İkna teknikleri ve görsel okuma: reklamdan grafiğe

“Son 3 ürün!” yazan bir reklam seni acele ettirmek ister. Dört ikna tekniğini tanımayı, afiş ve grafikten bilgi çekmeyi, kurallı sıralama sorularını tabloyla çözmeyi öğreniyorsun.

4 durak7. sınıf · Metin türleri ve görsel okuma
9 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 9tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
İKNA · TEKNİK

Dört ikna tekniği: karşılıkta bulunma, sevgi, kıtlık, karşıtlık

MEB 7. sınıf · Okuma: görsel ve medya · Okuma 5 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaİkna paragrafı ile tartışma paragrafı arasındaki fark nedir?Bağlantılı konudan (Metin yapıları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Sebep-sonuç paragrafı bir olayın nedenlerini ya da sonuçlarını açıklar. İkna paragrafı okurdan bir isteği ya da öneriyi kabul etmesini ister. Tartışma paragrafı yaygın bir görüşün eksik yanını gösterir, karşısına kanıtlarıyla başka bir görüş koyar. Üçü cümlelerini farklı bir sırayla dizer.

Sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragrafı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Karşılıkta bulunma, sevgi, kıtlık ve karşıtlık teknikleri nedir?

Kısa cevap: İkna teknikleri, okuru bir düşünceye ya da davranışa yöneltmek için kullanılan yollardır. Karşılıkta bulunmada önce bir iyilik yapılır; sevgide sevilen biri ister; kıtlıkta bir şeyin az ya da süreli olduğu vurgulanır; karşıtlıkta olumlu olan, olumsuzun yanında gösterilir.

Bir mağazada “Son 3 ürün!” yazısını görünce içinden “Hemen almalıyım.” diye geçirdin mi? O yazıyı oraya koyan kişi sana bir ikna tekniği uyguladı. Metin yapıları sayfasında gördüğün ikna paragrafı da okura bir isteği kabul ettirmeye çalışıyordu.

Karşılıkta bulunma

İnsan, kendisine iyilik yapan birine borçlu hisseder ve onun isteğini kolay geri çevirmez. Kitapçı ilk ziyaretinde sana bir ayraç hediye eder, sonra yeni çıkan romanı önerir. Önce iyilik, sonra istek gelir.

Sevgi (hoşlanma)

Sevdiğimiz birinin isteğini daha çabuk kabul ederiz. Kardeşinin bayıldığı çizgi film kahramanı ekranda “Dişlerini fırçala!” derse kardeşin fırçaya koşar. Burada iknayı yapan, istekten çok onu dile getiren sevilen kişidir.

Kıtlık (azlık) ve karşıtlık

Bir şeyin sayısı, süresi ya da seçeneği sınırlıysa ona olan ilgi artar: “Yalnızca bu hafta sonu”, “İlk otuz kişiye”. Bu kıtlıktır. Karşıtlıkta ise iyi olan kötünün yanında daha iyi görünür: “Önce: dağınık oda. Sonra: düzenli oda.” 8. sınıfta dört teknik daha öğreneceksin.

Dört teknik, dört ipucu
TeknikNe yapar?Örnek ifade
Karşılıkta bulunmaÖnce iyilik yapar, sonra isterHediye ayracını aldın, şimdi kulübe katıl!
Sevgi (hoşlanma)Sevilen birine istetirMasal kahramanı: “Hadi, kitap okuyalım!”
Kıtlık (azlık)Azlığı ya da süreyi vurgularYalnızca 50 bilet kaldı!
KarşıtlıkOlumluyu olumsuzla yan yana koyarEski sahil: çöp dolu. Yeni sahil: tertemiz.
Örnek paragraf

Yeni açılan Mahalle Bilim Atölyesi, ilk gelen yirmi çocuğa küçük bir büyüteç hediye ediyor. Tanıtım videosunda çocukların çok sevdiği çizgi film kahramanı Pırpır Robot, “Hadi, deneylere birlikte başlayalım!” diye sesleniyor. Videonun sonunda iki görüntü yan yana duruyor: hafta sonunu ekran başında geçiren bir çocuk ve atölyede elleri boyalı, gülümseyen bir çocuk. Bu tanıtımda hangi tekniklere başvurulmuştur?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Önce verilen iyiliği bul: büyüteç hediyesi, karşılıkta bulunmadır.
  2. Sınırı bul: “ilk gelen yirmi çocuk”, kıtlıktır. Sevilen kahramanın çağrısı sevgidir.
  3. Yan yana konan iki görüntü, olumluyu olumsuzla gösterir: karşıtlıktır.

