Cloze test ve cümle tamamlama: boşluğu yapı ve anlamla doldurmak

Dil bilgisi sayfalarında öğrendiklerini iki büyük soru tipine uygula: boşluğun neyi istediğini bulmayı, yapıca uymayan şıkları elemeyi ve son iki şıkta anlam ilişkisiyle karar vermeyi öğren.

6 durakYDS · YÖKDİL · YDT
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
SORU TİPİ · CLOZE

Cloze test: önce boşluğun türünü bul

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Cloze test nedir, YDS cloze sorularında boşluğun türü nasıl belirlenir?

Kısa cevap: Cloze test, bir paragrafta bırakılan boşlukları doldurma sorusudur. Her boşluk bir dil bilgisi ya da kelime bilgisi yoklar; türünü şıklar ve boşluğun çevresi söyler: şıklar dört bağlaçsa anlam ilişkisi, aynı fiilin dört zamanıysa zaman uyumu, dört edatsa kalıp sorulur. In recent decades, bee numbers have declined. (Son on yıllarda arı sayısı azaldı.)

Cloze testte her boşluk kendi başına küçük bir dil bilgisi sorusudur; ama cevabı çoğu zaman boşluğun bulunduğu cümle değil, paragrafın bütünü verir.

YDS'de 17–26. sorular, YDT ve YÖKDİL'de birer bölüm cloze testtir. Önceki sayfalarda öğrendiğin her yapı burada bir paragrafın içine gömülü olarak karşına çıkar. İşin sırrı, şıklara bakar bakmaz boşluğun hangi türden olduğunu adlandırmaktır; tür belli olunca hangi kuralı uygulayacağını da bilirsin.

Şıklar ve boşluğun çevresi → boşluğun türü
Şıklarda ne var?Boşluğun türüBak
because, although, so that, unlessbağlaçiki parça arasındaki anlam ilişkisi + arkası cümle mi
however, therefore, moreover, insteadgeçiş ifadesiönceki ve sonraki cümlenin ilişkisi
has risen, rose, had risen, will risezaman / çatızaman ifadesi, paragrafın zamanı, etken-edilgen
who, which, whose, whererelative clauseöncül isim ve boşluktan sonraki eksik öğe
in, on, of, toedatboşluktan önceki fiil / sıfat / isim kalıbı
many, much, few, a number ofniceleyiciisim sayılabilir mi, fiil tekil mi
dört farklı kelimekelimebağlam ipucu ve eşdizim

Honeybees are essential to agriculture, (1) ---- they pollinate about a third of the crops we eat. In recent decades, however, bee populations (2) ---- sharply in many parts of the world. Scientists believe that several factors, (3) ---- pesticides, habitat loss and disease, are responsible for this decline.

Örnek metin: Sınav Defteri
Çözümlü örnek

(1) A) although B) because C) so that D) unless · (2) A) declined B) are declining C) have declined D) will decline · (3) A) despite B) instead of C) owing to D) including

  1. (1) bağlaç: arkası cümle (they pollinate…). Arıların tarım için önemli olmasının sebebi tozlaşmadır → because.
  2. (2) zaman: “In recent decades” geçmişte başlayıp bugüne uzanan bir dönem → present perfect: have declined. Simple past dönemi kapatır, continuous ise “sharply” ile ölçülen bir sonucu anlatmaz.
  3. (3) edat: arkası isim listesi ve bu isimler “several factors”ın örnekleri → including. Despite zıtlık, owing to sebep, instead of yer değiştirme bildirir.

Cevap: (1) B · (2) C · (3) D

Akılda kalsın: Şıklara bak → türü adlandır → kuralı uygula. Boşluğu tek cümle olarak değil, önceki ve sonraki cümleyle birlikte oku; zaman ve bağlaç boşluklarının cevabı çoğu zaman komşu cümlededir.
Sınavda

Nasıl sorulurBir paragraf ve her boşluk için dört (YDS'de beş) şık verilir.

TuzakTuzak, boşluğun bulunduğu cümleyi tek başına okumaktır: “however” ile başlayan bir sonraki cümle, ya da paragrafın başındaki “In the 19th century” ifadesi cevabı değiştirir. Önce paragrafı bir kez hızlıca okuyup konuyu ve zamanı belirle, sonra boşluklara geç.

⇄Bilgi eşleştirme şıklar → boşluğun türü

?Soru çöz

Many people think of cats as solitary animals that show little interest in humans. Recent studies, ----, suggest that cats form strong emotional bonds with their owners.

✓ A. İlk cümle yaygın inancı (kediler ilgisiz), ikinci cümle onu çürüten bulguyu (güçlü bağ kurarlar) veriyor; zıtlık however ile kurulur. B therefore ikinci cümleyi birincinin sonucu yapar; C for instance ikinci cümleyi birincinin örneği yapar, oysa ona ters düşer; D moreover aynı yönde ekleme yapar.
SORU TİPİ · CLOZE

Cloze'da zaman: paragrafın saati ve etken-edilgen

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede passive voice (edilgen yapı) nasıl kurulur, her zamanda edilgen biçimler nelerdir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Passive ve causative). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Passive (edilgen) yapı be + V3 ile kurulur ve eylemi yapanın bilinmediği, önemsiz olduğu ya da belli olduğu durumlarda kullanılır: The bridge was built in 1973. Zamanı be fiili taşır: is built, is being built, has been built, was built, had been built, will be built. İşi yapan söylenecekse by ile eklenir.

Passive: be + V3 her zamanda

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Cloze testte zaman sorusu nasıl çözülür, paragrafın zamanı ve etken-edilgen çatı nasıl belirlenir?

Kısa cevap: Cloze'daki zaman boşluğunu paragrafın zamanı ve zaman ifadeleri çözer: genel ve bilimsel gerçek simple present, tarihsel anlatı simple past (daha önceki olay past perfect), “in recent years, since, so far” present perfect ister. Sonra çatıya bak: özne eylemi yapıyorsa etken, eyleme uğruyorsa edilgen: The library was opened in 1885. (Kütüphane 1885'te açıldı.)

Her paragrafın bir saati vardır: kimi geniş zamanda bilimsel bir gerçeği anlatır, kimi bir yüzyıl önceki olayları. Zaman boşluğu o saate ayarlanır.

Present ve past tenses ile Perfect ve future tenses sayfalarında zamanları tek tek gördük. Cloze testte zamanı seçmek için iki ipucu vardır: paragrafın genel zamanı (çoğu fiil hangi zamanda?) ve boşluğun yakınındaki zaman ifadesi. Bir zaman ifadesi varsa o kazanır; yoksa paragrafın genel zamanına uyulur.

Paragraftaki sinyal → zaman
SinyalZamanÖrnek
genel gerçek, bilimsel bilgi, her zamansimple presentBees communicate through dance. (Arılar dansla iletişim kurar.)
in 1885, in the 19th century, ago, thensimple pastThe bridge collapsed in 1879.
geçmişteki bir olaydan daha öncepast perfect…because engineers had underestimated the wind.
in recent years, since, so far, recentlypresent perfectSince 2010, the number has tripled. (2010'dan beri sayı üç katına çıktı.)
currently, increasingly, these dayspresent continuousMore cities are adopting the system.
by the end of, by 2050future perfectBy 2050, sea levels will have risen.

Çatıyı unutma

Zamanı doğru seçmek yetmez; Passive ve causative sayfasında gördüğümüz gibi özne eylemi yapıyor mu, eyleme mi uğruyor? Akademik paragraflarda bulgular, binalar, ilaçlar çoğunlukla eyleme uğrar: The vaccine was developed in 1955. (Aşı 1955'te geliştirildi.) Boşluktan sonra bir nesne yoksa ve “by” varsa edilgen neredeyse kesindir.

The town's first public library (1) ---- in 1885 with only four hundred books, most of which (2) ---- by local families. Since then, it (3) ---- generations of readers and now holds more than eighty thousand volumes.

Örnek metin: Sınav Defteri
Çözümlü örnek

(1) opened / was opened / has opened / had opened · (2) donated / had been donated / have donated / were donating · (3) served / was serving / has served / had served

  1. (1) “in 1885” → simple past; kütüphane açılır, kendisi açmaz → was opened.
  2. (2) Kitaplar bağışlanır (edilgen, “by local families”) ve bağış açılıştan önce yapılmıştır → had been donated.
  3. (3) “Since then” ve “now” → geçmişten bugüne uzanan süreç: has served (etken; kütüphane okurlara hizmet eder).

Cevap: was opened · had been donated · has served

Akılda kalsın: Zaman boşluğunda iki soru sor: “Ne zaman?” (zaman ifadesi ya da paragrafın saati) ve “Kim yapıyor?” (etken mi edilgen mi). İki sorunun cevabı tek şıkta buluşur.
Sınavda

Nasıl sorulurŞıklar aynı fiilin farklı zaman ve çatıdaki biçimleridir.

TuzakTuzak, zamanı doğru ama çatısı yanlış şıktır: “The library opened in 1885” akılda kalır ama nesneli kullanımda (opened its doors) anlam değişir; cloze'da öznenin eyleme uğradığını gösteren “by” ya da nesne eksikliği edilgeni ister. Since ile simple past birleşen şıklar da elenir.

▭Boşluk doldurma

The town's first public library in 1885. (Kasabanın ilk halk kütüphanesi 1885'te açıldı.)

Since then, it generations of readers. (O zamandan beri nesiller boyu okura hizmet etti.)

was openedhas servedopenedserved

?Soru çöz

The Silk Road was not a single road. It ---- of a vast network of trade routes that connected China with the Mediterranean for more than a thousand years.

✓ C. Paragraf tarihsel bir yapıyı geçmiş zamanda anlatıyor (was not); consist bir durum fiilidir ve simple past ile kullanılır. A present perfect bugüne uzanan bir durumu anlatır, İpek Yolu artık işlemiyor; B durum fiili continuous almaz ve zaman şimdiye kayar; D past perfect continuous hem durum fiiline uymaz hem de daha önceki bir olaya bağlanmaz.
SORU TİPİ · CLOZE

Cloze'da bağlaç ve geçiş: iki cümle arasındaki ilişkiyi adlandır

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Cloze testte bağlaç ve geçiş ifadesi boşluğu nasıl çözülür?

Kısa cevap: Bağlaç boşluğunda önce yapıya bak (arkası cümle mi, isim mi, yeni cümle mi), sonra iki parça arasındaki ilişkiyi Türkçe tek sözcükle adlandır: çünkü, rağmen, bu yüzden, ancak, üstelik, örneğin. Working from home saves time. However, it can increase stress. (Evden çalışmak zaman kazandırır. Ancak stresi artırabilir.)

Bağlaç sorusu iki kapılı bir kilittir: biri yapı, öbürü anlam. İkisini birden açan şık doğru cevaptır.

Adverbial clauses ile Zıtlık ve geçiş bağlaçları sayfalarında bağlaçları türlerine ayırdık. Cloze testte bu bilgiyi iki adımda kullanırsın. Yapı adımı: boşluktan sonra özne + yüklem varsa bağlaç, isim ya da -ing varsa edat, boşluk noktadan sonra ve virgülden önceyse geçiş ifadesi gerekir. Bu adım şıkların bir ya da ikisini eler. Anlam adımı: kalan şıklar arasında iki parçanın ilişkisini adlandırırsın.

Working from home saves employees the time and money they would otherwise spend on commuting. (1) ----, it allows parents to spend more time with their children. (2) ----, it can blur the line between work and private life, (3) ---- many remote workers report that they find it hard to switch off in the evenings.

Örnek metin: Sınav Defteri
Çözümlü örnek

(1) Moreover / However / Therefore / Otherwise · (2) In addition / On the other hand / As a result / For instance · (3) so / although / because of / unless

  1. (1) Noktadan sonra, virgülden önce → geçiş ifadesi. İlk cümle bir yarar, ikinci cümle ikinci bir yarar: aynı yön, ekleme → Moreover.
  2. (2) Yine geçiş ifadesi. Bu kez yararların ardından bir sakınca geliyor: ilişki zıtlık, terazinin öbür kefesi → On the other hand.
  3. (3) Virgülden sonra tam bir cümle geliyor (many remote workers report…). Bu cümle, sınırın bulanıklaşmasının bir sonucu; zıtlık, sebep ya da koşul değil. “Because of” edattır, cümle alamaz; although zıtlık, unless koşul kurar; so ise “bu yüzden” anlamıyla iki cümleyi bağlar → so.

Cevap: Moreover · On the other hand · so

Akılda kalsın: İki cümlenin arasına sırayla “üstelik / ancak / bu yüzden / örneğin / yani” koyup sesli oku; anlamı bozmayan tek sözcük, doğru şıkkın Türkçesidir. Yapıyı unutma: aynı anlamın bağlaç, edat ve geçiş biçimlerinden yalnız biri boşluğa oturur.
Sınavda

Nasıl sorulurParagrafın içinde bir ya da iki bağlaç/geçiş boşluğu bulunur.

TuzakTuzak, önceki cümleyi okumadan karar vermektir: boşluk cümlesi tek başına “olumsuz” görünebilir ama önceki cümle de olumsuzsa ilişki zıtlık değil eklemedir. İkinci tuzak, yönü ters ilişkidir: sebep yerine sonuç (because yerine therefore) koyan şık yapıca uysa da elenir.

?Soru çöz

Electric scooters have made short trips across the city faster and cheaper. ----, they have caused a sharp rise in pavement accidents involving pedestrians.

✓ D. İlk cümle bir yararı, ikinci cümle bir sakıncayı anlatıyor; iki yön tartıldığı için on the other hand gerekir. A therefore kazayı hız ve ucuzluğun doğrudan sonucu yapar, ilişki yarar-sakınca karşıtlığıdır; B for example ikinci cümleyi birincinin örneği yapar; C similarly benzer yönde bir bilgi bekler.

⇄Bilgi eşleştirme ilişki → geçiş

SORU TİPİ · CÜMLE TAMAMLAMA

Cümle tamamlama: önce yapı, sonra zaman uyumu

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaAdverbial clause nedir, when, while, as soon as, until gibi zaman bağlaçlarından sonra hangi zaman kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Adverbial clauses). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Adverbial clause (zarf cümleciği), ana cümleye zaman, sebep, amaç ya da sonuç ilişkisi ekleyen ve bir bağlaçla başlayan yan cümledir. Zaman bağlaçlarından (when, while, as soon as, until, once) sonra gelecek anlamı simple present ile verilir, will gelmez: I will call you when I arrive. (Varınca seni arayacağım.)

Zarf cümleciği ve zaman bağlaçları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

YDS cümle tamamlama soruları nasıl çözülür, yapı ve zaman uyumuyla şık nasıl elenir?

Kısa cevap: Cümle tamamlamada verilen parça bir bağlaçla başlıyorsa eksik olan bağlaçsız bir ana cümledir; verilen parça ana cümleyse eksik olan bağlaçla başlayan bir yan cümledir. Sonra zaman uyumuna bakılır: By the time the firefighters arrived, the fire had spread. (İtfaiye geldiğinde yangın yayılmıştı.) Anlam en son, kalan iki şıkta denetlenir.

Cümle tamamlama sorusu bir yapbozun yarısını verir; öbür yarı ancak kenarları uyuyorsa yerine oturur.

YDS'nin 27–36. soruları cümle tamamlamadır; YDT ve YÖKDİL'de de ayrı bir bölüm vardır. Şıkların hepsi kendi içinde doğru İngilizce cümlelerdir, ama yalnız biri verilen parçayla yapı, zaman ve anlam bakımından birleşir. Okuma süresini kısaltmanın yolu sırayı bozmamaktır: önce yapı, sonra zaman, en son anlam. Yapı ve zaman bakmak birkaç saniye sürer ve genellikle iki şıkkı eler.

Yapı ve zaman adımları şıkları anlam okumadan önce eler; anlam yalnız kalan iki şıkta tartılır.Görsel: Sınav Defteri

Yapı adımında üç kural

Bir cümlede bir ana cümle olmalı: verilen parça “Although…” ise şık “but…” ile başlayamaz; iki bağlaç aynı ilişkiyi iki kez kurar. İki ana cümle virgülle birleşmez: verilen parça tam bir ana cümleyse ve virgülle bitiyorsa, şık ya bağlaçla başlamalı ya da bir kısaltma / relative clause olmalıdır. Kısaltmanın öznesi ana cümlenin öznesidir: Adverbial clauses sayfasında gördüğümüz sarkan yapı burada sık çeldiricidir.

Zaman uyumu

If clauses ve wish sayfasında gördüğümüz koşul tipleri (If + past → would; If + past perfect → would have V3), by the time + past → past perfect, zaman bağlacından sonra will yok kuralı burada uygulanır. Verilen parçanın zamanını işaretle ve şıklardaki yüklemleri tek tek bununla karşılaştır.

Çözümlü örnek

By the time the firefighters arrived at the scene, ----. A) the fire has spread to the neighbouring building B) the fire had already spread to the second floor C) the fire will be put out quickly D) when the residents left the building

  1. Yapı: parça bağlaçla (by the time) başlıyor → şıkta bağlaçsız ana cümle gerekir. D “when” ile başlıyor, elenir.
  2. Zaman: by the time + simple past → ana cümle past perfect. A present perfect, C future; ikisi de elenir.
  3. Anlam: “itfaiye geldiğinde yangın çoktan ikinci kata yayılmıştı” mantıklı.

Cevap: B

Akılda kalsın: Bir cümle = bir ana cümle + gerektiği kadar yan cümle. Verilen parçada bağlaç varsa şıkta bağlaç arama; yoksa şıkta bağlaç ara. Bu tek kontrol çoğu zaman iki şıkkı eler.
Sınavda

Nasıl sorulurCümlenin yarısı verilir, öbür yarısı dört (YDS'de beş) şıkta aranır.

TuzakTuzak, anlamca çok uygun görünen ama yapıca fazladan bağlaç taşıyan şıktır: “Although the bridge was finished early, but it cost more” anlamı doğru ama yapısı yanlış. Zaman uyumsuz şıklar da içerik olarak cazip yazılır; yükleme bakmadan anlamla seçme.

↕Sıralama eleme sırası

  1. Verilen parçanın zamanıyla uyuşmayan şıkları ele.
  2. Verilen parçadaki bağlacı ve yüklemin zamanını işaretle.
  3. Kalan şıklarda iki parçanın anlam ilişkisini sına.
  4. Eksik olanın ana cümle mi yan cümle mi olduğunu belirle, yapıca uymayanları ele.

?Soru çöz

Although the new bridge was completed well ahead of schedule, ----.

✓ B. Parça although ile başladığı için bağlaçsız bir ana cümle gerekir ve bu cümle “erken bitmesine rağmen” beklenmedik bir sonuç vermelidir: maliyetin iki katına çıkması. A anlam doğru ama although ile but bir cümlede birleşmez; C ana cümle değil, ikinci bir yan cümledir; D hem ikinci bir bağlaç (so) taşır hem de zıtlık değil sonuç ilişkisi kurar.
SORU TİPİ · CÜMLE TAMAMLAMA

Son iki şık: anlam ilişkisi ve zamirin yönü

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaSayılabilen ve sayılamayan isimlerle much, many, some, any ve a lot of nasıl kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Quantifiers ve zamirler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Niceleyici (quantifier) seçiminde ilk soru ismin sayılabilen mi sayılamayan mı olduğudur. Many, a few, a number of yalnız sayılabilen çoğul isimle; much, a little, a great deal of yalnız sayılamayan isimle gelir; some, any, a lot of, plenty of ikisiyle de: We don't have much information. (Fazla bilgimiz yok.) Information, evidence, research sayılamaz.

Sayılabilen, sayılamayan, much, many

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Cümle tamamlamada son iki şık arasında nasıl karar verilir, zamir uyumu ve anlam ilişkisi nasıl denetlenir?

Kısa cevap: Yapı ve zaman eşitse karar anlamla verilir: bağlacın kurduğu ilişki (sebep, zıtlık, amaç) iki parçanın içeriğiyle uyuşmalı, şıktaki zamir de verilen parçadaki bir isme sayıca ve anlamca dönmelidir: Since most participants were over sixty, they found the questions about social media less relevant. (Katılımcıların çoğu altmışın üstünde olduğu için sosyal medya sorularını daha az ilgili buldular.)

İki şık kaldığında ikisi de “olabilir” gibi görünür; ama genellikle birinin zamiri ya da bağlacı verilen parçayla gizlice çelişir.

Bağlacın sözünü tutması

Bağlaç bir söz verir: because “sebebini söyleyeceğim”, although “beklenmedik bir şey söyleyeceğim”, so that “amacı söyleyeceğim” der. Şıktaki içerik bu sözü tutmalıdır. Although she had studied hard, ---- parçasından sonra “she passed easily” beklentiyi doğrular, zıtlık kurmaz; doğru şık “she failed the exam” gibi beklentiyi bozan bir sonuçtur. Anlamı denetlemenin kolay yolu iki parçayı Türkçeye çevirip bağlacın Türkçesiyle birleştirmektir.

Zamirin yönü

Quantifiers ve zamirler sayfasında gördüğümüz referans kuralı burada en güçlü eleme aracıdır. Şıkta they, it, this, these, such, their varsa, verilen parçada bu zamirin döneceği sayıca ve anlamca uygun bir isim bulunmalıdır. Verilen parçada yalnız tekil isim varken “they” ile başlayan şık, ya da insanlardan söz edilirken “it” ile başlayan şık genellikle çeldiricidir.

Çözümlü örnek

Since most of the participants in the survey were over sixty, ----. A) it was published in a well-known medical journal B) the study focused mainly on teenagers' online habits C) they found the questions about social media less relevant D) the researchers will repeat it next year

  1. Yapı: parça bağlaçla (since) başlıyor; dört şık da bağlaçsız ana cümle. Yapı eleme yapmıyor.
  2. Zaman: since burada sebep bildirir (ana cümle present perfect değil); D gelecekte bir tekrar söylüyor ama yaş ile tekrar arasında sebep yok.
  3. Anlam: “katılımcılar yaşlı olduğu için …” sözünü tutan içerik? A yayımlanma yeri yaşa bağlı değil; B çalışma gençlere odaklandıysa katılımcıların yaşlı olması çelişki.
  4. Zamir: C'deki “they” çoğul “participants”a döner ve sonuç yaşla mantıklı biçimde bağlanır.

Cevap: C

Akılda kalsın: Son iki şıkta iki soru: “Bağlaç sözünü tuttu mu?” ve “Zamir kime dönüyor?” Zamirin döneceği isim verilen parçada yoksa ya da sayısı uymuyorsa o şık elenir.
Sınavda

Nasıl sorulurŞıkların ikisi yapı ve zaman bakımından eşittir.

TuzakTuzak, konuyla ilgili kelimeler taşıyan ama ilişkiyi kurmayan şıktır: verilen parçadaki sözcükleri (survey, participants) tekrar eden şık ilk bakışta doğru görünür. Bağlacın anlamını ve zamirin yönünü denetlemeden kelime benzerliğine güvenme.

▭Boşluk doldurma

The experiment was repeated three times the first results were unexpected. (İlk sonuçlar beklenmedik olduğu için deney üç kez tekrarlandı.)

The first results were unexpected; , the experiment was repeated three times. (İlk sonuçlar beklenmedikti; bu yüzden deney üç kez tekrarlandı.)

becausethereforealthoughhowever

?Soru çöz

Most of the volunteers dropped out of the programme after the first month, ----.

✓ A. Virgülden sonraki “which” önceki cümlenin tamamına (gönüllülerin bırakması) döner ve onun sonucunu verir: güvenilir sonuç çıkarmak zorlaştı. B so that amaç bildirir; programı bırakmak görevleri bitirmenin amacı olamaz; C although zıtlık kurar, oysa beklenen bir şeyin olması zıtlık değildir; D unless gelecek koşulu bildirir, geçmişte olmuş bir olayla zaman uyumu kurmaz.
SORU TİPİ · CÜMLE TAMAMLAMA

What, whether, the fact that: öznesi cümle olan cümleler

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaNoun clause nedir, that ile kurulan isim cümleciği ve the fact that nasıl kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Noun clauses ve reported speech). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Noun clause (isim cümleciği) bir ismin yerini tutan cümleciktir. That ile kurulan isim cümleciği nesne (Scientists believe that the climate is changing), özne (That he resigned surprised everyone; çoğunlukla It ile: It is clear that…) ya da sıfat tümleci olur. Edattan sonra that tek başına gelemez; the fact that kullanılır: despite the fact that…

That ile isim cümleciği

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

What, whether ya da the fact that ile başlayan cümle tamamlama soruları nasıl çözülür?

Kısa cevap: What, whether, the fact that, the extent to which gibi bir isim cümleciğiyle başlayan parça henüz bir özneden ibarettir; eksik olan ana yüklemdir ve tekil gelir: What surprised the researchers most was that… (Araştırmacıları en çok şaşırtan şey … idi.) Şıklarda yüklemi olmayan ya da ikinci bir özne getiren seçenekler elenir.

“What many people do not realise” uzun bir başlangıçtır ama henüz bir cümle değildir; tıpkı “Pek çok insanın fark etmediği şey” gibi, sözünü bitirmek için bir yüklem bekler.

Noun clauses ve reported speech sayfasında gördük: bir cümlecik başka bir cümlenin öznesi olabilir. Cümle tamamlamada bu yapı sık çıkar, çünkü verilen parça uzun ama yüklemsiz bir öznedir ve öğrenci onu tam bir cümle sanır. Kural basittir: isim cümleciği öznesi tekil sayılır, eksik olan ana yüklemdir (is, was, remains, has shown…).

Başlangıç → eksik olan
Verilen başlangıçEksik olanÖrnek tamamlama
What + S + V …tekil ana yüklemWhat the study shows is that sleep matters.
Whether + S + V …tekil ana yüklemWhether the plan will work remains unclear. (Planın işe yarayıp yaramayacağı belirsizliğini koruyor.)
The fact that + S + V …ana yüklemThe fact that prices rose surprised no one.
The reason why / The extent to which …ana yüklemThe extent to which diet affects mood is debated.
It is / was … thatthat ile başlayan cümleIt was not until 1990 that the law changed.
Ana cümle + noun clause nesnesithat / whether / wh- cümleciğiScientists are still unsure whether the virus can mutate.

Relative clause ile karıştırma

Relative clauses sayfasında gördüğümüz sıfat cümleciği bir ismi niteler ve öncülü vardır (the method which they used); what ise öncülsüzdür ve “… şey” anlamını kendi taşır (what they used). Bu yüzden “the thing what” yanlıştır. Verilen parça bir isimle bitiyorsa (The scientists ----) şıkta who/which ile başlayan bir sıfat cümleciği ve ardından ana yüklem gelebilir.

Çözümlü örnek

Whether the new tax will actually reduce traffic in the city centre ----. A) the council decided to introduce it next year B) remains to be seen C) because many drivers will simply pay it D) which is a question many residents ask

  1. Verilen parça Whether + özne + yüklem: bir isim cümleciği, yani bir özne. Eksik olan ana yüklem.
  2. A yeni bir özne (the council) ve yüklem getiriyor; özne ortada kalır. C ve D bağlaç / relative ile başlıyor, ana yüklem yok.
  3. B “remains to be seen” (henüz belli değil) tekil yüklemdir ve whether'ın belirsizlik anlamıyla uyuşur.

Cevap: B

Akılda kalsın: Parça What / Whether / The fact that ile başlıyorsa hemen sor: “Ana yüklem nerede?” Yoksa şıkta onu ara; şık bir başka özne + yüklemle başlıyorsa elenir.
Sınavda

Nasıl sorulurUzun bir isim cümleciği öznesi verilir ve şıklarda yüklemli ve yüklemsiz parçalar karışık bulunur.

TuzakTuzak, yeni bir özneyle başlayan, kendi içinde tam cümle olan şıktır; anlamca da uygun yazıldığı için cazip görünür. Çeviri soruları sayfasında “-dığı şey”, “-ıp -madığı” yapılarının İngilizce karşılığı olarak bu cümlecikleri yeniden göreceğiz.

⇄Bilgi eşleştirme başlangıç → devam

?Soru çöz

What many people do not realise ----.

✓ C. Verilen parça “What … realise” bir isim cümleciği öznesidir; eksik olan ana yüklemdir ve C “is that …” ile onu tamamlar. A ikinci bir isim cümleciği ekler, ana yüklem yine yok; B yeni bir özne (sleep) ve yüklem getirir, ilk özne ortada kalır; D that ile başlayan bir cümlecik ve bir relative ekler ama ana yüklem vermez.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

According to health experts, air pollution ---- a serious threat to public health in many large cities.

✓ C. “Tehdit oluşturmak” İngilizcede pose a threat eşdizimiyle kurulur. A makes Türkçe “oluşturmak”ın kelime kelime aktarımıdır, threat ile eşdizim değildir; B does harm/damage ile gelir, threat ile değil; D takes measures/action ile gelir ve “tehdidi almak” gibi anlamsız bir sonuç verir.Kaynak: Kelime soruları · Collocation: make, do, take, pose

?Soru 2

Although the instructions looked ----, many students found them difficult to follow.

✓ C. Look burada “görünmek” anlamında bağlama fiilidir ve ardından öznenin durumunu anlatan sıfat gelir. A simply zarftır, bağlama fiilinden sonra kullanılmaz; B simplify fiildir, look'tan sonra yüklem olamaz; D simplicity isimdir, talimatların bir nitelik değil bir “sadelik” olduğunu söyler.Kaynak: Adjectives, adverbs ve comparison · Sıfat mı zarf mı: hard, hardly

?Soru 3

In terms of population density, Istanbul is one of the ---- in Europe.

✓ D. One of the kalıbı superlative ve çoğul isim ister; crowded uzun bir sıfat olduğu için most ile kurulur. A more comparative'dir ve isim tekildir; B superlative doğru ama one of the'den sonra tekil isim gelmez; C crowded -est almaz, the most crowded olur.Kaynak: Adjectives, adverbs ve comparison · Comparative ve superlative

?Soru 4

The success of the vaccination campaign depended largely on the ---- of local health workers.

✓ D. Boşluk “the” ile “of” arasında, yani bir isim yeridir; -tion eki isim yapar (iş birliği). A cooperate fiildir, artikelden sonra gelemez; B cooperative sıfattır, arkasında nitelediği bir isim yok; C cooperatively zarftır, isim yerini dolduramaz.Kaynak: Kelime soruları · Kelime ailesi ve son ekler

?Soru 5

Scientists have not yet found ---- evidence that the new drug causes long-term side effects.

✓ D. Evidence sayılamayan bir isimdir ve cümle olumsuzdur; sayılamayan isimle much kullanılır. A many yalnız sayılabilen çoğul isimle gelir; B a few da sayılabilen çoğul ister (a few studies); C several “birkaç tane” demektir, o da sayılabilen çoğul ister.Kaynak: Quantifiers ve zamirler · Sayılabilen, sayılamayan, much, many

?Soru 6

---- of applicants for the scholarship programme has nearly doubled since last year.

✓ D. Fiil tekil (has doubled) ve iki katına çıkan şey başvuranların sayısıdır; özne “sayı” olduğunda the number of kullanılır. A a number of “birçok” demektir ve çoğul fiil (have) ister; B the amount of sayılamayan isimle gelir, applicants sayılabilir; C a great deal of da sayılamayan isim ister.Kaynak: Quantifiers ve zamirler · A number of, another, the other

?Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi aralıklı tekrar ve aktif hatırlama ilkelerine en uygun kelime çalışmasıdır?

✓ D. Tekrarlar zamana yayılmış (aralıklı) ve her tekrarda cevap hatırlanmaya çalışılıyor (aktif hatırlama). A tek oturuma sıkıştırılmış bir okumadır, ne aralık ne hatırlama var; B tekrar içermez, öğrenilenler unutulur; C kopyalamak tanımayı artırır ama hatırlamayı sınamaz.Kaynak: Kelime soruları · Kelime çalışma yöntemi

?Soru 8

The final match was ---- because of the heavy snow and will now be played next Saturday.

✓ B. Maç gelecek cumartesi oynanacak, yani iptal değil ertelenmiştir; put off “ertelemek” demektir. A called up “telefonla aramak, askere çağırmak” demektir, call off ile karıştırılır; C carried out “gerçekleştirildi” der, oynanmamış maçla çelişir; D turned up “ortaya çıktı, geldi” der, edilgen bir maçla kullanılmaz.Kaynak: Kelime soruları · Phrasal verb: parçacık mantığı

?Soru 9

Unfortunately, ---- students signed up for the evening seminar, so the department had to cancel it.

✓ B. Seminerin iptal edilmesi katılımın yetersiz olduğunu gösterir; “pek az” anlamını few verir ve students sayılabilir. A a few “birkaç ama yeterli” diyerek olumlu ton verir, iptalle çelişir; C ve D a little / little sayılamayan isimle gelir, students sayılabilir.Kaynak: Quantifiers ve zamirler · Few, a few, little, a little

?Soru 10

Many viewers found the documentary deeply ----, as it showed the daily lives of refugee families in great detail.

✓ A. Find + nesne + sıfat kalıbında sıfat belgeseli niteler; belgesel duygu uyandıran şeydir, bu yüzden -ing biçimi gerekir. B moved duyguyu yaşayanı anlatır, belgesel duygulanmaz; C movingly zarftır, find'ın nesnesini nitelemez; D move fiildir, sıfat yerine kullanılamaz.Kaynak: Adjectives, adverbs ve comparison · -ed ve -ing sıfatları
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İngilizce soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →