Yazım ve noktalama: büyük harfler, sayılar, virgül, kesme işareti

Bursluluk Türkçe testinde yazım ve noktalama her yıl gelir. Büyük harf kurallarını ve dokuz noktalama işaretini metin içinde, örnek cümlelerle görüyorsun.

4 durak5. sınıf · Yazım ve noktalama
9 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 9tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
YAZIM · BÜYÜK HARF

Büyük harfler: cümle başı, dize başı ve özel adlar

MEB 5. sınıf · Yazma: yazım ve noktalama · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaHikâye unsurları nelerdir, bir metinde nasıl bulunur?Bağlantılı konudan (Hikâye unsurları ve söz sanatları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Hikâyeyi oluşturan temel parçalara hikâye unsurları denir: olay örgüsü, şahıs kadrosu (kişiler), mekân (yer) ve zaman. Olayı yaşayanlar her zaman insan değildir; bir hayvan ya da eşya da olabilir.

Hikâye unsurları: olay, kişi, yer, zaman

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Hangi sözcükler büyük harfle başlar?

Kısa cevap: Cümleler, dizeler ve özel adlar büyük harfle başlar. Kişi, hayvan, millet, dil, devlet, din ve gezegen adları özel addır. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları, tabela yazıları ve başlıklar da büyük harfle yazılır.

Kedine “Tarçın” adını verdin. Sokaktaki her kedi bir kedidir, ama Tarçın tektir. Bu yüzden adı büyük harfle yazılır.

Cümle ve dize başı

Her cümle büyük harfle başlar. İki noktadan sonra yeni bir cümle geliyorsa o da büyük harfle başlar. Şiirde her dize büyük harfle başlar.

Özel adlar

Hikâye unsurları sayfasındaki kişi ve yer adları çoğu zaman özel addır. Tek bir varlığa verilen ada özel ad denir. Kişi ve hayvan adları; millet, dil, devlet ve din adları büyük harfle başlar: Elif, Tarçın, Türk, Türkçe, Japonya, İslam.

Unvan ve saygı sözleri adla birlikte büyük yazılır: Ayşe Hanım, Hasan Dayı. Akrabalık sözü tek başına küçük yazılır: “Dayım yarın gelecek.”

Tarih, tabela, başlık

Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük yazılır: 23 Nisan 1920 Cuma. Tarih bildirmiyorsa küçük yazılır: “Her yıl nisanda erik çiçek açar.” Tabela yazıları, başlıklar ve resim altı yazıları da büyük harfle başlar.

Büyük harf nerede?
KuralÖrnek
Cümle başı, iki noktadan sonraki cümleAnnem şunu söyledi: Erken yat.
Dize başıBulutlar gökte koşar, / Rüzgâr ardından uçar.
Kişi, unvan, hayvan adıAyşe Hanım, Hasan Dayı, Tarçın
Millet, dil, devlet, dinTürk, Türkçe, Azerbaycan, İslam
Gezegen ve yıldızMars, Jüpiter, Dünya
Belirli tarih23 Nisan 1920 Cuma
Tabela, başlık, resim altıGİRİŞ, Kitap Takası Şenliği
Yer ve yapı adları daVan Gölü, Galata Kulesi
Örnek paragraf

dün öğleden sonra ayşe teyze ile parka gittik. Köpeğimiz zeytin de bizimle geldi. Parkta japon bir aileyle tanıştık. Çocukları bize birkaç japonca sözcük öğretti. Akşam eve dönünce Teyzem şöyle dedi: “Yarın gece Mars'ı dürbünle izleyelim.” Bu paragrafta hangi sözcüklerin yazımı yanlış?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Cümle başına bak: “dün” büyük harfle başlamalı.
  2. Özel adları bul: Ayşe Teyze, Zeytin, Japon, Japonca büyük yazılmalı.
  3. Akrabalık sözüne bak: tek başına “teyzem” küçük yazılmalı.

Cevap: Altı yanlış var: Dün, Ayşe Teyze, Zeytin, Japon, Japonca, teyzem.

Akılda kalsın: Özel ad tek bir varlığın adıdır, büyük yazılır. Akrabalık sözü tek başına küçük (dayım), adla birlikte büyük yazılır (Hasan Dayı).
Burslulukta

Nasıl sorulurBir e-posta, mektup ya da kısa metin verilir; büyük harf yanlışı yapılan cümle ya da yanlışın aykırı olduğu kural sorulur.

TuzakAkrabalık sözünü her zaman büyük yazmak.

İpucuBüyük yazılmış her sözcüğe “Bu tek bir varlığın adı mı?” diye sor.

⇄Sözcük ve kural

Her sözcüğü, büyük harfle başlamasının nedeni olan kuralla eşleştir.

?Soru çöz e-posta

Ece, arkadaşı Selin'e bir e-posta yazdı.

Bu e-postadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

✓ D. “Dedem” cümle başında değildir ve bir adla birlikte kullanılmamıştır; akrabalık sözü olarak küçük yazılmalıydı. B'deki tabela yazısı büyük yazılır. C'de Duman bir kedinin adıdır. A'da büyük harf yanlışı yoktur.
YAZIM · HECE

Hece, satır sonu ve sayılar: doğru bölmek, doğru yazmak

MEB 5. sınıf · Yazma: yazım ve noktalama · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaŞiirde dize ve dörtlük nedir, şiir düzyazıdan nasıl ayrılır?Bağlantılı konudan (Hikâye unsurları ve söz sanatları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Şiir, duygu ve düşüncelerin dizeler hâlinde anlatıldığı metindir. Şiirin her satırına dize, dört dizelik bölümüne dörtlük denir. Dize sonlarındaki ses benzerlikleri ve tekrarlar şiire kulağa hoş gelen bir uyum katar.

Şiir: dize, dörtlük ve ses benzerliği

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Satır sonunda sözcük nasıl bölünür, sayılar nasıl yazılır?

Kısa cevap: Satıra sığmayan sözcük iki hecenin arasından bölünür ve satır sonuna kısa çizgi konur. Sayılar rakamla ya da yazıyla yazılabilir. Yazıyla yazılan sayıların her sözcüğü ayrı yazılır: on beş, yüz yirmi.

Defterine yazarken satır bitti, sözcük bitmedi. “Kele-” yazıp alt satıra “bek” mi yazacaksın, “ke-” yazıp “lebek” mi? İkisi de doğru.

Hece

Hikâye unsurları sayfasında şiirin dizelerini saymıştın; şimdi heceleri sayacağız. Ağzımızın bir açılışta çıkardığı ses ya da ses grubuna hece denir. Her hecede bir ünlü vardır: o-kul, ki-tap-lık. Ünlüleri sayarsan hece sayısını bulursun.

Satır sonunda bölme

Satıra sığmayan sözcük hece sonundan bölünür ve satır sonuna kısa çizgi (-) konur. “Bahçe” sözcüğü “bah-çe” diye bölünür; “ba-hçe” diye bölünmez.

Bölme çizgisi her zaman iki hecenin arasına düşer.Görsel: Sınav Defteri

Sayıların yazımı

Sayılar metinde rakamla da yazıyla da yazılabilir. Yazıyla yazılan sayıların her sözcüğü ayrı yazılır: on iki, iki yüz elli. “Onbeş” değil, “on beş” yazılır.

Örnek paragraf

Bu yıl okul kütüphanemize yüzelli yeni kitap geldi. Kitapları raflara dizerken her rafa yirmi beş kitap koyduk. Sonra kütüphane defterine kitapların adlarını yazdık. Defterde bir satıra sığmayan “kütüphane” sözcüğünü “kütüp-hane” diye böldük. Bu paragrafta bir yazım yanlışı var mı?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Yazıyla yazılan sayıları denetle: “yüzelli” bitişik, “yüz elli” olmalı; “yirmi beş” doğru.
  2. Bölmeyi hecele: kü-tüp-ha-ne; “kütüp-hane” iki hecenin arasından bölünmüş, doğru.

Cevap: Tek yanlış “yüzelli”; doğrusu “yüz elli”.

Akılda kalsın: Sözcüğü hece sonundan böl, satır sonuna kısa çizgi koy. Yazıyla yazılan sayıların her sözcüğü ayrı yazılır.
Burslulukta

Nasıl sorulurSatır sonunda bölünmüş sözcükler ya da yazıyla yazılmış sayılar verilir; yanlış olan sorulur.

TuzakSözcüğü hecenin ortasından bölmek ya da “onbeş” gibi bitişik yazmak.

İpucuSözcüğü yüksek sesle hecele; çizgi iki hecenin arasına düşmeli.

?Soru çöz defter · öncüllü

Bir öğrenci defterinde satıra sığmayan üç sözcüğü böldü.

Bu bölmelerden hangileri doğrudur?

✓ C. Ka-lem-lik ve pen-ce-re hecelerinin arasından bölünmüştür. Öğretmen ise öğ-ret-men diye hecelenir; “öğr-” bir hece değildir. A, II'yi gözden kaçırır; B ve D, III'teki hatalı bölmeyi doğru sanır.

▭Kendin yaz kurallar

Seçenek yok, kendin yaz. Yazıyla yazılan sayıların sözcükleri yazılır: on beş. Satıra sığmayan sözcüğün sonuna konur. Sözcük her zaman iki arasından bölünür.

YAZIM · NOKTALAMA

Nokta, virgül, soru işareti, ünlem: cümlenin trafik işaretleri

MEB 5. sınıf · Yazma: yazım ve noktalama · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaBir cümlenin hangi duyguyu anlattığını nasıl anlarım?Bağlantılı konudan (Cümlede anlam). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Bazı cümleler bir olayı değil, kişinin içinden geçeni anlatır: sevinç, korku, öfke, şaşkınlık, özlem ya da üzüntü. Duygu her zaman adıyla söylenmez. Kişinin davranışı ve yüz ifadesi de duyguyu gösterir.

Duygu bildiren cümleler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Nokta, virgül, soru işareti ve ünlem nerelerde kullanılır?

Kısa cevap: Nokta cümle sonuna ve sıra bildiren sayılardan sonra konur. Virgül eş görevli sözcükleri, tekrarları ve hitapları ayırır. Soru işareti soru cümlesinin, ünlem ise duygu, seslenme ve uyarı bildiren sözlerin sonuna konur.

Trafik ışığı olmasa kavşakta herkes birbirine girer. Noktalama işaretleri de cümlenin trafik ışıklarıdır: nerede durulacağını gösterir.

Nokta

Nokta (.) tamamlanmış cümlenin sonuna konur. Sıra bildiren sayılardan ve bazı kısaltmalardan sonra da kullanılır: 5. sınıf, Dr. Tarihte gün, ay ve yılı; saatte saat ile dakikayı ayırır: 19.05.2027, 09.30.

Dört ve daha çok basamaklı sayılar sondan üçerli gruplara noktayla ayrılır: 2.350 kitap.

Virgül

Virgül (,) eş görevli sözcükleri ayırır: “Pazardan elma, armut, ayva aldık.” Tekrarlanan sözcükleri ve hitapları da ayırır: “Koş, koş, yetişirsin!”, “Arkadaşlar, toplanın.” Ondalık sayıda tam kısmı ayırır: 2,5 kilogram.

Soru işareti ve ünlem

Soru işareti (?) soru eki ya da soru sözü taşıyan cümlenin sonuna konur: “Geldin mi?”, “Nereye gidiyorsun?” Soru eki olmasa da soru soruyorsa yine konur: “Sen de geliyorsun?”

Ünlem (!) sevinç, korku, şaşkınlık gibi duyguları bildiren cümlelerin sonuna konur. Seslenme ve uyarı sözlerinden sonra da kullanılır: “Ne güzel bir gün!”, “Dikkat!” Cümlede anlam sayfasındaki duygu cümleleri çoğu zaman ünlemle biter.

Dört işaret, dört görev
İşaretNerede?Örnek
Nokta (.)Cümle sonu, sıra sayısı, tarih, saat3. kat, 09.30
Virgül (,)Eş görevli sözcük, tekrar, hitapElma, armut, ayva
Soru işareti (?)Soru cümlesinin sonuNereye gidiyorsun?
Ünlem (!)Duygu, seslenme, uyarıDikkat!
Akılda kalsın: Nokta bitirir, virgül ayırır, soru işareti sorar, ünlem duyguyu ve uyarıyı gösterir. Hitaptan sonra virgül unutulmaz.
Burslulukta

Nasıl sorulurVirgülün birkaç görevi numaralanır; bir metinde bunlardan hangilerine örnek olduğu sorulur. Boş bırakılan yere uygun işaret de istenir.

TuzakHitaptan sonraki virgülü görmemek.

İpucuHer virgülün iki yanına bak; ayrılan şey sözcük listesi mi, tekrar mı, hitap mı?

?Soru çöz virgülün görevi

Virgül;
1. eş görevli sözcükleri ayırmak,
2. tekrarlanan sözcükleri ayırmak,
3. hitap sözlerinden sonra
kullanılır.

Konuşma balonundaki metinde virgülün numaralanmış görevlerinden hangilerine örnek vardır?

✓ B. “Çocuklar,” bir hitaptır (3). Mont, atkı ve eldiven eş görevli sözcüklerdir (1). Metinde tekrarlanan sözcük yoktur. A ve C hitabı ya da listeyi kaçırır; D, olmayan tekrarı ekler.

↕Sıralama mektup düzeni

Bir mektubun parçalarını yukarıdan aşağıya sırala.

  1. Mektubunu aldım, çok sevindim. Bizim okulda da bahar şenliği yapılacak.
  2. 19.05.2027
  3. Sevgiyle, Arda
  4. Sevgili Defne,
YAZIM · NOKTALAMA

Kesme, tırnak, çizgi ve üç nokta: ekleri ayırmak, sözleri göstermek

MEB 5. sınıf · Yazma: yazım ve noktalama · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaHangi sözcükler büyük harfle başlar?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Cümleler, dizeler ve özel adlar büyük harfle başlar. Kişi, hayvan, millet, dil, devlet, din ve gezegen adları özel addır. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları, tabela yazıları ve başlıklar da büyük harfle yazılır.

Büyük harflerin kullanıldığı yerler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Kesme işareti nerede kullanılır, tırnak ve uzun çizgi neyi gösterir?

Kısa cevap: Kesme işareti özel adlara, unvanlara, sayılara ve belirli tarihlere gelen ekleri ayırır: Ankara'da, 5'te. Tırnak işareti başkasının sözünü olduğu gibi aktarır. Uzun çizgi konuşmaları gösterir. Üç nokta tamamlanmamış cümlenin sonuna konur.

Arkadaşına “Ankarada” yazarsan şehrin adı ile ek birbirine karışır. “Ankara'da” yazınca adın nerede bittiği hemen görülür.

Kesme işareti

Kesme işareti (') özel adlara gelen ekleri ayırır: Elif'in, Türkiye'ye, Tarçın'ı. Unvan ve saygı sözlerine gelen ekler de ayrılır: Ayşe Hanım'a.

Sayılara ve belirli tarihlere gelen ekler de kesmeyle ayrılır: 3'üncü, 1923'te, 29 Ekim'de. Özel ad olmayan sözcüğe gelen ek ayrılmaz: okulda, kitaba.

Tırnak işareti

Tırnak işareti (“ ”) başkasının sözünü olduğu gibi aktarır: Dedem “Kitap en iyi arkadaştır.” derdi. Özellikle vurgulanmak istenen sözler de tırnak içine alınır.

Uzun çizgi ve üç nokta

Uzun çizgi (—) yazıda konuşmaları göstermek için satır başına konur. Kısa çizgiyi ise bu sayfanın hece konusunda gördük.

Üç nokta (…) sözü yarıda kalan cümlenin sonuna konur: “Sana bir şey söyleyecektim ama…”

Örnek konuşma

— Anne, Ankara'ya ne zaman gidiyoruz?
— 29 Ekim'de, okullar tatildeyken.
— Anıtkabir'i de görecek miyiz?
— Elbette! Deden hep “Orayı mutlaka görmelisin.” der.
Bu konuşmada hangi işaretler, ne için kullanılmış?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Satır başlarına bak: uzun çizgiler konuşmaları gösteriyor.
  2. Kesmeleri bul: Ankara'ya, 29 Ekim'de, Anıtkabir'i; hepsi özel ada ya da belirli tarihe gelen ek.
  3. Tırnağı bul: dedenin sözü olduğu gibi aktarılmış.

Cevap: Uzun çizgi konuşmayı, kesme ekleri, tırnak aktarılan sözü gösteriyor.

Dört işaret, dört görev
İşaretGöreviÖrnek
Kesme (')Özel ada, sayıya, tarihe gelen eki ayırır.Elif'e, 5'te
Tırnak (“ ”)Aktarılan sözü gösterir.“Kitap en iyi arkadaştır.”
Uzun çizgi (—)Konuşmayı gösterir.— Merhaba!
Üç nokta (…)Yarıda kalan cümleyi bitirir.Söyleyecektim ama…
Akılda kalsın: Ek özel ada, sayıya ya da belirli tarihe geliyorsa kesmeyle ayır; sıradan sözcüğe geliyorsa ayırma. Konuşma uzun çizgiyle, aktarılan söz tırnakla gösterilir.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir metin verilir; hangi cümlede noktalama yanlışı yapıldığı ya da boşluğa hangi işaretin geleceği sorulur.

TuzakÖzel ad olmayan sözcüğe gelen eki kesmeyle ayırmak (okul'a).

İpucuKesmeden önceki sözcük özel ad, sayı ya da belirli bir tarih mi, ona bak.

?Soru çöz numaralı cümle

(I) Kardeşimin hediyesini almak için çarşı'ya gittik. (II) Babam, “Bir kitap da alalım.” dedi. (III) Kitapçıda Ömer Seyfettin'in hikâyelerini bulduk. (IV) Kardeşim hediyesini görünce “Teşekkürler!” diye bağırdı.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde noktalama işaretiyle ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

✓ A. “Çarşı” bir yerin özel adı değildir; ek kesmesiz yazılır: çarşıya. B'de babanın sözü tırnakla doğru aktarılmıştır. C'de kesme bir kişi adının ekini ayırır. D'de ünlem sevinci gösterir.

?Soru çöz tabelalar · kesme

Mahallede dört tabela fotoğrafladık.

Hangi tabelada kesme işareti yanlış kullanılmıştır?

✓ B. Kütüphane bir özel ad değildir; ek ayrılmaz: kütüphaneye. A'da unvanla kullanılan kişi adı, C'de bir parkın özel adı, D'de sayı vardır; üçünde de ek kesmeyle ayrılır.

⇄İşaret ve görev

Her noktalama işaretini görevle eşleştir.

6. sınıfta bu konunun devamı 6. Sınıf Türkçe serisindeki Yazım ve noktalama sayfasında.

Şunları yapabiliyor musun?

Kitabı kapat, yukarı bakma. Her soruyu önce kendi cümlelerinle cevapla, sonra “Kontrol et”e bas ve her maddeyi ayrı ayrı, dürüstçe işaretle. “Henüz değil” dediklerin tekrar listene eklenir.

  1. Hangi sözcükler büyük harfle başlar?

    Kontrol et

    Cümleler, dizeler ve özel adlar büyük harfle başlar. Kişi, hayvan, millet, dil, devlet, din ve gezegen adları özel addır. Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları, tabela yazıları ve başlıklar da büyük harfle yazılır.

    Konuya dön: Büyük harflerin kullanıldığı yerler

    Yapabiliyor musun?
  2. Satır sonunda sözcük nasıl bölünür, sayılar nasıl yazılır?

    Kontrol et

    Satıra sığmayan sözcük iki hecenin arasından bölünür ve satır sonuna kısa çizgi konur. Sayılar rakamla ya da yazıyla yazılabilir. Yazıyla yazılan sayıların her sözcüğü ayrı yazılır: on beş, yüz yirmi.

    Konuya dön: Hece, satır sonu ve sayıların yazımı

    Yapabiliyor musun?
  3. Nokta, virgül, soru işareti ve ünlem nerelerde kullanılır?

    Kontrol et

    Nokta cümle sonuna ve sıra bildiren sayılardan sonra konur. Virgül eş görevli sözcükleri, tekrarları ve hitapları ayırır. Soru işareti soru cümlesinin, ünlem ise duygu, seslenme ve uyarı bildiren sözlerin sonuna konur.

    Konuya dön: Nokta, virgül, soru işareti ve ünlem

    Yapabiliyor musun?
  4. Kesme işareti nerede kullanılır, tırnak ve uzun çizgi neyi gösterir?

    Kontrol et

    Kesme işareti özel adlara, unvanlara, sayılara ve belirli tarihlere gelen ekleri ayırır: Ankara'da, 5'te. Tırnak işareti başkasının sözünü olduğu gibi aktarır. Uzun çizgi konuşmaları gösterir. Üç nokta tamamlanmamış cümlenin sonuna konur.

    Konuya dön: Kesme işareti, tırnak, uzun çizgi ve üç nokta

    Yapabiliyor musun?

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Selin bitki defterine dört kart yapıştırdı.

Hangi kartta tanımlama yapılmıştır?

✓ A. K kartı “Ayçiçeği nedir?” sorusunu cevaplar ve “-dir” ile biter. L'de “gibi” bir örnek listesi getirir; M iki çiçeği karşılaştırır; N papatyaları güneşe benzetir. B'yi seçen, “gibi” görünce yolu karıştırmıştır.Kaynak: Düşünceyi geliştirme yolları · Tanımlama ve örneklendirme

?Soru 2

Aşağıdaki grafik, 24 kişilik bir sınıfın öğrencilerinin okula nasıl geldiğini gösteriyor.

24 öğrencinin okula geliş yolu.Görsel: Sınav Defteri

Grafiğe göre,
I. Öğrencilerin yarısı okula yürüyerek gelir.
II. Servisle gelenler, otobüsle gelenlerin iki katıdır.
III. Arabayla gelenler, servisle gelenlerden fazladır.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ B. Yürüyerek gelen 12 öğrenci, 24'ün yarısıdır; dilim de dairenin yarısıdır (I). Servis 6, otobüs 3; 6, 3'ün iki katıdır (II). Araba 3, servis 6; III yanlıştır. A, II'yi kaçırır; C ve D küçük dilimi büyük sanır.Kaynak: Görsel okuma · Sütun grafik, pasta grafik ve simgeler

?Soru 3

Deniz'in velisi müze gezisine izin veriyor. Deniz öğle yemeğini evden getirecek. Ailesi, gezide çekilen fotoğraflarda Deniz'in yer almasını istemiyor.

Müze gezisi izin formu
BölümSeçenekler
Veli onayı☐ İzin veriyorum · ☐ İzin vermiyorum
Öğle yemeği☐ Okul karşılasın · ☐ Kendisi getirecek
Fotoğraf☐ Fotoğraflarda yer alabilir · ☐ Yer almasın

Buna göre Deniz'in velisi formda hangi kutuları işaretlemelidir?

✓ A. Üç bilgi de durumla eşleşir: izin var, yemek evden, fotoğraf yok. B yemeği, C izni, D fotoğraf isteğini yanlış işaretler. Her seçenek tek bir bölümü kaçırır; bu yüzden bölümleri sırayla denetlemek gerekir.Kaynak: Görsel okuma · Tablo ve form okuma

?Soru 4

Geçen kış bir sabah Ayşe, kardeşinin doğum günü için pasta yapmaya karar verdi. Annesinden tarifi aldı, malzemeleri hazırladı. Pastayı süslerken kardeşi beklenenden erken geldi ve sürpriz bozuldu. İkisi de kahkahalarla güldü.

Bu metinde aşağıdaki hikâye unsurlarından hangisi yoktur?

✓ D. Olayın hangi evde, mutfakta ya da şehirde geçtiği söylenmez. Pasta yapılması ve sürprizin bozulması olaydır (A). Ayşe, annesi ve kardeşi kişilerdir (B). “Geçen kış bir sabah” zamandır (C); bunu seçen, zamanı yalnız saat sanmıştır.Kaynak: Hikâye unsurları ve söz sanatları · Hikâye unsurları: olay, kişi, yer, zaman

?Soru 5

Sınıfın şiir panosuna üç dize asıldı.

Bu dizelerin hangilerinde kişileştirme vardır?

✓ B. Şarkı söyleyen dere ve konuşan söğüt insan gibi davranır; konuşturmada kişileştirme de vardır. II'de kar yorgana benzetilir. A, III'teki kişileştirmeyi kaçırır; C ve D benzetmeyi kişileştirme sanır.Kaynak: Hikâye unsurları ve söz sanatları · Kişileştirme, konuşturma ve benzetme

?Soru 6

Bir hikâyenin ilk iki kartı yazıldı, üçüncüsü boş.

Üçüncü karta, yani çözüm bölümüne aşağıdakilerden hangisi yazılabilir?

✓ A. Sorun Benekli'nin kaybolmasıdır; A onun bulunduğunu söyleyerek sorunu kapatır. B geçmişe döner, serime uyar. C hikâyeyle ilgisi olmayan yeni bir olay başlatır. D aramayı sürdürür; sorun hâlâ çözülmemiştir.Kaynak: Hikâye unsurları ve söz sanatları · Serim, düğüm, çözüm

?Soru 7

(I) Fuar alanına girince önce haritaya bakıp çocuk kitapları bölümünü bulduk. (II) Akşam eve dönünce aldığım kitabın ilk bölümünü okudum. (III) Sabah erkenden sınıfça otobüse binip kitap fuarına doğru yola çıktık. (IV) O bölümde en sevdiğim yazarla tanışıp kitabımı imzalattım.

Numaralanmış cümleler oluş sırasına göre dizilirse sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

✓ A. “Sabah erkenden yola çıktık” ilk olaydır. “Fuar alanına girince” ikinci, “o bölümde” üçüncü, “akşam eve dönünce” son olaydır. B ve D fuara girmeyi yola çıkmadan önceye koyar. C, “o bölümde” sözünü gözden kaçırır.Kaynak: Düşünceyi geliştirme yolları · Giriş, gelişme, sonuç ve zaman sırası

?Soru 8

Ece, Fırat, Gül ve Hakan dört farklı sınıf görevi alacak. Sınıf başkanı bilinen kuralları çizelgeye işledi.

Görev çizelgesi (✓ yapacak, ✗ yapmayacak)
SulamaTahtaPanoKitaplık
Ece✗✗
Fırat
Gül✗
Hakan✓

Çizelge tamamlanınca aşağıdakilerden hangisi doğru olur?

✓ D. Hakan sulamada. Ece'ye tahta ve pano yasak, sulama dolu; kitaplık kalır. Gül'e pano yasak; tahta kalır. Fırat'a pano düşer. A ve B, Ece ile Gül'ün görevlerini değiştirir; C Hakan'ın ✓'ünü unutur.Kaynak: Görsel okuma · Sınıflandırma ve kurallı eşleştirme

?Soru 9

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içinde verilen düşünceyi geliştirme yolu yanlıştır?

✓ D. Taşlar yumurtaya benzetilmiştir; bu bir benzetmedir, örneklendirme değil. A “Arı nedir?” sorusunu cevaplar. B kış uykusuna yatan hayvanlara örnek verir. C tilki ile kurdu yan yana koyar. D'yi doğru sanan, “gibi” sözünün her zaman örnek getirdiğini düşünür.Kaynak: Düşünceyi geliştirme yolları · Karşılaştırma ve benzetme

?Soru 10

Okul panosunda şu afiş var.

Bu afişe göre,
I. Atölye hafta sonu yapılacaktır.
II. Katılanlar yanlarında plastik şişe getirmelidir.
III. Atölyede sokak hayvanlarına yardım amaçlanmaktadır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ D. Cumartesi hafta sonudur (I); “Eski plastik şişeni getir” II'yi açıkça söyler. “Sokak dostlarımız” sokak hayvanlarıdır; III afişin örtük iletisidir. A ve B örtük iletiyi, C tarihi kaçırır.Kaynak: Görsel okuma · Afiş, resim ve karikatür okuma
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?5. Sınıf Türkçe soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →