İslam'ın temel kaynakları: Kur'an-ı Kerim ve sünnet
MEB 8. sınıf · Kur'an-ı Kerim ve özellikleri · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaHz. Muhammed adaleti nasıl gözetti, neden en güzel örnektir?Bağlantılı konudan (Hz. Muhammed'in örnekliği). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Hz. Muhammed gençliğinde Hilfülfudul'a katılarak zayıfın hakkını savundu. Kararlarında iki tarafı da dinler, yakınına ayrıcalık tanımazdı. Söz ve davranışlarıyla insanları iyiye yönelttiği için Kur'an onu müminler için üsveihasene, yani en güzel örnek olarak gösterir.
✎Konu anlatımı
İslam'ın temel kaynakları nelerdir, sünnet çeşitleri nelerdir?
Kısa cevap: İslam'ın iki temel kaynağı Kur'an-ı Kerim ve sünnettir. Kur'an, Hz. Muhammed'e vahiyle indirilen Allah kelamıdır. Sünnet ise Hz. Peygamber'in Kur'an'ı açıklayan ve hayata geçiren söz, davranış ve onaylarıdır; kavlî, fiilî ve takrirî diye üçe ayrılır.Yeni aldığın bir telefonun kutusunda kullanım kılavuzu vardır; ama satıcı cihazı açıp sana bir kez kullanarak gösterince her şey daha kolay anlaşılır.
Birinci kaynak: Kur'an-ı Kerim
Kur'an-ı Kerim, Hz. Muhammed'e Cebrail aracılığıyla, yaklaşık yirmi üç yılda parça parça indirilen Allah kelamıdır. Ayetler indikçe hem ezberlendi hem de yazıya geçirildi. Böylece hiç değiştirilmeden bugüne ulaştı. Müslümanlar onu okumayı da, anlamına göre yaşamayı da ibadet sayar.
“Şüphesiz o zikri (Kur'an'ı) biz indirdik, biz! Onun koruyucusu da elbette biziz.”
Hicr 15/9 · Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı
İman, ibadet, helal ve haram gibi konularda Müslümanların ilk başvurduğu kaynak Kur'an'dır. Kur'an son ilahi kitaptır; ondan sonra başka bir kitap gelmeyecektir.
İkinci kaynak: sünnet
Sünnet sözlükte yol, gidiş, alışkanlık demektir. Dinde ise Hz. Peygamber'in Kur'an'ı nasıl anladığını ve nasıl yaşadığını gösterir. Önceki sayfada Hz. Muhammed'in en güzel örnek olduğunu gördük. Hz. Aişe de onun ahlakının Kur'an ahlakı olduğunu söylemiştir (Müslim, “Müsafirin”, 139).
Sünnet, Kur'an'ın kısaca bildirdiği konuları açar. Kur'an cuma namazını emreder (Cuma 62/9); ne zaman ve nasıl kılınacağını ise Hz. Peygamber göstermiştir. Namaz, oruç, zekât ve haccın ayrıntılarını da Müslümanlar onun uygulamasından öğrenmiştir. Kur'an da ona uymayı öğütler:
“De ki: Eğer Allah'ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın…”
Al-i İmran 3/31 · Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı
Kavlî sünnet Hz. Peygamber'in sözleridir: “Merhamet etmeyene merhamet olunmaz.” sözü gibi. Fiilî sünnet davranışlarıdır: namazı kılarak göstermesi gibi. Takrirî sünnet ise sahabenin yaptığı bir işi görüp karşı çıkmaması ya da onaylamasıdır.
Nasıl sorulurHz. Peygamber'in bir sözü, davranışı ya da bir sahabiye tepkisi verilir; sünnetin hangi çeşidi olduğu sorulur.
TuzakSahabenin davranışını fiilî sünnet sanmak.
İpucuİşi yapan sahabe, Hz. Peygamber yalnız onaylıyorsa takrirîdir.
⇄Bilgi eşleştirme Hangi sünnet?
?Soru çöz kavram
Takrirî sünnet, sahabenin söz ya da davranışını Hz. Peygamber'in görüp karşı çıkmaması ya da onaylamasıdır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi takrirî sünnete örnektir?