KPSS Tarih · Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi

Sivas Kongresi kararları ve önemi

Millî Mücadele'nin tüm yurdu kapsayacak şekilde teşkilatlandırıldığı, tam bağımsızlık kararının kesinleştirildiği ulusal kongre.

Bilgi Kapsülü ile adım adım öğren Kendini dene

Sivas Kongresi konu anlatımı

★ işaretli bilgiler mutlaka bilinmeli.

Sivas Kongresi kararları

  1. Millî Sınırlar ve Vatanın BütünlüğüMondros Ateşkesi'nin imzalandığı tarihteki sınırlar içinde kalan vatan topraklarının bir bütün olduğu ve parçalanamayacağı kararı ulusal ölçekte kabul edilmiştir.
  2. İşgal ve Müdahaleye Karşı Birlikte DirenişVatanın herhangi bir parçasına yapılacak her türlü işgal ve müdahaleye karşı milletçe birlikte savunma ve direnme kararı alınmıştır.
  3. Manda ve Himayenin Kesin Olarak ReddiKongrede Amerikan mandası tartışılmış, ancak tam bağımsızlık ilkesi doğrultusunda manda ve himaye kesin olarak reddedilmiştir.
  4. Azınlıklara Ayrıcalık VerilemeyeceğiHristiyan azınlıklara siyasi egemenliği ve sosyal dengeyi bozacak ayrıcalıklar verilemeyeceği kararlaştırılmıştır.
  5. Mebusan Meclisi'nin Toplanması TalebiHükûmetin millet denetimine alınması için Osmanlı Mebusan Meclisi'nin hemen toplanması kararı alınmıştır.
  6. Dış Yardım Alınma ŞartıDevletin bağımsızlığına ve ülke bütünlüğüne saygılı olan, sömürgecilik amacı gütmeyen devletlerin yardımlarının kabul edilebileceği belirtilmiştir.

Ne zaman, nerede, neden?

  • Kongrenin Toplanma AmacıSivas Kongresi, yurdu işgalden kurtarmak için millî birliği sağlamak ve milletin sesini İstanbul'a ve dünyaya duyurmak amacıyla toplanmıştır.
  • Kongrenin Toplanma ÇağrısıSivas'ta ulusal bir kongre toplanması kararı ve çağrısı ilk kez Amasya Genelgesi'nde yapılmıştır.
  • Mustafa Kemal'in Sivas'a GelişiMustafa Kemal Paşa, Erzurum'dan ayrıldıktan sonra 2 Eylül 1919'da Sivas'a gelmiş ve kongre hazırlıklarını burada yürütmüştür.

Yapı ve teşkilat

  • Cemiyetlerin ARMHC Adıyla BirleştirilmesiYurttaki bütün millî cemiyetler 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' adı altında birleştirilmiştir.
  • Temsil Heyeti'nin Bütün Vatanı Temsil EtmesiTemsil Heyeti'nin üye sayısı artırılmış ve 'Temsil Heyeti bütün vatanı temsil eder' kararıyla heyet tüm yurdu kapsayan bir yürütme organı hâline gelmiştir.

Önemli kişiler

  • Ali Galip OlayıDamat Ferit Hükûmeti'nin desteğiyle Elazığ Valisi Ali Galip, İngiliz Binbaşı Noel ile birlikte Sivas Kongresi'ni basıp Mustafa Kemal'i tutuklamayı planlamış; girişim önceden haber alınarak önlenmiştir.
  • Manda Tartışmasının Arka PlanıSivas Kongresi'nde Amerikan mandasını savunan delegeler, İstanbul'daki bazı aydınların (Halide Edib'in de aralarında bulunduğu) kurtuluşun Amerikan mandasıyla mümkün olduğunu savunan görüşlerine dayanmıştır.
  • Kongrenin Önemli DelegeleriSivas Kongresi'ne Mustafa Kemal Paşa'nın yanı sıra Rauf (Orbay) Bey, Refet (Bele) Bey ve Bekir Sami (Kunduh) Bey gibi Millî Mücadele'nin önde gelen isimleri katılmıştır.

Önemi ve sonuçları

  • Misak-ı Millî'ye Temel OluşturmasıErzurum ve Sivas kongrelerinde alınan kararlar, 28 Ocak 1920'de Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen Misak-ı Millî'nin temelini oluşturmuştur.
  • Temsil Heyeti'nin İlk Siyasi BaşarısıHaberleşmenin kesilmesi ve Anadolu'nun baskısı sonucunda Damat Ferit Paşa Hükûmeti Ekim 1919 başında istifa etmek zorunda kalmıştır; bu, Temsil Heyeti'nin ilk siyasi başarısıdır.

Uygulamalar ve atılan adımlar

  • Temsil Heyeti'nin İlk Yürütme KararıTemsil Heyeti, Ali Fuat (Cebesoy) Paşa'yı Batı Anadolu Kuva-yı Milliye Komutanlığı'na atayarak yürütme yetkisini ilk kez kullanmıştır.
  • İrade-i Milliye GazetesiMillî Mücadele'nin sesini duyurmak ve kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla Sivas'ta İrade-i Milliye gazetesi çıkarılmıştır.
  • İstanbul ile Haberleşmenin KesilmesiAli Galip Olayı'nın ardından Sivas Kongresi, Damat Ferit Hükûmeti ile her türlü resmî ilişkiyi ve haberleşmeyi kesmiştir.
  • İttihatçılık Tartışması ve YeminMillî Mücadele'nin İttihat ve Terakki'yi yeniden canlandırma girişimi olduğu iddialarını çürütmek için delegeler, kongre başında İttihat ve Terakki'yi canlandırmaya çalışmayacaklarına ve hiçbir siyasi fırkaya hizmet etmeyeceklerine dair yemin etmişlerdir.

Önceki ve sonraki olaylarla bağı

  1. Erzurum Kararlarının UlusallaştırılmasıSivas Kongresi'nde Erzurum Kongresi kararları temel alınmış; 'Doğu illeri' gibi bölgesel ifadeler 'bütün vatan' olarak değiştirilerek kararlar tüm yurdu kapsayacak biçimde kabul edilmiştir.
  2. Amasya Görüşmeleri'ne Zemin HazırlamasıDamat Ferit'in yerine kurulan Ali Rıza Paşa Hükûmeti, Temsil Heyeti ile görüşmeyi kabul etmiş; bu durum Amasya Görüşmeleri'ne (20-22 Ekim 1919) zemin hazırlamıştır.
  3. General Harbord ile GörüşmeABD'nin Anadolu'ya gönderdiği General Harbord başkanlığındaki heyet, kongreden sonra 22 Eylül 1919'da Sivas'ta Mustafa Kemal ile görüşmüştür; heyetin raporunda Doğu Anadolu'da Ermenilerin çoğunlukta olmadığı belirtilmiştir.
  4. Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan CemiyetiKongreden sonra, 28 Kasım 1919'da Sivas'ta Melek Reşit Hanım öncülüğünde Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti kurulmuştur.
  5. Temsil Heyeti'nin Ankara'ya GeçişiTemsil Heyeti, Sivas'tan ayrılarak 27 Aralık 1919'da Ankara'ya gelmiş ve Millî Mücadele'nin merkezi Ankara olmuştur.

Sivas Kongresi ile sık karıştırılanlar

Sivas Kongresi en çok Erzurum Kongresi ile karıştırılır. Aynı konudaki bilgiler yan yana:

  • Delege Sayısının Azlığı ve NedenleriSivas Kongresi ulusal bir kongre olmasına rağmen işgaller, İstanbul Hükûmeti'nin engellemeleri ve ulaşım güçlükleri nedeniyle 38 delegeyle toplanmış; Erzurum Kongresi'nden daha az delege katılmıştır.
  • Erzurum ile Sivas'ın FarkıErzurum Kongresi toplanış bakımından bölgesel, kararları bakımından ulusaldır; Sivas Kongresi ise her iki bakımdan da ulusaldır ve Erzurum'da doğu illeri için alınan kararları bütün yurda yaymıştır.
KonuSivas KongresiErzurum Kongresi
Kongrenin Toplanma TarihiSivas Kongresi 4 - 11 Eylül 1919 tarihleri arasında toplanmıştır.Erzurum Kongresi 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında toplanmıştır.
Kongrenin Toplanma AmacıSivas Kongresi, yurdu işgalden kurtarmak için millî birliği sağlamak ve milletin sesini İstanbul'a ve dünyaya duyurmak amacıyla toplanmıştır.Kongre, Doğu Anadolu'da kurulması planlanan Ermeni devletine ve Trabzon civarındaki Rum Pontus tehlikesine karşı toplanmıştır.
Delege Sayısının Azlığı ve NedenleriSivas Kongresi ulusal bir kongre olmasına rağmen işgaller, İstanbul Hükûmeti'nin engellemeleri ve ulaşım güçlükleri nedeniyle 38 delegeyle toplanmış; Erzurum Kongresi'nden daha az delege katılmıştır.Kongreye Bitlis, Erzurum, Sivas, Trabzon ve Van illerinden delegeler katılmıştır.
Ali Galip OlayıDamat Ferit Hükûmeti'nin desteğiyle Elazığ Valisi Ali Galip, İngiliz Binbaşı Noel ile birlikte Sivas Kongresi'ni basıp Mustafa Kemal'i tutuklamayı planlamış; girişim önceden haber alınarak önlenmiştir.Kongre hazırlıkları sırasında İstanbul Hükümeti (Damat Ferit) Mustafa Kemal'in tutuklanmasını ve İstanbul'a gönderilmesini istemiştir.
Kongrenin NiteliğiSivas Kongresi hem toplanış şekli hem de aldığı kararlar bakımından ulusal bir kongredir.Erzurum Kongresi toplanış şekli ve amacı bakımından bölgesel, aldığı kararlar bakımından ulusal (milli) bir kongredir.
Kongre BaşkanlığıKongrenin açılışında başkanlık konusunda delegeler arasında tartışma yaşanmış, yapılan seçimle Mustafa Kemal Paşa kongre başkanı olmuştur.Erzurum Kongresi'nde oluşturulan Temsil Heyeti'nin başkanlığına Mustafa Kemal seçilmiştir.
Erzurum Kararlarının UlusallaştırılmasıSivas Kongresi'nde Erzurum Kongresi kararları temel alınmış; 'Doğu illeri' gibi bölgesel ifadeler 'bütün vatan' olarak değiştirilerek kararlar tüm yurdu kapsayacak biçimde kabul edilmiştir.Erzurum Kongresi, kararları ve Temsil Heyeti'nin yapısı itibarıyla ulusal Sivas Kongresi'nin ön hazırlığı niteliğini taşımaktadır.
Millî Sınırlar ve Vatanın BütünlüğüMondros Ateşkesi'nin imzalandığı tarihteki sınırlar içinde kalan vatan topraklarının bir bütün olduğu ve parçalanamayacağı kararı ulusal ölçekte kabul edilmiştir.Kongrede 'Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, bölünemez' maddesiyle milli sınırlardan ilk kez bahsedilmiştir.
Erzurum ve Sivas Kongresi farkları →Amasya Genelgesi ve Sivas Kongresi farkları →Sivas Kongresi ve Amasya Görüşmeleri farkları →Sivas Kongresi ve Misak-ı Millî farkları →Sivas Kongresi ve TBMM'nin Açılışı farkları →

Sivas Kongresi örnek soruları

Kendini dene: şıkka dokun, cevabı ve açıklamayı hemen gör. İlk 2 soru doğrudan bu konudan, diğerleri aynı dönemden. Hepsi ücretsiz soru havuzundan.

SORU 1 / 5Bu konudan

Temsil Heyeti'nin İstanbul ile haberleşmeyi kesmesi üzerine yaşanan ilk siyasi başarısı nedir?

Soru 1 şıkları
Doğru cevap: A. Damat Ferit'in istifası Temsil Heyeti'nin ilk siyasi zaferidir.

Bu bilgi takıldı mı? Sivas Kongresi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 2 / 5Bu konudan

Heyet-i Temsiliye'nin halkı doğru bilgilendirme, İtilaf Devletleri ile Damat Ferit Paşa Hükûmeti'nin yürüttüğü aleyhte propagandaları bertaraf etme ve kongre kararlarını millete ulaştırma gayesiyle Sivas Kongresi esnasında Mustafa Kemal Paşa'nın bizzat adını koyarak çıkartılmasını sağladığı, Millî Mücadele hareketinin ilk resmî yayın organı niteliğindeki gazete aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 2 şıkları
Doğru cevap: D. Sivas Kongresi'nde Mustafa Kemal Paşa'nın girişimiyle kurulması kararlaştırılan ve 14 Eylül 1919'da yayına başlayan İrade-i Milliye, Heyet-i Temsiliye'nin ve Millî Mücadele'nin ilk yayın organıdır. Hâkimiyet-i Milliye ise Temsil Heyeti Ankara'ya taşındıktan sonra (10 Ocak 1920) yayımlanmaya başlamıştır.

Bu bilgi takıldı mı? Sivas Kongresi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 3 / 5Dönem sorusu

Mehmet Akif Ersoy'un kahraman Türk ordusuna ithaf ettiği İstiklal Marşı, I. İnönü Zaferi'nin ardından 12 Mart 1921'de aşağıdaki anayasal organlardan hangisi tarafından resmen kabul edilmiştir?

Soru 3 şıkları
Doğru cevap: C. İstiklal Marşı, 12 Mart 1921'de Birinci Büyük Millet Meclisi (1. TBMM) tarafından milli marş olarak kabul edilmiştir.

Bu bilgi takıldı mı? Sivas Kongresi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 4 / 5Dönem sorusu

Mustafa Kemal Paşa'nın, Karadeniz bölgesindeki asayişi sağlamak ve halkın silahlarını toplamak gerekçesiyle geniş askeri ve mülki yetkilerle donatılarak Anadolu'ya gönderildiği resmi görevi hangisidir?

Soru 4 şıkları
Doğru cevap: B. Mustafa Kemal Paşa Samsun'a 9. Ordu Müfettişi (daha sonra 3. Ordu Müfettişliği) olarak gönderilmiştir.

Bu bilgi takıldı mı? Sivas Kongresi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 5 / 5Dönem sorusu

Halide Edip ve Yunus Nadi'nin katkılarıyla 6 Nisan 1920'de kurulan milli haber ajansı hangisidir?

Soru 5 şıkları
Doğru cevap: E. Anadolu Ajansı, Kurtuluş Savaşı'nın resmi haber ajansıdır.

Bu bilgi takıldı mı? Sivas Kongresi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
Daha fazla Tarih sorusu çöz →

Sıradaki adım

← Önceki · 23 Temmuz – 7 Ağustos 1919Erzurum KongresiKronolojide bir önceki konu UygulamadaSivas Kongresi Bilgi Kapsülü31 bilgi · aşamalı öğrenme, hata takibi, aralıklı tekrar Sonraki → · 1919–1920Batı Anadolu KongreleriKronolojide bir sonraki konu
Amasya GenelgesiSon Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Millî