İslam'da paylaşma ve yardımlaşma: veren de alan da kazanır
MEB 8. sınıf · Zekât ve sadaka · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaTevekkül nedir, tedbir almadan tevekkül olur mu?Bağlantılı konudan (Kader inancı). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Ömür doğumdan ölüme geçen süre, ecel ömrün bittiği andır. Rızık, Allah'ın verdiği maddi ve manevi nimettir; helal yoldan çalışarak kazanılır. Tevekkül, önce elinden geleni yapıp sonra sonucu Allah'a bırakmaktır. Tedbirsiz tevekkül olmaz.
✎Konu anlatımı
İslam paylaşma ve yardımlaşmaya neden önem verir?
Kısa cevap: İslam paylaşma ve yardımlaşmayı ibadet sayar; zenginin malında yoksulun hakkı olduğunu bildirir. Yardımlaşma kişide şükür, cömertlik ve fedakârlığı geliştirir. Toplumda sevgi bağlarını güçlendirir, kıskançlığı ve çatışmayı azaltır, sosyal adalete katkı sağlar.Deprem bölgesine gidecek yardım tırları için okulda koli hazırladığınızı düşün. O akşam herkes yorgundu ama mutluydu.
Neden paylaşırız?
İnsan tek başına yaşayamaz. Bebekken ailesine, okulda öğretmenine, hastalanınca doktora ihtiyaç duyar. Herkesin imkânı da aynı değildir: Kimi işini kaybeder, kimi hastalanır, kimi yetim kalır. İslam, varlıklı olanın ihtiyaç sahibini görmesini ister.
“Onların (zenginlerin) mallarında, muhtaç ve yoksullar için hak vardır.”
Zariyat 51/19 · Kur'an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı
Ayet, yardımı bir iyilik gösterisi değil, yoksulun hakkı olarak görür. Paylaşmak yalnız para vermek de değildir. Sevinci ve üzüntüyü paylaşmak, hasta ziyareti, taziyeye gitmek de yardımlaşmadır. Kur'an, iyilikte yardımlaşmayı, kötülükte ise yardımlaşmamayı öğütler (Maide 5/2).
Yardıma en yakından başlamak gerekir. Kur'an; anne babaya, akrabaya, yetime, yoksula, yakın ve uzak komşuya iyilik etmeyi birlikte sayar (Nisa 4/36). Herkes yakın çevresine sahip çıkarsa kimse sahipsiz kalmaz. Hz. Peygamber de yardım edenin yardım göreceğini müjdeler:
“Her kim Müslüman kardeşinin bir ihtiyacını giderirse Allah da onun ihtiyacını giderir.”
Hadis · Müslim, “Birr”, 58
Bireye ve topluma faydaları
| Bireye | Topluma |
|---|---|
| Kulluk bilincini diri tutar | Sevgi ve kardeşlik bağlarını güçlendirir |
| Şükür duygusunu geliştirir | Kıskançlığı ve çatışmayı azaltır |
| Cömertliği artırır, cimriliği azaltır | Dilenciliği azaltır |
| Fedakârlığı geliştirir | Sosyal adalete katkı sağlar |
Kendi ihtiyacı olsa bile başkasını kendine tercih etmeye diğerkâmlık denir. Yardımlaşma, zengin ile yoksul arasındaki gelir farkının doğurduğu kırgınlığı da azaltır. Bu yüzden zekât, fakirliğin ve sosyal adaletsizliğin çözüm yollarından biri sayılır.
Nasıl sorulurBir ayet, hadis ya da yardımlaşma haberi verilir; hangi faydanın vurgulandığı sorulur.
TuzakMetinde geçmeyen ama doğru bir bilgiyi seçmek.
İpucuMetindeki anahtar sözcüğü (şükür, kıskançlık, adalet) faydayla eşleştir.
⇄Bilgi eşleştirme Hangi fayda?
?Soru çöz metin
Bir mahallede gençler “askıda ekmek” uygulaması başlattı. Fırından ekmek alan, ihtiyacı olan biri için bir ekmek parası daha bırakıyor. İhtiyaç sahibi de kimseye görünmeden ekmeğini alıyor.
Bu uygulamada aşağıdakilerden hangisinin gözetildiği söylenemez?