Çeviri soruları: İngilizce-Türkçe ve Türkçe-İngilizce eleme yöntemi

Çeviri şıklarını tek tek okuyup kaybolma: önce cümlenin iskeletini çıkar, sonra zaman, bağlaç, niceleyici ve olumsuzluk gibi küçük farklarla yanlış şıkları sırayla ele.

6 durakYDS · YÖKDİL · YDT
12 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 12tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
SORU TİPİ · ÇEVİRİ

Çeviri soruları: şıklardan önce cümlenin iskeleti

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaYDS, YÖKDİL ve YDT arasındaki fark nedir, hangi sınava kimler girer?Bu konunun bağlandığı sayfadan (İngilizce sınavları). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Üç sınav da 80 çoktan seçmeli sorudan oluşur ve aynı dil bilgisini yoklar. YDS (ve e-YDS) genel akademik İngilizce ölçer, 180 dakikadır; YÖKDİL fen, sağlık ya da sosyal alan metinleriyle yapılır, 180 dakikadır; YDT ise YKS'nin dil testidir, 120 dakikadır ve dil bölümlerine yerleşmek için girilir.

YDS, YÖKDİL ve YDT farkı

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

YDS çeviri soruları nasıl çözülür, İngilizce cümlenin iskeleti nasıl çıkarılır?

Kısa cevap: Çeviri sorusunda şıklar birbirine çok benzer ve farkı bir iki öğe yapar. Şıklara geçmeden kaynak cümlenin iskeletini çıkar: ana yüklem ve zamanı, ana özne, bağlaç ve kurduğu ilişki, nicelik ve olumsuzluk. Sonra şıkları öğe öğe karşılaştır: Although most experts agree…, few governments have acted. (Uzmanların çoğu hemfikir olsa da pek az hükümet harekete geçmiştir.)

Dört uzun Türkçe cümleyi baştan sona okumak yorucudur; ama hangi parçaya bakacağını bilirsen her şıkta yalnız birkaç sözcüğü okuman yeter.

İngilizce sınavları sayfasında gördük: YDS'de 6 (3 İngilizce→Türkçe, 3 Türkçe→İngilizce), YDT ve YÖKDİL'de 12 çeviri sorusu vardır. Soru “anlamca en yakın” çeviriyi ister; yani doğru şık kelimesi kelimesine değil, anlamca eşdeğer olandır. Yanlış şıklar ise genellikle tek bir öğede ayrılır: zaman, bağlaç, nicelik, olumsuzluk ya da kiplik. Bu yüzden önce kaynak cümlenin iskeletini çıkarırsın, sonra şıklarda yalnız o iskeletin parçalarını ararsın.

İskelet beş öğeden oluşur; şıkları karşılaştırırken yalnız bu öğelere bakmak süreyi yarıya indirir.Görsel: Sınav Defteri

Ana yüklemi bul

Uzun bir İngilizce cümlede önce bağlaçları ve virgülleri işaretle; bağlaçla başlayan parçalar (although, because, which, that) yan cümledir. Geriye kalan parçadaki özne + yüklem ana cümledir ve Türkçede cümlenin en sonuna gider. Relative clauses ve Noun clauses ve reported speech sayfalarında gördüğümüz cümlecikler Türkçede “-an, -dığı, -dığı konusunda” gibi sıfat-fiil ve isim-fiillerle karşılanır.

Çözümlü örnek

The museum, which was closed for repairs last year, has attracted more visitors than ever since it reopened.
A) Geçen yıl onarım için kapatılan müze, yeniden açıldığından beri her zamankinden fazla ziyaretçi çekmiştir. B) Geçen yıl onarım için kapatılan müze, yeniden açılınca daha az ziyaretçi çekmeye başladı. C) Müze geçen yıl onarım için kapatıldığı için yeniden açıldığında çok ziyaretçi çekecektir. D) Geçen yıl onarıma alınacak olan müze, şimdiye kadar hiç bu kadar ziyaretçi çekmemişti.

  1. İskelet: ana özne the museum, ana yüklem has attracted (present perfect → “çekmiştir”), karşılaştırma more … than ever (her zamankinden fazla), bağlaç since (+ present perfect → “-den beri”).
  2. B “daha az” diyerek karşılaştırmayı ters çevirir; C “kapatıldığı için” (sebep) ve “çekecektir” (gelecek) ekler.
  3. D “onarıma alınacak olan” ile relative clause'un zamanını bozar ve “çekmemişti” ile olumsuzluk getirir. Kalan A, beş öğenin hepsini korur.

Cevap: A

Akılda kalsın: Önce iskelet, sonra şık. İskeleti beş soruyla çıkar: Ana yüklem ne ve hangi zamanda? Özne kim ve ne kadar (most, few)? Bağlaç hangi ilişkiyi kuruyor? Olumsuzluk var mı? Kiplik (may, must) var mı?
Sınavda

Nasıl sorulurBir cümle ve dört (YDS'de beş) çeviri verilir; “anlamca en yakın” olan sorulur.

TuzakTuzak, en akıcı Türkçeyi doğru sanmaktır: çeldiriciler genellikle güzel Türkçeyle yazılır ama bir öğeyi değiştirir. Doğru şık ise biraz daha “çeviri kokulu” olabilir; ölçüt üslup değil, anlam eşdeğerliğidir.

⇄Bilgi eşleştirme parça → görev

?Soru çöz

Although the museum attracts thousands of visitors every year, it has never received enough funding from the local government.
Cümlesinin anlamca en yakın Türkçe çevirisi hangisidir?

✓ B. Although “-mesine rağmen”, never “hiçbir zaman”, has received “almamıştır” olarak korunmuş. A although'ı “çektiği için” diye sebebe çevirir; C never'ı “artık … değil” (no longer) anlamına kaydırır; D zıtlık ilişkisini kaldırıp iki bilgiyi sıradan bir sıfat-fiille bağlar.
SORU TİPİ · ÇEVİRİ

İngilizce→Türkçe: zaman, nicelik, olumsuzluk, kiplik

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaMust have, should have, could have ve needn't have ne anlama gelir, aralarındaki fark nedir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Modals). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Modal + have + V3 geçmişe bakar. Must have V3 geçmişle ilgili güçlü çıkarım (“-mış olmalı”), can't have V3 imkânsızlık (“-mış olamaz”), may/might have V3 olasılıktır (“-mış olabilir”). Should have V3 yapılmayanı eleştirir (“-meliydin”), could have V3 kullanılmayan fırsattır (“-ebilirdin”). Needn't have V3 ise yapılmış ama gereksiz olan işi anlatır.

Geçmiş modallar: must have done

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

İngilizceden Türkçeye çeviri sorularında şıklar hangi ölçütlerle elenir?

Kısa cevap: İngilizce→Türkçe çeviride yanlış şıklar genellikle şu öğelerden birini değiştirir: zaman ve çatı, nicelik (most → çoğu, few → pek az), olumsuzluk (never, no longer), kiplik (may → -ebilir, must → -meli), karşılaştırma ve bağlaç. Many drugs may cause side effects. cümlesi “İlaçların hepsi yan etki yapar.” değil, “Birçok ilaç yan etkiye yol açabilir.” olur.

Çeviri şıklarını yazan kişi, doğru çeviriyi alır ve her çeldiricide bir şeyi bozar; senin işin, bozulan o tek şeyi bulmaktır.

Dil bilgisi sayfalarında öğrendiğin her yapı, çeviri sorusunda bir eleme ölçütüne dönüşür. Kaynak cümlede bu işaretleri bulup altını çiz; sonra her şıkta karşılıklarını ara. Bir şıkta tek bir işaret bile yanlış karşılanmışsa o şık elenir; geri kalanının güzel Türkçe olması onu kurtarmaz.

İngilizce işaret → Türkçede ara
ÖğeİngilizceTürkçe karşılık
zamanhas done / had done / will have done / is doingyapmıştır / yapmıştı / yapmış olacak / yapıyor, yapmakta
çatıis made / was found / has been shownyapılır / bulundu / gösterilmiştir
nicelikmost / many / some / a few / few / noneçoğu / birçok / bazı / birkaç / pek az / hiçbiri
olumsuzluknot / never / no longer / hardlydeğil / hiçbir zaman / artık … değil / neredeyse hiç
kiplikmay, might, could / must / should / can-ebilir, olabilir / -meli, kesinlikle / -meli (tavsiye) / -ebilir (yetenek)
karşılaştırmamore … than / as … as / the most-den daha / kadar / en
bağlaçalthough / because / unless / so that-mesine rağmen / -dığı için / -mezse / -sın diye

Kesinlik derecesi

Akademik cümleler çoğu zaman temkinlidir: may, might, suggest, appear, likely. Modals sayfasında gördüğümüz olasılık dereceleri burada belirleyicidir. “Olabilir” diyen bir kaynağı “olur” ya da “kesinlikle olur” diye çeviren şık, kiplik hatası yapar. Tersine, kesin bir yargıyı (has shown, proves) “olabilir” diye yumuşatan şık da yanlıştır.

Çözümlü örnek

Few of the patients who took part in the trial reported serious side effects. Hangi şık neden yanlış?

  1. İşaretler: few (pek az), who took part (katılan), reported (bildirdi, simple past), olumsuzluk yok.
  2. “Çalışmaya katılan hastaların birkaçı ciddi yan etki bildirdi.” → few “pek az” (olumsuz ton) iken “birkaç” (a few) olumlu tondur; yakın ama nüans kayıyor.
  3. “Çalışmaya katılan hastaların çoğu ciddi yan etki bildirmedi.” → most + not; few'ın söylediği değil.
  4. “Çalışmaya katılan hastalardan pek azı ciddi yan etki bildirdi.” → bütün işaretler korunmuş.

Cevap: “Çalışmaya katılan hastalardan pek azı ciddi yan etki bildirdi.”

Akılda kalsın: Kaynak cümlede beş şeyin altını çiz: zaman, nicelik, olumsuzluk, kiplik, bağlaç. Şıkta bu beşten biri değişmişse “güzel ama yanlış”tır.
Sınavda

Nasıl sorulurDört şıkta da aynı kelimeler bulunur; farkı ekler ve küçük sözcükler yapar.

TuzakTuzak, kiplik ve niceliğin sessizce değişmesidir: may → “-ir”, many → “hepsi”, few → “birkaç”. Bu değişiklikler cümlenin bütününe göz gezdirince fark edilmez; işaretleri tek tek karşılaştırınca hemen görünür.

⇄Bilgi eşleştirme İngilizce → Türkçe

?Soru çöz

Many of the drugs currently in use may have serious side effects if they are taken for a long time.
Cümlesinin anlamca en yakın Türkçe çevirisi hangisidir?

✓ D. Many “birçoğu”, may “olabilir”, if “-ırsa” olarak korunmuş. A many'yi “hepsi”ne çevirir ve may'in olasılığını kesinliğe dönüştürür; B if'i “alınmasa bile” (even if not) diye tersine çevirir; C koşulu “alındığı için” sebebine çevirir ve zamanı “olmuştur”a kaydırır.
SORU TİPİ · ÇEVİRİ

Türkçe→İngilizce: “-dığı için”, “-mesine rağmen”, “-dıkça”

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 6 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaAdverbial clause nedir, when, while, as soon as, until gibi zaman bağlaçlarından sonra hangi zaman kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Adverbial clauses). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Adverbial clause (zarf cümleciği), ana cümleye zaman, sebep, amaç ya da sonuç ilişkisi ekleyen ve bir bağlaçla başlayan yan cümledir. Zaman bağlaçlarından (when, while, as soon as, until, once) sonra gelecek anlamı simple present ile verilir, will gelmez: I will call you when I arrive. (Varınca seni arayacağım.)

Zarf cümleciği ve zaman bağlaçları

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Türkçeden İngilizceye çeviri sorularında Türkçe ekler hangi İngilizce yapılarla karşılanır?

Kısa cevap: Türkçede yan cümleler eklerle kurulur ve ana yüklem en sondadır; İngilizcede aynı ilişkiler bağlaçlarla verilir. Türkçe cümlede önce sondaki ana yüklemi, sonra ekleri bul: “-dığı için” because, “-mesine rağmen” although/despite, “-dıkça” the more…the more, “-dığı sürece” as long as, “-mezse” unless: You can stay as long as you are quiet. (Sessiz olduğun sürece kalabilirsin.)

Türkçe bir cümle anlamını sonda açıklar: “Yağmur yağdığı için maç ertelendi.” cümlesinin asıl haberi en sondaki “ertelendi”dir.

Türkçe→İngilizce sorularda kaynak Türkçe, şıklar İngilizcedir. İki dilin sırası terstir: Türkçede yan cümle başta, ana yüklem sondadır; İngilizcede ana cümle başta da sonda da olabilir ama bağlaç yan cümlenin başına gelir. Yöntem: Türkçe cümlede ana yüklemi sondan bul, ardından yan cümleleri bağlayan ekleri işaretle ve her ekin İngilizce karşılığını şıklarda ara.

Türkçe ek → İngilizce yapı
Türkçeİngilizce (+ cümle)İngilizce (+ isim / -ing)
-dığı için, -dığındanbecause, since, asbecause of, due to
-mesine rağmen, -se dealthough, even thoughdespite, in spite of
-dığında, -ıncawhen, onceon + -ing
-ır -mazas soon as, no sooner … thanupon + -ing
-den berisince (+ present perfect)since + zaman
-mek için, -sın diyeso thatto, in order to
-dığı sürece, -mek şartıylaas long as, provided that—
-mezse / -se bileunless / even ifwithout / —
-dıkça (ne kadar …, o kadar)the more …, the more …—
-en, -an (sıfat-fiil)who, which, thatV-ing, V3 (kısaltma)
-dığı şey / -ıp -madığıwhat / whether—

İsim mi cümle mi?

Türkçede “yağmur yüzünden” ile “yağmur yağdığı için” aynı ilişkiyi kurar; İngilizce şıklarda bu ikisinin karşılığı farklı yapıdadır (because of the rain / because it rained). Adverbial clauses sayfasında gördüğümüz bağlaç-edat ayrımı burada bir eleme aracına dönüşür: şıkta despite the prices rose gibi bir yapı hatası görürsen, anlamına bakmadan ele.

Çözümlü örnek

“Yeni ilaç, klinik deneylerde umut verici sonuçlar vermesine rağmen henüz piyasaya sürülmedi.”
A) Since the new drug gave promising results in clinical trials, it has been put on the market. B) Although the new drug has given promising results in clinical trials, it has not been put on the market yet. C) The new drug, which will give promising results in clinical trials, has not been released. D) Despite the new drug gave promising results in clinical trials, it was released immediately.

  1. Ana yüklem (sonda): henüz piyasaya sürülmedi → olumsuz + edilgen + yet: has not been put on the market yet.
  2. Ek: -mesine rağmen → although (+ cümle) ya da despite (+ isim). D despite'tan sonra cümle getirdiği için yapıca yanlış, üstelik “hemen piyasaya sürüldü” der.
  3. A since (sebep) ile ilişkiyi değiştirir ve olumsuzluğu siler; C “will give” ile zamanı geleceğe atar ve rağmen ilişkisini kaldırır.

Cevap: B

Akılda kalsın: Türkçede sondan başla. Ana yüklem sonda, bağlaç işi eklerde. Önce sondaki yüklemi (olumsuz mu, edilgen mi, hangi zamanda?) şıklarda ara; sonra her eki tablodaki karşılığıyla eşleştir.
Sınavda

Nasıl sorulurTürkçe bir cümle ve dört İngilizce çeviri verilir.

TuzakTuzak, Türkçe sıraya sadık kalan ama ilişkiyi değiştiren şıktır: “-mesine rağmen” yerine since ya da so kullanan şık, sözcükleri doğru sırada dizdiği için tanıdık görünür. İkinci tuzak yapı hatasıdır: despite + cümle, because of + cümle.

▭Boşluk doldurma

The mountain roads were closed the heavy snow. (Dağ yolları yoğun kar yüzünden kapatıldı.)

You can borrow my car you bring it back by Friday. (Cumaya kadar geri getirdiğin sürece arabamı ödünç alabilirsin.)

because ofas long asalthoughunless

?Soru çöz

“Şehir merkezinde yaşayan insanların çoğu, toplu taşıma daha ucuz olduğu için araba kullanmamayı tercih ediyor.”
Cümlesinin anlamca en yakın İngilizce çevirisi hangisidir?

✓ A. “Çoğu” most, “yaşayan” living, “-dığı için” because, “tercih ediyor” prefer olarak korunmuş. B “-dığı için”i although ile zıtlığa çevirir; C “çoğu”nu all yapar, zamanı present perfect'e ve since ile “-den beri”ye kaydırır; D “çoğu”nu few yapar ve sebep-sonucu ters çevirir (araba kullanılmadığı için toplu taşıma ucuzladı).
SORU TİPİ · ÇEVİRİ

Küçük sözcükler, büyük farklar: still, yet, already, only, even

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede devrik cümle (inversion) nedir, never, not only, only after ve hardly ile cümle nasıl kurulur?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Adjectives, adverbs ve comparison). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Never, rarely, seldom, hardly, little, not only, not until, only after, under no circumstances gibi olumsuz ya da sınırlayıcı ifadeler vurgu için cümle başına alınınca yardımcı fiil özneden önce gelir: Never have I seen such a crowd. (Hiç böyle bir kalabalık görmedim.) Yardımcı fiil yoksa do/does/did eklenir: Not only did she win, but she also broke the record.

Inversion: never, not only, only after

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Çeviri sorularında still, yet, already, only, even, hardly gibi küçük sözcükler anlamı nasıl değiştirir?

Kısa cevap: Çeviri çeldiricilerinin çoğu küçük bir zarfı değiştirir: still “hâlâ”, yet (olumsuzda) “henüz”, already “şimdiden, çoktan”, no longer “artık … değil”, only “yalnızca”, even “bile”, hardly “neredeyse hiç”, at least “en az”. The law has not been approved yet, but it is already causing debate. (Yasa henüz onaylanmadı ama şimdiden tartışmaya yol açıyor.)

“Hâlâ çalışıyor.” ile “Artık çalışmıyor.” arasındaki fark tek bir sözcüktür; çeviri sorusu bu sözcüğü bir şıkta sessizce değiştirir.

Bu küçük sözcükler cümlenin bilgisini değil, o bilginin zamanla ya da beklentiyle ilişkisini değiştirir. Uzun bir cümlede göz onları kolayca atlar; çeldirici yazan kişi de tam bunu kullanır. Kaynak cümlede bu sözcüklerden birini görürsen işaretle ve her şıkta karşılığını ara.

Anlamı kaydıran küçük sözcükler
İngilizceTürkçeÖrnek
stillhâlâShe still lives with her parents. (Hâlâ ailesiyle yaşıyor.)
not … yethenüz … değilThe results haven't been published yet. (Sonuçlar henüz yayımlanmadı.)
alreadyçoktan, şimdiden, zatenThe tickets had already sold out. (Biletler çoktan tükenmişti.)
no longer / not any moreartık … değilThe factory no longer produces cars. (Fabrika artık araba üretmiyor.)
only / justyalnızca, sadeceOnly two students passed. (Yalnızca iki öğrenci geçti.)
evenbile, hattaEven experts were surprised. (Uzmanlar bile şaşırdı.)
hardly / barelyneredeyse hiç, ancakWe could hardly hear him. (Onu neredeyse hiç duyamadık.)
almost / nearlyneredeyse (olmadı)The project almost failed. (Proje neredeyse başarısız oluyordu.)
at least / at mosten az / en fazlaat least three times (en az üç kez)
not … untilancak … -ıncaHe didn't call until midnight. (Ancak gece yarısı aradı.)

Only'nin yeri

Only hangi sözcüğün önündeyse onu sınırlar: Only Ali passed the test. (Testi yalnız Ali geçti; başka kimse geçmedi.) / Ali only passed the test. (Ali testi yalnızca geçti; yüksek puan almadı.) Çeviri şıklarında “yalnızca”nın yeri değişirse anlam da değişir. Adjectives, adverbs ve comparison sayfasında gördüğümüz “Only after …” devrik yapısı ise “ancak … -dıktan sonra” diye çevrilir.

Çözümlü örnek

Even after the price cut, only a small number of customers were still interested in the old model. Bu cümlenin çevirisinde hangi üç sözcüğe bakarsın?

  1. Even after → “-dıktan sonra bile” (beklenti: indirim ilgiyi artırmalıydı).
  2. only a small number → “yalnızca az sayıda” (çoğu değil, birkaçı da değil, vurgulu azlık).
  3. still → “hâlâ” (ilgi devam ediyor, yeni başlamadı).

Çeviri: “Fiyat indiriminden sonra bile yalnızca az sayıda müşteri hâlâ eski modelle ilgileniyordu.”

Akılda kalsın: Zaman ekseni üç sözcük: already (beklenenden erken), still (beklenenden uzun), not yet (beklenen henüz olmadı). No longer ise bitişi söyler. Dördü birbirinin yerine şık olarak verilir.
Sınavda

Nasıl sorulurÇeviri şıklarında aynı cümle bir zarf değiştirilerek tekrarlanır.

TuzakTuzak, yet ile still'i, already ile yet'i karıştıran şıklardır: “henüz onaylanmadı” ile “artık onaylanmayacak” göz ucuyla okunduğunda benzer görünür. Bu sözcükleri Okuma ve paragraf soruları sayfasındaki yakın anlam sorularında da arayacağız.

⇄Bilgi eşleştirme küçük sözcük → Türkçe

?Soru çöz

The new law has not yet been approved by parliament, but it is already causing heated debates.
Cümlesinin anlamca en yakın Türkçe çevirisi hangisidir?

✓ C. Not yet “henüz … -madı”, already “şimdiden”, but “ancak” olarak korunmuş. A yet'i “artık” (no longer), already'yi “hâlâ” (still) diye çevirir; B but'ı “-dığı için” sebebine çevirir ve zamanı “-mıştır”a kaydırır; D olumsuzluğu kaldırıp yasayı onaylanmış gösterir.
SORU TİPİ · ÇEVİRİ

Edilgen ve kiplik: “-dığı düşünülmektedir” nasıl çevrilir?

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİngilizcede passive voice (edilgen yapı) nasıl kurulur, her zamanda edilgen biçimler nelerdir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Passive ve causative). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Passive (edilgen) yapı be + V3 ile kurulur ve eylemi yapanın bilinmediği, önemsiz olduğu ya da belli olduğu durumlarda kullanılır: The bridge was built in 1973. Zamanı be fiili taşır: is built, is being built, has been built, was built, had been built, will be built. İşi yapan söylenecekse by ile eklenir.

Passive: be + V3 her zamanda

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

It is thought that ve is said to have done gibi kalıplar Türkçeye nasıl çevrilir, edilgen ve kiplik çeviride nasıl denetlenir?

Kısa cevap: Akademik çeviri cümleleri edilgen aktarma kalıplarını sever: it is thought that / is thought to “-dığı düşünülmektedir”, is said to have V3 “-dığı söylenmektedir (geçmişte)”, is expected to “-mesi beklenmektedir”, is likely to “muhtemelen -ecek”, needs to be V3 “-ılması gerekir”: The bridge is thought to have been built in the 12th century. (Köprünün 12. yüzyılda yapıldığı düşünülmektedir.)

Bilim dili kimin düşündüğünü söylemez; “düşünülmektedir”, “sanılmaktadır”, “beklenmektedir” der. Çeviri sorusu bu kişisiz yapıların zamanını ve kesinliğini yoklar.

Passive ve causative sayfasında it is said that ve is said to (have) done kalıplarını gördük. Çeviride iki şeye dikkat edilir. Mastarın zamanı: is thought to be şimdiki durumu (“olduğu düşünülmektedir”), is thought to have been geçmişteki durumu (“olduğu / yapıldığı düşünülmektedir”) anlatır. Kesinlik derecesi: thought, believed, likely, expected bir tahmin bildirir; şıkta bu tahmin “kesindir” ya da “kanıtlanmıştır”a dönüşmüşse elenir.

Kişisiz ve kiplikli kalıplar
İngilizceTürkçe
It is thought / believed that … / is thought to be… düşünülmektedir / sanılmaktadır
is said / reported to have V3… -dığı söylenmektedir / bildirilmektedir (geçmiş)
is expected to V1… -mesi beklenmektedir
is likely / unlikely to V1muhtemelen … -ecek / -mesi olası değil
seems / appears to V1… gibi görünüyor
needs to be V3 / must be V3… -ılması gerekir / -ılmalıdır
may / might have V3… -mış olabilir
must have V3 / can't have V3… -mış olmalı / -mış olamaz
have something done / make somebody dobir şeyi yaptırmak / birine yaptırmak

Modals sayfasında gördüğümüz geçmiş modallar çeviride sık çıkar: must have forgotten “unutmuş olmalı” (güçlü tahmin), may have forgotten “unutmuş olabilir” (zayıf tahmin), should have called “aramalıydı” (yapılmayan bir şeyin eleştirisi). Bu üçü birbirinin yerine şık olarak verilir.

Çözümlü örnek

The painting is believed to have been stolen during the war and is unlikely to be recovered.

  1. is believed to have been stolen → “çalındığı sanılmaktadır”: kişisiz, edilgen, geçmiş (have been), tahmin.
  2. during the war → “savaş sırasında”.
  3. is unlikely to be recovered → “geri bulunması olası değil”: edilgen, olumsuz olasılık. “Kesinlikle bulunamayacak” ya da “bulunamadı” kesinlik ve zaman hatasıdır.

Çeviri: “Tablonun savaş sırasında çalındığı sanılmaktadır ve geri bulunması olası görünmemektedir.”

Akılda kalsın: to have V3 = geçmiş (yapıldığı), to be / to V1 = şimdi ya da gelecek (olduğu, yapılacağı). Thought, believed, likely gibi sözcükler tahmindir; çeviride “kesin” ya da “kanıtlanmış” olmazlar.
Sınavda

Nasıl sorulurKişisiz edilgen kalıp içeren bir cümle ve dört çeviri verilir.

TuzakTuzak, mastarın zamanını kaydıran şıktır: “is thought to have been built” geçmiştir, “yapılacağı düşünülmektedir” diyen şık zamanı geleceğe atar. Çatı tuzağı da vardır: “Antik kent depremi yıktığını düşünüyor” gibi etken çeviri kişisiz yapıyı bozar.

▭Boşluk doldurma

The stone bridge to have been built in the 12th century. (Taş köprünün 12. yüzyılda yapıldığı düşünülmektedir.)

Unemployment is to rise slightly next year. (İşsizliğin gelecek yıl hafifçe artması olasıdır.)

is thoughtlikelythinksprobably

?Soru çöz

“Antik kentin bir depremle yıkıldığı düşünülmektedir.”
Cümlesinin anlamca en yakın İngilizce çevirisi hangisidir?

✓ B. “Düşünülmektedir” kişisiz edilgen (is thought), “yıkıldığı” geçmiş edilgen mastar (to have been destroyed) ile verilmiş. A çatıyı bozar, düşünen kentin kendisi olur; C “will be destroyed” ile yıkımı geleceğe atar; D “düşünüldü” diye zamanı geçmişe kaydırır ve could ile olasılık bildirir, gerçekleşmiş bir yıkımı anlatmaz.
STRATEJİ · ÇEVİRİ

Çeviri sorusunda eleme sırası: hızlı ölçütten yavaşa

YDS · YÖKDİL · YDT · Soru tipleri · Okuma 5 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Çeviri sorularında şıklar hangi sırayla elenmeli, bir çeviri sorusuna ne kadar süre ayrılmalı?

Kısa cevap: Çeviri sorusunda şıkları hızlı ölçütten yavaşa doğru ele: önce ana yüklemin zamanı ve olumluluğu, sonra bağlacın ilişkisi, sonra nicelik ve kiplik, en son kelime anlamı. Bir şık bir ölçütte düştüyse geri kalanını okumaya gerek yoktur. Unless more is done… “daha fazlası yapılmazsa” demektir; bu tek öğe çoğu zaman iki şıkkı eler.

Çeviri soruları uzun görünür ama en hızlı çözülen soru tiplerinden biri olabilir; yeter ki şıkları baştan sona okumak yerine öğe öğe tarayasın.

Önceki konulardaki ölçütleri bir sıraya koymak süreyi kısaltır. Kural: en az okuma gerektiren ölçüt en önce. Ana yüklem cümlenin bir yerindedir ve tek bakışta görülür; bağlaç da öyle. Nicelik ve kiplik biraz daha dikkat ister; kelime anlamı ise şıkların neredeyse tamamını okumayı gerektirir, bu yüzden en sona kalır. Genellikle ilk iki ölçüt iki şıkkı eler, nicelik ya da kiplik üçüncüsünü.

Sık çeldirici türleri ve nasıl yakalanır
ÇeldiriciNasıl görünür?Bak
zaman kayması“-mıştır” yerine “-ecektir”, “-mıştı”ana yüklemin sonu
ilişki değişimi“rağmen” yerine “için”, “-mezse” yerine “-dığı için”bağlaç / ek
nicelik değişimi“çoğu” yerine “hepsi”, “pek az” yerine “birkaç”özne ve nesnenin önü
kesinlik değişimi“olabilir” yerine “olur”, “kesinlikle”yüklemin eki
olumsuzluk kayması“henüz değil” yerine “artık değil”, olumsuzluğun düşmesiküçük zarflar
yön değişimisebep ile sonucun yer değiştirmesihangi olay hangisine yol açıyor

Süre

YDS'de 180 dakikada 80 soru çözülür; çeviri soruları için soru başına bir dakika civarı hedeflemek gerçekçidir. Bir soruda iki şık arasında bir dakikadan fazla kaldıysan, kaynak cümleye dönüp atladığın bir küçük sözcük (still, only, even) ya da bir nicelik olup olmadığına bak; yoksa daha yakın olanı işaretle ve geç. Yakın anlam sorularında da aynı eleme mantığını kullanacağız; Okuma ve paragraf soruları sayfasında göreceğiz.

Çözümlü örnek

Unless more is done to protect wetlands, many bird species that depend on them could disappear within a few decades. Şıklarda şu dört çeviri var; hangi sırayla elersin?
A) …daha fazlası yapıldığından… B) …yapılmazsa, bazı kuş türleri birkaç yıl içinde kesinlikle yok olacaktır. C) …yapılmasına rağmen… yok oldu. D) …yapılmadıkça, onlara bağımlı birçok kuş türü birkaç on yıl içinde ortadan kalkabilir.

  1. Bağlaç: unless = “-mezse, -madıkça”. A (“yapıldığından”, sebep) ve C (“rağmen”, zıtlık) düşer.
  2. Kiplik ve nicelik: could = “-abilir”, many = “birçok”, decades = “on yıllar”. B “bazı”, “yıl” ve “kesinlikle” der, üç öğede birden ayrılır.
  3. Son kontrol: D'de “yapılmadıkça” (unless), “birçok” (many), “ortadan kalkabilir” (could disappear) korunmuş.

Cevap: D

Akılda kalsın: Eleme sırası: yüklem → bağlaç → nicelik → kiplik → kelime. Bir şık bir basamakta düştüyse sonraki basamaklarda onu okuma.
Sınavda

Nasıl sorulurUzun, iki ya da üç cümlecikli bir cümle verilir; şıkların her biri bir ya da iki öğede ayrılır.

TuzakTuzak, şıkları baştan sona okuyup “hepsi benziyor” diyerek kararsız kalmaktır; yöntemli taramada farklar kendini hemen gösterir. Sınavın sonunda vakit kalmazsa çeviri sorularını boş bırakma; yüklem ve bağlaç kontrolü bile şansını ikiye katlar, yanlış doğruyu götürmez.

↕Sıralama eleme basamakları

  1. Nicelik sözcüklerini (çoğu, birkaç, pek az, hepsi) karşılaştır.
  2. Kalan iki şıkta kelime anlamını tart.
  3. Ana yüklemin zamanına ve olumlu/olumsuz olmasına bak.
  4. Kiplik ve kesinlik derecesini (-ebilir, -meli, kesinlikle) denetle.
  5. Bağlacın kurduğu ilişkiyi (rağmen, için, -mezse) karşılaştır.

?Soru çöz

Unless more is done to protect wetlands, many bird species that depend on them could disappear within a few decades.
Cümlesinin anlamca en yakın Türkçe çevirisi hangisidir?

✓ D. Unless “-madıkça”, many “birçok”, could “-abilir”, decades “on yıl” olarak korunmuş. A unless'ı “yapıldığından” diye sebebe çevirir; B many'yi “bazı”, decades'i “yıl”, could'u “kesinlikle” yapar; C unless'ı “rağmen”e çevirir ve olasılığı gerçekleşmiş bir geçmiş olaya (“yok oldu”) dönüştürür.

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

What many people do not realise ----.

✓ C. Verilen parça “What … realise” bir isim cümleciği öznesidir; eksik olan ana yüklemdir ve C “is that …” ile onu tamamlar. A ikinci bir isim cümleciği ekler, ana yüklem yine yok; B yeni bir özne (sleep) ve yüklem getirir, ilk özne ortada kalır; D that ile başlayan bir cümlecik ve bir relative ekler ama ana yüklem vermez.Kaynak: Cloze test ve cümle tamamlama · What, whether, it…that ile başlayan cümleler

?Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi aralıklı tekrar ve aktif hatırlama ilkelerine en uygun kelime çalışmasıdır?

✓ D. Tekrarlar zamana yayılmış (aralıklı) ve her tekrarda cevap hatırlanmaya çalışılıyor (aktif hatırlama). A tek oturuma sıkıştırılmış bir okumadır, ne aralık ne hatırlama var; B tekrar içermez, öğrenilenler unutulur; C kopyalamak tanımayı artırır ama hatırlamayı sınamaz.Kaynak: Kelime soruları · Kelime çalışma yöntemi

?Soru 3

Although the new bridge was completed well ahead of schedule, ----.

✓ B. Parça although ile başladığı için bağlaçsız bir ana cümle gerekir ve bu cümle “erken bitmesine rağmen” beklenmedik bir sonuç vermelidir: maliyetin iki katına çıkması. A anlam doğru ama although ile but bir cümlede birleşmez; C ana cümle değil, ikinci bir yan cümledir; D hem ikinci bir bağlaç (so) taşır hem de zıtlık değil sonuç ilişkisi kurar.Kaynak: Cloze test ve cümle tamamlama · Cümle tamamlama: yapıyla eleme

?Soru 4

In terms of population density, Istanbul is one of the ---- in Europe.

✓ D. One of the kalıbı superlative ve çoğul isim ister; crowded uzun bir sıfat olduğu için most ile kurulur. A more comparative'dir ve isim tekildir; B superlative doğru ama one of the'den sonra tekil isim gelmez; C crowded -est almaz, the most crowded olur.Kaynak: Adjectives, adverbs ve comparison · Comparative ve superlative

?Soru 5

Electric scooters have made short trips across the city faster and cheaper. ----, they have caused a sharp rise in pavement accidents involving pedestrians.

✓ D. İlk cümle bir yararı, ikinci cümle bir sakıncayı anlatıyor; iki yön tartıldığı için on the other hand gerekir. A therefore kazayı hız ve ucuzluğun doğrudan sonucu yapar, ilişki yarar-sakınca karşıtlığıdır; B for example ikinci cümleyi birincinin örneği yapar; C similarly benzer yönde bir bilgi bekler.Kaynak: Cloze test ve cümle tamamlama · Cloze'da bağlaç ve geçiş

?Soru 6

Many people think of cats as solitary animals that show little interest in humans. Recent studies, ----, suggest that cats form strong emotional bonds with their owners.

✓ A. İlk cümle yaygın inancı (kediler ilgisiz), ikinci cümle onu çürüten bulguyu (güçlü bağ kurarlar) veriyor; zıtlık however ile kurulur. B therefore ikinci cümleyi birincinin sonucu yapar; C for instance ikinci cümleyi birincinin örneği yapar, oysa ona ters düşer; D moreover aynı yönde ekleme yapar.Kaynak: Cloze test ve cümle tamamlama · Cloze test: boşluğun türü

?Soru 7

According to health experts, air pollution ---- a serious threat to public health in many large cities.

✓ C. “Tehdit oluşturmak” İngilizcede pose a threat eşdizimiyle kurulur. A makes Türkçe “oluşturmak”ın kelime kelime aktarımıdır, threat ile eşdizim değildir; B does harm/damage ile gelir, threat ile değil; D takes measures/action ile gelir ve “tehdidi almak” gibi anlamsız bir sonuç verir.Kaynak: Kelime soruları · Collocation: make, do, take, pose

?Soru 8

The second edition of the dictionary is ---- the first one; it contains nearly twice as many entries.

✓ B. İki baskı karşılaştırılıyor ve fark büyük (neredeyse iki kat); comparative much ile pekiştirilir ve than ile kurulur. A very comparative'le kullanılmaz; C as…as kalıbında sıfat yalın kalır (as large as), -er almaz; D iki öğe için superlative kullanılmaz, large da most almaz.Kaynak: Adjectives, adverbs ve comparison · As…as, much/far + comparative

?Soru 9

Although the instructions looked ----, many students found them difficult to follow.

✓ C. Look burada “görünmek” anlamında bağlama fiilidir ve ardından öznenin durumunu anlatan sıfat gelir. A simply zarftır, bağlama fiilinden sonra kullanılmaz; B simplify fiildir, look'tan sonra yüklem olamaz; D simplicity isimdir, talimatların bir nitelik değil bir “sadelik” olduğunu söyler.Kaynak: Adjectives, adverbs ve comparison · Sıfat mı zarf mı: hard, hardly

?Soru 10

Unlike his brother, who is extremely talkative, Mert is rather ---- and rarely speaks in class.

✓ B. “Unlike” zıtlık ipucudur; konuşkan (talkative) kardeşin tersi ve “derste nadiren konuşur” bilgisi “çekingen, içine kapanık” (reserved) anlamını ister. A generous (cömert) konuşmayla ilgili değil; C curious (meraklı) konuşkanlığın zıddı değil; D furious (öfkeli) bir duygu bildirir, sessizliği açıklamaz.Kaynak: Kelime soruları · Kelime sorusu ve bağlam ipucu
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İngilizce soruları uygulamaya ekleniyor; şimdilik diğer derslerin sorularını çözebilirsin. Yanlışların Hata Defteri'ne kaydedilir.
Soru çöz →