KPSS Tarih · Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi

Amasya Genelgesi maddeleri ve önemi

Amasya Genelgesi: Kurtuluş Savaşı'nın gerekçesi, amacı ve yöntemi ilk kez bu belgede bir arada belirtilmiştir.

Bilgi Kapsülü ile adım adım öğren Kendini dene

Amasya Genelgesi konu anlatımı

★ işaretli bilgiler mutlaka bilinmeli.

Amasya Genelgesi maddeleri

  1. Amasya Genelgesi Madde 1Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
  2. Amasya Genelgesi Madde 2İstanbul Hükümeti, üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir.
  3. Amasya Genelgesi Madde 3Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.
  4. Amasya Genelgesi Madde 4Her türlü etki ve denetimden uzak milli bir kurul oluşturulmalıdır.
  5. Amasya Genelgesi Madde 5Sivas'ta milli bir kongrenin toplanması gereklidir.

Ne zaman, nerede, neden?

  • Kurtuluş Savaşı'nın amacıKurtuluş Savaşı'nın amacı ilk kez Amasya Genelgesi'nde belirtilmiştir: milletin istiklalini sağlamak.

Yapı ve teşkilat

  • Amasya Genelgesi'nin yapısıGenelge, gerekçe-amaç-yöntem mantığıyla yapılandırılmış 5 ana madde içerir.

Önemli kişiler

  • Mustafa Kemal'in rolüGenelgenin hazırlayıcısı ve ana imzacısıdır.
  • Amasya Genelgesi'nin imzacılarıMustafa Kemal, Rauf Orbay, Refet Bele ve Ali Fuat Cebesoy.
  • Rauf Orbay'ın katılımı · Refet Bele'nin katılımı · Ali Fuat Cebesoy'un katılımıGenelgenin imzacılarından biridir.
  • Amasya Genelgesi'ni telgrafla onaylayanlarKâzım Karabekir (Erzurum, 15. Kolordu Komutanı) ve Mersinli Cemal Paşa (Konya, 2. Ordu Müfettişi).

Önemi ve sonuçları

  • Amasya Genelgesi'nin Milli Mücadele'deki yeriKurtuluş Savaşı'nın gerekçesi, amacı ve yöntemi ilk kez bu belgede bir arada belirtilmiştir.
  • Milli egemenlik vurgusunun ilk ifadesiAmasya Genelgesi, milli egemenlik fikrinin ilk kez üstü kapalı olarak ifade edildiği belgedir.
  • İstanbul Hükümeti'ne ilk açık karşı çıkışİstanbul Hükümeti'nin görevini yapamadığı ilk kez resmi bir belgede belirtilmiştir.
  • Kurtuluş Savaşı'nın gerekçesiKurtuluş Savaşı'nın gerekçesi ilk kez Amasya Genelgesi'nde ortaya konmuştur.
  • Kurtuluş Savaşı'nın yöntemiKurtuluş Savaşı'nın yöntemi ilk kez Amasya Genelgesi'nde belirtilmiştir: milletin azim ve kararı.
  • Milletin kendisi fikriMilli Mücadele'nin milletin kendisi tarafından yürütüleceği fikri ilk kez Amasya Genelgesi'nde ortaya konmuştur.

Uygulamalar ve atılan adımlar

  • Amasya Genelgesi'nin yayım şekliTelgraf yoluyla Anadolu'daki tüm komutanlara ve mülki amirlere gönderilmiştir.

Önceki ve sonraki olaylarla bağı

  1. Amasya ile Havza ilişkisiHavza Genelgesi (28 Mayıs 1919) Amasya Genelgesi'nin öncüsüdür.
  2. Amasya ile Erzurum ilişkisiAmasya'nın fikirleri Erzurum'da bölgesel olarak hayata geçirilmiştir.
  3. Amasya ile Sivas ilişkisiAmasya'nın 5. maddesi Sivas Kongresi çağrısıdır; Sivas Kongresi bu çağrının sonucudur.
  4. Temsil Heyeti fikrinin ilk izleri4. maddedeki "milli kurul" fikri, Temsil Heyeti'nin kurulmasına giden yolun başlangıcıdır.
  5. Misak-ı Milli'ye giden süreçAmasya'nın fikirleri Erzurum ve Sivas üzerinden Misak-ı Milli'ye taşınmıştır.

Amasya Genelgesi ile sık karıştırılanlar

Amasya Genelgesi en çok Sivas Kongresi ile karıştırılır. Aynı konudaki bilgiler yan yana:

  • Amasya ↔ Havza tarih ayrımıHavza: 28 Mayıs 1919. Amasya: 22 Haziran 1919.
  • Amasya ↔ Erzurum tarih ayrımıAmasya: 22 Haziran 1919. Erzurum: 23 Temmuz – 7 Ağustos 1919.
  • Amasya maddeleri ↔ Erzurum kararları ayrımıAmasya'nın 5 maddesi ile Erzurum kararları farklıdır.
  • Milli egemenlik ↔ Milli irade ayrımı"Milli egemenlik" ve "milli irade" farklı kavramlardır.
KonuAmasya GenelgesiSivas Kongresi
Amasya Genelgesi Madde 5Sivas'ta milli bir kongrenin toplanması gereklidir.Sivas'ta ulusal bir kongre toplanması kararı ve çağrısı ilk kez Amasya Genelgesi'nde yapılmıştır.
Amasya Genelgesi ve Sivas Kongresi farkları →Amasya Genelgesi ve Amasya Görüşmeleri farkları →Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Millî ile karışan 1 bilgi

Amasya Genelgesi örnek soruları

Kendini dene: şıkka dokun, cevabı ve açıklamayı hemen gör. İlk 2 soru doğrudan bu konudan, diğerleri aynı dönemden. Hepsi ücretsiz soru havuzundan.

SORU 1 / 5Bu konudan

Amasya Genelgesi'nin 'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' maddesinde geçen kavramların karşılığı aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Soru 1 şıkları
Doğru cevap: E. 'Milletin bağımsızlığı' = Amaç; 'Milletin azim ve kararı' = Yöntemdir.

Bu bilgi takıldı mı? Amasya Genelgesi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 2 / 5Bu konudan

Bir millî kurtuluş hareketinin veya siyasal ihtilalin meşru bir zemine oturabilmesi; mücadelenin 'neden başlatıldığını' açıklayan gerekçelerin netleşmesine bağlıdır. 22 Haziran 1919 tarihli Amasya Genelgesi, Türk bağımsızlık savaşının hukuki manifestosunu çizerken hem dış tehdidi (işgal tehlikesini) hem de iç idari çöküşü (merkezin teslimiyetini) açık birer gerekçe olarak kayda geçirmiştir. Buna göre Amasya Genelgesi'nde yer alan aşağıdaki hükümlerden hangisi, Millî Mücadele'nin başlatılmasını zorunlu kılan 'iç ve dış gerekçelerin' tamamını bir arada ihtiva etmektedir?

Soru 2 şıkları
Doğru cevap: E. Amasya Genelgesi'nin 1. maddesi ('Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir' - dış gerekçe) ile 2. maddesi ('İstanbul Hükûmeti üzerine düşen görevi yerine getirememektedir' - iç gerekçe), Millî Mücadele'nin gerekçesini oluşturur.

Bu bilgi takıldı mı? Amasya Genelgesi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 3 / 5Dönem sorusu

Mustafa Kemal Paşa Nutuk'ta; 'Harbiye Nezareti İstanbul'a gel diyor, padişah evvela hava değişimi al Anadolu'da otur fakat işe karışma diyor... Nihayet 8-9 Temmuz gecesi yapılan telgraf görüşmesiyle perde kapandı, bir aydır süren oyun sona erdi' diyerek anlattığı tarihsel dönüm noktasında, resmî devlet otoritesinin baskılarına boyun eğmeyerek bağımsızlık mücadelesini sivil bir fert olarak sürdürmek adına attığı radikal adım aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 3 şıkları
Doğru cevap: E. Mustafa Kemal Paşa, Amasya Genelgesi sonrasında Saray ve İngilizlerin baskısıyla görevden alınacağını anlayınca, 8-9 Temmuz 1919 gecesi telgrafla 9. Ordu Müfettişliği vazifesinden ve askerlik mesleğinden istifa ederek 'sine-i millete' dönmüş, sivil bir önder olarak Erzurum Kongresi'ne katılmıştır.

Bu bilgi takıldı mı? Amasya Genelgesi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 4 / 5Dönem sorusu

İstanbul'dan Anadolu'ya gizlice silah, mühimmat ve insan kaçıran gizli milli teşkilat hangisidir?

Soru 4 şıkları
Doğru cevap: E. Karakol ve Mim Mim Grubu İstiklal Yolu'na mühimmat sağlayan gizli teşkilattır.

Bu bilgi takıldı mı? Amasya Genelgesi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 5 / 5Dönem sorusu

Millî Mücadele hareketini gayrimeşru ilan ederek halkı ayaklandırmak amacıyla Kuvâ-yı Milliye aleyhine idam fetvası yayımlayan ve İngiliz uçaklarıyla dağıttıran Osmanlı şeyhülislamı kimdir?

Soru 5 şıkları
Doğru cevap: B. Kuva-yı Milliyecilerin katlinin caiz olduğuna dair fetvayı veren Şeyhülislam Dürrizade Abdullah Efendi'dir.

Bu bilgi takıldı mı? Amasya Genelgesi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
Daha fazla Tarih sorusu çöz →

Sıradaki adım

← Önceki · 19 Mayıs / 28 Mayıs 1919Samsun'a Çıkış ve Havza GenelgesiKronolojide bir önceki konu UygulamadaAmasya Genelgesi Bilgi Kapsülü31 bilgi · aşamalı öğrenme, hata takibi, aralıklı tekrar Sonraki → · 23 Temmuz – 7 Ağustos 1919Erzurum KongresiKronolojide bir sonraki konu
Son Osmanlı Mebusan Meclisi ve Misak-ı Millî