Doğruluk ve güvenilirlik: el-Emin ve peygamberlerin özellikleri
MEB 8. sınıf · Hz. Muhammed'in örnekliği · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaHz. Şuayb kavmini neye çağırdı?Bağlantılı konudan (Zekât ve sadaka). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Hz. Şuayb, ticaretle geçinen Medyen halkına gönderilen peygamberdir. Halkını yalnız Allah'a kulluk etmeye, ölçü ve tartıda hile yapmamaya, insanların hakkını eksiltmemeye çağırdı. Alaya ve tehditlere rağmen davetinden dönmedi.
✎Konu anlatımı
Hz. Muhammed'e neden el-Emin denirdi?
Kısa cevap: Hz. Muhammed peygamberliğinden önce de hiç yalan söylemediği ve emanete hıyanet etmediği için Mekkelilerce “el-Emin” (güvenilir kişi) diye anılırdı. Doğruluk (sıdk) ve güvenilirlik (emanet), bütün peygamberlerde bulunan özelliklerdendir.Kantinde para üstünü fazla verdiğini fark edip geri getiren öğrenciye kantinci ertesi gün de güvenir. Güven, küçük doğruluklardan doğar.
Peygamberlerin ortak özellikleri
Peygamberler, Allah'ın mesajını insanlara ulaştırmak için seçilmiş kişilerdir. Bu görevi yapabilmeleri için hepsinde bazı ortak özellikler bulunur. Bu özellikler, insanların peygambere güvenip mesajını dinlemesini kolaylaştırır. Hz. Muhammed'de beşi de en güzel biçimde bir araya gelmiştir:
| Özellik | Anlamı |
|---|---|
| Sıdk | Sözde ve davranışta doğru olmak |
| Emanet | Güvenilir olmak, emanete hıyanet etmemek |
| İsmet | Günah işlemekten korunmuş olmak |
| Fetanet | Akıllı, zeki ve ileri görüşlü olmak |
| Tebliğ | Allah'tan aldığı vahyi eksiksiz bildirmek |
Mekke'nin güvendiği genç
Kâbe onarılırken Hacerülesved'i (Kâbe'nin köşesindeki siyah taş) yerine koyma onurunu hangi kabilenin alacağı tartışma konusu oldu. Kâbe'ye ilk gelen kişinin hakem olmasına karar verildi. Gelen genç Muhammed'i görünce herkes rahatladı; çünkü onun adil davranacağından emindiler. O da taşı bir örtüye koydu, her kabileden birine örtünün bir ucunu tutturup taşı birlikte taşıttı.
Peygamberliğinin ilk yıllarında Mekkelileri toplayıp, tepenin ardında bir düşman ordusu var dese inanıp inanmayacaklarını sordu. Ona karşı çıkanlar bile, ondan hiç yalan duymadıklarını söyleyip inanacaklarını belirtti.
Mekkeliler yolculuğa çıkarken değerli eşyalarını ona bırakırdı. O, şaka yaparken bile yalan söylemezdi. Pazarda üstü kuru, altı ıslak buğday satan birini uyarmış ve “Bizi aldatan bizden değildir.” buyurmuştur (Müslim, “İman”, 164).
Bu davranış bize ne anlatıyor?
Kur'an, Hz. Peygamber'e emredildiği gibi dosdoğru olmasını bildirir (Hud 11/112). Doğruluk güven doğurur, güven de dostluğu ve dayanışmayı güçlendirir. Yalanın ve hilenin yayıldığı yerde ise ilişkiler bozulur. Bugün doğruluk; sınavda kopya çekmemek, verdiğin sözü tutmak, doğruluğundan emin olmadığın bir haberi paylaşmamaktır.
Nasıl sorulurHz. Peygamber'in yaşadığı bir olay verilir; hangi özelliğiyle ilgili olduğu sorulur.
TuzakSıdk ile emaneti karıştırmak.
İpucu“söz doğru mu?” sorusu sıdkı, “bırakılan şey korundu mu?” sorusu emaneti gösterir.
⇄Bilgi eşleştirme Hangi özellik?
?Soru çöz olay
Hz. Muhammed Medine'ye göç ederken, Mekkelilerin kendisine bıraktığı eşyaları sahiplerine geri vermesi için Hz. Ali'yi Mekke'de bıraktı. Bu eşyaların sahipleri arasında ona düşmanlık edenler de vardı.
Bu davranış, peygamberlerin hangi özelliğiyle en çok ilgilidir?