Teknoloji ve toplum: gelişmelerin etkileri ve bilinçli kullanım

Telefonun, tabletin, hatta bulaşık makinesinin bile doğru ve yanlış kullanımı var. Teknolojinin hayatımızı nasıl değiştirdiğini ve onu bilinçli kullanmayı öğren.

4 durak5. sınıf · 6. öğrenme alanı
10 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 10tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
TEKNOLOJİ · GÜNLÜK HAYAT

Teknoloji ve toplum: altı alanda büyük değişim

MEB 5. sınıf · Teknoloji ve Sosyal Bilimler · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Teknolojik gelişmeler toplum hayatını hangi alanlarda etkiler?

Kısa cevap: Teknoloji, insanın hayatını kolaylaştırmak için geliştirdiği araç gereçler ve onlarla ilgili bilgilerdir. Teknolojik gelişmeler kültür, ekonomi, eğitim, sağlık, iletişim ve ulaşımda hayatımızı değiştirir. Bu değişimin hem olumlu hem olumsuz yanları vardır.

Babaannen çocukken uzaktaki akrabasından haftalarca mektup beklerdi. Sen aynı kişiyi birkaç saniyede görüntülü arayabilirsin.

Teknoloji nedir?

İnsanın hayatını kolaylaştırmak için geliştirdiği araç gereçlere ve bunlarla ilgili bilgilere teknoloji denir. Buzdolabı, akıllı tahta ve hızlı tren birer teknolojik üründür. İlimiz ve komşularımız sayfasında yeni yol ve köprülerin yolculuğu kısalttığını gördük; onlar da teknolojinin ürünüdür.

Altı alanda değişim

Teknolojinin toplum hayatına etkileri
AlanÖrnek
kültürmüzeleri evden sanal turla gezmek
ekonomitarlada biçerdöverle hızlı hasat, genel ağdan satış
eğitimakıllı tahta, uzaktan eğitim
sağlıkröntgen ve MR ile hızlı teşhis
iletişimgörüntülü arama, kısa mesaj
ulaşımhızlı tren, uçak, yol gösteren navigasyon

Genel ağ

Dünyadaki bilgisayarları ve telefonları birbirine bağlayan ağa genel ağ (internet) denir. Genel ağ sayesinde bir köydeki üretici, ürününü bütün Türkiye'ye satabilir. Genel ağ üzerinden yapılan alışverişe e-ticaret denir.

Değişim gelenekleri de etkiler. El yazısıyla mektup ve kartpostal göndermek azaldı; onların yerini kısa mesajlar aldı.

Akılda kalsın: Altı alan: kültür, ekonomi, eğitim, sağlık, iletişim, ulaşım. Teknoloji hayatı kolaylaştırır ama alışkanlıkları da değiştirir.
Burslulukta

Nasıl sorulurEskiyle bugünü karşılaştıran bir tablo ya da bir kişinin günü anlatılır; teknolojinin hangi alanı etkilediği sorulur.

TuzakTabloda yalnız olumlu örnek var diye teknolojinin hiç olumsuz yanı olmadığını sanmak.

İpucuHer örneği tek bir alanla eşleştir.

⇄Bilgi eşleştirme hangi alan?

?Soru çöz dün ve bugün

Bora, dedesiyle konuşup bir karşılaştırma tablosu hazırladı.

Dedemin çocukluğu ve benim çocukluğum
DedemBen
haberleşmemektup, haftalar sürerdigörüntülü arama, anında
ödev araştırmasıkütüphanedeki ansiklopedigenel ağ ve kütüphane
şehirler arası yolculukotobüsle uzun saatlerhızlı trenle daha kısa

Bu tabloya göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

✓ D. Tablo yalnız kolaylıkları gösteriyor; olumsuz etkiler hakkında bilgi vermiyor. "Hiç yoktur" demek tablonun dışına çıkmaktır. A, B ve C tablodaki üç satırdan doğrudan çıkıyor.
TEKNOLOJİ · TARTIŞMA

Her gelişmenin iki yüzü: olumlu ve olumsuz etkileri tartmak

MEB 5. sınıf · Teknoloji ve Sosyal Bilimler · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaTeknolojik gelişmeler toplum hayatını hangi alanlarda etkiler?Bu sayfanın başından. Önce kendin cevapla, sonra aç.

Teknoloji, insanın hayatını kolaylaştırmak için geliştirdiği araç gereçler ve onlarla ilgili bilgilerdir. Teknolojik gelişmeler kültür, ekonomi, eğitim, sağlık, iletişim ve ulaşımda hayatımızı değiştirir. Bu değişimin hem olumlu hem olumsuz yanları vardır.

Teknoloji hayatımızı nasıl değiştirdi?

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Teknolojinin olumlu ve olumsuz etkileri nelerdir? Bir görüşteki tutarsızlık nasıl bulunur?

Kısa cevap: Her teknolojik gelişmenin olumlu ve olumsuz etkileri vardır. Bir görüşü savunurken gerekçe ve örnek gösteririz. Gerekçesi kendi iddiasıyla çelişen görüş tutarsızdır; "her zaman", "hiç" gibi genellemelere de dikkat edilir.

Arkadaşın "Telefonlar harika!" der, başka biri "Telefonlar zararlı!" diye karşı çıkar. İkisi de haklı olabilir mi?

Bir önceki konuda teknolojinin altı alanda hayatı kolaylaştırdığını gördün. Şimdi madalyonun öbür yüzüne de bakalım.

İki yönü birlikte görmek

Aynı gelişme, iki etki
GelişmeOlumluOlumsuz
uzaktan eğitimevden derse katılmakuzun ekran süresi, göz yorgunluğu
otomobilhızlı ve rahat yolculuktrafik ve hava kirliliği
görüntülü aramauzaktakiyle yüz yüze konuşmakyanındakilerle az vakit geçirmek
genel ağda sağlık bilgisihastalığı tanımakyanlış bilgi; doktora danışmak gerekir

Elektrikli araçlar gibi bazı yenilikler, eski bir teknolojinin olumsuz etkisini azaltmak için geliştirilir.

Gerekçeli görüş

Bir görüşü savunurken nedenini açıklarız. Görüşü destekleyen nedene gerekçe denir. Gerekçe bir örnekle ya da güvenilir bir kaynakla güçlenir.

Tutarsızlık

Bir kişinin söyledikleri birbiriyle çelişiyorsa görüşünde tutarsızlık vardır. "Telefon insanları yalnızlaştırır, çünkü ben her akşam ailemle görüntülü konuşuyorum." cümlesinde gerekçe iddiayı çürütüyor.

"Herkes", "her zaman", "hiç" gibi sözcüklerle kurulan genellemeler de çoğu zaman tutarsızdır.

Soru nasıl okunur?

"Artık hiç kimse kâğıt kitap okumuyor. Ben de dün kütüphaneden iki kitap aldım." Bu görüşte tutarsızlık var mıdır?

Önce kendin dene → Çözümü göster
  1. Kök: tutarsızlık soruluyor; iddia ile gerekçeyi karşılaştır.
  2. Anahtar: "hiç kimse" bir genellemedir; "ben de aldım" ise bir örnektir.
  3. Eleme: konuşan kişinin kendi örneği "hiç kimse" iddiasını çürütüyor.

Cevap: evet, görüş tutarsızdır

Akılda kalsın: Teknoloji ne yalnız iyi ne yalnız kötü. İyi görüş = iddia + gerekçe + örnek.
Burslulukta

Nasıl sorulurİki öğrencinin konuşması ya da bir tartışma metni verilir; hangi görüşün gerekçeli, hangisinin tutarsız olduğu sorulur.

TuzakKesin ve iddialı konuşanı haklı saymak.

İpucuHer konuşmacının iddiasını ve gerekçesini ayrı ayrı yaz, çelişki ara.

↕Sıralama tartışma adımları

  1. Karşı görüşü dinle, tutarsızlık ara.
  2. Görüşünün gerekçesini açıkla.
  3. Görüşünü koru ya da değiştir.
  4. Görüşünü bir cümleyle söyle.
  5. Gerekçeni bir örnekle destekle.

?Soru çöz öncüllü

Sınıfta "Tablet öğrenciler için yararlı mı?" konusu tartışılıyor.
Can: "Bence yararlı. Hasta olduğum hafta ders videolarını izleyip konuları kaçırmadım."
Nil: "Tablet hiç kullanılmamalı, çünkü her şeyiyle zararlıdır. Ben de ödev araştırmamı tabletten yapıyorum ama."

Buna göre,
I. Can görüşünü yaşadığı bir örnekle desteklemiştir.
II. Nil'in görüşü ile kendi davranışı arasında tutarsızlık vardır.
III. Konuşmalardan teknolojinin yalnız olumlu etkileri olduğu sonucu çıkar.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ A. Can kendi yaşadığını örnek verdi (I). Nil tableti tamamen zararlı buluyor ama kendisi işine yarar biçimde kullanıyor (II). III yanlış: tek bir konuşmadan "yalnız olumlu" sonucu çıkmaz. B, C ve D teknolojiyi tek yönlü görüyor.

?Soru çöz afiş

Bir belediye, otobüs duraklarına şu afişi astı.

Afişte yeni otobüslerin artı ve eksi yanları yazıyor.Görsel: Sınav Defteri

Afişe göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

✓ D. Afişte yalnız egzoz, ses ve şarj süresi var; "bütün sorunları çözer" afişte dayanağı olmayan bir genellemedir. A egzoz dumanı olmamasından, C sessiz çalışmasından, B şarjın uzun sürmesinden çıkar.
TEKNOLOJİ · BİLİNÇLİ KULLANIM

Bilinçli kullanım: aynı alet, iki farklı sonuç

MEB 5. sınıf · Teknoloji ve Sosyal Bilimler · Okuma 4 dk · 3 etkinlik

Önce hatırlaBütçe nedir? İhtiyaç ile istek arasındaki fark nedir?Bağlantılı konudan (Hayatımızdaki ekonomi). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Bütçe, belli bir süre için gelir ve giderleri önceden planlamaktır. Önce ihtiyaçlar, sonra istekler karşılanır; gider gelirden fazla olmamalıdır. Tasarruf, gereksiz harcamayı azaltıp bir kısmını biriktirmektir.

Bütçe ve tasarruf

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Teknolojik ürünler nasıl bilinçli kullanılır?

Kısa cevap: Teknolojinin iyi ya da kötü sonuç vermesi onu nasıl kullandığımıza bağlıdır. Bilinçli kullanıcı ürünü amacına uygun, yeterli sürede ve kullanım kılavuzuna göre kullanır. Böylece sağlığını korur, enerjiyi boşa harcamaz.

Aynı tabletle bir öğrenci ödevini araştırır, bir başkası gece yarısına kadar oyun oynar. Tablet aynı, sonuç çok farklı.

Bilinçli kullanım nedir?

Bir ürünü ne işe yaradığını bilerek, doğru yerde ve yeterli sürede kullanmaya bilinçli kullanım denir. Bilinçli kullanıcı kendine "Bunu ne için, ne kadar süre kullanıyorum?" diye sorar.

Doğru ve hatalı kullanım
ÜrünDoğruHatalı
bilgisayardik oturmak, ara vermekeğilerek saatlerce oturmak
cep telefonugerektiğinde kullanmakyürürken ekrana bakmak
televizyonseçtiğin programı izlemekyemek boyunca ekrana dalmak
bulaşık makinesitam doluyken çalıştırmakyarı boşken çalıştırmak
ampulaz enerji harcayan ampul seçmekboş odada açık bırakmak

Kılavuz ve etiket

Ürünün nasıl kullanılacağı kullanım kılavuzunda yazar. Beyaz eşya alırken enerji etiketine bakılır; A sınıfı ürünler daha az enerji harcar. Hayatımızdaki ekonomi sayfasında tasarrufun hiç harcamamak değil, akıllıca harcamak olduğunu gördük.

Aşırı kullanımın zararları

Ekran başında çok uzun kalmak gözleri yorar, boyun ve sırt ağrısı yapar. Uykuyu bozar, derse odaklanmayı zorlaştırır. Bir şeyi bırakamayacak kadar çok kullanmaya bağımlılık denir. Ailece ekran süresi belirlemek iyi bir çözümdür.

Akılda kalsın: Sorun aletin kendisinde değil, kullanma biçimindedir. Amaç + süre + doğru yer = bilinçli kullanım.
Burslulukta

Nasıl sorulurBir öğrencinin teknolojik ürünlerle geçen günü anlatılır; hangi davranışın bilinçli, hangisinin bilinçsiz olduğu sorulur.

TuzakBir iki doğru davranışa bakıp kişinin her ürünü bilinçli kullandığını söylemek.

İpucuDavranışları tek tek ayır, her birine ayrı karar ver.

▭Boşluk doldurma

Bir ürünün nasıl kullanılacağı yazar. Bulaşık makinesini çalıştırmak su ve enerji tasarrufu sağlar. Ekran karşısında çok uzun kalmak yorar.

?Soru çöz bir günüm

Ece bulaşık makinesini tam dolunca çalıştırıyor. Odasından çıkarken ışığı kapatıyor. Gece yatağında saatlerce telefonla video izliyor; sabahları gözleri yanıyor ve derste uykusu geliyor.

Buna göre Ece ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

✓ C. Ece makineyi ve ışığı bilinçli kullanıyor ama telefonu gece saatlerce kullanması bilinçsizdir. A ve B doğru davranışlarını, D ise göz ve uyku sorununu doğru anlatıyor.

?Soru çöz enerji etiketi

Bir aile iki buzdolabını karşılaştırıyor. Şekilde enerji etiketinin bir bölümü ve iki buzdolabının sınıfı gösterilmiştir.

A sınıfı en az enerji harcar; harf ilerledikçe harcanan enerji artar.Görsel: Sınav Defteri

Buna göre,
I. K buzdolabı L'den daha az enerji harcar.
II. L'yi seçen ailenin elektrik faturası daha yüksek olabilir.
III. Enerji etiketi buzdolabının kaç yıl dayanacağını gösterir.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ A. K en az enerji harcayan A sınıfında (I); L daha çok enerji harcadığı için fatura da artabilir (II). III yanlış: etiket enerji tüketimini gösterir, ürünün ömrünü göstermez. B, C ve D etikete olmayan bir anlam yüklüyor.
TEKNOLOJİ · GENEL AĞ

Dijital ayak izi: genel ağda bıraktığın izler

MEB 5. sınıf · Teknoloji ve Sosyal Bilimler · Okuma 3 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTemel insan hakları nelerdir? Haklarımızın bir sınırı var mıdır?Bağlantılı konudan (Yaşayan demokrasimiz). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Temel insan hakları, her insanın doğuştan sahip olduğu, vazgeçilemeyen ve devredilemeyen haklardır. Devlet bu hakları anayasa ve yasalarla korur. Hakkımızı kullanırken başkalarının hakkını da gözetiriz.

Temel haklar ve sorumluluklar

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Dijital ayak izi nedir? Genel ağda kişisel bilgilerimizi nasıl koruruz?

Kısa cevap: Genel ağda yaptığın her arama, paylaşım, yorum ve alışveriş bir iz bırakır; buna dijital ayak izi denir. Ad soyad, adres, okul, telefon ve şifre gibi kişisel bilgiler paylaşılmaz. Silinen bir paylaşım bile başkası kaydettiyse kalır.

Kumsalda yürürken ayak izlerin arkanda kalır. Genel ağda da her tıklaman bir iz bırakır, üstelik dalga gelip silmez.

Dijital ayak izi

Genel ağda yaptığımız işlemlerin geride bıraktığı kayıtlara dijital ayak izi denir. Bir fotoğraf paylaşmak, bir videoya yorum yazmak, genel ağdan alışveriş yapmak iz bırakır.

Genel ağdaki her işlem bir kayıt bırakır; bu kayıtlar birleşince seni anlatır.Görsel: Sınav Defteri

Bir paylaşımı silsen de başkası onu kaydetmiş ya da paylaşmış olabilir. Bu yüzden paylaşmadan önce düşünmek gerekir.

Kişisel bilgilerini koru

4. sınıfta çevrim içi ortamda uyulması gereken güvenlik kurallarını öğrenmiştin. Şimdi onları kişisel bilgilerin için hatırla:

  • Adresini, okulunu, telefonunu ve şifreni paylaşma.
  • Harf, rakam ve işaretten oluşan güçlü bir şifre seç, kimseye söyleme.
  • Tanımadığın kişiden gelen bağlantıya tıklama, ailene göster.
  • Hesabının gizlilik ayarlarını büyüklerinle birlikte yap.

E-ticarette kart bilgilerini yalnız büyüklerin, güvenilir sitelerde girer.

Akılda kalsın: Genel ağda silgi yoktur. Paylaşmadan önce sor: Bunu herkes görse sorun olur mu?
Burslulukta

Nasıl sorulurBir öğrencinin genel ağdaki davranışları ya da gelen bir mesaj verilir; hangisinin kişisel bilgiyi koruduğu sorulur.

TuzakSilinen paylaşımın iz bırakmadığını sanmak.

İpucuHer davranışta "bu bilgi yabancının eline geçer mi?" diye sor.

?Soru çöz gelen mesaj

Zeynep'in oyun hesabına tanımadığı birinden şu mesaj geldi:

Gelen mesaj
"Tebrikler, tablet kazandın! Ödülünü almak için adresini ve annenin telefon numarasını bu bağlantıya yaz."

Zeynep'in bu durumda,
I. bağlantıya tıklamadan mesajı ailesine göstermesi,
II. ödülü kaçırmamak için adresini hemen yazması,
III. mesajı gönderen hesabı ailesiyle birlikte engellemesi
davranışlarından hangileri doğrudur?

✓ B. Tanımadığı kişiden gelen bağlantıyı ailesine göstermek (I) ve hesabı engellemek (III) kişisel bilgileri korur. II yanlış: adres ve telefon kişisel bilgidir, yabancıyla paylaşılmaz. A, C ve D bu tuzağa düşüyor.

⇄Bilgi eşleştirme davranış ve sonuç

6. sınıfta bu konunun devamı 6. Sınıf Sosyal Bilgiler serisindeki Teknoloji ve kültür sayfasında.

Şunları yapabiliyor musun?

Kitabı kapat, yukarı bakma. Her soruyu önce kendi cümlelerinle cevapla, sonra “Kontrol et”e bas ve her maddeyi ayrı ayrı, dürüstçe işaretle. “Henüz değil” dediklerin tekrar listene eklenir.

  1. Teknolojik gelişmeler toplum hayatını hangi alanlarda etkiler?

    Kontrol et

    Teknoloji, insanın hayatını kolaylaştırmak için geliştirdiği araç gereçler ve onlarla ilgili bilgilerdir. Teknolojik gelişmeler kültür, ekonomi, eğitim, sağlık, iletişim ve ulaşımda hayatımızı değiştirir. Bu değişimin hem olumlu hem olumsuz yanları vardır.

    Konuya dön: Teknoloji hayatımızı nasıl değiştirdi?

    Yapabiliyor musun?
  2. Olumlu ve olumsuz yönleri tartmak

    1. Teknolojinin olumlu ve olumsuz etkileri nelerdir?

      Yapabiliyor musun?
    2. Bir görüşteki tutarsızlık nasıl bulunur?

      Yapabiliyor musun?
    Kontrol et

    Her teknolojik gelişmenin olumlu ve olumsuz etkileri vardır. Bir görüşü savunurken gerekçe ve örnek gösteririz. Gerekçesi kendi iddiasıyla çelişen görüş tutarsızdır; "her zaman", "hiç" gibi genellemelere de dikkat edilir.

    Konuya dön: Olumlu ve olumsuz yönleri tartmak

  3. Teknolojik ürünler nasıl bilinçli kullanılır?

    Kontrol et

    Teknolojinin iyi ya da kötü sonuç vermesi onu nasıl kullandığımıza bağlıdır. Bilinçli kullanıcı ürünü amacına uygun, yeterli sürede ve kullanım kılavuzuna göre kullanır. Böylece sağlığını korur, enerjiyi boşa harcamaz.

    Konuya dön: Teknolojik ürünlerin bilinçli kullanımı

    Yapabiliyor musun?
  4. Kişisel bilgi ve dijital ayak izi

    1. Dijital ayak izi nedir?

      Yapabiliyor musun?
    2. Genel ağda kişisel bilgilerimizi nasıl koruruz?

      Yapabiliyor musun?
    Kontrol et

    Genel ağda yaptığın her arama, paylaşım, yorum ve alışveriş bir iz bırakır; buna dijital ayak izi denir. Ad soyad, adres, okul, telefon ve şifre gibi kişisel bilgiler paylaşılmaz. Silinen bir paylaşım bile başkası kaydettiyse kalır.

    Konuya dön: Kişisel bilgi ve dijital ayak izi

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Bir arkeoloğun kazı defterinden: "Evler kerpiçten yapılmış. Bir odada yanmış buğday ve arpa taneleri bulduk. Avlu gibi bir yerde koyun ve keçi kemikleri var. Yakındaki ovada eski bir dere yatağı görülüyor."

Bu notlara göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

✓ A. Notlarda "ilk" ya da "şehir" diye bir bilgi yok; kaynakta olmayan genellemedir. B buğday ve arpa tanelerinden, C dere yatağından, D kerpiç evlerden çıkarılabilir.Kaynak: Ortak mirasımız · Çayönü, Çatalhöyük, Hacılar

?Soru 2

Haritada üç ilk yerleşim yeri numaralarla gösterilmiştir.

1 Hacılar · 2 Çatalhöyük · 3 Çayönü (yıllar konudaki tabloda).Görsel: Sınav Defteri

Harita ve tabloya göre,
I. En doğudaki yerleşim en eskisidir.
II. Üç yerleşim de deniz kıyısındadır.
III. Batıdan doğuya gidildikçe yerleşimler daha eskidir.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ D. Batıdan doğuya Hacılar (MÖ 7000), Çatalhöyük (MÖ 7500), Çayönü (MÖ 8200): her adımda daha eski (III); en doğudaki Çayönü en eskisidir (I). II yanlış: üçü de kıyıdan uzakta. A III'ü kaçırıyor; B ve C kıyı tuzağına düşüyor.Kaynak: Ortak mirasımız · Çayönü, Çatalhöyük, Hacılar

?Soru 3

Bir okul, Aralık ayı başında bütün musluklara el yaklaşınca akan sensörlü başlıklar taktırdı. Grafik okulun üç aylık su tüketimini gösteriyor (sayılar temsilîdir).

Sütunların üstündeki sayılar o ay kullanılan suyun ton olarak miktarıdır.Görsel: Sınav Defteri

Grafiğe göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

✓ A. Kasım'da 90 ton olan tüketim, musluklar değişince 62 ve 60 tona indi; su daha verimli kullanıldı. B ve C grafikteki sayılarla çelişiyor. D'deki elektrik bilgisi grafikte yok; grafikte olmayanı sonuç sayıyor.Kaynak: Hayatımızdaki ekonomi · Kaynaklarımız ve verimli kullanım

?Soru 4

Defne bir hafta boyunca yaptıklarını not etti: Yeni kalem almadan önce kalemliğine baktı, yeterli olduğunu görünce almadı. Küçülen montunu kuzenine verdi. Boş kavanozları baharatlık yaptı. Biten pilleri okuldaki pil kutusuna attı.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

✓ D. Kavanoz işlenmeden başka amaçla kullanıldı; bu yeniden kullanımdır (5D'de "Değiştir"). Geri dönüşüm için atığın fabrikada işlenmesi gerekir. A, B ve C nottan çıkan doğru bilgilerdir.Kaynak: Hayatımızdaki ekonomi · İsraf, geri dönüşüm, Sıfır Atık

?Soru 5

Okul meclisi başkanlığı seçiminde 30 öğrenci oy kullandı; her öğrencinin bir oyu vardı. Grafik adayların aldığı oyları gösteriyor.

Sütunların üstündeki sayılar adayın aldığı oy sayısıdır.Görsel: Sınav Defteri

Buna göre,
I. Seçimde birden çok aday yarışmıştır.
II. Seçimi kazanan aday bütün oyları almıştır.
III. Seçimde her öğrencinin oyu eşit değerdedir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ B. Üç aday yarıştı; bu çoğulculuktur (I). Herkesin tek oyu vardı; bu eşitliktir (III). II yanlış: Ece 30 oyun 14'ünü aldı, 16 öğrenci başka adaylara oy verdi. A eşitliği kaçırıyor; C ve D grafiği yanlış okuyor.Kaynak: Yaşayan demokrasimiz · Demokrasinin nitelikleri

?Soru 6

Ela'nın sınıfında başkanlık seçimi yapıldı. İsteyen her öğrenci aday olabildi ve üç kişi aday oldu. Herkes oyunu gizlice bir kâğıda yazdı. Seçimi Mert kazandı. Mert, ikinci olan Zeynep'in "bitki köşesi" fikrini de sınıf planına ekledi.

Buna göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

✓ C. Metinde böyle bir bilgi yok; hukukun üstünlüğüne göre kurallar başkanı da bağlar. A: isteyen aday olabildi. B: üç aday yarıştı, bu çoğulculuktur. D: Zeynep'in fikri plana eklendi.Kaynak: Yaşayan demokrasimiz · Demokrasinin nitelikleri

?Soru 7

Emir, bir haftalık bütçesini tabloya yazdı.

Emir'in haftalık bütçesi
GelirGider
harçlık: 150 TLbeslenme: 70 TL
dedesinden: 50 TLdefter: 40 TL
oyun kartı: 30 TL

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

✓ A. Gelir 150 + 50 = 200 lira, gider 70 + 40 + 30 = 140 liradır; gider gelirden azdır. B doğru. C doğru: oyun kartı olmadan da yaşanır. D doğru: 200 − 140 = 60 lira artar.Kaynak: Hayatımızdaki ekonomi · Bütçe ve tasarruf

?Soru 8

Ali Bey'in mahallesinde okul önündeki yaya geçidinin çizgileri silinmişti. Ali Bey durumu muhtara anlattı, belediyeye de yazılı başvuru yaptı. Birkaç hafta sonra çizgiler yenilendi.

Buna göre,
I. Ali Bey çevresindeki bir soruna duyarlı davranmıştır.
II. Ali Bey sorunu ilgili kurumlara bildirmiştir.
III. Ali Bey'in davranışı çocukların güvenliğine katkı sağlamıştır.
yargılarından hangileri doğrudur?

✓ D. Ali Bey sorunu fark etti (I), muhtara ve belediyeye bildirdi (II); çizgiler yenilenince okul yolu güvenli oldu (III). A, B ve C etkin vatandaşın topluma katkısını eksik görüyor.Kaynak: Yaşayan demokrasimiz · Etkin vatandaş

?Soru 9

Deniz, okuldaki kahvaltıdan sonra boş süt kutusunu, gazeteyi ve kırılmamış reçel kavanozunu türlerine göre ayırıp şekildeki kutulara attı.

Her kutuya yalnız üstünde yazan türdeki atık atılır.Görsel: Sınav Defteri

Deniz'in yaptığı iş 5D'nin hangi adımına örnektir?

✓ C. Deniz atıkları kaynağında, türüne göre ayırıp geri dönüşüme gönderiyor; bu "Dönüştür" adımıdır. A gerekmeyeni almamak, B eşyayı yeniden kullanmak, D başka bir amaçla kullanmaktır; Deniz eşyaları kullanmıyor, ayırıp gönderiyor.Kaynak: Hayatımızdaki ekonomi · İsraf, geri dönüşüm, Sıfır Atık

?Soru 10

Müze gezisinde Efe şu notları alıyor: "Kil tabletlerin üstünde çivi gibi işaretler var. Bazı tabletler ambara giren buğdayın kaydı. Bir tablette Ay'ın hareketleri yazılı."

Efe'nin notlarına göre,
I. Yazı, kayıt tutma ihtiyacıyla kullanılmıştır.
II. Bu medeniyet bilim alanında da çalışmıştır.
III. Bu tabletler parayı ilk kullanan medeniyete aittir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

✓ C. Buğday kayıtları yazının kayıt için kullanıldığını (I), Ay'ın hareketleri gökyüzü gözlemini (II) gösterir. III'e ulaşılamaz: notlarda para geçmez. A, B ve D katkıları karıştırıyor.Kaynak: Ortak mirasımız · Mezopotamya medeniyetleri
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?5. Sınıf Sosyal Bilgiler soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →