MEMURLUK REHBERİ · 657 SAYILI KANUN

Memur emekliliği: yaş, prim günü, emekli ikramiyesi ve ek göstergenin etkisi

Kısa cevap: Memurun emeklilik şartı göreve ilk giriş tarihine göre değişir: 8/9/1999 ve öncesinde girenlerde kadın 20, erkek 25 fiilî hizmet yılı yeter; 1/5/2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar en az 58 (kadın) ya da 60 (erkek) yaşında ve 9.000 prim günüyle emekli olur. Memuriyet 65 yaşında sona erer.

Kaynak: 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, md. 40, md. 89, ek md. 73, geçici md. 205 ↗ · 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 28, md. 80, md. 108, geçici md. 4, geçici md. 7, geçici md. 9, geçici md. 95 ↗ · SGK: 4/c bendine tabi sigortalılar (emeklilik şartları) ↗

Memurların emeklilik hakkı tek kurala bağlı değildir: 5510 sayılı Kanundan önceki 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu hükümleri, 2008 öncesi girenler için hâlâ uygulanır. Aşağıdaki tablo giriş tarihi gruplarını ayrı ayrı gösterir; kendi grubunuzu ilk sigortalılık (memuriyete ilk giriş) tarihine göre bulun. Bu sayfa kişiye özel tutar hesaplamaz; aylık ve ikramiye tutarını SGK hesaplar.

Kaynak: 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ve 2 resmî kaynak daha · Son kaynak kontrolü:

Giriş tarihine göre emeklilik şartları

İlk giriş tarihiYaşHizmet / prim şartıDayanak
8/9/1999 ve öncesiAranmaz (3/3/2023'ten sonra aylık talebinde bulunanlar için)Kadın 20, erkek 25 fiilî hizmet yılı5434 geçici md. 205; 5510 geçici md. 95
9/9/1999 – 30/4/2008Kadın 58, erkek 6025 tam yıl hizmet (ya da 61 yaş ve 15 tam yıl); 5434'e tabi iştirakçi5510 geçici md. 9/3 ve geçici md. 4 (5434 mülga md. 39)
1/5/2008 – 30/9/2008Kadın 58, erkek 60 (2036'dan itibaren kademeli artar)9.000 prim günü (ya da yaş + 3 ve 5.400 gün); aylık ve ikramiye işlemleri 5434'e göre5510 geçici md. 7 son fıkra (md. 28/2-3); geçici md. 4
1/10/2008 ve sonrasıKadın 58, erkek 60 (2036'dan itibaren kademeli artar)9.000 prim günü (ya da yaş + 3 ve 5.400 gün); 5510'a tabi 4/c sigortalısı5510 md. 28 ve md. 108/d

Tablo, memurun ilk kez sigortalı olduğu tarihe göre okunur. 8/9/1999 ve öncesi grubunda, hizmet süresini 1999'da henüz tamamlamamış olanlar için 5434 geçici md. 205'te kademeli yaş basamakları vardır; 5510 geçici md. 95 (7438 sayılı Kanun) bu yaş şartını 3/3/2023'ten sonra aylık talebinde bulunanlar için kaldırmıştır, hizmet yılı şartı sürer. 5510 memurlar için 1/10/2008'de yürürlüğe girdi (md. 108/d); bu tarihten önce göreve başlayanlar 5434'e tabi iştirakçidir (geçici md. 4). Ancak 30/4/2008'den sonra ilk defa iştirakçi olanların emeklilik şartı, geçici md. 7'nin son fıkrası gereği md. 28'in ikinci ve üçüncü fıkralarıdır; 25 yıl kuralı (geçici md. 9/3) yalnız 30/4/2008'e kadar girenlere uygulanır.

Kaynak: 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, md. 40, md. 89, ek md. 73, geçici md. 205 ↗ · 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 28, md. 80, md. 108, geçici md. 4, geçici md. 7, geçici md. 9, geçici md. 95 ↗ · SGK: 4/c bendine tabi sigortalılar (emeklilik şartları) ↗

1/5/2008 ve sonrası girenlerde yaş basamakları ve 5.400 gün seçeneği

5510 sayılı Kanunun 28. maddesine göre 9.000 günlük prim şartının tamamlandığı tarihe göre yaş şartı şöyle artar. Tamamlama tarihi 2036'dan önceyse kadın 58, erkek 60 yaş uygulanır.

9.000 gün şartının tamamlandığı tarihKadınErkek
31/12/2035'e kadar5860
1/1/2036 – 31/12/20375961
1/1/2038 – 31/12/20396062
1/1/2040 – 31/12/20416163
1/1/2042 – 31/12/20436264
1/1/2044 – 31/12/20456365
1/1/2046 – 31/12/20476465
1/1/2048 ve sonrası6565

Yaş şartı, prim gün şartının tamamlandığı tarihteki yaşa göre uygulanır (5510 md. 28/2-b).

Bu yaşlara 65'i geçmemek üzere üç yıl eklenirse, yalnızca 5.400 prim günüyle de yaşlılık aylığı bağlanabilir (5510 md. 28/3). Memurun emekli olabilmesi için ayrıca kurumundan istekle emekliye sevk onayı alması ve ilişiğinin kesilmesi gerekir (5510 md. 28).

Kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 28, md. 80, md. 108, geçici md. 4, geçici md. 7, geçici md. 9, geçici md. 95 ↗ · SGK: 4/c bendine tabi sigortalılar (emeklilik şartları) ↗

Yaş haddi: memuriyet kaç yaşında kendiliğinden biter?

5434 sayılı Kanunun 40. maddesine göre memurların görevleriyle ilişiğinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 65 yaşını doldurdukları tarihtir; 65 yaşını dolduranlar açıktan ya da naklen bu görevlere atanamaz. Üniversite öğretim üyelerinde bu yaş 67'dir. Subay, astsubay ve uzman erbaşlar için rütbeye göre ayrı yaş hadleri tablosu vardır.

Kaynak: 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, md. 40, md. 89, ek md. 73, geçici md. 205 ↗

Emekli ikramiyesi nasıl hesaplanır?

5434 sayılı Kanunun 89. maddesine göre hizmet sürelerinin tamamı 5434 sayılı Kanun ve/veya 5510 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi kapsamında geçenlerden emekli, adi malullük ya da vazife malullüğü aylığı bağlananlara, her tam fiilî hizmet yılı için aylık bağlamaya esas tutarın bir aylığı emekli ikramiyesi olarak verilir. Yani 30 tam fiilî hizmet yılı 30 aylığa karşılık gelir.

  • Ölçü tam fiilî hizmet yılıdır; yıla tamamlanmayan ay ve günler için ayrıca ikramiye hesabı yapılmaz.
  • Emekli ikramiyesi aldıktan sonra yeniden iştirakçi olanlar tekrar emekli olunca yalnız sonradan geçen hizmetleri için ikramiye alır.
  • Emekli aylığı bağlanmadan ölen iştirakçinin ikramiyesi hak sahibi dul ve yetimlere, aylık bağlanmayan durumda yasal mirasçılara ödenir.

5434 sayılı Kanunun ek 82. maddesi, 5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra ilk defa 4/c kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanlara da emekli ikramiyesinin ödenmesini düzenler: ikramiye Sosyal Güvenlik Kurumunca, 5510 sayılı Kanunun geçici 4. maddesine göre ikramiye alanlardaki hesap yöntemi, ödeme unsurları ve bunların oranlarına göre ödenir. Kamu idarelerinde 4/a kapsamında geçen sürelerin ikramiyeye sayılması için ayrıca bir şart vardır: iş kanunlarına tabi çalışmış olanların iş sözleşmesinin kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek biçimde sona ermiş olması aranır; daha önce kıdem tazminatı veya emekli ikramiyesi ödenmiş süreler dikkate alınmaz.

Eskiden ikramiye en çok 30 hizmet yılı üzerinden hesaplanırdı; bu sınırı koyan ibare Anayasa Mahkemesinin 25/12/2014 tarihli kararıyla iptal edilmiştir (md. 89 dipnotu). Geçici md. 226 (6770 sayılı Kanun, 18/1/2017), otuz yıldan fazla hizmeti olduğu hâlde 30 yıl üzerinden ödeme almış olanlara, 30 yılı aşan her tam hizmet yılı için ikramiye farkının ödenmesini düzenlemiştir; başvuru süresi maddenin yürürlüğünden itibaren bir yıldı.

Ek göstergeEn yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının
8.400 ve üzeri% 255
7.800 (dahil) – 8.400 (hariç)% 215
7.000 (dahil) – 7.800 (hariç)% 195
5.400 (dahil) – 7.000 (hariç)% 165
3.600 (dahil) – 5.400 (hariç)% 145
2.800 (dahil) – 3.600 (hariç)% 85
Diğerleri% 55

Zam, tazminat ve ödenekler ile benzeri ödemeler toplamına karşılık gelen bu tutar emeklilik keseneğine ve kurum karşılığına tabi tutulur; oranlar 1/7/2022 tarihli 7417 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiştir.

Kaynak: 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, md. 40, md. 89, ek md. 73, geçici md. 205 ↗

Ek gösterge emekliliği nasıl etkiler?

Memurun emekli aylığı ve primi, maaşın gösterge ve ek gösterge üzerinden ödenen kısmına dayanır: 5510 sayılı Kanunun 80. maddesine göre 2008'den sonra ilk kez 4/c kapsamında sigortalı olanların prime esas kazancı; aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen tutarları, memuriyet taban aylığını ve kıdem aylığını makam, temsil ve görev tazminatlarını ve 657 sayılı Kanunun 152. maddesine göre ödenen asıl tazminatları (bölge, birim ve benzeri ölçütlere bağlı ilave tazminatlar hariç) içerir.

5434 sayılı Kanunun ek 73. maddesi, ek göstergeli ya da daha yüksek ek göstergeli bir göreve atananlar için bir şart koyar: yeni ek gösterge üzerinden emekli aylığı bağlanması ve ikramiye ödenmesi için atandığı göreve başladığı tarihten itibaren en az 6 ay boyunca bu ek gösterge üzerinden kesenek ve kurum karşılığının ödenmiş olması gerekir. 6 ay ödenmemişse işlem, atanmadan önceki ek gösterge rakamı üzerinden yapılır.

Kaynak: 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, md. 40, md. 89, ek md. 73, geçici md. 205 ↗ · 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 28, md. 80, md. 108, geçici md. 4, geçici md. 7, geçici md. 9, geçici md. 95 ↗

Engelli ve malulen emeklilik

Çalışma gücü kaybı oranı yüksek olan memurlar yaş şartı aranmadan, daha az prim günüyle yaşlılık aylığı alabilir (5510 md. 28). Memurun hangi şartı sağladığı ve bunun için gerekli sağlık kurulu raporu hakkındaki ayrıntılar engelli memur hakları sayfasındadır.

Çalışma gücü kaybıEn az sigortalılık süresiEn az prim günü
% 50 – % 5916 yıl4.320 gün
% 40 – % 4918 yıl4.680 gün

Oran, Kurum Sağlık Kurulunca belirlenen çalışma gücü kaybı oranıdır. Daha ağır malullük için başka hükümler vardır; bu sayfa kapsamaz.

Kaynak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 28, md. 80, md. 108, geçici md. 4, geçici md. 7, geçici md. 9, geçici md. 95 ↗

Memur emekliliği soruları

Memur kaç yaşında emekli olur?

2008 sonrası giren memur kadınsa 58, erkekse 60 yaşını ve 9.000 prim gününü doldurunca emekli olur; yaş 2036'dan itibaren kademeli artar (5510 md. 28). 8/9/1999 ve öncesinde girenlerde 3/3/2023'ten sonra aylık talebinde bulunanlar için yaş şartı aranmaz; kadın 20, erkek 25 fiilî hizmet yılı yeter (5510 geçici md. 95).

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, md. 28, md. 80, md. 108, geçici md. 4, geçici md. 7, geçici md. 9, geçici md. 95 ↗5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu, md. 40, md. 89, ek md. 73, geçici md. 205 ↗

Kaynaklar

Son kontrol

Bu sayfadaki bilgiler tarihinde yukarıdaki resmî kaynakların yürürlükteki metniyle karşılaştırıldı. Mevzuat ve kılavuzlar değişebilir; başvuru ya da işlem öncesinde kaynağın güncel metnini esas alın. Yanlış ya da eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.

İlgili hesaplayıcı ve sayfalar

MaaşMemur maaş hesaplama2026 net maaşını derece, kademe ve ek göstergeye göre kalem kalem hesaplayın.Sayfaya git İkramiyeMemur emekli ikramiyesi hesaplamaHizmet yılı ve ek göstergeye göre tahmini ikramiye hesabı.Sayfaya git

Memur hakları: diğer sayfalar

Rehberdeki diğer sayfalar