MEMURLUK REHBERİ · 657 SAYILI KANUN

Memur olmanın şartları (657 md. 48), memuriyetten çekilme ve yeniden atanma

Kısa cevap: Memur olmak için Türk vatandaşı olmak, en az 18 yaşını doldurmuş olmak, öğrenim şartını taşımak ve kamu haklarından yasaklı olmamak gerekir (657 sayılı Kanun md. 40, 41, 48). Memurluktan usulüne uygun istifa edenler 6 ay, çekilmiş sayılanlar ise 1 yıl geçmeden yeniden memur olamaz (md. 97).

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 6, 40, 41, 48, 53, 62, 63, 92–98 ↗

Devlet memurluğuna girişin genel ve özel şartları 657 sayılı Kanunun 48. maddesinde, işe başlama süreleri 62 ve 63. maddelerde, istifa ve yeniden atanma ise 92–97. maddelerde düzenlenir. Bu sayfa şartları, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının kimlere yapıldığını, göreve başlama sürelerini, istifa usulünü ve bekleme sürelerini tek yerde toplar.

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 1 resmî kaynak daha · Son kaynak kontrolü:

Memur olmanın genel ve özel şartları (md. 48)

ŞartNe demekDayanak
VatandaşlıkTürk vatandaşı olmakmd. 48/A-1
YaşGenel olarak 18 yaşını tamamlamak. Meslek veya sanat okulunu bitirenler, en az 15 yaşını doldurmak ve kazai rüşt kararı almak şartıyla atanabilirmd. 48/A-2, md. 40
ÖğrenimGenel olarak ortaokul mezunu olmak; sınıfa göre daha yüksek öğrenim, belirli okul veya yabancı dil gibi şartlar konabilirmd. 48/A-3, md. 41
Kamu haklarıKamu haklarından mahrum bulunmamakmd. 48/A-4
SabıkaTCK md. 53'teki süreler geçmiş olsa bile kasten işlenen bir suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis cezası ya da affa uğramış olsa bile kanunda sayılan suçlardan (devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye veya edimin ifasına fesat karıştırma, suç gelirlerini aklama, kaçakçılık) mahkûmiyeti bulunmamakmd. 48/A-5
AskerlikAskerlikle ilgisi bulunmamak, askerlik çağına gelmemiş olmak veya muvazzaf hizmeti yapmış, ertelenmiş ya da yedek sınıfa geçirilmiş olmakmd. 48/A-6
SağlıkGörevini devamlı yapmasına engel olabilecek akıl hastalığı bulunmamak (engelli istihdamına ilişkin md. 53 hükümleri saklıdır)md. 48/A-7

Özel şartlar iki tanedir: girilecek sınıf için md. 36 ve 41'de belirtilen öğretim ve eğitim kurumlarından birinden diploma almış olmak ve kurumların özel kanun veya mevzuatında aranan şartları taşımak (md. 48/B). Kurumun mevzuatındaki ek koşullar bu ikinci başlık kapsamındadır; ilan ve kılavuzda yazan şartlar kanundaki genel şartlara eklenir.

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 6, 40, 41, 48, 53, 62, 63, 92–98 ↗

Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması (7315 sayılı Kanun)

DurumYapılan işlemDayanak
Statüsü veya çalıştırma şekli ne olursa olsun ilk defa ya da yeniden memuriyete veya kamu görevine atanacak herkesArşiv araştırmasımd. 3/1
Gizlilik dereceli birimlerde, MSB, Genelkurmay, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacaklar; ceza infaz kurumları ve tutukevi personeli; kamu kurumlarında çalışacak öğretmenler; üst kademe kamu yöneticileri; milli güvenlik açısından stratejik birim ve tesislerde istihdam edilenlerGüvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birliktemd. 3/2
  • Arşiv araştırması adli sicil kaydını, aranıp aranmadığını, hakkında tahdit bulunup bulunmadığını, kesinleşmiş mahkeme kararlarını ve devam eden veya sonuçlanmış soruşturma ve kovuşturmaları, memuriyetten çıkarma veya kamu görevinden çıkarılma cezası olup olmadığını mevcut kayıtlardan tespit eder (md. 4).
  • Güvenlik soruşturması buna ek olarak kolluk ve istihbarat kayıtlarındaki olgusal verileri, yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişkiyi, terör veya suç örgütleriyle eylem birliği, irtibat ve iltisakı mevcut kayıtlar ve yerinde araştırmayla tespit eder (md. 5).
  • Araştırmayı Milli İstihbarat Teşkilatı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve mahalli mülki idare amirlikleri yapar (md. 6). Sonuçlar kurumdaki Değerlendirme Komisyonuna yorum içermeyen olgusal veri olarak iletilir; komisyon atamaya yetkili amire gerekçeli yazılı değerlendirme sunar (md. 7).
  • Elde edilen kişisel veriler işlenme amacı ortadan kalktığında veya her durumda 2 yılın sonunda silinir ve yok edilir; işleme karşı dava açılmışsa karar kesinleşmeden silinemez (md. 10).

Kaynak: 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, md. 3–7, 10 ↗

Atandıktan sonra göreve başlama süreleri (md. 62–63)

AtamaSüreDayanak
Aynı yerdeki göreve atanmaAtama emrinin tebliğ gününü izleyen iş günü içinde işe başlanırmd. 62/a
Başka yerdeki göreve atanmaTebliğden itibaren 15 gün içinde yola çıkılır; yol süresi eklenir ve ardından gelen iş günü içinde işe başlanırmd. 62/b
Zorlayıcı sebep olmadan süre içinde başlamamaAtama iptal edilir ve kişi 1 yıl Devlet memuru olarak istihdam edilemezmd. 63/1
Belge ile ispatlı zorlayıcı sebeple başlayamamaHâl 2 ayı aşarsa atama işlemi iptal edilirmd. 63/1
Başka yer ataması, yola çıkıp süre içinde başlamamaAylık verilmemek şartıyla 10 gün daha verilebilir; sonunda da başlamayan memuriyetten çekilmiş sayılırmd. 63/2

Süreler izin veya geçici görev sırasında başka göreve atananlarda iznin ya da geçici görevin bitiminden başlar. İzinli veya raporlu olmak tebligata engel değildir; (a) ve (b) bentlerindeki süreler izin ve rapor süresinin bitiminden başlar (md. 62). Asli memurluğa atanan memur, en geç 1 ay içinde kurumunca düzenlenen törenle yemin eder (md. 6).

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 6, 40, 41, 48, 53, 62, 63, 92–98 ↗

Memuriyetten çekilme (istifa) ve yeniden atanma bekleme süreleri

  1. Bağlı olduğunuz kuruma yazılı olarak başvurursunuz (md. 94).
  2. Yerine atanan kişi gelinceye veya çekilme isteğiniz kabul edilinceye kadar görevine devam edersiniz. Yerine atanan 1 aya kadar gelmezse ya da yerine vekil atanmazsa üstüne haber vererek görevi bırakabilirsiniz; olağanüstü mazeretle çekilenler bu 1 aylık kayda tabi değildir (md. 94).
  3. Devir ve teslimle yükümlüyseniz bu işlemlerin sonuna kadar görevi bırakamazsınız; gerekli süreler yönetmelikle belirlenir (md. 95).
  4. Olağanüstü hâl, seferberlik, savaş ve genel hayata müessir afetlere uğrayan yerlerde çekilme isteğiniz kabul edilmedikçe veya yerine gelen işe başlamadıkça görevi bırakamazsınız (md. 96).
DurumDevlet memurluğuna alınamama süresiBent
Md. 94'ün 2. ve 3. fıkralarına uygun olarak çekilenler (görevine devam edip yerine gelenle veya kabulle ayrılanlar, olağanüstü mazeretle çekilenler)6 aymd. 97/A
Kanuna göre çekilmiş sayılanlar ile md. 94'ün 2. fıkrasına uymadan görevden ayrılanlar1 yılmd. 97/B
Md. 95'teki devir ve teslim yükümlülüğüne uymayanlar3 yılmd. 97/C
Md. 96'ya aykırı olarak olağanüstü yönetim hâllerinde görevi bırakanlarHiçbir surette alınamazmd. 97/D

Mali ve cezai sorumluluklar saklıdır. Adaylıkta ilişiği kesilenler (sağlık nedenleri hariç) 3 yıl memurluğa alınmaz (md. 56); işe başlamayanlar md. 63'e göre 1 yıl alınmaz.

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 6, 40, 41, 48, 53, 62, 63, 92–98 ↗

Yeniden memur olmak (md. 92)

  • İki defadan fazla olmamak üzere kendi isteğiyle çekilenler ve çekilmiş sayılanlar tekrar memurluğa dönmek isteyebilir.
  • Ayrıldığınız sınıfta boş kadro bulunması ve o sınıfın niteliklerini taşıman gerekir.
  • Ayrıldığınız tarihte aldığınız aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine atanırsınız; md. 71 hükümlerine uyularak başka bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara da atanabilirsiniz.
  • 657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden kendi isteğiyle ayrılanlar da boş kadro ve sınıf niteliği şartıyla bu Kanuna tabi kurumlardaki memuriyetlere atanabilir.
  • Emekli Sandığı Kanununa göre emekli olanlar, sınıfında yazılı nitelikleri taşımaları ve kurumda boş kadro bulunması şartıyla yeniden memurluğa alınabilir (md. 93).

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 6, 40, 41, 48, 53, 62, 63, 92–98 ↗ · 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu, md. 3–7, 10 ↗

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 6, 40, 41, 48, 53, 62, 63, 92–98 ↗

Memur olma şartları ve istifa soruları

Sabıkası olan memur olabilir mi?

Kasten işlenen bir suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis cezası, TCK md. 53'teki süreler geçmiş olsa bile engeldir; zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik gibi kanunda sayılan suçlardan mahkûmiyet ise ceza süresine bakılmaksızın ve affa uğramış olsa bile engeldir (md. 48/A-5).

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 6, 40, 41, 48, 53, 62, 63, 92–98 ↗

Kaynaklar

Son kontrol

Bu sayfadaki bilgiler tarihinde yukarıdaki resmî kaynakların yürürlükteki metniyle karşılaştırıldı. Mevzuat ve kılavuzlar değişebilir; başvuru ya da işlem öncesinde kaynağın güncel metnini esas alın. Yanlış ya da eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.

İlgili hesaplayıcı ve sayfalar

AdaylıkAday memurluk ve asalet onayıAtandıktan sonra adaylık süresi, eğitimler ve asli memurluğa geçiş.Sayfaya git

Memur hakları: diğer sayfalar

Rehberdeki diğer sayfalar