Paragrafta konu ve ana fikir: ne anlatılıyor, ne söyleniyor, ne çıkarılır?

Paragraf soruları bursluluk Türkçe testinin yarısından fazlasıdır. Metnin neyden söz ettiğini, ne söylemek istediğini ve satır arasında ne sakladığını sırayla buluyorsun.

4 durak5. sınıf · Paragraf
11 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 11tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
PARAGRAF · KONU

Konu ve anahtar kelimeler: metin neyden söz ediyor?

MEB 5. sınıf · Okuma: anlama · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaÇağrışım, ikileme ve pekiştirme cümleye ne katar?Bağlantılı konudan (Sözcükte anlam). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Çağrışım, bir sözcüğün aklımıza getirdiği başka sözcüklerdir: kar, kardan adam, eldiven. İkileme, anlamı güçlendirmek için iki sözcüğün yan yana kullanılmasıdır: yavaş yavaş. Pekiştirme ise tek bir sözcüğün anlamını artırır: beyaz, bembeyaz.

Çağrışım, ikileme ve pekiştirme

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Bir paragrafın konusu ve anahtar kelimeleri nasıl bulunur?

Kısa cevap: Konu, paragrafın neyden söz ettiğidir; “Metin ne hakkında?” sorusunun cevabıdır. Anahtar kelimeler konuyu en iyi gösteren sözcüklerdir. Başlık da konuyu kısaca söyler ve paragrafın bütün cümlelerine uyar.

Bir arkadaşın sana “fidan, kürek, sulama, gölge” dedi. Ne anlattığını hemen tahmin edersin: ağaç dikmek.

Anahtar kelime

Metnin içeriğini en iyi yansıtan sözcük ya da sözcük öbeklerine anahtar kelime denir. Anahtar kelimeler çoğu zaman metinde birkaç kez geçer. Metinde geçmeyen ama içeriği yansıtan bir sözcük de anahtar kelime olabilir. Sözcükte anlam sayfasındaki çağrışım ağı gibi, anahtar kelimeler de konuyu çağırır.

Konu

Paragrafın üzerinde durduğu şeye konu denir. Anahtar kelimeler konunun parçalarıdır; konu onları bir arada tutar. Konuyu bulmak için anahtar kelimeleri bir araya getir. Sonra “Bütün cümleler bundan mı söz ediyor?” diye sor.

Başlık

Başlık, konuyu birkaç sözcükle okura duyurur. İyi başlık bütün paragrafa uyar. Yalnız bir cümleye uyan başlık dar kalır.

Anahtar kelimeler birer parça; konu hepsini bir arada tutar.Görsel: Sınav Defteri
Örnek paragraf

Okulumuzun bahçesinde küçük bir sebze tarhı açtık. Her sınıf bir sıraya tohum ekti. Teneffüslerde sırayla toprağı suladık. Haziranda ilk domatesleri ve biberleri topladık. Hasat günü bütün okul bahçede birlikte salata yedi. Bu paragrafın anahtar kelimeleri ve konusu nedir?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Aynı işe ait sözcükleri bul: tarh, tohum, sulamak, toprak, hasat.
  2. Tek öbekte topla: sebze yetiştirmek.
  3. Her cümleyle sına: hepsi okulda sebze yetiştirmeyi anlatıyor.

Cevap: Konu, okul bahçesinde sebze yetiştirmek. Uygun başlık: “Okulumuzun Sebze Bahçesi”.

Akılda kalsın: Konuyu bulmak için anahtar kelimeleri bir araya getir. Başlık da konu gibi bütün cümleleri kapsamalı.
Burslulukta

Nasıl sorulurBirkaç cümlelik bir metin gelir; metnin konusu, anahtar kelimesi ya da ona yakışan başlık istenir.

TuzakYalnız tek cümlede anlatılan bir ayrıntıyı konu sanmak.

İpucuHer seçeneği sırayla bütün cümlelerin yanına koy.

⇄Sözcüklerden konuya

Dört sözcük grubu, dört ayrı paragraftan alındı. Her grubu çıktığı paragrafın konusuyla eşleştir.

?Soru çöz bülten · konu

Mahalle bülteninde şu haber çıktı.

Bu haberin konusu aşağıdakilerden hangisidir?

✓ B. Kitaplar, okuma köşeleri ve masal saati, yenilenen kütüphanenin çocuklar için yaptıklarıdır. A ve D yalnız bir cümleyi karşılar, dar kalır. C'yi seçen kendi bildiğini katar; okumanın faydalarından hiç söz edilmez.
PARAGRAF · ANA FİKİR

Ana fikir: yazar bize ne söylemek istiyor?

MEB 5. sınıf · Okuma: anlama · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaBir cümlenin hangi duyguyu anlattığını nasıl anlarım?Bağlantılı konudan (Cümlede anlam). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Bazı cümleler bir olayı değil, kişinin içinden geçeni anlatır: sevinç, korku, öfke, şaşkınlık, özlem ya da üzüntü. Duygu her zaman adıyla söylenmez. Kişinin davranışı ve yüz ifadesi de duyguyu gösterir.

Duygu bildiren cümleler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Ana fikir nedir, yardımcı fikirden nasıl ayrılır?

Kısa cevap: Ana fikir, yazarın okura vermek istediği asıl mesajdır ve bir yargı bildirir. Yardımcı fikirler ana fikri açıklar ve destekler. Bazı metinler mesaj yerine bir duygu aktarır; buna ana duygu denir.

Bir masal bitince büyüğün sorar: “Bu masal bize ne anlatıyor?” Sen de “Yalan söyleyen sonunda kaybeder.” dersin. İşte ana fikir budur.

Konudan ana fikre

Konu “Ne hakkında?” sorusunun, ana fikir ise “Yazar bu konuda ne diyor?” sorusunun cevabıdır. Konu birkaç sözcüktür, ana fikir bir cümledir. Ana fikir çoğu zaman ilk ya da son cümlededir. Cümlede anlam sayfasında tek cümlenin duygusunu bulmuştun; ana fikir bütün paragrafın mesajıdır.

Yardımcı fikir

Ana fikri açıklayan, ona örnek ve neden getiren düşüncelere yardımcı fikir denir. Bir paragrafta birkaç yardımcı fikir olur. Her biri ana fikri taşıyan bir sütun gibidir.

Örnek paragraf

(1) Komşumuz Zehra Teyze geçen kış bacağını kırdı. (2) Mahalledeki çocuklar sırayla onun ekmeğini almaya başladı. (3) Annem her akşam ona sıcak bir çorba götürdü. (4) Manav Ali Amca da meyvelerini kapısına kadar getirdi. (5) Zor günde birbirine destek olan bir mahallede kimse yalnız kalmaz. Ana fikir hangi cümlede?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Konuyu bul: komşulara yardım etmek.
  2. Yargı bildiren cümleyi ara: (5) bütün olaylardan bir sonuç çıkarıyor.
  3. Sına: (2), (3) ve (4) bu yargının örnekleri, yani yardımcı fikirler.

Cevap: Ana fikir (5)'te.

Zehra Teyze paragrafına dört soru
SorduğunBulduğunBu paragrafta
Ne hakkında?KonuMahallenin komşusuna yardımı
Yazar ne diyor?Ana fikirBirbirine destek olan mahallede kimse yalnız kalmaz.
Nasıl destekliyor?Yardımcı fikirlerEkmek, çorba, meyve
Kısaca ne oldu?ÖzetBacağı kırılan Zehra Teyze'ye bütün mahalle yardım etti.
Ek bilgi: ana duygu ve özet

Şiirler ve anılar bazen bir mesaj değil, bir duygu aktarır; buna ana duygu denir: özlem, sevinç ya da hüzün gibi. Metni kısaltarak anlatmaya özet denir; özette ana fikir ve önemli olaylar kalır.

Akılda kalsın: Ana fikir, her cümlenin desteklediği mesajdır. Yardımcı fikirler ona örnek ve neden taşır.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir metin ya da birkaç dizelik bir şiir gelir; yazarın vermek istediği mesaj sorulur.

TuzakMetinde yazan ama tek bir olayı anlatan seçeneği seçmek.

İpucuMesajı seçeneklere bakmadan bir cümleyle kur, sonra karşılaştır.

?Soru çöz numaralı cümle

(I) Kardeşim ilk kez patenle kaymayı denerken defalarca düştü. (II) Her düşüşte dizlerini silkeleyip yeniden ayağa kalktı. (III) Bir hafta sonra parkın bir ucundan öbür ucuna tek başına kaydı. (IV) Pes etmeyen kişi, zor görünen işleri de sonunda başarır.

Numaralanmış cümlelerden hangisi metnin ana fikrini bildirir?

✓ D. (IV) olaylardan bir yargı çıkarır ve bütün metni kapsar. A ve B düşüp kalkmayı, C başarıyı anlatan olaylardır. Bu seçenekleri seçen, bir yardımcı fikri ana fikir sanmıştır.

↕Sıralama ana fikri bul

Ana fikri bulma adımlarını sırala.

  1. Konuyu birkaç sözcükle söyle
  2. Cümleni paragrafın bütün cümleleriyle sına
  3. Paragrafı baştan sona oku
  4. Yazarın bu konuda ne dediğini tek cümleyle yaz

▭Kendin yaz konu ve ana fikir

Seçenek yok. Ela'nın defterini oku, konuyu ve ana fikri kendi sözcüklerinle yaz.

Konu (2–4 sözcük):

Ana fikri tamamla: Küçük önlemler büyük sağlar.

PARAGRAF · BİLGİ

Değinilmiş, değinilmemiş: bilgi metinde var mı?

MEB 5. sınıf · Okuma: anlama · Okuma 3 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaKarşılaştırma ve tahmin bildiren cümleler nasıl anlaşılır?Bağlantılı konudan (Cümlede anlam). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Karşılaştırma cümlesi iki ya da daha çok varlığı yan yana koyar: daha, en, kadar. “Gibi” benzerlik bildirir. Tahmin cümlesi ise kesin olmayan bir olasılığı söyler: belki, galiba, herhâlde, -mış olmalı.

Karşılaştırma ve tahmin bildiren cümleler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

“Bu metinde hangisine değinilmemiştir?” sorusu nasıl çözülür?

Kısa cevap: “Değinilmiştir”, bilgi metinde yazıyor demektir; başka sözcüklerle yazılmış olsa da anlamı aynıysa sayılır. Hayatta doğru olsa bile metinde geçmeyen bilgiye değinilmemiştir.

Pazar listesinde “domates, peynir, ekmek” yazıyor. Süt ne kadar gerekli olsa da listede yoksa yoktur.

Değinmek ne demek?

Bir bilgiden söz etmeye değinmek denir. Bilgi seçenekte başka sözcüklerle yazılabilir: metindeki “ücret alınmıyor” ile “ücretsiz” aynı bilgidir.

Bildiğin doğru, metinde yok

Bazı seçenekler hayatta doğrudur ama metinde yazmaz; kendi bildiğini metne katma. Her seçenek için metinde bir cümle gösterebilmelisin. Cümlede anlam sayfasında gördüğün gibi, tahmin kesin bilgi değildir.

Örnek paragraf

Kaplumbağalar çok uzun yaşayan hayvanlardır. Kara kaplumbağaları sert bir kabukla korunur. Soğuk aylarda toprağın altına girip uyurlar. Evde bakılan kaplumbağalar marul, salatalık gibi yeşillikleri sever. Bu metinde kaplumbağaların hangi özelliklerine değinilmiştir?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Her seçeneği metindeki bir cümleyle eşleştir.
  2. Başka sözcükle verileni yakala: “ömürleri uzundur”, “uzun yaşarlar” demektir.
  3. Metinde olmayanı ele: yumurtalarından hiç söz edilmiyor.

Cevap: Ömür, kabuk, kış uykusu ve beslenmeye değinilmiş; yumurtlamaya değinilmemiştir.

Akılda kalsın: Aynı anlam metinde varsa değinilmiştir. Metinde gösteremediğin bilgi, doğru olsa bile değinilmemiştir.
Burslulukta

Nasıl sorulurBilgi veren bir metinden sonra “Hangisine değinilmemiştir?” diye sorulur.

TuzakFarklı sözcüklerle yazılan bilgiyi yok saymak.

İpucuMetinde eşi olmayan seçenek cevaptır.

?Soru çöz değinilmemiştir

Simit, Türkiye'nin hemen her şehrinde sevilen bir yiyecektir. Halka biçimindeki hamur pekmezli suya batırılır, sonra susama bulanır. Fırında pişince dışı çıtır, içi yumuşak olur. Sabahları çayla, öğleden sonra peynirle yenir. Satıcılar onu tablalarında taşıyarak sokak sokak satar.

Bu metinde simitle ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

✓ A. Metinde simidin tarihinden hiç söz edilmez. B pekmez ve susamla, C çay ve peynirle, D tablada taşınmasıyla karşılanır. B'yi seçen, “malzeme” sözcüğü metinde geçmediği için bilgiyi yok sanmıştır.

?Soru çöz bilgi kartı · öncüllü

Kütüphanedeki bir hayvan kartı:

Bu kartta imparator pengueninin,
I. neyle beslendiğine,
II. ne kadar yaşadığına,
III. yumurtasının nasıl korunduğuna
özelliklerinden hangilerine değinilmiştir?

✓ C. Beslenme kartta açıkça yazar (I). Babanın yumurtayı ısıtması onu korumaktır; bilgi başka sözcükle verilmiştir (III). Ömürden hiç söz edilmez (II). A, başka sözcükle verilen III'ü yok sayar; B ve D kartta olmayan ömrü seçer.

▭Boşluk doldurma metne uygula

Metin: “Selin'in kedisi Pamuk sabah kapının önünde miyavladı. Selin hemen mama kabını doldurdu.” Kedinin adının Pamuk olduğuna metinde . Kedinin kaç yaşında olduğuna . Selin'in kediyi beslediği bilgisi ise metinde verilmiştir.

PARAGRAF · ÇIKARIM

Çıkarım: metinde yazmayanı ipucundan bulmak

MEB 5. sınıf · Okuma: anlama · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaBir cümlede neden ile amaç nasıl ayırt edilir?Bağlantılı konudan (Cümlede anlam). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Neden bildiren cümle, bir olayın niçin olduğunu söyler: Yağmur yağdığı için ıslandık. Amaç bildiren cümle, bir işin ne için yapıldığını söyler: Erken uyanmak için alarm kurdum. “İçin” ikisinde de geçebilir.

Neden ve amaç bildiren cümleler

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Metinden kahramanın kişilik özelliği nasıl çıkarılır?

Kısa cevap: Çıkarım, metinde açıkça yazmayan bir bilgiyi metindeki ipuçlarından bulmaktır. Kahramanın duygusu, bir davranışın nedeni ya da kişilik özelliği böyle bulunur. Her çıkarımın metinde bir kanıtı olmalıdır.

Kardeşin eve çamurlu ayakkabılarla girdi. Kimse “Yağmur yağdı.” demedi, ama anladın.

İpucundan sonuca

Metindeki ipuçlarından yazmayan bir bilgiye ulaşmaya çıkarım denir. Önce ipucu olan cümleyi bul. Sonra “Bu cümle bana yazmayan neyi söylüyor?” diye sor.

Duygu ve kişilik

Cümlede anlam sayfasında duyguları davranışlardan tanımıştık. Kahramanın kişiliği de böyle bulunur: dürüst, yardımsever, sabırlı ya da cesur olduğu çoğu zaman yazmaz. Tek bir davranışa değil, yaptıklarının çoğuna bak.

Metne göre söylenebilir mi?

Bir yargının kanıtı metinde varsa yargı metne göre söylenebilir; yoksa senin tahminindir.

Örnek paragraf

Teneffüste Can'ın yanına okula yeni gelen bir öğrenci yaklaştı. Çocuk kimseyi tanımıyordu ve köşede tek başına duruyordu. Can onu top oynayan arkadaşlarının yanına götürdü. Takımları kurarken onu kendi takımına aldı. Bu metne göre Can nasıl biridir?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Davranışları sırala: yanına götürdü, takımına aldı.
  2. Ortak özelliği bul: yalnız kalan birine yardım ediyor.

Cevap: Can yardımsever ve arkadaş canlısı biridir.

İpucu ve çıkarım
İpucuÇıkarım
Köşede tek başına duruyordu.Yalnız hissediyor. (duygu)
Onu kendi takımına aldı.Aralarına katmak istiyor. (neden)
Bütün davranışlarıCan yardımseverdir. (kişilik)
Akılda kalsın: Çıkarımın kanıtı metindedir. Kişilik özelliğini tek bir davranıştan değil, davranışların çoğundan bul.
Burslulukta

Nasıl sorulurKısa bir hikâye ya da ilan verilir; kahramanın kişiliği, bir davranışın nedeni ya da çıkarılamayan yargı sorulur.

TuzakTek davranıştan genel özellik çıkarmak.

İpucuHer seçeneğe metinden kanıt bul; olumsuz kökte kanıtsız kalan cevaptır.

?Soru çöz kişilik özelliği

Zeynep, babaannesinden örgü örmeyi öğrenmek istedi. İlk atkısının ilmekleri hep kaçtı. Örgüyü söküp baştan başladı. Her akşam yalnız on sıra ördü, hiç acele etmedi. Bir ay sonra bitirdiği atkıyı dedesinin boynuna sardı.

Bu metne göre Zeynep'in en belirgin kişilik özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

✓ C. Örgüyü söküp baştan başlaması ve hiç acele etmeden bir ay çalışması sabrını gösterir. A yalnız sondaki hediyeye dayanır. B ve D için metinde kanıt yoktur.

?Soru çöz öncüllü

Efe, sınıf kitaplığından aldığı kitabı geri getirmeyi unuttu. Ertesi gün kitabı rafta arayan arkadaşı onu bulamayınca üzüldü. Efe bunu duyunca öğle arasında eve koştu. Kitabı getirip arkadaşına uzattı ve özür diledi.

Bu metne göre,
I. Efe hatasını düzeltmek istemiştir.
II. Arkadaşı o kitabı okumak istemiştir.
III. Efe kitabı hiç okumamıştır.
yargılarından hangileri çıkarılabilir?

✓ D. Eve koşup kitabı getirmesi ve özür dilemesi I'i, arkadaşın kitabı arayıp bulamayınca üzülmesi II'yi gösterir. Efe'nin kitabı okuyup okumadığı söylenmez. A, II'nin ipucunu kaçırır; B ve C kanıtsız III'ü seçer.

?Soru çöz ilan · çıkarılamaz

Apartmanın kapısına şu ilan asıldı.

Bu ilana göre aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

✓ B. İlanda kedinin daha önce kaçtığına dair hiçbir ipucu yoktur. A ilanı asmaktan, C kesik kulaktan, D Çınar Sokak bilgisinden çıkarılır. Bunları seçen, kökteki “çıkarılamaz” sözünü kaçırmıştır.

6. sınıfta bu konunun devamı 6. Sınıf Türkçe serisindeki Paragrafta ana fikir ve çıkarım sayfasında.

Şunları yapabiliyor musun?

Kitabı kapat, yukarı bakma. Her soruyu önce kendi cümlelerinle cevapla, sonra “Kontrol et”e bas ve her maddeyi ayrı ayrı, dürüstçe işaretle. “Henüz değil” dediklerin tekrar listene eklenir.

  1. Bir paragrafın konusu ve anahtar kelimeleri nasıl bulunur?

    Kontrol et

    Konu, paragrafın neyden söz ettiğidir; “Metin ne hakkında?” sorusunun cevabıdır. Anahtar kelimeler konuyu en iyi gösteren sözcüklerdir. Başlık da konuyu kısaca söyler ve paragrafın bütün cümlelerine uyar.

    Konuya dön: Konu, anahtar kelimeler ve başlık

    Yapabiliyor musun?
  2. Ana fikir nedir, yardımcı fikirden nasıl ayrılır?

    Kontrol et

    Ana fikir, yazarın okura vermek istediği asıl mesajdır ve bir yargı bildirir. Yardımcı fikirler ana fikri açıklar ve destekler. Bazı metinler mesaj yerine bir duygu aktarır; buna ana duygu denir.

    Konuya dön: Ana fikir, yardımcı fikir ve özet

    Yapabiliyor musun?
  3. “Bu metinde hangisine değinilmemiştir?” sorusu nasıl çözülür?

    Kontrol et

    “Değinilmiştir”, bilgi metinde yazıyor demektir; başka sözcüklerle yazılmış olsa da anlamı aynıysa sayılır. Hayatta doğru olsa bile metinde geçmeyen bilgiye değinilmemiştir.

    Konuya dön: Metinde yazan bilgiler: değinilmiş mi?

    Yapabiliyor musun?
  4. Metinden kahramanın kişilik özelliği nasıl çıkarılır?

    Kontrol et

    Çıkarım, metinde açıkça yazmayan bir bilgiyi metindeki ipuçlarından bulmaktır. Kahramanın duygusu, bir davranışın nedeni ya da kişilik özelliği böyle bulunur. Her çıkarımın metinde bir kanıtı olmalıdır.

    Konuya dön: Basit çıkarım: duygu, neden, kişilik

    Yapabiliyor musun?

Karma tekrar

Önceki 2 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

(I) Cumartesi sabahı annemle pazara gittik. (II) Tezgâhlarda kıpkırmızı domatesler vardı. (III) Annem sebzeleri tek tek seçti. (IV) Dönüşte ağır ağır yürüyüp sohbet ettik.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde pekiştirme vardır?

✓ C. “Kıpkırmızı”, kırmızı sözcüğünün başına ses eklenerek güçlendirilmiştir. B'deki “tek tek” ve D'deki “ağır ağır” iki sözcüklü ikilemedir; bunları seçen, ikilemeyi pekiştirmeyle karıştırır. A'da ne ikileme ne pekiştirme vardır.Kaynak: Sözcükte anlam · Çağrışım, ikileme ve pekiştirme

?Soru 2

Ece, sınıf panosuna üç not astı.

Bu notların hangilerinde amaç bildirilmiştir?

✓ A. I'de sulamanın hedefi çiçeklerin kurumaması, III'te biriktirmenin hedefi hediye almaktır. II'de kar, tatilin nedenidir; kimse tatil için kar yağdırmamıştır. B ve C, II'deki “için”i amaç sanır; D de aynı yanılgıyla üçünü birden seçer.Kaynak: Cümlede anlam · Neden ve amaç bildiren cümleler

?Soru 3

• Merak
• Öfke
• Üzüntü

Aşağıdaki cümlelerden hangisi bu duygulardan herhangi biriyle eşleştirilemez?

✓ C. Zıplayarak koşmak sevinci gösterir; sevinç listede yoktur. A sesi öğrenmek isteyen bir merakı, B bağırıp çıkan bir öfkeyi, D boynu bükük oturan birinin üzüntüsünü anlatır. Bunları seçen, cümledeki davranışa bakmamıştır.Kaynak: Cümlede anlam · Duygu bildiren cümleler

?Soru 4

Ayşe'nin sınav haftası aşağıdaki çizelgededir.

Bu çizelgede anlatılanlara en uygun atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

✓ A. Ayşe tekrarı her gün erteledi ve son geceye sıkıştı; atasözü de işi ertelememeyi öğütler. B küçük yaşta eğitimi, C komşuların birbirine ihtiyacını, D gereksiz görüneni saklamayı anlatır.Kaynak: Sözcükte anlam · Deyim, atasözü ve kalıp söz

?Soru 5

Grafikte üç arkadaşın bir haftada okuduğu sayfa sayısı var.

Bu grafiğe göre aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?

✓ C. Bora ile Cem'in sütunları eşittir; doğrusu “kadar” olmalıdır. A “en”, B “kadar”, D “daha az” ile grafiği doğru karşılaştırır. Bunları seçen, kökteki “yanlıştır” sözünü kaçırmıştır.Kaynak: Cümlede anlam · Karşılaştırma ve tahmin bildiren cümleler

?Soru 6

Defne, müze gezisinden sonra arkadaşına bu mesajı gönderdi.

Mesajda numaralanmış yerlere sırasıyla hangileri getirilmelidir?

✓ A. (1) ve (2) gezinin adımlarını sıralar; bahçeyi gezememek ise üzücüdür. B ve D “örneğin, keşke” ile ilk cümleyi bozar. C sırayı tersine çevirir ve kötü habere “neyse ki” der.Kaynak: Cümlede anlam · Bağlantı ifadeleri

?Soru 7

I. Köprüden geçerken çayın sesini dinledik, sonra sıcak bir çay içtik.
II. Gemi karaya yanaştı; yolcuların çoğu kara mont giymişti.
III. Bu uzun yol bizi yordu, öteki yol daha kısa.

Bu cümlelerin hangilerinde koyu yazılan sözcükler eş seslidir?

✓ B. I'de ilk “çay” akarsu, ikincisi içecektir. II'de “kara” önce toprak parçası, sonra renktir. İkisinde de yazılış aynı, anlam başkadır. III'teki uzun ve kısa zıt anlamlıdır. A, II'yi gözden kaçırır; C ve D zıt anlamlıyı eş sesliyle karıştırır.Kaynak: Sözcükte anlam · Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli sözcükler

?Soru 8

(I) Bahçedeki elma ağacı bu yıl çok meyve verdi. (II) Elmalar geçen yılkilerden daha iri. (III) Dedem elmaların bir kısmını komşulara dağıttı. (IV) Annem kalanlarla herhâlde reçel yapacak.

Numaralanmış cümlelerin hangisinde tahmin bildirilmiştir?

✓ D. “Herhâlde” sözü, reçelin kesin olmadığını gösterir. A ve C olmuş olayları kesin olarak anlatır. B bir karşılaştırmadır; “daha” sözünü görüp tahmin sanan bu seçeneğe düşer.Kaynak: Cümlede anlam · Karşılaştırma ve tahmin bildiren cümleler

?Soru 9

Deniz, sözcük çiftlerini ve aralarındaki bağı bir karta yazdı.

Deniz hangi satırda yanlışlık yapmıştır?

✓ C. Mevsim “yaz” ile “yazmak” yalnız yazılışta aynıdır: eş sesli. Seyretmek bir süre bakmaktır; B'yi seçen bu yakın anlamı eş anlam sanır.Kaynak: Sözcükte anlam · Eş, yakın, zıt anlamlı ve eş sesli sözcükler

?Soru 10

Dört öğrenci “tutmak” ile cümle kurup anlamını yazdı.

“Tutmak” tablosu
ÖğrenciCümleAnlam
EceKardeşim düşmesin diye elini sıkıca tuttum.elle kavramak
MertBabam bu sabah gölde iki balık tuttu.yakalamak
KaanBayram gezisi için bir minibüs tuttuk.kiralamak
SelinAblam bana verdiği sözü tuttu.elinde taşımak

Buna göre hangi öğrenci, sözcüğe verdiği anlamı yanlış yazmıştır?

✓ D. Sözünü tutmak, verdiği sözü yerine getirmektir; elde taşımakla ilgisi yoktur. A, B ve C'de verilen anlam sözcüğün yerine konunca cümle bozulmaz: elini kavradım, iki balık yakaladı, bir minibüs kiraladık.Kaynak: Sözcükte anlam · Bağlamdan anlam ve çok anlamlı sözcükler
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?5. Sınıf Türkçe soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →