ÖSYM (Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi)
Üniversiteye giriş, kamu personel seçimi, lisansüstü giriş ve yabancı dil gibi merkezî sınavları hazırlayıp uygulayan, sonuçları açıklayan ve yerleştirmeleri yapan kamu kurumu. Başvurular ve sonuçlar ÖSYM'nin aday işlemleri sistemi üzerinden yürür.
Dayanak: 6114 sayılı ÖSYM Başkanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
İlgili: Sınav takvimi · ÖSYM AİS ve başvuru
Bkz.: ÖSYM AİS
KPSS (Kamu Personel Seçme Sınavı)
Kamu kurumlarına memur ve sözleşmeli personel alımında kullanılan, ÖSYM'nin lisans, ön lisans ve ortaöğretim düzeylerinde ayrı yaptığı sınav. Herkes mezun olduğu en üst öğrenim düzeyinden girer; sonuç, B grubu kadrolara yerleştirmede ve A grubu kurum sınavlarına çağrıda kullanılır.
Dayanak: Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik
İlgili: KPSS rehberi · KPSS puan hesaplama
Bkz.: Genel Yetenek–Genel Kültür · KPSSP3
Genel Yetenek–Genel Kültür (GY-GK)
KPSS'de bütün adayların girdiği ortak oturum. Genel Yetenek Türkçe ve matematik sorularından, Genel Kültür ise tarih, coğrafya ve vatandaşlık ağırlıklı sorulardan oluşur; B grubu kadrolarda kullanılan puanlar yalnız bu oturumdan hesaplanır.
Dayanak: 2026-KPSS Lisans Kılavuzu md. 3.1
İlgili: Sınav süreleri ve soru sayıları · KPSS puan hesaplama
Bkz.: KPSS · KPSSP3
KPSS A grubu (Alan bilgisi)
Müfettiş yardımcısı, uzman yardımcısı, denetçi yardımcısı gibi kariyer kadrolarına kurum sınavıyla alım için kullanılan KPSS puanları. Genel yetenek-genel kültürün yanında hukuk, iktisat, maliye, muhasebe gibi alan bilgisi testlerinden hesaplanır; hangi puan türünün isteneceğini kurum ilanında belirtir.
Dayanak: 2026-KPSS Lisans Kılavuzu md. 1.4–1.13
İlgili: KPSS A grubu rehberi · KPSS A grubu puan hesaplama
Bkz.: B grubu kadro · KPSS puan türleri (P1–P48)
MEB-AGS (Akademi Giriş Sınavı, ÖABT)
Millî Eğitim Akademisi hazırlık eğitimine alınacak öğretmen adayları için ÖSYM'nin yaptığı sınav. Ortak AGS oturumu ve branşa göre Öğretmenlik Alan Bilgisi Testi (ÖABT) oturumundan oluşur; eski Eğitim Bilimleri ve KPSS ÖABT'nin yerini almıştır.
Dayanak: 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu
İlgili: MEB-AGS rehberi · MEB-AGS puan hesaplama
Bkz.: Millî Eğitim Akademisi
EKPSS (Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı)
Engelli adayların engelli memur kontenjanına yerleştirilmesi için yapılan sınav. Sonuca göre ÖSYM yerleştirme yapar; ayrıca puan aranmadan kura ile yerleştirme de uygulanır.
Dayanak: Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkında Yönetmelik
İlgili: EKPSS rehberi
Bkz.: Engelli kontenjanı
DHBT (Din Hizmetleri Alan Bilgisi Testi)
Diyanet İşleri Başkanlığının imam-hatip, müezzin-kayyım, Kur'an kursu öğreticisi gibi din hizmetleri kadrolarına alımda kullanılan test. KPSS ile birlikte değerlendirilir; Diyanet alımlarında ayrıca sözlü sınav yapılır.
Dayanak: 2026-KPSS Lisans Kılavuzu (DHBT bölümü)
İlgili: DHBT rehberi
Bkz.: KPSS
YKS (Yükseköğretim Kurumları Sınavı)
Üniversitelerin ön lisans ve lisans programlarına öğrenci yerleştirmek için yapılan, TYT, AYT ve YDT oturumlarından oluşan sınav. Ön lisans için TYT yeterlidir; lisans programları puan türüne göre AYT ya da YDT ister.
Dayanak: 2026-YKS Kılavuzu
İlgili: YKS rehberi · YKS puan hesaplama
Bkz.: TYT · AYT · YDT
TYT (Temel Yeterlilik Testi)
YKS'nin ilk oturumu; Türkçe, temel matematik, sosyal bilimler ve fen bilimleri testlerinden oluşur. TYT puanıyla ön lisans programları tercih edilir; lisans puanlarının hesabında da TYT netleri kullanılır.
Dayanak: 2026-YKS Kılavuzu
İlgili: TYT kaç net kaç puan · YKS puan hesaplama
Bkz.: YKS · AYT
AYT (Alan Yeterlilik Testleri)
YKS'nin lisans programlarına yönelik oturumu; Türk dili ve edebiyatı-sosyal bilimler 1, sosyal bilimler 2, matematik ve fen bilimleri testlerinden oluşur. Aday, hedeflediği puan türüne göre ilgili testleri cevaplar.
Dayanak: 2026-YKS Kılavuzu
İlgili: AYT kaç net kaç puan · Çıkmış sorular (AYT, TYT)
Bkz.: YKS · Puan türü
YDT (Yabancı Dil Testi)
YKS'nin yabancı dil oturumu; İngilizce, Almanca, Fransızca, Arapça ve Rusça gibi dillerde yapılır. Dil puanıyla öğrenci alan programlar (öğretmenlik, mütercim-tercümanlık, dil ve edebiyat) için gerekir.
Dayanak: 2026-YKS Kılavuzu
İlgili: YDT kaç net kaç puan
Bkz.: YKS
DGS (Dikey Geçiş Sınavı)
Ön lisans mezunlarının ya da son sınıf öğrencilerinin, sınavla lisans programlarının ara sınıflarına geçişi için yapılan sınav. Sayısal ve sözel testlerden oluşur; puana ön lisans başarı puanı (ÖBP) eklenir.
Dayanak: 2026-DGS Kılavuzu
İlgili: DGS rehberi · DGS puan hesaplama
Bkz.: ÖBP (ön lisans başarı puanı) · Dikey geçiş
ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı)
Yüksek lisans ve doktora programlarına başvuruda ve araştırma görevlisi, öğretim görevlisi kadrolarına atamada kullanılan sınav. Sayısal, sözel ve eşit ağırlık puanları hesaplanır; sonuç açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl geçerlidir.
Dayanak: 2026-ALES Kılavuzu
İlgili: ALES rehberi · ALES puan hesaplama
Bkz.: Puan geçerlilik süresi
YDS ve e-YDS (e-YDS, Yabancı Dil Bilgisi Seviye Tespit Sınavı)
Kamuda yabancı dil tazminatı, akademik yükseltme, lisansüstü başvuru ve uzmanlık eğitimi gibi işlerde kullanılan yabancı dil sınavı. Kâğıt üzerinde uygulanana YDS, elektronik sınav salonlarında daha sık uygulanana e-YDS denir; puan doğru sayısından hesaplanır, yanlış doğruyu götürmez.
Dayanak: 2026-YDS Kılavuzu md. 3.8
İlgili: YDS, e-YDS ve YÖKDİL rehberi · YDS puan hesaplama
Bkz.: YÖKDİL · Yabancı dil tazminatı
YÖKDİL (Yükseköğretim Kurumları Yabancı Dil Sınavı)
Fen, sağlık ve sosyal bilimler alanlarına göre ayrı soru kitapçığıyla yapılan, akademik metin ağırlıklı yabancı dil sınavı. Lisansüstü eğitim ve akademik kadrolarda kabul edilir; kamuda dil tazminatı gibi işler için hangi kurumun kabul ettiğine ayrıca bakılır.
Dayanak: 2026-YÖKDİL Kılavuzu
İlgili: YDS, e-YDS ve YÖKDİL rehberi · YÖKDİL puan hesaplama
Bkz.: YDS ve e-YDS
LGS (Liselere Geçiş Sistemi, Merkezî sınav)
Sınavla öğrenci alan liselere yerleştirme için Millî Eğitim Bakanlığının 8. sınıf öğrencilerine yaptığı merkezî sınav. Sözel ve sayısal iki oturumdan oluşur; 3 yanlış 1 doğruyu götürür. Sınava girmeyenler de adrese dayalı yerel yerleştirmeyle liseye yerleşebilir.
Dayanak: MEB 2026 Merkezî Sınav Başvuru ve Uygulama Kılavuzu
İlgili: LGS rehberi · LGS puan hesaplama
Bkz.: Yerel yerleştirme
MSÜ (Millî Savunma Üniversitesi Askerî Öğrenci Aday Belirleme Sınavı)
Harp okulları ve astsubay meslek yüksekokullarına aday belirlemek için ÖSYM'nin yaptığı sınav. Barajı geçen adaylar seçim aşamalarına çağrılır; yerleşebilmek için ayrıca aynı yılın YKS oturumlarına girmek zorunludur.
Dayanak: 2026-MSÜ Kılavuzu
İlgili: MSÜ rehberi · MSÜ puan hesaplama
Bkz.: YKS
TUS ve DUS (TUS, DUS)
Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (TUS) tıp doktorlarının, Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavı (DUS) diş hekimlerinin uzmanlık eğitimi kadrolarına yerleşmesi için yapılır. Sonuçlar yalnız ilgili dönemin yerleştirmesinde geçerlidir.
Dayanak: 2026-TUS 1. Dönem Kılavuzu
İlgili: TUS ve DUS rehberi · TUS puan hesaplama
Bkz.: Puan geçerlilik süresi
HMGS ve İYÖS (HMGS, İYÖS, Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı, İdari Yargı Ön Sınavı)
HMGS, hukuk fakültesi mezunlarının avukatlık, noterlik ve adli yargıda hâkimlik ve savcılığa girişte; İYÖS ise idari yargı hâkimliğine girişte aranan sınavdır. Başarılı sayılmak için 100 üzerinden en az 70 puan gerekir.
Dayanak: Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ve İdari Yargı Ön Sınavı Yönetmeliği
İlgili: HMGS ve İYÖS rehberi · HMGS puan hesaplama
Bkz.: Baraj puanı
MEB-EKYS (Eğitim Kurumlarına Yönetici Seçme Sınavı)
Millî Eğitim Bakanlığına bağlı okullara müdür ve müdür yardımcısı görevlendirmesinde kullanılan yazılı sınav. Sınavda başarılı olan öğretmenler yönetici görevlendirmesine başvurabilir.
Dayanak: MEB Eğitim Kurumlarına Yönetici Görevlendirme Yönetmeliği
İlgili: MEB-EKYS puan hesaplama
Bkz.: Görevde yükselme