Trafik kazası: tanımı, türleri, etkenleri ve kaza yerinde güvenlik
MTSK · Trafik ve Çevre Bilgisi · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaTrafikte tehlike ve risk nedir, öngörülü sürücülük ne demek?Bağlantılı konudan (Tehlike algısı ve güvenli sürüş). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Tehlike, zarar verebilecek bir durumdur: buzlu yol ya da yola fırlayabilecek bir çocuk. Risk, o tehlikenin kazaya dönüşme olasılığıdır; sürücünün hızı, mesafesi ve dikkati bu olasılığı büyütür ya da küçültür. Öngörülü sürücü tehlikeyi olmadan görür, savunmasız yol kullanıcılarına karşı önceden yavaşlar.
✎Konu anlatımı
Trafik kazası nedir, kaza yerinde ilk ne yapılmalı?
Kısa cevap: Trafik kazası, karayolunda hareket hâlindeki bir ya da birden çok aracın karıştığı, ölüm, yaralanma ya da zararla sonuçlanan olaydır. Kaza yerinde önce ikinci bir kazayı önlersin: trafiği tehlikeye atmadan durur, dörtlü flaşörü yakar, reflektörü koyar, 112'yi arar, yaralıyı gereksiz yere hareket ettirmezsin.Kazanın ilk dakikalarında yapılan doğru hareket, ikinci bir kazayı da önler.
Tanım ve türler
Trafik kazası, karayolunda hareket hâlindeki bir ya da birden çok aracın karıştığı ve ölüm, yaralanma ya da zararla sonuçlanan olaydır. Sonucuna göre ölümlü, yaralanmalı ya da yalnız maddi hasarlı olur. Oluşuna göre iki aracın önden, yandan ya da arkadan çarpışması, yoldan çıkma, devrilme, yayaya ya da sabit bir cisme çarpma diye ayrılır.
Kazanın etkenleri
| Etken | Örnek | Önlem |
|---|---|---|
| İnsan | Hız, yakın takip, telefon, yorgunluk, kurala uymama | Kurala uymak, dikkat |
| Araç | Bozuk fren, aşınmış lastik, yanmayan far | Düzenli bakım ve muayene |
| Yol | Bozuk kaplama, eksik levha, görüşü kapalı viraj | Hızı yola uydurmak |
| Çevre | Yağmur, sis, buz, gece, güneşin göz alması | Hızı ve ışıkları havaya uydurmak |
Çoğu kazada birden fazla etken bir aradadır; en sık belirleyici olan insan davranışıdır.
Kaza yerinde
Önce kendi güvenliğini ve trafiği düşünürsün: trafiği tehlikeye atmadan durur, dörtlü flaşörü yakar, uyarı reflektörünü koyar, motoru kapatırsın; yakıt sızabileceği için sigara içilmez. 112'yi arar, yaralıyı yangın gibi hayati bir tehlike yoksa yerinden oynatmazsın. Kaza yerinden geçen sürücü de ilk yardım önlemi alır, en yakın kolluğa ya da sağlık kuruluşuna haber verir, yetkili isterse yaralıyı sağlık kuruluşuna götürür. Kaza yerinde ilk yardımı İlk Yardım serisindeki Hasta taşıma ve trafik kazası sayfasında bulabilirsin.
Nasıl sorulurBir kaza sahnesi verilip kaza yerindeki doğru davranış ya da kazanın etkeni sorulur.
TuzakYaralıyı hemen arabadan çıkarmayı ya da trafiği açmak için aracı hemen çekmeyi doğru saymak.
İpucuŞıklarda önce güvenliği sağlayan davranışı ara.
?Soru çöz kaza yerinden geçen sürücü
Şehirlerarası yolda bir kaza yerine ilk ulaşan sürücüsün; araçta yaralılar var.
Aşağıdakilerden hangisi senin yükümlülüklerinden biri değildir?