Cevap: Tanıtımda dört tekniğin dördüne de başvurulmuştur.

Akılda kalsın: Az ya da süreli = kıtlık; önce-sonra, eski-yeni = karşıtlık. Önce iyilik = karşılıkta bulunma; sevilen kişi = sevgi.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir reklam, afiş ya da konuşma metni verilir; başvurulan ikna tekniği ya da bir tekniğin kullanılmadığı seçenek sorulur.

Tuzak“son gün” sözünü karşıtlık, hediyeyi sevgi sanmak.

İpucuMetne “Neyi az gösteriyor, neyi yan yana koyuyor, kim istiyor?” diye sor.

⇄İfade ve teknik

Her ifadeyi başvurduğu ikna tekniğiyle eşleştir.

?Soru çöz ikna

Okul tiyatromuzun yeni oyunu “Kayıp Pusula” yalnızca bir kez sahnelenecek. Salonda kırk koltuk var. Yerini ayırtmak için cuma akşamına kadar vaktin var!

Bu duyuruda ağırlıklı olarak hangi ikna tekniğine başvurulmuştur?

✓ D. Tek gösteri, kırk koltuk ve cuma akşamına kadar süre; üçü de azlığı vurgular. A için yan yana konmuş iki durum, B için önceden yapılmış bir iyilik, C için isteği dile getiren sevilen biri yoktur.

?Soru çöz ilan · kullanılmayan

Bu ilanda aşağıdaki ikna tekniklerinden hangisine başvurulmamıştır?

✓ B. İlanda okura önceden yapılmış bir iyilik ya da verilmiş bir hediye yoktur. Herkesin sevdiği öğretmenin çağrısı sevgi, “yalnızca 15 gönüllü” kıtlık, ekran başındaki cuma ile masallı cumanın yan yana konması karşıtlıktır.
OKUMA · GÖRSEL

Afiş, reklam, karikatür: görselle yazıyı birlikte okumak

MEB 7. sınıf · Okuma: görsel ve medya · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaAfiş, karikatür ve krokide açık ve örtük ileti nasıl bulunur?6. sınıftan (Görsel okuma). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Afiş bir etkinliği ya da düşünceyi duyurur: başlık, görsel, tarih, yer ve slogan taşır. Karikatür abartılı çizimle bir durumu eleştirir ya da düşündürür. Kroki bir yerin ölçeksiz, basit çizimidir. Görselin açık iletisi görünendir; örtük iletisi görselin sezdirdiği düşüncedir.

Afiş, karikatür, kroki

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Afiş, reklam ve karikatür nasıl okunur, medya metni nasıl sorgulanır?

Kısa cevap: Afiş, reklam ve karikatür az sözle çok şey anlatan görsel metinlerdir. Onları okurken görseli ve yazıyı birlikte değerlendirir, amacı sorarsın: Kim hazırladı, beni neye yöneltmek istiyor? Medya metnini sorgularken sözcük seçimine ve cümle uzunluğuna da bakarsın.

Okul koridorundaki panoda onlarca kâğıt var, ama gözün yalnız birine takılıyor. O afişi hazırlayan kişi, renkleri, başlığı ve resmi tam da bunun için seçti.

Afiş, reklam, karikatür

Afiş bir etkinliği duyurur. İyi bir afişte ne olacağı, ne zaman, nerede ve kimlerin katılabileceği yazar. Reklam bir ürünü ya da hizmeti sevdirmeye çalışır. Karikatür ise abartılı bir çizim ve kısa bir yazıyla bir durumu eleştirir; güldürürken düşündürür.

Haber görseli

Haberin yanındaki fotoğraf habere kanıt gibi görünür. Ama fotoğrafçı olayın hangi anını, hangi açıdan çekeceğini seçer. Aynı kalabalık dar bir açıdan büyük, geniş bir açıdan küçük görünebilir. Bu yüzden görsele de “Neyi göstermiyor?” diye sormalısın.

Afiş, kampanyayı görsel ve kısa yazılarla duyuruyor.Görsel: Sınav Defteri

Medya dilini sorgulamak

Bazı metinler seni düşündürmek yerine aceleye getirmek ister. “İnanılmaz, mucize, herkes, asla” gibi sözcükler duyguya seslenir. Çok kısa, ünlemli cümleler okuru hemen harekete geçirmeye çalışır. Bilgi veren bir metin ise ölçülü sözcükler ve tam cümleler kullanır. Sözcükte anlam sayfasında sözcüğün bağlamla anlam kazandığını gördük; burada da sözcük seçimi metnin amacını ele verir.

Örnek paragraf

Bir sosyal medya paylaşımında şu yazıyor: “BU ÇANTA HAYATINI DEĞİŞTİRECEK! Herkes bunu kullanıyor! Kaçırma!” Aynı çantanın mağazadaki etiketinde ise şöyle yazıyor: “Çanta su geçirmez kumaştan yapılmıştır ve iki ayrı gözü vardır.” İki metnin dili ve amacı nasıl farklıdır?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Sözcüklere bak: birincide “hayatını değiştirecek”, “herkes”; ikincide “su geçirmez”, “iki göz”.
  2. Cümlelere bak: birincide kısa, ünlemli, büyük harfli; ikincide tam ve sakin.

Cevap: Birinci metin duyguya seslenip aceleye getirir, ikincisi ölçülü dille bilgi verir.

Akılda kalsın: Görsel metne üç soru sor: Kim hazırladı? Ne istiyor? Neyi göstermiyor? Abartılı sözcük ve ünlem yağmuru, aceleye getirme işaretidir.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir afiş, reklam ya da karikatür verilir; mesajı, başvurulan teknik ya da afişte yer almayan bilgi sorulur.

TuzakGörselde olmayan bir ayrıntıyı tahminle eklemek.

İpucuHer seçeneği afişteki bir yazıya ya da çizime dayandır.

?Soru çöz afiş

Bu afişte,
I. karşılıkta bulunma,
II. kıtlık,
III. karşıtlık
tekniklerinden hangilerine başvurulmuştur?

✓ C. Arkadaşlarımızın önce mektup yollaması bir iyiliktir, “Sıra bizde!” ona karşılık vermeye çağırır. “Son gün” süreyi sınırlar. Afişte yan yana konmuş olumlu ve olumsuz bir durum yoktur. A ve B tekniklerden birini kaçırır; D olmayan karşıtlığı ekler.

?Soru çöz numaralı cümle

(I) Mahallemizde yeni bir tırmanma salonu açıldı. (II) Salon hafta içi sabah dokuzdan akşam dokuza kadar açık. (III) İçeride çocuklar için alçak duvarlar ve eğitmenler bulunuyor. (IV) Böylesi daha önce hiç görülmedi, bu fırsatı kaçıran çok pişman olacak! (V) Ayrıntılı bilgi salonun girişindeki panoda yer alıyor.

Bu metnin numaralanmış cümlelerinin hangisinde okuru düşünmeden harekete geçirmeye yönelik abartılı bir dil kullanılmıştır?

✓ B. “Hiç görülmedi”, “çok pişman olacak” ve ünlem, kanıt sunmadan duyguya seslenir. A çalışma saatini, C salonun içini, D açılış haberini ölçülü bir dille verir; üçü de bilgi cümlesidir.
OKUMA · GRAFİK

Grafik, tablo ve kroki: sayıyı ve yeri okumak

MEB 7. sınıf · Okuma: görsel ve medya · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSütun, çizgi ve daire grafiği nasıl okunur?6. sınıftan (Görsel okuma). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Grafik, sayısal bilgileri çizimle gösterir. Sütun grafiği miktarları karşılaştırır, çizgi grafiği bir şeyin zamanla nasıl değiştiğini gösterir, daire grafiği bir bütünün parçalarını gösterir. Grafik okurken önce başlığa, sonra eksenlerdeki adlara ve birimlere bakılır.

Sütun, çizgi ve daire grafiği

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Sütun, çizgi ve pasta grafiği nasıl okunur, kroki ne işe yarar?

Kısa cevap: Grafik, sayısal bilgiyi bir bakışta gösteren çizimdir. Sütun grafiği miktarları karşılaştırır, çizgi grafiği zaman içindeki değişimi, pasta grafiği bir bütünün parçalarını gösterir. Tablo bilgiyi satır ve sütunlara dizer; kroki bir yeri kuşbakışı ve basitçe çizer.

Hava durumu uygulamasında haftanın sıcaklıklarını gösteren çizgiye bir kez bakarsın ve cumartesi şemsiye alman gerektiğini anlarsın. Grafik, uzun bir yazının işini birkaç saniyede görür.

Hangi grafik ne için?

Grafiğin türü, anlatmak istediği şeye göre seçilir. Birkaç şeyi yan yana karşılaştırmak için sütun, bir şeyin aylar ya da yıllar içinde nasıl değiştiğini göstermek için çizgi kullanılır. Bir bütünün nasıl paylaşıldığını göstermek için ise pasta grafiği uygundur.

Görsel türü ve işi
GörselNe gösterir?Ne sorulur?
Sütun grafiğiMiktarların karşılaştırmasıEn çok, en az, fark
Çizgi grafiğiZaman içindeki değişimArttı mı, azaldı mı?
Pasta grafiğiBütünün parçalarıEn büyük pay hangisi?
KrokiYerlerin birbirine göre konumuHangi yönde, neyin yanında?

Okuma sırası

Önce başlığı oku; grafiğin neyi anlattığını o söyler. Sonra eksenlere ve birime bak: kişi mi, kilogram mı, gün mü? Ardından en büyük ve en küçük değeri bul, sonra karşılaştır. Unutma: grafik “ne kadar” olduğunu söyler, “neden” olduğunu söylemez. Paragrafta ana fikir ve çıkarım sayfasında gördüğün kural burada da geçerli: kanıtı olmayan yargıya ulaşılamaz.

7/A sınıfında hafta sonu en çok yapılan etkinlik (öğrenci sayısı).Görsel: Sınav Defteri
Örnek paragraf

Sınıf temsilcisi, grafiğe bakıp şunu yazdı: “Sınıfımızda hafta sonu en çok spor yapılıyor. Kitap okuyanlar, oyun oynayanlardan iki kişi fazla. Gezi en az seçilen etkinlik, çünkü müzeler uzak.” Temsilcinin yargılarından hangileri grafiğe dayanıyor?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Spor sütunu en uzun: birinci yargı grafikte var.
  2. Kitap 9, oyun 7: fark iki kişi, ikinci yargı da var.
  3. “Çünkü müzeler uzak” bir neden; grafik neden söylemez.

Cevap: İlk iki yargı grafiğe dayanır; üçüncüsündeki neden grafikte yoktur.

Akılda kalsın: Karşılaştırma sütunla, değişim çizgiyle, pay pastayla gösterilir. Grafik sayıyı verir, nedeni vermez.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir grafik, tablo ya da kroki verilir; ondan çıkarılabilen ya da çıkarılamayan yargı sorulur.

TuzakGrafikte yazmayan bir nedeni ya da gelecek tahminini “ulaşılabilir” saymak.

İpucuHer seçeneği grafikteki bir sütuna ya da sayıya bağla.

?Soru çöz çizgi grafiği

Okul kütüphanesi, beş ayda ödünç verdiği kitap sayısını bir çizgi grafiğiyle panoya astı.

Bu grafiğe göre,
I. En çok kitap kasımda ödünç verilmiştir.
II. Aralıkta ekimden daha az kitap ödünç verilmiştir.
III. Ocakta yarıyıl tatili olduğu için az kitap ödünç verilmiştir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ A. Çizginin en yüksek noktası kasımdadır (90). Aralık 70, ekim 60'tır; II grafiğe ters düşer. III bir nedendir; grafik neden söylemez. B ve D, II'yi yanlış okur; C ve D nedeni grafiğe yükler.

▭Kendin yaz grafik türü

Seçenek yok; konu anlatımındaki sütun grafiğine bakarak kendin yaz. O grafik bir sütun grafiğidir; çünkü dört etkinliği yan yana . Grafikteki en kısa sütun etkinliğine aittir. Spor yapanların sayısının aylar boyunca nasıl değiştiğini göstermek isteseydik grafiğini seçerdik.

YÖNTEM · TABLO

Kurallı sıralama ve eşleştirme: tabloyla adım adım

MEB 7. sınıf · Okuma: görsel ve medya · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaKurallı sıralama ve eşleştirme soruları tabloyla nasıl çözülür?6. sınıftan (Görsel okuma). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Sınıflandırma, varlıkları ortak bir ölçüte göre gruplara ayırmaktır; ölçüt değişirse gruplar da değişir. Kurallı sıralama ve eşleştirme sorularında ipuçları bir tabloya ya da sıra çizgisine dökülür. Kesin bilgiler önce yazılır, “değil” bilgileri seçenekleri eler, kalan tek seçenek boşluğu doldurur.

Sınıflandırma ve kurallı sıralama

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Kurallı sıralama ve eşleştirme soruları tabloyla nasıl çözülür?

Kısa cevap: Kurallı sorularda birkaç kişi ya da nesne, verilen koşullara göre sıraya dizilir ya da eşleştirilir. En güvenli yol bir tablo çizmektir. Önce kesin bilgiler yerleştirilir, sonra olumsuz bilgilerle seçenekler elenir. Bulunan cevap bütün koşullarla tek tek sınanır.

Dört arkadaş sinemada yan yana oturacak; biri koridor tarafını istiyor, ikisi yan yana oturmak istiyor. Kafandan çözmeye çalışırsan karışır, bir kâğıda dört kutu çizersen hemen çözülür.

Önce kesin bilgi

Koşulların bir kısmı kesindir: “Pelin sonuncu oldu.” Bir kısmı ise yalnız bir seçeneği eler: “Kaan birinci değildir.” Tabloya önce kesin bilgiyi yaz. Sonra olumsuz bilgileri ✘ ile işaretle. Bir satırda tek seçenek kalınca onu doldur.

Bağlı koşullar

“Umut, Selin'den hemen sonra geldi.” gibi koşullar iki kişiyi birbirine bağlar. Bunları bir blok gibi düşün ve olası yerlere tek tek koy. Cümlede anlam sayfasında gördüğün “ya … ya” yapısı gibi, blok da birkaç olası yer sunar. Her olasılığı öteki koşullarla sına; çelişki çıkanı sil. Geriye kalan olasılık cevaptır.

Örnek paragraf

Okul kros yarışında Selin, Umut, Pelin ve Kaan ilk dört sırayı aldı. Umut, Selin'den hemen sonra geldi. Kaan birinci değildir. Pelin sonuncu oldu. Buna göre yarışı kim kazanmıştır?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Kesin bilgiyi yerleştir: Pelin 4.
  2. Selin-Umut bloğunu dene: 1-2 ya da 2-3 olabilir.
  3. 2-3 olursa Kaan 1. olur; bu “Kaan birinci değildir” koşuluyla çelişir. Öyleyse blok 1-2'dir, Kaan 3.

Cevap: Yarışı Selin kazanmıştır.

Kros yarışının çözüm tablosu
Sıra1.2.3.4.
Kesin bilgiPelin
Blok 2-3 denemesiKaan ✘SelinUmutPelin
Blok 1-2 (cevap)SelinUmutKaanPelin
Akılda kalsın: Kesin bilgi önce, olumsuz bilgi ✘ ile, bağlı koşul blok olarak. Cevabı bulunca bütün koşulları bir kez daha sına.
Burslulukta

Nasıl sorulurKişiler ve koşullar verilir; sıralama ya da eşleştirme sonucunda kesinlikle doğru olan ya da yanlış olan yargı sorulur.

Tuzakİlk bulduğun olasılıkta durup öbürünü denememek.

İpucuTabloyu çiz, her koşulu cevap üzerinde tek tek işaretle.

↕Kurallı soruyu çözme sırası

  1. Kesin bilgileri tabloya yerleştir
  2. Bulduğun cevabı bütün koşullarla tek tek sına
  3. Bütün koşulları oku, kişileri ve seçenekleri belirle
  4. Olumsuz bilgileri ✘ ile işaretle, tek seçenek kalanı doldur
  5. Kişileri satırlara, seçenekleri sütunlara yazan bir tablo çiz

?Soru çöz eşleştirme · ipucu kartı

Bilim fuarında Ada, Bora, Cem ve Duru farklı birer proje sergiliyor: robot kol, volkan modeli, güneş fırını ve su arıtma. Fuar görevlisi bir ipucu kartı hazırladı.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

✓ C. Duru = robot kol. Bora volkan da su arıtma da değil, öyleyse güneş fırını. Cem su arıtma değil, güneş fırını da alındı; Cem = volkan. Geriye su arıtma kalır: Ada. Ada güneş fırını değil koşulu da sağlanır. A ve B koşullarla doğrudan çelişir; D, Duru'nun robot kolunu unutur.

8. sınıfta bu konunun devamı LGS Türkçe serisindeki Görsel, grafik ve tablo okuma sayfasında.

Şunları yapabiliyor musun?

Kitabı kapat, yukarı bakma. Her soruyu önce kendi cümlelerinle cevapla, sonra “Kontrol et”e bas ve her maddeyi ayrı ayrı, dürüstçe işaretle. “Henüz değil” dediklerin tekrar listene eklenir.

  1. Karşılıkta bulunma, sevgi, kıtlık ve karşıtlık teknikleri nedir?

    Kontrol et

    İkna teknikleri, okuru bir düşünceye ya da davranışa yöneltmek için kullanılan yollardır. Karşılıkta bulunmada önce bir iyilik yapılır; sevgide sevilen biri ister; kıtlıkta bir şeyin az ya da süreli olduğu vurgulanır; karşıtlıkta olumlu olan, olumsuzun yanında gösterilir.

    Konuya dön: Dört ikna tekniği

    Yapabiliyor musun?
  2. Afiş, reklam ve karikatür nasıl okunur, medya metni nasıl sorgulanır?

    Kontrol et

    Afiş, reklam ve karikatür az sözle çok şey anlatan görsel metinlerdir. Onları okurken görseli ve yazıyı birlikte değerlendirir, amacı sorarsın: Kim hazırladı, beni neye yöneltmek istiyor? Medya metnini sorgularken sözcük seçimine ve cümle uzunluğuna da bakarsın.

    Konuya dön: Afiş, reklam, karikatür ve medya dili

    Yapabiliyor musun?
  3. Sütun, çizgi ve pasta grafiği nasıl okunur, kroki ne işe yarar?

    Kontrol et

    Grafik, sayısal bilgiyi bir bakışta gösteren çizimdir. Sütun grafiği miktarları karşılaştırır, çizgi grafiği zaman içindeki değişimi, pasta grafiği bir bütünün parçalarını gösterir. Tablo bilgiyi satır ve sütunlara dizer; kroki bir yeri kuşbakışı ve basitçe çizer.

    Konuya dön: Grafik, tablo ve kroki okuma

    Yapabiliyor musun?
  4. Kurallı sıralama ve eşleştirme soruları tabloyla nasıl çözülür?

    Kontrol et

    Kurallı sorularda birkaç kişi ya da nesne, verilen koşullara göre sıraya dizilir ya da eşleştirilir. En güvenli yol bir tablo çizmektir. Önce kesin bilgiler yerleştirilir, sonra olumsuz bilgilerle seçenekler elenir. Bulunan cevap bütün koşullarla tek tek sınanır.

    Konuya dön: Kurallı sıralama ve eşleştirme

    Yapabiliyor musun?

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Nehir, hafta sonu günlüğüne üç cümle yazdı.

Nehir'in cümlelerinin hangilerinde bir kanıttan yola çıkılarak yargıya varılmıştır?

✓ C. I'de çay ve kitap, III'te sönük lambalar birer kanıttır; konuşan onlara bakarak yargıya varır. II'deki “böylece” çalışmanın sonucunu bildirir, çıkarım değildir. A, III'ü kaçırır; B ve D sonuç cümlesini çıkarım sanır.Kaynak: Cümlede anlam · Çıkarım, sonuç ve yeniden ifade

?Soru 2

Sınıfın bilim köşesine şu kart asıldı.

Karttaki paragraf aşağıdaki türlerden hangisine örnektir?

✓ B. Paragraf yaprakların neden döküldüğünü adım adım açıklar; “bu yüzden” sonucu bağlar. A için okurdan bir istek, C için çürütülen bir görüş yoktur; D bir olay ve kahraman ister, burada ikisi de yok.Kaynak: Metin yapıları · Sebep-sonuç, ikna ve tartışma paragrafı

?Soru 3

(I) Geçen dönem sınıfımızda herkes ödevini tek başına hazırlıyordu. (II) Öğretmenimiz bu dönem ödevleri dörder kişilik gruplara verdi. (III) İlk hafta kimin ne yapacağını uzun uzun tartıştık. (IV) Zamanla birimiz araştırmayı, birimiz yazmayı, birimiz de sunumu üstlendi. (V) Dönem sonunda anladık ki iş bölümü yapan bir grup, tek başına çalışan herkesten daha çok şey başarır.

Bu metnin ana fikri numaralanmış cümlelerin hangisinde verilmiştir?

✓ B. (V) “anladık ki” sözüyle metnin vardığı yargıyı söyler; öbür cümleler oraya giden yolu anlatır. A grup çalışmasının başladığını bildiren bir olaydır; C tartışmayı, D görev dağılımını anlatan yardımcı fikirlerdir ve bütünü kapsamaz.Kaynak: Paragrafta ana fikir ve çıkarım · Ana fikir, yardımcı fikir, özet

?Soru 4

Bu tabeladaki kurallarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

✓ D. “Ne … ne” iki seçeneği birden dışlar: salonda ne yemek yenir ne fotoğraf çekilir; seçilecek bir yol yoktur. A'daki “-e kadar” ve B'deki “yalnız” yargıyı daraltır, C'deki “ya … ya” iki yol sunar; üçü de tabelaya uygundur.Kaynak: Cümlede anlam · Sınırlama ve seçenek

?Soru 5

Doğa kulübü, okul panosuna bir bilgi kartı astı.

Bu kartın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. Kart kirpilerin kış uykusuyla başlar; yığına bakmak ve süt vermemek onları korumanın yollarıdır. A yalnız ikinci cümleyi karşılar, dar kalır; B öbür hayvanlara taşar, geniştir; D sütten söz eden tek cümleyi konu sanır.Kaynak: Paragrafta ana fikir ve çıkarım · Konu ve anahtar kelimeler

?Soru 6

Sınıf gazetesinin “Haftanın olayları” köşesi için dört cümle yazıldı.

Bu cümlelerden hangisinde sebep-sonuç ilişkisi vardır?

✓ C. Buzlanma olmuş bir olaydır ve gecikmenin nedenidir. A'daki “için” bir hedefi gösterir, amaçtır; B bir koşul bildirir; D iki kişiyi yaş bakımından karşılaştırır.Kaynak: Cümlede anlam · Sebep-sonuç cümleleri

?Soru 7

Babaannem yetmiş yaşında bir bilgisayar kursuna yazıldı. İlk hafta fareyi tutarken eli titriyordu. Her akşam öğrendiklerini bir deftere yazdı. İki ay sonra köydeki kız kardeşiyle görüntülü konuşmayı kendisi başlattı. Kursun yeni dönemine de bir komşusunu yazdırdı.

Bu metinden aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?

✓ A. Metin tek bir kişiyi anlatır; A bütün yaşlılara genelleme yapar ve metinde olmayan bir karşılaştırma ekler. B deftere yazmasıyla, C titreyen eliyle, D komşusunu kursa yazdırmasıyla desteklenir.Kaynak: Paragrafta ana fikir ve çıkarım · Üst düzey çıkarım ve ulaşılamaz

?Soru 8

Sınıf dergisinin “Çay” sayfası için dört cümle yazılmış, her birinin yanına kullanılan yol ayraç içinde not edilmiş.

Bu cümlelerin hangisinde ayraç içinde verilen düşünceyi geliştirme yolu yanlıştır?

✓ B. İki çay türü eşit güçte iki şeydir ve “daha” ile farkları gösterilir; bu karşılaştırmadır, benzetme değil. A çayın ne olduğunu söyler; C bir uzmanın sözüne dayanır; D düşünceyi bir sayıyla destekler.Kaynak: Metin yapıları · Düşünceyi geliştirme yollarını bulmak

?Soru 9

Lale ile Tuna, okul gazetesi için aynı olayı yazdı.

Bu iki metinle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

✓ D. Lale kısalan kuyruğu başa koyup “çünkü” ile sebebe gider; Tuna sebeplerden başlayıp “bu yüzden” ile sonuca varır. A yanlıştır, olay aynıdır; B, Tuna'nın “bu yüzden”ini gözden kaçırır; C'de öneri yoktur, olay sebep-sonuçla anlatılmıştır.Kaynak: Metin yapıları · Giriş-gelişme-sonuç ve akış

?Soru 10

Öğrenci meclisi panoya şu notu astı.

Bu notta,
I. sorunun ne olduğu,
II. sorunun sebepleri,
III. önerilen çözümün ne kadar su kazandırdığı
bilgilerinden hangilerine yer verilmiştir?

✓ D. İlk cümle sorunu, sonraki iki cümle sebepleri verir. Not yalnız bir öneri sunar; önerinin sonucunu ölçen bir bilgi yoktur. A sebepleri gözden kaçırır; B ve C, “öneri” geçtiği için sonucunun da verildiğini sanır.Kaynak: Metin yapıları · Sebep-sonuç ve problem-çözüm yapısı
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?7. Sınıf Türkçe soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →