KPSS Tarih · Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi

Amasya Görüşmeleri kararları ve önemi

İstanbul Hükûmeti ile Temsil Heyeti arasındaki görüşmeler ve Anadolu hareketinin resmen tanınması.

Amasya Görüşmeleri konu anlatımı

★ işaretli bilgiler mutlaka bilinmeli.

Amasya Görüşmeleri kararları

  1. Mebusan Meclisi'nin ToplanmasıGörüşmelerde alınan en önemli karar, millî iradenin yansıması için Osmanlı Mebusan Meclisi'nin toplanması ve bunun için serbest seçimlerin yapılmasıdır.
  2. Meclisin Toplanacağı Yer TartışmasıTemsil Heyeti, Mebusan Meclisi'nin işgal altındaki İstanbul dışında toplanmasını istemiş; Salih Paşa hükûmetini bu konuda bağlayamamış ve meclis İstanbul'da toplanmıştır.
  3. Sivas Kongresi Kararlarının KabulüProtokolde, Sivas Kongresi kararlarının Mebusan Meclisi'nde onaylanması şartıyla İstanbul Hükûmeti tarafından da kabul edileceği taahhüt edilmiştir.
  4. Barış Görüşmelerine Gidecek Heyetİtilaf Devletleri ile yapılacak olası barış görüşmelerine gönderilecek heyetin Temsil Heyeti'nin de uygun göreceği kişilerden seçilmesi kararlaştırılmıştır.

Önemli kişiler

  • İstanbul Hükûmeti TemsilcisiAmasya Görüşmeleri'nde İstanbul (Ali Rıza Paşa) Hükûmeti'ni Bahriye Nazırı Salih Paşa temsil etmiştir.
  • Temsil Heyeti ÜyeleriGörüşmelerde Temsil Heyeti'ni Mustafa Kemal Paşa, Rauf (Orbay) ve Bekir Sami (Kunduh) beyler temsil etmiştir.

Önemi ve sonuçları

  • Temsil Heyeti'nin Resmen TanınmasıAmasya Görüşmeleri ile İstanbul Hükûmeti, Temsil Heyeti'nin (Anadolu hareketinin) hukuki varlığını ilk kez resmen tanımıştır.
  • Uygulanan Tek Karar: Seçimlerİstanbul Hükûmeti, Amasya Görüşmeleri'nde alınan kararlardan yalnızca Mebusan Meclisi için seçimlerin yapılması kararını uygulamıştır.

Önceki ve sonraki olaylarla bağı

  1. Görüşmelere Zemin Hazırlayan GelişmeSivas Kongresi'nin ardından Damat Ferit Paşa Hükûmeti'nin istifa etmesi ve yerine Millî Mücadele'ye daha ılımlı yaklaşan Ali Rıza Paşa Hükûmeti'nin kurulması görüşmelere zemin hazırlamıştır.
  2. Temsil Heyeti'nin Ankara'ya HareketiMebusan Meclisi'nin İstanbul'da açılması kararlaştırıldıktan sonra Temsil Heyeti, meclis çalışmalarını yakından izleyebilmek için Sivas'tan ayrılarak Ankara'ya gelmiştir (27 Aralık 1919).

Amasya Görüşmeleri ile sık karıştırılanlar

Amasya Görüşmeleri en çok Amasya Genelgesi ile karıştırılır. Aynı konudaki bilgiler yan yana:

  • Genelge ile Görüşmenin AyrımıAmasya Genelgesi, Mustafa Kemal'in tek taraflı bir 'çağrısı' (bildiri); Amasya Görüşmeleri ise Temsil Heyeti ile İstanbul Hükûmeti arasındaki iki taraflı bir 'uzlaşma' (protokol) belgesidir.
KonuAmasya GörüşmeleriAmasya Genelgesi
Görüşmelerin TarihiAmasya Görüşmeleri, 20-22 Ekim 1919 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir.22 Haziran 1919
Temsil Heyeti ÜyeleriGörüşmelerde Temsil Heyeti'ni Mustafa Kemal Paşa, Rauf (Orbay) ve Bekir Sami (Kunduh) beyler temsil etmiştir.Mustafa Kemal, Rauf Orbay, Refet Bele ve Ali Fuat Cebesoy.
Genelge ile Görüşmenin AyrımıAmasya Genelgesi, Mustafa Kemal'in tek taraflı bir 'çağrısı' (bildiri); Amasya Görüşmeleri ise Temsil Heyeti ile İstanbul Hükûmeti arasındaki iki taraflı bir 'uzlaşma' (protokol) belgesidir.Telgraf yoluyla Anadolu'daki tüm komutanlara ve mülki amirlere gönderilmiştir.

Amasya Görüşmeleri örnek soruları

Kendini dene: şıkka dokun, cevabı ve açıklamayı hemen gör. Sorular aynı dönemden, Sınav Defteri'nin ücretsiz soru havuzundan.

SORU 1 / 5Dönem sorusu

Mondros Mütarekesi'nden sonra Kars, Ardahan ve Batum'un Ermeni işgaline uğramasını engellemek amacıyla kurulan, parlamentosu ve anayasası olan ancak İngilizlerce basılarak yöneticileri Malta'ya sürülen yerel hükûmet hangisidir?

Soru 1 şıkları
Doğru cevap: B. Kars'ta kurulan, anayasası ve parlamentosu olan ilk yerel hükûmet Cenub-ı Garbi Kafkas Hükûmet-i Muvakkatesi'dir.

Bu bilgi takıldı mı? Amasya Görüşmeleri Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 2 / 5Dönem sorusu

Mustafa Kemal Paşa Nutuk'ta; 'Harbiye Nezareti İstanbul'a gel diyor, padişah evvela hava değişimi al Anadolu'da otur fakat işe karışma diyor... Nihayet 8-9 Temmuz gecesi yapılan telgraf görüşmesiyle perde kapandı, bir aydır süren oyun sona erdi' diyerek anlattığı tarihsel dönüm noktasında, resmî devlet otoritesinin baskılarına boyun eğmeyerek bağımsızlık mücadelesini sivil bir fert olarak sürdürmek adına attığı radikal adım aşağıdakilerden hangisidir?

Soru 2 şıkları
Doğru cevap: E. Mustafa Kemal Paşa, Amasya Genelgesi sonrasında Saray ve İngilizlerin baskısıyla görevden alınacağını anlayınca, 8-9 Temmuz 1919 gecesi telgrafla 9. Ordu Müfettişliği vazifesinden ve askerlik mesleğinden istifa ederek 'sine-i millete' dönmüş, sivil bir önder olarak Erzurum Kongresi'ne katılmıştır.

Bu bilgi takıldı mı? Amasya Görüşmeleri Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 3 / 5Dönem sorusu

İstanbul'dan Anadolu'ya gizlice silah, mühimmat ve insan kaçıran gizli milli teşkilat hangisidir?

Soru 3 şıkları
Doğru cevap: E. Karakol ve Mim Mim Grubu İstiklal Yolu'na mühimmat sağlayan gizli teşkilattır.

Bu bilgi takıldı mı? Amasya Görüşmeleri Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 4 / 5Dönem sorusu

Millî Mücadele hareketini gayrimeşru ilan ederek halkı ayaklandırmak amacıyla Kuvâ-yı Milliye aleyhine idam fetvası yayımlayan ve İngiliz uçaklarıyla dağıttıran Osmanlı şeyhülislamı kimdir?

Soru 4 şıkları
Doğru cevap: B. Kuva-yı Milliyecilerin katlinin caiz olduğuna dair fetvayı veren Şeyhülislam Dürrizade Abdullah Efendi'dir.

Bu bilgi takıldı mı? Amasya Görüşmeleri Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren
SORU 5 / 5Dönem sorusu

Temsil Heyeti'nin İstanbul ile haberleşmeyi kesmesi üzerine yaşanan ilk siyasi başarısı nedir?

Soru 5 şıkları
Doğru cevap: A. Damat Ferit'in istifası Temsil Heyeti'nin ilk siyasi zaferidir.

Bu bilgi takıldı mı? Amasya Görüşmeleri Bilgi Kapsülü takıldığın bilgileri bulur, aralıklı tekrarla sınava kadar hatırlatır.

Kapsülle öğren

Sıradaki adım