Tip I ve Tip II hata: iki yanlışın dengesi
İstatistik · Matematiksel İstatistik · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaBinom dağılımı ne zaman kullanılır, olasılık fonksiyonu, ortalaması ve varyansı nedir?Bağlantılı konudan (Kesikli dağılımlar). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Binom dağılımı, başarı olasılığı p olan n bağımsız Bernoulli denemesindeki başarı sayısının dağılımıdır: P(X = k) = C(n, k) pᵏ(1 − p)ⁿ⁻ᵏ. Ortalaması np, varyansı np(1 − p), mçf'si (1 − p + peᵗ)ⁿ'dir. Dört koşul gerekir: n sabit, iki sonuç, p sabit, denemeler bağımsız.
✎Konu anlatımı
Tip I ve Tip II hata nedir, α, β ve testin gücü arasındaki ilişki nedir?
Kısa cevap: Sıfır hipotezi H₀ sınanan iddiadır ve eşitlik içerir; H₁ onun karşıtıdır. Doğru olan H₀'ı reddetmek Tip I hatadır, olasılığı α (anlamlılık düzeyi); yanlış olan H₀'ı reddetmemek Tip II hatadır, olasılığı β. Testin gücü 1 − β, yani H₁ doğruyken H₀'ı reddetme olasılığıdır. Örneklem büyüklüğü sabitken α küçüldükçe β büyür.Bir il sağlık müdürlüğü, yeni randevu sisteminin ortalama bekleme süresini kısalttığını söylüyor. Veri bu iddiayı desteklemezse ne deriz: sistem işe yaramıyor mu, yoksa kanıt mı yetersiz?
Hipotez testi bir mahkemeye benzer. Sanık suçsuz sayılır (H₀) ve ancak güçlü kanıt varsa mahkûm edilir (H₀ reddedilir). Kanıt yetmezse beraat eder; bu, suçsuzluğun ispatı değildir. Bu yüzden istatistikte "H₀ reddedilemez" denir, "H₀ kabul edilir" denmez. H₀ her zaman eşitliği taşır (μ = 50, μ ≤ 50); araştırmacının göstermek istediği iddia H₁'e yazılır.
| Karar ↓ · Gerçek → | H₀ doğru | H₀ yanlış (H₁ doğru) |
|---|---|---|
| H₀ reddedilir | Tip I hata · olasılık α | doğru karar · güç 1 − β |
| H₀ reddedilmez | doğru karar · 1 − α | Tip II hata · olasılık β |
α ve β birer koşullu olasılıktır: Olasılık temelleri sayfasında gördüğümüz gösterimle α = P(H₀ reddedilir | H₀ doğru) ve β = P(H₀ reddedilmez | H₁ doğru). Koşul gerçek durumdadır, karar üzerinde değil. α'yı araştırmacı önceden seçer (çoğunlukla 0,05); β ise gerçek parametre değerine bağlıdır.
Bir kurumda yeni uygulamayı destekleyenlerin oranı için H₀: p = 0,5'e karşı H₁: p > 0,5 sınanıyor. 10 kişiye soruluyor; 9 ya da 10 kişi desteklerse H₀ reddedilecek. Tip I hata olasılığı ve gerçek oran p = 0,8 iken Tip II hata olasılığı kaçtır?
- X ~ Binom(10, p); olasılıklar Kesikli dağılımlar sayfasında gördüğümüz binom formülüyle bulunur. α, H₀ altında ret bölgesinin olasılığıdır: α = P(X ≥ 9 | p = 0,5) = (10 + 1)/1024 ≈ 0,0107.
- β, p = 0,8 iken ret bölgesine düşmeme olasılığıdır: β = 1 − [10 · 0,8⁹ · 0,2 + 0,8¹⁰] ≈ 1 − 0,376 = 0,624.
- Güç 1 − β ≈ 0,376: ret bölgesi çok dar seçildiği için test, gerçek bir farkı çoğu zaman yakalayamaz.
Cevap: α ≈ 0,011 · β ≈ 0,624
Nasıl sorulurKesikli bir ret bölgesi verilip binom ya da Poisson ile α ve β hesaplatılır; öncüllü sorularda α, β ve güç ilişkisi yoklanır.
TuzakΑ'yı "H₀ reddedildiğinde H₀'ın doğru olma olasılığı" diye ters koşullamak ve güç ile 1 − α'yı karıştırmaktır.
Sınavda işaretleH₀ reddedilmediğinde "H₀ kanıtlandı" diyen şık yanlıştır.
⇄Bilgi eşleştirme karar × gerçek
?Soru çöz
Bir hipotez testine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. α, H₀ reddedildiğinde H₀'ın doğru olma olasılığıdır.
II. Testin gücü 1 − β'dır.
III. H₀ reddedilemezse H₀'ın doğru olduğu kanıtlanmış olur.