bir dayanak hazırlanmıştır.
III. Osmanlı topraklarının sınırları kesin olarak çizilmiştir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ B. Terhis I'i, “her yeri işgal edebilir” maddesi II'yi gösterir. III yanlıştır; ateşkes sınır çizmez, tersine her yeri belirsiz bırakır. A II'yi atlar; C ve D III'ü içerir.Kaynak: Birinci Dünya Savaşı ve Mondros · Wilson İlkeleri ve Mondros

?Soru 3

1839'da ilan edilen Tanzimat Fermanı'na göre kimse mahkemede yargılanmadan cezalandırılmayacak, vergiler herkesten gelirine göre alınacaktı.

Bu bilgilere göre,
I. Hukukun üstünlüğü fikri benimsenmiştir.
II. Padişahın yetkileri bir meclisle sınırlandırılmıştır.
III. Vergide adalet amaçlanmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ B. Yargılanmadan ceza verilmemesi I'i, gelire göre vergi III'ü gösterir. II metinde yok; meclis 1876'da Kanun-ı Esasi ile geldi. A III'ü atlar; C ve D Tanzimat'ı meşrutiyetle karıştırır.Kaynak: Bir kahraman doğuyor · Avrupa'daki değişim ve Osmanlı

?Soru 4

İtalya 1911'de Trablusgarp'a saldırdığında bölgeye karadan da denizden de asker gönderilemedi. Mustafa Kemal ve bazı genç subaylar gizlice bölgeye gidip yerli halkı örgütledi.

Bu bilgilere göre,
I. Osmanlı Devleti bölgeyi savunmakta zorlanmıştır.
II. Direnişte yerli halk da yer almıştır.
III. Trablusgarp savaşın sonunda Osmanlı'da kalmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ C. Yardım gönderilememesi I'i, halkın örgütlenmesi II'yi gösterir. III metinde yok, üstelik yanlış; Trablusgarp İtalya'ya bırakıldı. A II'yi atlar; B ve D III'ü içerir.Kaynak: Bir kahraman doğuyor · Şam'dan Sofya'ya askerlik yılları

?Soru 5

Mustafa Kemal Nutuk'ta o günlerin şartlarını anlattıktan sonra şöyle der: “Bu durum karşısında tek bir karar vardı. O da millî egemenliğe dayanan, kayıtsız şartsız bağımsız yeni bir Türk devleti kurmaktı.” (Nutuk, sadeleştirilmiş)

Bu karar, işgal yıllarındaki görüşlerden hangisine en açık biçimde karşı çıkıldığını gösterir?

✓ C. “Kayıtsız şartsız bağımsız” devlet, başka devletin yönetimini kabul eden manda fikriyle çelişir. A, B ve D kararla uyumludur, onun parçasıdır.Kaynak: Birinci Dünya Savaşı ve Mondros · İşgaller ve tepkiler

?Soru 6

Almanya, Osmanlı'yı savaşta yanında görmek istiyordu. Osmanlı Boğazlar'a sahipti ve İngiltere'nin Hindistan yolunu tehdit edebilirdi. Ayrıca padişah aynı zamanda halifeydi.

Bu bilgilere göre,
I. Almanya, Osmanlı'nın stratejik konumundan yararlanmak istemiştir.
II. Almanya, halifeliğin etkisini kullanmayı düşünmüştür.
III. Osmanlı savaşa İtilaf devletlerinin yanında girmiştir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ C. Boğazlar ve Hindistan yolu I'i, halifelik II'yi gösterir. III yanlış; Osmanlı İttifak safındaydı. A II'yi atlar; B ve D III'ü içerir.Kaynak: Birinci Dünya Savaşı ve Mondros · Savaşın nedenleri ve Osmanlı'nın girişi

?Soru 7

Mustafa Kemal, Manastır'da öğrenciyken başlayan 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı için şöyle der: “Gençlik hayatımın en heyecanlı günlerini yaşadım. Yaşımın küçük olmasına rağmen bu savaşa katılmayı çok istemiştim.” (Ali Fuat Cebesoy'un anılarından)

Bu sözler Mustafa Kemal'in hangi özelliğini en açık biçimde gösterir?

✓ A. Küçük yaşta savaşa katılmak istemesi vatan sevgisini gösterir. B geleceği tahmin etmeyi gerektirir, sözde yok; C ve D başka anılarda geçer, bu sözle ilgisi yoktur.Kaynak: Bir kahraman doğuyor · Çocukluk, okullar ve fikir hayatı
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?LGS İnkılap Tarihi soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →