Adverbial clauses: zarf cümleciği ve zaman bağlaçları
YDS · YÖKDİL · YDT · Bağlaçlar · Okuma 5 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaSince ve for arasındaki fark nedir, present perfect continuous ne zaman kullanılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Perfect ve future tenses). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Since bir başlangıç noktası verir (since 2019, since she moved), for ise bir süre uzunluğu (for three years, for a long time). İkisi de şimdiye uzanan süre anlatırken present perfect ister. Present perfect continuous (have been + V-ing) eylemin süreç olarak devam ettiğini vurgular: She has been working here since 2019.
Since, for ve perfect continuous
✎Konu anlatımı
Adverbial clause nedir, when, while, as soon as, until gibi zaman bağlaçlarından sonra hangi zaman kullanılır?
Kısa cevap: Adverbial clause (zarf cümleciği), ana cümleye zaman, sebep, amaç ya da sonuç ilişkisi ekleyen ve bir bağlaçla başlayan yan cümledir. Zaman bağlaçlarından (when, while, as soon as, until, once) sonra gelecek anlamı simple present ile verilir, will gelmez: I will call you when I arrive. (Varınca seni arayacağım.)Sınavda bir boşluğun önünde ve arkasında iki tam cümle görüyorsan, aradığın şey büyük olasılıkla bir bağlaçtır; hangi bağlaç olduğunu ise iki cümle arasındaki anlam ilişkisi söyler.
Bir cümle iki parçadan oluşabilir: tek başına durabilen ana cümle (main clause) ve ona bağlaçla eklenen, tek başına duramayan yan cümle. Yan cümle ana cümledeki eylemin ne zaman, neden, ne amaçla ya da hangi sonuçla gerçekleştiğini söylüyorsa ona adverbial clause, yani zarf cümleciği denir. The meeting started after the manager arrived. (Toplantı müdür geldikten sonra başladı.) cümlesinde after the manager arrived kısmı “ne zaman?” sorusunu cevaplar.
YDS ve YDT'de bağlaç soruları en kalabalık dil bilgisi grubudur: dil bilgisi bölümünde, cloze testte ve cümle tamamlamada tekrar tekrar karşına çıkar. Soru hep aynı iki şeyi yoklar: boşluk cümle mi yoksa isim mi alıyor ve iki parça arasındaki anlam ilişkisi ne?
Zaman bağlaçları
| Bağlaç | Türkçesi | Örnek |
|---|---|---|
| when | -dığında, -ınca | When the bell rang, the students left. (Zil çalınca öğrenciler çıktı.) |
| while / as | -ken (süren eylem) | While I was cooking, the phone rang. (Yemek yaparken telefon çaldı.) |
| as soon as / the moment | -ır -maz | As soon as the data arrive, we will start. (Veriler gelir gelmez başlayacağız.) |
| once | bir kez -dıktan sonra | Once you learn the rule, the questions get easier. (Kuralı bir kez öğrenince sorular kolaylaşır.) |
| until / till | -e kadar | Stay here until I come back. (Ben dönene kadar burada kal.) |
| since | -den beri | She has worked here since she graduated. (Mezun olduğundan beri burada çalışıyor.) |
| whenever / every time | her -dığında | Every time I visit them, they cook for me. (Onları her ziyaret ettiğimde bana yemek yapıyorlar.) |
Zaman cümleciğinde will yok
Perfect ve future tenses sayfasında gördük: zaman bağlacının ardından gelecek anlamı simple present ile, “önce bitmiş olma” anlamı present perfect ile verilir. I will lend you the book after I have read it. (Kitabı okuduktan sonra sana ödünç vereceğim.) Ana cümle gelecek zamanda ama yan cümle şimdiki zamandadır. Geçmişte aynı mantık past perfect'e kayar: After she had read the letter, she burned it. (Mektubu okuduktan sonra yaktı.)
When ile while arasındaki fark, Present ve past tenses sayfasında gördüğümüz gibi süreçtir: kısa, ani eylem when ile; uzun süren arka plan eylemi while ile verilir. As da “-ken” anlamında kullanılabilir, ama sebep anlamı da taşıdığı için cümlenin geri kalanına bakmadan karar verme.
Nasıl sorulurBağlaç verilir, yan cümledeki fiil boşluk olur ya da tersi.
TuzakTuzak, yan cümleye will koyan şıktır: ana cümle gelecek zamanda olduğu için öğrenci will'i doğal sanır. İkinci tuzak since'tir: “-den beri” anlamında ana cümle present perfect ister; şıklarda simple past olan ana cümle varsa elenir.
⇄Bilgi eşleştirme bağlaç → anlam
?Soru çöz
The committee will announce the results as soon as it ---- all the applications.