KPSS Tarih · Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi

Havza Genelgesi maddeleri ve önemi

Mustafa Kemal'in 9. Ordu Müfettişi olarak Samsun'a çıkışı ve Millî Mücadele'nin ilk uyanış belgesi olan Havza Genelgesi.

Samsun'a Çıkış ve Havza Genelgesi konu anlatımı

★ işaretli bilgiler mutlaka bilinmeli.

Samsun'a Çıkış ve Havza Genelgesi maddeleri

  1. Samsun Raporu'nun İçeriğiMustafa Kemal, 22 Mayıs 1919'da İstanbul'a gönderdiği Samsun Raporu'nda bölgedeki karışıklıkların sorumlusunun Türkler değil, Rum çeteleri olduğunu belirtmiştir.
  2. Samsun Raporu'nda İzmir VurgusuSamsun Raporu'nda İzmir'in Yunanlılar tarafından işgalinin haksız olduğu ve milletin bu durumu asla kabul etmeyeceği vurgulanmıştır.
  3. İşgallere Karşı MitinglerHavza Genelgesi'nde İzmir'in işgali başta olmak üzere işgallerin yurdun her yerinde büyük ve heyecanlı mitinglerle protesto edilmesi istenmiştir.
  4. Protesto TelgraflarıGenelgede, İtilaf Devletleri temsilciliklerine ve İstanbul Hükûmeti'ne işgalleri kınayan uyarı telgrafları çekilmesi istenmiştir.
  5. Hristiyan Azınlıklara Karşı TutumHavza Genelgesi'nde mitinglerde düzenin korunması ve Hristiyan halka karşı saldırı ve düşmanca tavır alınmaması istenmiştir.

Ne zaman, nerede, neden?

  • Samsun'a Çıkış TarihiMustafa Kemal, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi fiilen başlatmıştır.

Yapı ve teşkilat

  • Müfettişliğin Resmî Göreviİstanbul Hükûmeti'nin Mustafa Kemal'e verdiği resmî görev; Samsun ve çevresinde asayişi sağlamak, Türk-Rum çatışmalarını önlemek ve halkın elindeki silah ve cephaneyi toplamaktır.

Önemli kişiler

  • 9. Ordu Müfettişliği UnvanıMustafa Kemal Paşa, Samsun'a geniş askerî ve sivil yetkilere sahip '9. Ordu Müfettişi' unvanıyla gönderilmiştir.

Önemi ve sonuçları

  • Millî Bilincin UyanmasıHavza Genelgesi, Türk milletinin işgaller karşısında millî bilincinin uyandığı ve ilk ortak tepkinin örgütlendiği belgedir.
  • Mustafa Kemal'in Geri ÇağrılmasıHavza Genelgesi ve mitingler üzerine İngilizlerin baskısıyla İstanbul Hükûmeti, Mustafa Kemal'i İstanbul'a geri çağırmıştır (8 Haziran 1919); Mustafa Kemal bu çağrıya uymamıştır.

Uygulamalar ve atılan adımlar

  • Mustafa Kemal'in Gerçek AmacıMustafa Kemal'in Anadolu'ya geçerken asıl amacı, millî egemenliğe dayanan, tam bağımsız yeni bir Türk devleti kurmaktır.
  • Genelgenin Gönderildiği MakamlarHavza Genelgesi, askerî kumandanlıklara ve mülki amirlere (valilikler, mutasarrıflıklar) gönderilmiştir.
  • Oyalama Taktiği ve Amasya'ya GeçişMustafa Kemal, İstanbul'a dön emrine uymamış; zaman kazanmak amacıyla oyalama taktiği kullanarak çalışmalarını sürdürmek için Amasya'ya geçmiştir.

Önceki ve sonraki olaylarla bağı

  1. Amasya Genelgesi'ne Zemin HazırlamasıHavza Genelgesi ile Anadolu'da uyanan heyecan ve başlayan teşkilatlanma, Millî Mücadele'nin programı niteliğindeki Amasya Genelgesi'nin yayımlanmasına uygun ortam hazırlamıştır.

Samsun'a Çıkış ve Havza Genelgesi ile sık karıştırılanlar

Samsun'a Çıkış ve Havza Genelgesi en çok Amasya Genelgesi ile karıştırılır. Aynı konudaki bilgiler yan yana:

  • Havza ve Amasya AyrımıHavza Genelgesi halkı uyandıran bir bilinç çağrısı iken, ardından gelen Amasya Genelgesi Millî Mücadele'nin amacı, yöntemi ve gerekçesini belirten bir ihtilal bildirgesidir.
KonuSamsun'a Çıkış ve Havza GenelgesiAmasya Genelgesi
Samsun'a Çıkış TarihiMustafa Kemal, 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi fiilen başlatmıştır.22 Haziran 1919
Genelgenin Gönderildiği MakamlarHavza Genelgesi, askerî kumandanlıklara ve mülki amirlere (valilikler, mutasarrıflıklar) gönderilmiştir.Kâzım Karabekir (Erzurum, 15. Kolordu Komutanı) ve Mersinli Cemal Paşa (Konya, 2. Ordu Müfettişi).
Millî Bilincin UyanmasıHavza Genelgesi, Türk milletinin işgaller karşısında millî bilincinin uyandığı ve ilk ortak tepkinin örgütlendiği belgedir.Kurtuluş Savaşı'nın gerekçesi, amacı ve yöntemi ilk kez bu belgede bir arada belirtilmiştir.
Amasya Genelgesi'ne Zemin HazırlamasıHavza Genelgesi ile Anadolu'da uyanan heyecan ve başlayan teşkilatlanma, Millî Mücadele'nin programı niteliğindeki Amasya Genelgesi'nin yayımlanmasına uygun ortam hazırlamıştır.Havza Genelgesi (28 Mayıs 1919) Amasya Genelgesi'nin öncüsüdür.

Samsun'a Çıkış ve Havza Genelgesi örnek soruları

Kendini dene: şıkka dokun, cevabı ve açıklamayı hemen gör. İlk 1 soru doğrudan bu konudan, diğerleri aynı dönemden. Hepsi ücretsiz soru havuzundan.

SORU 1 / 5Bu konudan

Mustafa Kemal Paşa'nın İzmir'in işgali üzerine valiliklere ve komutanlıklara genelge göndererek mitingler düzenlenmesini ve işgallerin Babıali'ye çekilecek telgraflarla protesto edilmesini istediği ilk tarihî belge aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 1 şıkları
Doğru cevap: A. İzmir'in işgalini protesto etmek amacıyla mitingler ve telgraflar düzenlenmesini isteyen ilk belge Havza Genelgesi'dir.

Bu bilgi takıldı mı? Samsun'a Çıkış ve Havza Genelgesi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 2 / 5Dönem sorusu

Mehmet Akif Ersoy'un kahraman Türk ordusuna ithaf ettiği İstiklal Marşı, I. İnönü Zaferi'nin ardından 12 Mart 1921'de aşağıdaki anayasal organlardan hangisi tarafından resmen kabul edilmiştir?

Soru 2 şıkları
Doğru cevap: C. İstiklal Marşı, 12 Mart 1921'de Birinci Büyük Millet Meclisi (1. TBMM) tarafından milli marş olarak kabul edilmiştir.

Bu bilgi takıldı mı? Samsun'a Çıkış ve Havza Genelgesi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 3 / 5Dönem sorusu

Mustafa Kemal Paşa'nın, Karadeniz bölgesindeki asayişi sağlamak ve halkın silahlarını toplamak gerekçesiyle geniş askeri ve mülki yetkilerle donatılarak Anadolu'ya gönderildiği resmi görevi hangisidir?

Soru 3 şıkları
Doğru cevap: B. Mustafa Kemal Paşa Samsun'a 9. Ordu Müfettişi (daha sonra 3. Ordu Müfettişliği) olarak gönderilmiştir.

Bu bilgi takıldı mı? Samsun'a Çıkış ve Havza Genelgesi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 4 / 5Dönem sorusu

Halide Edip ve Yunus Nadi'nin katkılarıyla 6 Nisan 1920'de kurulan milli haber ajansı hangisidir?

Soru 4 şıkları
Doğru cevap: E. Anadolu Ajansı, Kurtuluş Savaşı'nın resmi haber ajansıdır.

Bu bilgi takıldı mı? Samsun'a Çıkış ve Havza Genelgesi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 5 / 5Dönem sorusu

Sivas Kongresi’nin başarıyla tamamlanmasının ardından Heyet-i Temsiliye, kongreyi baltalamaya çalışan Damat Ferit Paşa Hükûmeti'nin gayrimeşru faaliyetlerine karşı tavizsiz bir tutum takınmıştır. Padişah ile doğrudan temas kurma girişimleri engellenen Mustafa Kemal Paşa, Anadolu ile İstanbul arasındaki tüm idari, mali, askerî ve telgraf haberleşmesinin derhal kesilmesini emretmiştir. Anadolu'nun bu radikal idari boykotu ve baskısı karşısında payitahttaki otoritesini bütünüyle yitiren Damat Ferit Paşa sadaretten istifa etmek mecburiyetinde kalmış, yerine Millî Mücadele’ye daha ılımlı bakan Ali Rıza Paşa kabinesi kurulmuştur. Heyet-i Temsiliye'nin doğrudan Bâbıâli üzerinde kurduğu bu yaptırım gücüyle elde ettiği 'ilk büyük siyasi ve idari zafer' aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 5 şıkları
Doğru cevap: A. Sivas Kongresi sonrasında Heyet-i Temsiliye'nin İstanbul ile tüm resmî irtibatı kesmesi sonucu Damat Ferit Paşa istifa etmiştir. Bu hadise, Millî Mücadele'nin ve Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükûmeti'ne karşı kazandığı ilk büyük siyasi zaferdir.

Bu bilgi takıldı mı? Samsun'a Çıkış ve Havza Genelgesi Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren

Sıradaki adım