Din ve hayat: aile, kültür ve sanat, çevre, sosyal değişim, ekonomi ve sosyal adalet

İslam aileyi neden korur, sanata ve çevreye nasıl bakar, hangi hükümler zamanla değişebilir? Ekonomik hayatın ve sosyal adaletin ilkelerini öğren.

7 durakTYT · AYT
14 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 14tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
HAYAT · AİLE

İslam'da aile: sevgi, merhamet ve sorumluluk üzerine kurulan yuva

MEB 10. sınıf · Din ve hayat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaRum suresi 18-27. ayetlerde hangi mesajlar verilir?Bağlantılı konudan (Allah-insan ilişkisi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Rum suresi 18-27. ayetler, Allah'ın varlığını, kudretini ve rahmetini gösteren işaretleri (ayetleri) sayar: insanın topraktan yaratılması, eşler arasında sevgi ve merhamet, göklerin ve yerin yaratılışı, dillerin ve renklerin farklılığı, gece uyku ve gündüz rızık arama, şimşek ve yağmur, göğün ve yerin O'nun emriyle ayakta durması. Yaratmayı başlatan, yeniden diriltmeye de kadirdir.

Rum 18-27: “O'nun ayetlerinden biri de…”

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İslam dini aile kurumuna neden önem verir, aile içinde hak ve sorumluluklar nelerdir?

Kısa cevap: İslam aileyi toplumun temeli sayar. Aile nikâhla kurulur; eşler arasında sevgi, merhamet ve huzur esastır (Rum 30/21). Ailede eşlerin, anne babanın, çocukların ve akrabaların karşılıklı hak ve sorumlulukları vardır. Aile neslin devamını, değerlerin aktarılmasını ve dayanışmayı sağladığı için İslam onu korur; şiddet, ihmal ve haksızlık aileyi yıkar.

Bir toplum ne kadar güçlüyse, ailesi de o kadar sağlamdır; çünkü insan sevmeyi, paylaşmayı ve sorumluluğu ilk orada öğrenir.

Aile neden bu kadar önemli?

İslam'da aile, bir erkek ile bir kadının nikâh akdiyle kurduğu, çocuklarla büyüyen ve akrabalarla genişleyen bir yuvadır. Hz. Peygamber nikâhı kendi sünneti olarak tanıtmış ve evlenmeyi teşvik etmiştir. Allah-insan ilişkisi sayfasında Rum suresinde gördüğümüz gibi, eşlerin birbirinde huzur bulması ve aralarına sevgi ile merhamet konması Allah'ın ayetlerindendir (Rum 30/21). Bu ayet ailenin üç direğini verir: huzur (sükûn), sevgi ve merhamet.

Aile bireye ve topluma birçok şey kazandırır: neslin meşru yolla devamını sağlar, çocuğa güven ve sevgi ortamı sunar, değerleri kuşaktan kuşağa aktarır, hastalıkta ve yaşlılıkta dayanışmayı mümkün kılar. Ahlak ve değerler sayfasında değerlerin ilk olarak ailede öğrenildiğini gördük; bu yüzden ailedeki çözülme, topluma da yansır.

Aile içinde hak ve sorumluluklar

Aile içi hak ve sorumluluklar
İlişkiBaşlıca sorumluluklarDayanak / örnek
Eşler arasındaSevgi, saygı, sadakat, birbirine güzel davranmak, kararları istişareyle almak, geçimi birlikte üstlenmekRum 30/21; Veda Hutbesi'nde kadınların haklarına riayet öğüdü
Anne babadan çocuğaGüzel isim koymak, bakmak, eğitmek, ahlak ve değer kazandırmak, çocuklar arasında ayrım yapmamak“Çocuklarınız arasında adaletli olun!” hadisi
Çocuktan anne babayaSaygı, itaat (meşru konularda), iyilik, yaşlılıkta bakım ve duaİsra 17/23-24: “öf” bile dememek
AkrabalaraZiyaret etmek, sevinç ve sıkıntıyı paylaşmak, ihtiyaçta yardım etmek (sıla-i rahim)Akrabaya hakkını vermek (İsra 17/26)

“Allah'tan korkun, çocuklarınız arasında adaletli olun!”

Hadis · Müslim, "Hibe", 13

Hz. Peygamber bu sözü, çocuklarından yalnız birine mal bağışlamak isteyen bir sahabiye söylemiştir. Hadis, adaletin aile içinde başladığını gösterir: kız-erkek, büyük-küçük ayrımı yapmak çocukların arasına kıskançlık ve kırgınlık sokar. Aile içi şiddet, ihmal, sözle incitme ve bir bireyin hakkını yemek de aileyi içten yıkan davranışlardır; İslam bunları kul hakkı sayar.

Akılda kalsın: Rum 21'in üç kelimesi aileyi özetler: huzur, sevgi, merhamet. Sorumluluk dört yönlüdür: eş ↔ eş, anne baba → çocuk, çocuk → anne baba, aile → akraba. Ailede adalet = çocuklar arasında ayrım yapmamak.
Sınavda

Nasıl sorulurAileyle ilgili bir ayet, hadis ya da paragraf verilir; “vurgulanan” ya da “değinilmeyen” husus sorulur. Rum 21'de huzur, sevgi ve merhamet; çocuklar arasında adalet hadisinde eşitlik ve ayrım yapmamak öne çıkar.

TuzakParçada geçmeyen ama doğru olan bir bilgiyi (ör. akrabalarla ilişkiyi sürdürmek) “değinilmiştir” sanmaktır; cevabı yalnız parçadan ver.

⇄Bilgi eşleştirme ilişki ↔ sorumluluk

?Soru çöz

“Ahmet Bey ve Zeynep Hanım evle ilgili önemli kararları birlikte konuşarak verir. Çocuklarına harçlık verirken büyük-küçük ayrımı yapmaz. Hafta sonları ise yaşlı annelerinin yanına gidip ihtiyaçlarını karşılarlar.”
Bu parçada aile içi ilişkilerle ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

✓ B. Parçada amca, teyze gibi akrabalarla ilişkiden söz edilmez; sıla-i rahim doğru bir değerdir ama parçada yoktur. A “kararları birlikte konuşarak verir” istişaredir; C “büyük-küçük ayrımı yapmaz” çocuklar arasında adalettir; D yaşlı annenin ihtiyaçlarını karşılamak anne babaya bakmaktır.
HAYAT · KÜLTÜR VE SANAT

İslam'ın kültür ve sanata etkisi: hattan mimariye, “Eşyada asıl olan ibahadır”

MEB 10. sınıf · Din ve hayat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaDeğer nedir, değerlerin oluşumunda din, örf ve âdetin etkisi nedir, değerler gençlerin kişiliğini nasıl etkiler?Bağlantılı konudan (Ahlak ve değerler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Değer, bir toplumun ya da bireyin doğru, iyi ve önemli kabul ettiği, davranışlarına yön veren inanç ve ölçülerdir; dürüstlük, saygı, adalet, yardımseverlik gibi. Değerlerin oluşumunda din, örf ve âdetler, aile, eğitim ve çevre etkilidir. Gençlik, kişiliğin şekillendiği dönem olduğu için dinî ve ahlaki değerler gencin kimlik kazanmasında ve doğru tercih yapmasında yol gösterir.

Değerler ve gençlerin kişilik gelişimi

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İslam dininin kültür, sanat ve düşünce üzerindeki etkileri nelerdir, “Eşyada asıl olan ibahadır” ilkesi sanatta ne anlama gelir?

Kısa cevap: İslam; dilimizi, bayramlarımızı, selamlaşmamızı, şehirlerimizi ve sanatımızı derinden etkiledi. Hat, tezhip, ebru, minyatür, çini, mimari ve musiki İslam medeniyetinde gelişen başlıca sanatlardır. “Eşyada asıl olan ibahadır.” ilkesine göre hakkında yasak bulunmayan şey serbesttir; bu ilke sanatta da geçerlidir: sanat, şirke, ahlaksızlığa ve israfa götürmedikçe meşrudur.

Bir caminin kubbesindeki yazıya, bir çeşmenin kitabesine ya da bir kitabın altın yaldızlı sayfasına bakan kişi aynı şeyi görür: inanç, güzelliğe dönüşmüştür.

Kültürel hayattaki izler

İslam, girdiği her toplumda yerel kültürü tamamen silmedi; Kur'an ve sünnete aykırı olmayan gelenekleri korudu, onlara yeni bir anlam kattı. Türkçede “selamünaleyküm”, “inşallah”, “maşallah”, “hayırlı olsun” gibi ifadeler; işe besmeleyle başlamak; ramazan ve kurban bayramları, kandil geceleri, misafirlik ve komşuluk adabı bu etkinin gündelik hayattaki izleridir. Şehirlerimiz de cami merkezli mahalleler, külliyeler, çeşmeler ve vakıf eserleriyle şekillendi. Edebiyatta Hz. Peygamber'i öven naatlar ve mevlitler, musikide ezan, ilahi ve bayram tekbiri bu kültürün ürünleridir.

İslam medeniyetinde öne çıkan sanatlar

İslam medeniyetinde gelişen başlıca sanat dalları
Sanat dalıNe yapar?Örnek
HatKur'an'ı ve yazıyı güzel yazma sanatıCami levhaları, Mushaf yazımı
TezhipKitap sayfalarını altın ve boyayla süslemeMushafların ilk sayfaları
EbruSu üzerinde boyalarla desen oluşturup kâğıda aktarmaKitap kapları, hat kenarları
MinyatürKitapları küçük, renkli resimlerle süslemeTarih ve edebiyat kitapları
ÇiniSırlı seramikle duvar ve yüzey kaplamaCami ve türbe duvarları
MimariCami, külliye, medrese, çeşme gibi yapılarMimar Sinan'ın Selimiye Camii
MusikiEzan, ilahi, kaside, mevlitBayram tekbiri

Tevhit inancı sanata da yön verdi: ibadet mekânlarında canlı figürlerin yerine yazı, geometrik ve bitkisel desenler tercih edildi; sonsuzluğu çağrıştıran tekrar eden motifler gelişti. Böylece hat, İslam sanatlarının merkezine yerleşti.

“Eşyada asıl olan ibahadır”

Bu fıkıh ilkesi, hakkında yasaklayıcı bir delil bulunmayan şeylerin mübah (serbest) olduğunu söyler. Yani bir şeyi haram saymak için delil gerekir; helal saymak için gerekmez. İlke sanatta da geçerlidir: resim, müzik, şiir, mimari gibi alanlar kendi başına yasak değildir. Sınırı, sanatın ne için ve nasıl kullanıldığı çizer: şirke çağıran, müstehcenliği yayan, kul hakkını çiğneyen ya da israfa yol açan eser bu serbestliğin dışına çıkar.

“Allah güzeldir, güzelliği sever...”

Hadis · Müslim, "İman", 39

Hadis, güzelliği aramanın dinle çatışmadığını, aksine Allah'ın sevdiği bir şey olduğunu gösterir. Evrendeki uyum ve düzen Allah'ın Cemal (güzellik sahibi) isminin yansımasıdır; sanatçı bu düzenden ilham alır. Kur'an'ın insanı düşünmeye, akletmeye ve evreni incelemeye çağırması da düşünce hayatını besledi: tefsir, kelam, fıkıh ve felsefe bu çağrının ürünleridir. Bunları İslam medeniyeti ve bilim sayfasında göreceğiz.

Akılda kalsın: Kural: yasak delil ister, serbestlik istemez (eşyada asıl ibaha). Sanatın sınırı şirk, müstehcenlik, kul hakkı, israf. Sanatları ikişer eşle: hat–yazı, tezhip–altın süs, ebru–su, minyatür–küçük resim.
Sınavda

Nasıl sorulur“Eşyada asıl olan ibahadır” ilkesi verilir, ilkenin bir alana uygulanması sorulur; ya da bir sanat dalı tarif edilip adı istenir.

Tuzakİlkeyi “her şey mutlak serbesttir” diye okumaktır; açık delille yasaklananlar ve dinin temel ilkelerine aykırı olanlar serbestliğin dışındadır. Ebru ile tezhibi karıştırma: ebru suyla, tezhip altın ve boyayla yapılır.

▭Boşluk doldurma

“Eşyada asıl olan dır.” ilkesine göre yasaklayıcı delil yoksa şey serbesttir. Yazıyı güzel yazma sanatına , kitap sayfalarını altın ve boyayla süslemeye denir.

ibahahattezhipebruharam

?Soru çöz

“Eşyada asıl olan ibahadır.” ilkesi sanat alanına uygulandığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılır?

✓ D. İlke, yasaklayıcı delil yoksa asıl hükmün serbestlik olduğunu söyler; sanatın sınırı dinin temel ilkeleridir. A ilkenin tersidir: serbestlik değil yasak delil ister; B sanatı ibadet mekânlarıyla sınırlamak ilkede yoktur; C malzemenin değeri ilkeyle ilgisizdir, israfa da yol açabilir.
HAYAT · ÇEVRE

İslam ve çevre: dünyanın sahibi değil emanetçisiyiz

MEB 10. sınıf · Din ve hayat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaKur'an'a göre insanın özellikleri nelerdir, insan neden şerefli bir varlık olarak yaratılmıştır?Bağlantılı konudan (Allah-insan ilişkisi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Kur'an'a göre insan en güzel biçimde yaratılmış (Tin 95/4), diğer varlıkların çoğundan üstün ve şerefli kılınmış (İsra 17/70), akıl, irade ve öğrenme yeteneği verilmiş, yeryüzünde halife olarak görevlendirilmiş bir varlıktır. Bu üstün özellikler insana sorumluluk yükler: emaneti taşımak, iyiyi seçmek ve evreni korumak.

Kur'an'a göre insanın özellikleri

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İslam dini çevre sorunlarına nasıl yaklaşır, çevrenin korunması için hangi ilkeleri ve çözüm önerilerini getirir?

Kısa cevap: İslam'a göre çevre Allah'ın eseri ve mülküdür; insana emanet olarak verilmiştir. Evren bir ölçü ve dengeyle yaratılmıştır; israf, kirletme ve canlılara eziyet bu dengeyi bozar. Kur'an, karada ve denizdeki bozulmanın insan eliyle olduğunu bildirir (Rum 30/41). Çözüm; ölçülü tüketim, ağaçlandırma, suyu ve canlıları korumak, çevre bilinci ve gelecek nesillerin hakkını gözetmektir.

Kıyamet kopacak olsa bile elindeki fidanı dikmeyi öğütleyen bir din, toprağa nasıl bakar? Cevap tek kelimede saklı: emanet.

İslam'ın çevreye bakışı

Kur'an'a göre gökler, yer ve aralarındaki her şey boşuna değil, bir amaç ve hikmetle yaratılmıştır. Allah her şeyi yaratmış ve bir ölçüye göre takdir etmiştir (Furkan 25/2). Tabiat insanın hizmetine sunulmuştur; ama bu, insanın onu dilediği gibi tüketebileceği anlamına gelmez. İnsan yeryüzünde Allah'ın halifesidir: onu imar etmek ve korumakla görevlidir. Çevre aynı zamanda Allah'ın varlığının işaretleri (ayetleri) ve şükür sebebidir.

İslam'ın çevreye dair temel ilkeleri
İlkeAnlamıDavranışa yansıması
EmanetTabiat insanın mülkü değil, ona emanettirDoğayı gelecek nesillere korunmuş bırakmak
Ölçü ve dengeHer şey bir ölçüyle yaratıldıDengeyi bozacak kirletme ve aşırı avlanmadan kaçınmak
İsraf yasağıNimet ölçüsüzce harcanmazSuyu, enerjiyi, yiyeceği boşa harcamamak
MerhametBütün canlılar Allah'ın yarattığıdırHayvana eziyet etmemek, onları korumak
İmarİnsan yeryüzünü güzelleştirmekle görevlidirAğaç dikmek, koruma alanları oluşturmak

Hz. Peygamber'in örnekliği

Hz. Peygamber Mekke ve Medine çevresini harem bölgesi ilan ederek buradaki ağaçların kesilmesini ve avlanmayı yasakladı; bu, bir tür doğal koruma alanıydı. Akan bir nehirden abdest alırken bile suyun israf edilmemesini istedi. Sebepsiz yere öldürülen bir serçenin bile kıyamet günü davacı olacağını bildirerek canlılara merhameti hatırlattı.

“Yarın kıyametin kopacağını bilseniz bile elinizdeki fidanı dikiniz.”

Hadis · Ahmed b. Hanbel, el-Müsned, 3/184

Sorunlar ve çözüm önerileri

Hava, su ve toprak kirliliği, ormanların yok olması, iklim değişikliği ve canlı türlerinin azalması bugünün başlıca çevre sorunlarıdır. Bunların büyük kısmı insan kaynaklıdır:

“İnsanların kendi elleriyle yapıp ettikleri yüzünden karada ve denizde düzen bozuldu; böylece Allah dönüş yapsınlar diye işlediklerinin bir kısmını onlara tattırıyor.”

Rum 30/41 · Kur'an Yolu Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı

Ayet hem sorumluyu (insan) hem de amacı (dönüş, yani hatadan vazgeçmek) gösterir. İslam'ın çözüm önerileri bu iki noktaya dayanır: çevre ahlakını kazanmak; tüketimde ölçülü olmak; su ve enerjiyi tasarruflu kullanmak; geri dönüşüme katılmak; ağaç dikmek; çevreyi koruyan yasalara uymak ve eğitimle bilinç oluşturmak. Kur'an, düzene konmuş yeryüzünde bozgunculuk yapılmamasını emreder (Araf 7/56).

Akılda kalsın: Çevre ahlakının anahtarı: emanet + ölçü + israf yok + merhamet + imar. Üç kanıt: fidan hadisi (imar), harem bölgesi (koruma alanı), Rum 41 (bozulma insan eliyle).
Sınavda

Nasıl sorulurBir ayet, hadis ya da Hz. Peygamber'in uygulaması verilir; vurgulanan çevre ilkesi sorulur. Fidan hadisi imar ve sorumluluğa, nehirde abdest örneği israf yasağına, serçe hadisi merhamete, Rum 41 insanın sorumluluğuna gider.

TuzakMetnin asıl vurgusu yerine yakın ama farklı bir değeri seçmektir: nehirde abdest örneğinde öne çıkan temizlik değil, kaynağı ölçülü kullanmaktır.

⇄Bilgi eşleştirme kaynak ↔ çevre ilkesi

?Soru çöz

Hz. Peygamber, akan bir nehirden abdest alan bir kişiye orada bile suyu gereğinden fazla kullanmamasını öğütlemiştir.
Bu uygulamada çevreyle ilgili öncelikle hangi ilke vurgulanmaktadır?

✓ A. Su bol olsa bile ihtiyaç kadar kullanmak, kaynağı israf etmemek ve ölçülü davranmaktır. B abdest temizlikle ilgilidir ama öğüdün konusu temizlik değil suyun miktarıdır; C kolaylık ilkesi burada geçmez; D ağaçlandırma fidan hadisinin konusudur, bu örneğin değil.
HAYAT · SOSYAL DEĞİŞİM

Din ve sosyal değişim: değişmeyen öz, değişebilen yorum

MEB 10. sınıf · Din ve hayat · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaMükellef kimdir, farz, vacip, sünnet, mendup, mübah, haram ve mekruh ne demektir?Bağlantılı konudan (İslam ve ibadet). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Mükellef, akıllı ve ergenlik çağına gelmiş, dinin emir ve yasaklarından sorumlu kişidir. Ef'al-i mükellefin, mükellefin davranışlarına verilen dinî hükümlerdir: farz (kesin emir), vacip (kesinlikte farzdan sonra gelen emir), sünnet (Hz. Peygamber'in yaptığı ve tavsiye ettiği), mendup (yapılması güzel görülen), mübah (serbest), mekruh (yapılmaması istenen) ve haram (kesin yasak).

Mükellef ve ef'al-i mükellefin

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İslam dini ile sosyal değişim arasında nasıl bir ilişki vardır, dinin sabiteleri ve değişkenleri nelerdir?

Kısa cevap: Toplum değişir, dinin özü değişmez. Dinin sabiteleri kesin delile dayanan inanç esasları, ibadetlerin farz oluşu, temel ahlak ilkeleri ve kesin haramlardır; bunlar zamana ve yere göre değişmez. Değişkenler ise örfe, şartlara ve maslahata bağlı hüküm ve yorumlardır; zaman ve mekân değiştikçe yenilenebilir, ama sabitelere aykırı olamaz.

Hz. Peygamber hacca devesiyle gitti; bugün hacılar uçakla gidiyor. Hac değişmedi, yolculuk değişti. Sabite ile değişkenin farkı tam olarak budur.

Değişen toplum, değişmeyen öz

Teknoloji, ekonomi, aile yapısı ve iletişim biçimleri sürekli değişir; insanlar bu değişimle birlikte yeni sorular sorar. İslam son ve evrensel din olduğu için iki şeyi birlikte taşır: her çağda geçerli değişmeyen bir öz ve yeni şartlara cevap verebilen esnek bir alan. Bu iki alana sabiteler ve değişkenler denir.

Öz merkezde sabit kalır; çevresindeki uygulama ve yorumlar çağa göre yenilenir, ama merkeze aykırı olamaz.Görsel: Sınav Defteri

Sabiteler

Kur'an'ın açık hükümleri, Hz. Peygamber'den kesin yolla gelen sünnet ve âlimlerin icmasıyla belirlenmiş esaslar dinin sabiteleridir. Allah'ın birliği, ahirete iman, beş vakit namazın, ramazan orucunun, zekâtın ve haccın farz oluşu, adalet ve doğruluk gibi temel ahlak ilkeleri, faiz, içki, kumar ve zina gibi kesin haramlar bu gruptadır. Bunlar hiçbir çağda “artık değişti” denerek kaldırılamaz; çünkü insanın değişmeyen fıtratına ve temel ihtiyaçlarına hitap eder.

Değişkenler

Bazı hükümler ise örfe, toplumun ihtiyacına ve şartlara bağlıdır. Osmanlı hukukunun önemli metni Mecelle bunu “Ezmanın tağayyürü ile ahkâmın tağayyürü inkâr olunamaz.” diye ifade eder: zamanın değişmesiyle (örfe dayalı) hükümlerin değişmesi inkâr edilemez. Örneğin fitre Hz. Peygamber döneminde hurma ve arpa gibi ürünlerle verilirdi; bugün tutarı her yıl o yılın şartlarına göre belirlenir ve değeri parayla ödenebilir. Nafaka ve mehir miktarı da yerin örfüne göre belirlenir. Organ nakli gibi geçmişte olmayan meselelere de içtihatla yeni cevaplar verilir; bu yöntemi Güncel dinî meseleler sayfasında göreceğiz.

Önemli bir sınır vardır: değişkenler sabitelere aykırı olamaz. “Zaman değişti” gerekçesiyle faizi helal, namazı isteğe bağlı saymak yorum değil, dinin özünü değiştirmektir.

Akılda kalsın: Sabite = kesin delil + değişmez (iman, ibadetin farziyeti, temel ahlak, kesin haram). Değişken = örf, şart, maslahat + yenilenir (fitre tutarı, nafaka, yeni meseleler). Kural: değişken, sabiteyi çiğneyemez.
Sınavda

Nasıl sorulurBir uygulama verilir, sabiteye mi değişkene mi örnek olduğu sorulur; ya da “dinî hükümlerin değişmesiyle ilgili hangisi söylenemez?” denir.

TuzakBir ibadetin yapılış koşullarının (ulaşım, takvim, tutar) değişmesini ibadetin kendisinin değişmesi sanmaktır: hac farzdır, uçakla gitmek değişkendir. Diğer tuzak “bütün hükümler zamana göre değişir” genellemesidir.

▭Boşluk doldurma

Hz. Peygamber hacca deveyle gitti, bugün hacılar uçakla gidiyor. Haccın farz oluşu dinin ne, hacca gidiş aracının çağa göre değişmesi ise dinin ne örnektir.

değişkenleribidatlerisabiteleriörfleri

?Soru çöz

Aşağıdakilerden hangisi zamana ve şartlara göre değişebilen hükümlere (değişkenlere) örnektir?

✓ C. Fitrenin miktarı ve ödeme biçimi zamanın ekonomik şartlarına göre belirlenir; bu değişken alandır. A namazın farziyeti kesin delile dayanan bir ibadet esasıdır; B faiz yasağı kesin haramlardandır; D ahirete iman inanç esasıdır; üçü de sabitedir.
HAYAT · EKONOMİ

İslam'da ekonomik hayatın ilkeleri: helal kazanç, israf, faiz, zekât

MEB 10. sınıf · Din ve hayat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİslam ahlakında yerilen davranışlar nelerdir, gıybet, haset, suizan ve tecessüs ne demektir, Hucurat 11-12'de hangi mesajlar verilir?Bağlantılı konudan (Ahlak ve değerler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

İslam ahlakının yerdiği başlıca davranışlar yalan ve iftira, tecessüs (başkasının gizli hâllerini araştırmak), gıybet (bir kimseyi arkasından hoşlanmayacağı bir şeyle anmak), haset (kıskançlık), suizan (kötü zan), hile ve israftır. Hucurat suresi 11-12. ayetler alay etmeyi, karalamayı, kötü lakap takmayı, zannın çoğunu, tecessüsü ve gıybeti yasaklar.

Yerilen davranışlar ve Hucurat 11-12

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İslam'ın ekonomik hayatla ilgili temel ilkeleri nelerdir, helal kazanç, israf, faiz, zekât, sadaka ve infak ne demektir?

Kısa cevap: İslam ekonomik hayatı dört temel ilkeye bağlar: kazancın helal ve emeğe dayalı olması, harcamada israftan kaçınmak, faizi haram saymak ve servetin zekât, sadaka ve infakla paylaşılması. Zekât belirli zenginlikteki Müslümana farzdır; sadaka gönüllü her iyiliktir; infak ise Allah rızası için malı harcamanın genel adıdır.

İslam, kazancın miktarından önce yoluna bakar: ne kadar kazandığın kadar, nasıl kazandığın ve nereye harcadığın da sorulur.

Helal kazanç ve çalışma

Müslüman geçimini emeğiyle ve meşru yollarla sağlamakla yükümlüdür. Hırsızlık, rüşvet, hile, kumar ve başkasının hakkını yemek kazancı haram kılar. Ahlak ve değerler sayfasında ölçü ve tartıda hileyi yerilen davranışlar arasında gördük; ticarette dürüstlük helal kazancın şartıdır.

“Kimse elinin emeğiyle kazandığından daha hayırlı bir lokma yememiştir.”

Hadis · Buhârî, "Büyû", 15
İslam'ın ekonomik hayatla ilgili temel ilkeleri
İlkeNe ister?Dayanak
Helal kazançEmeğe ve meşru yollara dayalı kazanç; hile, rüşvet, kumar yokNisa 4/29: malları batıl yollarla yemeyin
İsraftan kaçınmaHarcamada ölçü; ne savurganlık ne cimrilikAraf 7/31: yiyin, için, israf etmeyin
Faiz yasağıBorç verilen paradan emeksiz, şarta bağlı fazlalık almamakBakara 2/275: alışveriş helal, faiz haram
ZekâtNisap miktarı malı olan Müslümanın, yılda bir, malının belli bir kısmını (çoğunlukla kırkta birini) vermesi; farzZekâtın verileceği sınıflar Tevbe 9/60'ta sayılır
SadakaMiktarı ve zamanı belirsiz, gönüllü her yardım ve iyilikMaddi yardım yanında güzel söz ve iyilik de sadakadır
İnfakAllah rızası için malı ve imkânı harcamanın genel adı; zekâtı ve sadakayı kapsarKur'an'da “Allah yolunda harcamak”

Faiz neden yasak?

Faiz, emeğe ve riske katılmadan, borçlunun ihtiyacından kazanç sağlamaktır. Kur'an alışverişi helal, faizi haram kılar (Bakara 2/275); Hz. Peygamber de Veda Hutbesi'nde faizin her türlüsünün kaldırıldığını ilan etmiştir. Faiz, zengini emeksiz zenginleştirip yoksulu borç sarmalına iterek gelir uçurumunu büyütür; zekât ve infak ise tersini yapar, serveti yukarıdan aşağıya akıtır.

Bu sayfada ilkeleri kısaca gördük. Mülkiyet anlayışını, fakirliğin çözümünü, işçi ve işveren haklarını ve iş güvenliğini Güncel dinî meseleler sayfasında göreceğiz.

Akılda kalsın: Dört ilke = kazan (helal) – harca (ölçülü) – kaçın (faiz) – paylaş (zekât, sadaka, infak). Ayırt et: zekât farz ve ölçülü; sadaka gönüllü ve ölçüsüz; infak hepsinin şemsiyesi.
Sınavda

Nasıl sorulurBir kazanç ya da harcama durumu verilir, hangi ekonomik ilkeyle ilgili olduğu sorulur; ya da zekât, sadaka ve infak tanımları karıştırılarak verilir.

TuzakTuzak, emeğe dayanmayan her kazancı haram sanmaktır: miras ve hediye emeğe dayanmaz ama meşrudur; yasak olan, başkasının zararına ve haksızlığa dayanan kazançtır. Zekâtı “gönüllü yardım” diye tanımlayan şık da tuzaktır.

⇄Bilgi eşleştirme kavram ↔ tanım

?Soru çöz

“İslam, kazancın yalnız miktarıyla değil, nasıl elde edildiğiyle de ilgilenir. Emeğe ve riske katılmadan, başkasının sıkıntısından yararlanarak elde edilen gelir, toplumda kin ve adaletsizlik doğurur.”
Bu parçada eleştirilen kazanç yolu aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. Faiz, emek ve riske katılmadan borçlunun ihtiyacından kazanç sağlamaktır; parçanın tarif ettiği budur. A ticarette emek ve risk vardır, Kur'an karşılıklı rızaya dayalı ticareti meşru sayar; B ücret alın terine dayanır; D miras emeğe dayanmaz ama kimsenin sıkıntısından yararlanmaz, meşrudur.
HAYAT · SOSYAL ADALET

İslam'da sosyal adalet: adalet eşitlik değil, dengedir

MEB 10. sınıf · Din ve hayat · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaHz. Muhammed gençlik yıllarında nasıl biriydi, Hılfu'l-fudul nedir, neden el-Emin diye anıldı?Bağlantılı konudan (Hz. Muhammed). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Hz. Muhammed gençliğinde çobanlık ve ticaretle geçimini kazandı, dürüstlüğü ve güvenilirliği sebebiyle Mekkeliler arasında “el-Emin” (güvenilir) diye anıldı. Haksızlığa uğrayanlara yardım için kurulan Hılfu'l-fudul cemiyetine katıldı; Kâbe onarımında Hacerülesved anlaşmazlığını adaletle çözdü. Putperestliğe ve cahiliye âdetlerinin kötülerine katılmadı; bu yıllardaki dürüstlüğü, peygamberliğinden sonra da mesajına güveni artırdı.

Hz. Muhammed'in gençlik yılları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İslam dininin sosyal adaletle ilgili ilkeleri nelerdir, adalet ile eşitlik arasında nasıl bir fark vardır?

Kısa cevap: Adalet, her şeyi yerli yerine koymak ve hak edene hakkını vermektir; eşitlikten çok dengedir. İslam'a göre bütün insanlar Allah katında eşittir, üstünlük yalnız takvadadır. Sosyal adaletin ilkeleri liyakat, emanet, tarafsızlık ve hesap verebilirliktir; araçları zekât, fitre, kurban, vakıf ve miras gibi servetin ve imkânların toplumda dengeli dağılmasını sağlayan uygulamalardır.

Terazinin iki kefesi her zaman eşit tartmaz; ama her şey yerli yerine konduğunda terazi dengededir. İslam adaleti bu dengeyle tanımlar.

Adalet ve eşitlik

Adalet; doğruluk, denge, hak sahibine hakkını vermek ve her şeyi yerli yerine koymak demektir. Adalet bazen eşitlikle gerçekleşir: kanun önünde herkesin eşit tutulması gibi. Bazen de ihtiyaca göre farklı davranmayı gerektirir: yardım en çok muhtaç olana yapılır. Bu yüzden adalet, verilen ile hak edilen arasındaki dengedir. Allah'ın isimlerinden biri de mutlak adalet sahibi anlamında Adl'dır.

“Şüphesiz Allah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hüküm verdiğinizde de adaletle hükmetmenizi emreder...”

Nisa 4/58 · Kur'an Yolu Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı

İslam'a göre insanlar ırk, renk, dil, cinsiyet ya da servet yüzünden birbirinden üstün değildir. Hz. Peygamber Veda Hutbesi'nde Arap'ın Arap olmayana, beyazın siyaha üstünlüğü olmadığını, üstünlüğün yalnız takvada olduğunu ilan etti. Bu eşitlik ilkesinin Kur'an'daki dayanağı Hucurat suresinin 13. ayetidir; onu İslam medeniyeti ve bilim sayfasında göreceğiz. İslam farklılıkları yok saymaz, ama onları üstünlük aracına dönüştürmeyi reddeder.

Adaletin ilkeleri

Toplumda adalet; liyakat (görevi ehline vermek), emanet (kamu malını ve makamı korumak), tarafsızlık (yakına ayrıcalık tanımamak), hesap verebilirlik (kararlarının hesabını vermek), şeffaflık ve ahde vefa gibi ilkelerle ayakta durur. Hz. Muhammed sayfasında gördüğümüz Hılfu'l-fudul, haksızlığa uğrayanın yanında durmayı ilke edinen bir adalet birliğiydi.

Sosyal adaletin araçları
AraçHükmüNasıl işler?Adalete katkısı
ZekâtFarzZenginin malından ihtiyaç sahiplerine yılda bir payServetin belli ellerde toplanmasını önler
Fitre (sadaka-i fıtr)Vacip (Hanefilere göre)Ramazan bayramından önce yoksula verilirBayram sevincini herkese ulaştırır
KurbanVacip (Hanefilere göre)Eti yakınlarla ve yoksullarla paylaşılırYoksulun sofrasına katkı, kardeşlik
VakıfGönüllüBir malın hayır amacıyla kalıcı olarak ayrılmasıEğitim, sağlık, su gibi hizmetleri herkese açar
MirasPayları belirlenmişÖlenin malı yakınlarına bölüştürülürServetin tek elde birikmesini önler

Bu araçların ortak amacı, toplumda kimsenin temel ihtiyaçtan yoksun kalmaması ve zengin ile yoksul arasındaki uçurumun kapanmasıdır. İslam, yoksulun durumundan bütün toplumu sorumlu tutar; yardım, zenginin lütfu değil, yoksulun maldaki hakkı olarak görülür.

Akılda kalsın: Adalet = denge (her şey yerli yerinde), eşitlik = aynı muamele; ikisi her zaman aynı değildir. Eşitliğin ölçüsü: üstünlük ancak takvada. İlkeler: liyakat, emanet, tarafsızlık, hesap verebilirlik.
Sınavda

Nasıl sorulurBir ayet, hutbe bölümü ya da yönetim örneği verilir; vurgulanan adalet ilkesi sorulur. Görevi ehline vermek liyakat, kamu malını korumak emanet, akrabaya ayrıcalık tanımamak tarafsızlık, “üstünlük takvadadır” eşitliktir.

TuzakAdaleti her durumda herkese aynı payı vermek sanmaktır; ihtiyaca göre farklı yardım da adalettir. Bir diğer tuzak, “İslam farklılıkları ortadan kaldırmayı ister” yargısıdır.

⇄Bilgi eşleştirme davranış ↔ adalet ilkesi

?Soru çöz

Hz. Peygamber Veda Hutbesi'nde insanların Rabbinin de atasının da bir olduğunu, Arap'ın Arap olmayana, beyaz tenlinin siyah tenliye bir üstünlüğü bulunmadığını ve üstünlüğün ancak takvayla olduğunu bildirmiştir.
Bu sözlerde öncelikle vurgulanan aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Irk ve renk üstünlük ölçüsü sayılmıyor, tek ölçü takva gösteriliyor; bu, insanların Allah katında eşitliğidir. B farklılıklar yok sayılmıyor, üstünlük aracı olmaları reddediliyor; C takvanın nasıl kazanılacağından söz edilmiyor; D servet paylaşımı hutbenin bu bölümünün konusu değil.
AYET · AL-İ İMRAN 103-105

Al-i İmran 103-105: “Allah'ın ipine sarılın, ayrılığa düşmeyin”

MEB 10. sınıf · Din ve hayat · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaDavet, tebliğ, irşat, emr-i bi'l-maruf nehy-i ani'l-münker, kıtal ve şehadet ne demektir?Bağlantılı konudan (Kur'an kavramları ve inanç meseleleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Davet insanları Allah'ın yoluna çağırmak, tebliğ dinin mesajını eksiksiz ulaştırmak, irşat doğru yolu göstermektir. Emr-i bi'l-maruf ve nehy-i ani'l-münker iyiliği emredip kötülükten sakındırmaktır. Kıtal veya mukatele savaş, şehadet ise din, vatan, namus, can ve mal gibi kutsal değerleri savunurken hayatını feda etmektir.

Cihatla ilişkili kavramlar

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Al-i İmran suresi 103-105. ayetlerde hangi mesajlar verilir?

Kısa cevap: Al-i İmran 103-105. ayetler müminlere hep birlikte Allah'ın ipine sarılmayı ve parçalanmamayı emreder; düşmanken kalplerin birleştirilip kardeş olunmasını bir nimet olarak hatırlatır. İçlerinden iyiliğe çağıran, iyiliği emredip kötülükten alıkoyan bir topluluk bulunmasını ister. Açık deliller geldikten sonra ayrılığa düşenler gibi olmamalarını öğütler. Ana mesaj birlik, kardeşlik ve toplumsal sorumluluktur.

Yıllarca birbirine kılıç çekmiş iki Medine kabilesi, aynı safta namaz kılan kardeşlere dönüşmüştü. Bu ayetler o kardeşliğin korunmasını ister.

Ayetlerin anlamı

Al-i İmran 103-105: ne söyler, hangi kavramı öne çıkarır?
AyetNe söyler?Anahtar kavramAna mesaj
103Hep birlikte Allah'ın ipine sarılın, parçalanmayın; düşmanken kalpleriniz birleştirildi, kardeş oldunuz; ateş çukurunun kenarından kurtarıldınızAllah'ın ipi, kardeşlikbirlik ve beraberlik; kardeşlik bir nimettir
104İçinizden hayra çağıran, iyiliği emredip kötülükten alıkoyan bir topluluk bulunsunemr-i bi'l-maruf nehy-i ani'l-münkertoplumsal sorumluluk
105Açık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayıntefrika (ayrılık)ayrılıktan sakınmak

Ayetlerin bağlamı

Hicretten önce Medine'deki Evs ve Hazrec kabileleri arasında uzun yıllar süren savaşlar yaşanmıştı. İslam bu iki kabileyi kardeş yaptı. Rivayete göre bir gün aralarındaki eski düşmanlık hatırlatılarak yeniden kavga çıkarılmak istenmiş, bu ayetler de bu ortamda müminlere birliklerini korumalarını hatırlatmıştır. 103. ayetteki “ateş çukurunun kenarı”, bu kardeşlik gelmeden önceki tehlikeli ayrılığı anlatır.

Ana mesajlar

“Allah'ın ipi” ifadesi için İslam âlimleri arasında Kur'an, İslam dini ya da Allah'a verilen söz anlamında yorumlar vardır; hepsinde ortak fikir, Müslümanları bir arada tutan ilahi bağdır. 104. ayetteki görevi Kur'an kavramları ve inanç meseleleri sayfasında emr-i bi'l-maruf nehy-i ani'l-münker adıyla gördük.

Bu uyarı, görüş farklılığı ile parçalanmayı birbirinden ayırır: dinin ayrıntılarında farklı yorumlar olabilir, ama bunlar düşmanlığa dönüşmemelidir. Bu konuyu İslam düşüncesinde yorumlar sayfasında göreceğiz.

Akılda kalsın: Üç ayet, üç adım: 103 = sarıl ve kardeş ol, 104 = iyiliğe çağır, 105 = ayrılığa düşme. Anahtar kavramlar: Allah'ın ipi, kardeşlik, emr-i bi'l-maruf, tefrika (ayrılık).
Sınavda

Nasıl sorulurAyetlerin meali verilir; “vurgulanan” ya da “değinilmeyen” sorulur. Ayetlerde birlik, kardeşlik, Allah'ın nimetini hatırlamak, iyiliği emredip kötülükten sakındırmak ve ayrılıktan kaçınmak vardır.

TuzakAyette geçmeyen ama doğru olan bir konuyu (ör. zekât, adalet, ibadet) “değinilmiştir” sanmaktır. 104. ayeti yalnız “her Müslümanın bireysel görevi” diye daraltan şık da tuzaktır; ayet “bir topluluk” der.

↕Sıralama ayetlerdeki mesajların sırası

  1. İçinizden hayra çağıran bir topluluk bulunsun.
  2. Hep birlikte Allah'ın ipine sarılın, parçalanmayın.
  3. Açık deliller geldikten sonra ayrılığa düşenler gibi olmayın.
  4. Düşmanken kalpleriniz birleştirildi, kardeş oldunuz.

?Soru çöz

Al-i İmran suresinin 103-105. ayetlerinde aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

✓ D. Ayetlerde zekâttan söz edilmez; zekât doğru bir değerdir ama bu ayetlerin konusu değildir. A 103. ayet Allah'ın ipine hep birlikte sarılmayı emreder; B 104. ayet hayra çağıran bir topluluk ister; C 105. ayet ayrılığa düşenlere büyük azap olduğunu bildirir.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

“İnsan sınırlı bir varlıktır; korktuğunda sığınacağı, sevindiğinde teşekkür edeceği bir güce ihtiyaç duyar. İbadet bu ihtiyaca cevap verir: kul, namazda ve duada Rabbine yönelerek iç huzur bulur, elindeki nimetlerin değerini fark eder. Düzenli yapılan ibadet kişiye sabır ve sorumluluk da kazandırır.”
Bu parçadan ibadetle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

✓ C. Yaratılış amacının kulluk olduğu doğru bir bilgidir (Zariyat 51/56), ama parçada geçmez; soru parçaya göre sorulur. A “sığınacağı… bir güce ihtiyaç duyar” cümlesinden; B “nimetlerin değerini fark eder” ifadesinden; D “sabır ve sorumluluk da kazandırır” ifadesinden çıkar.Kaynak: İslam ve ibadet · İbadetin amacı ve önemi

?Soru 2

İslam ahlakıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

✓ C. İslam âlimlerine göre ahlak terbiyeyle değiştirilebilir; değişmeseydi öğüt, emir ve yasakların anlamı kalmazdı. A doğrudur: konusu iradeli davranışlardır; B doğrudur: Allah rızası ve ahiret ahlakın dayanağıdır; D doğrudur: İslam ahlakı insan dışı varlıklarla ilişkiyi de kapsar.Kaynak: Ahlak ve değerler · İslam ahlakının konusu, gayesi ve terbiye

?Soru 3

Bir öğrenci, hiçbir delili olmadığı hâlde sınıfta kaybolan kalemi yeni gelen arkadaşının aldığını düşünür ve bu düşüncesini başkalarına anlatmaya başlar.
Bu öğrencinin davranışının başlangıcındaki ahlaki kusur aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Delil olmadan birinin kötü bir iş yaptığını düşünmek suizandır; anlatmaya başlayınca iftiraya dönüşebilir. B haset nimetin yok olmasını istemektir, kıskançlık yok; C israf ölçüsüz harcamadır, konu değil; D tecessüs gizliyi araştırmaktır, öğrenci araştırmıyor, kötü zanla hüküm veriyor.Kaynak: Ahlak ve değerler · Yerilen davranışlar ve Hucurat 11-12

?Soru 4

Kur'an'da, inançları yüzünden baskıya uğrayınca bir mağaraya sığınan ve Allah'ın “hidayetlerini artırdığı” gençlerden söz edilir.
Bu gençlerin tutumunda öncelikle hangi değer öne çıkmaktadır?

✓ C. Ashab-ı Kehf, baskıya rağmen inançlarından vazgeçmeyip mağaraya sığınır; öne çıkan değer inançta sebat ve kararlılıktır. A cömertlik kıssada geçmez; B ticaret konu değildir; D anne babaya itaat Hz. İsmail kıssasında öne çıkar, burada değil.Kaynak: Hz. Muhammed · Kur'an'da gençler

?Soru 5

“İslam'da ibadet yalnızca belirli vakitlerde yapılan şekilli davranışlarla sınırlı değildir. Allah'ın rızası gözetilerek yapılan dürüst ticaret, komşuya yardım ve ilim öğrenme gibi davranışlar da ibadet değeri taşır.”
Bu parçada asıl vurgulanan aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Parça ibadetin şekilli ibadetlerle sınırlı olmadığını, Allah rızası gözetilen her davranışa yayıldığını anlatıyor; bu kapsamın genişliğidir. B parça tersine vakitle sınırlı olmadığını söyler; C ticaret yalnız bir örnektir, asıl fikir değildir; D toplu ibadetten söz edilmez.Kaynak: İslam ve ibadet · İbadet kavramı ve kapsamı

?Soru 6

Bakara suresi 177. ayette asıl iyiliği yapanların özellikleri sayılırken aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

✓ A. Ayette namaz ve zekât sayılır, oruç geçmez. B “sevdiği maldan… yetimlere… harcar” ifadesiyle, C “antlaşma yaptığı zaman sözlerini tutar” ifadesiyle, D “sıkıntı, hastalık ve savaş zamanlarında sabreder” ifadesiyle ayette yer alır.Kaynak: İslam ve ibadet · Bakara 177: asıl iyilik (birr)

?Soru 7

“Onlar harcadıkları zaman ne israf ne de cimrilik ederler; harcamaları bu ikisi arasında orta bir yoldur.” anlamındaki ayette öncelikle hangi ilke vurgulanmaktadır?

✓ D. Ayet israf ile cimrilik arasındaki orta yolu över; bu itidal ilkesidir. A paylaşma bu tutumun bir sonucu olabilir ama ayetin vurgusu ölçüdür; B zenginlikten söz edilmez; C kazancın kaynağı ayetin konusu değildir, harcamanın biçimi konudur.Kaynak: Ahlak ve değerler · Ölçülü olmak: itidal

?Soru 8

Kâbe onarımında Hacerülesved'i yerine koyma konusunda çıkan anlaşmazlıkta Hz. Muhammed, taşı bir örtüye koyup her kabileden birinin örtünün ucundan tutmasını sağlamış, taşı da kendi eliyle yerine yerleştirmiştir.
Bu olay Hz. Muhammed'in öncelikle hangi özelliğini göstermektedir?

✓ A. Her kabileyi şerefe ortak ederek çatışmayı önlemek adil ve barışçı çözümdür. B ticaret bu olayın konusu değildir; C tebliğ peygamberlik görevidir, olay peygamberlikten öncedir; D yetimlik hayatına dair bir bilgidir, olaydan çıkmaz.Kaynak: Hz. Muhammed · Hz. Muhammed'in gençlik yılları

?Soru 9

Aşağıdaki eserlerden hangisi Kütüb-i sitte içinde yer almaz, ancak Kütüb-i tis'a içinde yer alır?

✓ D. İmam Mâlik'in Muvatta'ı altı kitapta yoktur; Dârimî ve Müsned ile birlikte dokuzluk listeye eklenir. A Sahîh-i Müslim, B Ebû Dâvûd'un Sünen'i ve C Nesâî'nin Sünen'i Kütüb-i sitte'nin üyeleridir.Kaynak: Hz. Muhammed · Sünnet, hadis, Kütüb-i tis'a ve Ehlibeyt sevgisi

?Soru 10

Kur'an'da namaz kılınması emredilmiş, ancak namazın vakitleri, rekât sayıları ve kılınış biçimi ayrıntılı olarak Hz. Peygamber'in söz ve uygulamalarıyla öğretilmiştir.
Bu durum Hz. Peygamber'in hangi görevine örnektir?

✓ C. Kur'an'daki genel bir emri ayrıntılarıyla açıklamak tebyindir. A tebliğ vahyi ulaştırmaktır, açıklamak değil; B ismet peygamberlerin günahtan korunması sıfatıdır, görev değil; D fetanet peygamberlerin akıl ve zekâ sıfatıdır, görev değil.Kaynak: Hz. Muhammed · Peygamberlik görevleri: tebliğ, tebyin, teşri, temsil
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →