Hasta taşıma ve trafik kazası: sürükleme, taşıma, Rentek manevrası ve kaza yerinde ilk yardım

Yaralıyı ne zaman ve nasıl hareket ettireceğini, araç içinden çıkarmayı, tek ve çok kişiyle taşımayı ve trafik kazasında ilk yardımın baştan sona akışını öğren.

5 durakMTSK · İlk Yardım · 12 soru
10 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 10tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
TAŞIMA

Yaralı ne zaman taşınır? Taşımada temel kurallar

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaİlk yardım nedir, ilk yardımın amaçları nelerdir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (İlk yardımın temelleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.

İlk yardım, ani bir hastalık ya da yaralanmada olay yerindeki imkânlarla yapılan hızlı ve etkili müdahaledir. Dört amacı vardır: hayatı korumak, durumun kötüleşmesini önlemek, iyileşmeye destek olmak ve en yakın sağlık kuruluşuna güvenle ulaşmaya yardım etmek.

İlk yardım nedir?

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Yaralı ne zaman hareket ettirilir, yaralı taşırken nelere dikkat edilir?

Kısa cevap: Yaralı gerekmedikçe taşınmaz; yerinde kalması daha tehlikeliyse, olay yeri güvenli yapılamıyorsa ya da ekip yakında gelemeyecekse taşınır. Taşırken baş-boyun-gövde ekseni korunur, yaralı en az altı noktadan kavranır ve komutu başı tutan kişi verir. Kurtarıcı dizlerini büker, sırtını düz tutar, yükü bacaklarıyla kaldırır.

Yanlış kaldırılan bir yaralı da, belini inciten bir kurtarıcı da olay yerindeki yaralı sayısını artırır.

Ne zaman?

Genel kural, yaralının gerekmedikçe hareket ettirilmemesidir. İlk yardımın temelleri sayfasında gördüğümüz üç istisna vardır: yerinde kalması daha tehlikeliyse (yangın, patlama), olay yeri güvenli hâle getirilemiyorsa ya da sağlık ekibi yakın zamanda gelemeyecekse. O zaman ilk yardımcı, kendini tehlikeye atmadan ve taşıma tekniklerini kullanarak yaralıyı taşır.

Kendini koru

Yaralıya yakın dur. Belinle değil, bacaklarının güçlü kaslarıyla kaldır: dizlerini ve kalçanı bük, sırtını düz tut, bir ayağın biraz önde olsun. Başını dik tut, ani dönme ve bükülmeden kaçın. Yavaş ve düzgün adımlarla yürü; adımların omuz genişliğini geçmesin. Önce yardım iste, ekip hâlinde hareket et.

Yükü bel kasları değil, uyluk ve kalça kasları kaldırır.Görsel: Sınav Defteri

Yaralıyı korurken

Taşıma hızlı ama güvenli olmalıdır. Yaralı baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan, en az altı destek noktasından kavranır. Komutları (“Dikkat, kaldırıyoruz!”) tek bir kişi verir; bu genellikle en ağır ve en hassas bölgeyi, yani baş ve boynu tutan kişidir. Yolda yaralının bilincinde, nefesinde ya da kanamasında değişiklik olursa saatiyle not edilir.

Akılda kalsın: Gerekmedikçe taşıma. Dizden bükül, sırt düz. Eksen bozulmaz, komut başı tutandan.
Sınavda

Nasıl sorulurYaralının hangi durumda yerinden oynatılacağı ya da taşıma sırasında uyulacak kural sorulur.

TuzakHer yaralıyı hemen hastaneye götürmek için araca taşımak, yükü belden eğilerek kaldırmak, komutu ayak tarafındaki kişiye vermek.

İpucuKomut sorusunda cevap “baş ve boynu tutan kişi”dir.

?Soru çöz durum

Köy yolunda şarampole yuvarlanan bir minibüsten yakıt sızıyor ve motor tarafından duman yükseliyor. İçeride bilinci açık ama bacağı ağrıyan bir yolcu var; ambulans yolda.

Bu durumla ilgili hangisi doğrudur?

✓ B. Yangın ve patlama tehlikesinde yerinde kalmak daha tehlikelidir; yaralı güvenli bir yere taşınır. A genel kural istisnayı yok sayar; C atel için zaman kaybetmek yaralıyı yangın tehlikesinde tutar; D yaralıyı tehlikenin içinde bırakır.

▭Boşluk doldurma havuzda çeldirici çok

Kurtarıcı yükü kaldırırken dizlerini büker, düz tutar. Yaralı en az destek noktasından kavranır. Komutları genellikle tutan kişi verir.

4ayaklarısırtını6dizlerinibaşı2belini
TAŞIMA

Tek kişiyle taşıma: sürükleme, kucakta, sırtta, itfaiyeci yöntemi

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Tek kişi yaralıyı nasıl taşır, itfaiyeci yöntemi ve sürükleme ne zaman kullanılır?

Kısa cevap: Tek ilk yardımcı iri ya da kilolu yaralıyı ve dar, basık yerlerden çıkarılacak yaralıyı sürükler. Bilinci açık çocuk ya da zayıf yetişkin kucakta, bilinci açık yaralı sırtta (denk kayışı) taşınır. Yürüyebilen hafif yaralıya omuzdan destek verilir; yürüyemeyen ya da bilinci kapalı yaralı omuzda (itfaiyeci yöntemi) taşınır.

Yalnızsan ve yaralıyı tehlikeden uzaklaştırman gerekiyorsa, yöntemi yaralının durumu seçer.

Sürükleme

Senden iri ya da çok kilolu bir yaralıyı taşıman gerekiyorsa ya da onu dar, basık bir yerden çıkaracaksan sürükleme en güvenli yoldur. Yaralı ayak bileklerinden ya da koltuk altlarından tutulup zeminde kaydırılır.

Kucakta, sırtta, omuzda

Kucakta taşımada (önde beşik) bir kolun dizlerin altından, öbürü sırttan kavrar; yaralı kollarını senin boynuna dolar. Sırtta taşımada (denk kayışı) yaralının önüne sırtın dönük çömelir, bacaklarından tutarsın; kolları göğsünde birleşir. Omuzdan destekte yaralının bir kolu senin boynuna dolanır, sen de onun belinden tutarsın. Omuzda taşımada (itfaiyeci yöntemi) yaralı omzuna alınır, bir kolun bacaklarının arasından geçip el bileğini kavrar; sonra hızla olay yerinden uzaklaşırsın.

Her yöntemde yükü dizlerine vererek kalkarsın. Hangi yöntemin seçileceğini yaralının bilinci, yürüyüp yürüyemediği ve iriliği belirler. Ortamdaki kişi sayısı, olayın biçimi, sağlık kuruluşuna uzaklık ve yolun durumu da hesaba katılır. Omuzdan destek, kişi sayısına göre bir ya da iki ilk yardımcıyla yapılabilir.

Tek kişilik taşıma: kime hangisi?
YöntemKime?
Sürüklemeiri, kilolu yaralı; dar ve basık yer
Kucakta (önde beşik)bilinci açık çocuk, zayıf yetişkin
Omuzdan destekyürüyebilen hafif yaralı
Sırtta (denk kayışı)bilinci açık yaralı
Omuzda (itfaiyeci)yürüyemeyen ya da bilinci kapalı
Akılda kalsın: İri ya da dar yer: sürükle. Bilinci kapalı: itfaiyeci. Yürüyebiliyor: omuzdan destek.
Sınavda

Nasıl sorulurYaralının durumu verilip uygun taşıma yöntemi sorulur; bazen “hangisi doğrudur” diye yöntem-durum eşleri sıralanır.

TuzakBilinci kapalı yaralıyı sırtta taşımak, iri yaralıyı kucakta kaldırmaya çalışmak.

İpucuÖnce “bilinci açık mı, yürüyebiliyor mu?” sorusunu cevapla.

?Soru çöz olumsuz kök

Bir depoda duman yükselmeye başlıyor; dışarı yalnız sen ve yerde yatan yaralılar çıkarılacak.

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

✓ D. Yanlış olan budur: denk kayışı bilinci açık yaralı içindir; bilinci kapalı yaralı itfaiyeci yöntemiyle taşınır. A sürükleme iri yaralıya uygundur; B omuzdan destek yürüyebilene uygundur; C kucakta taşıma bilinci açık çocuğa uygundur.

?Soru çöz görselli şıklar

Duman dolan bir atölyede yalnızsın. Yerde bilinci kapalı, yürüyemeyen orta yapılı bir işçi var; onu kapıdan dışarı taşıman gerekiyor. Şekillerde altın renkli figür kurtarıcıdır.

Bu durumda hangi taşıma yöntemi kullanılır?

✓ B. Yürüyemeyen ya da bilinci kapalı yaralı omuzda (itfaiyeci yöntemi) taşınır. A sürükleme senden iri yaralı ya da dar, basık yer içindir; C kucakta taşıma bilinci açık çocuk ve zayıf yetişkin içindir; D sırtta taşımada (denk kayışı) yaralının bilinci açık olmalıdır.
TAŞIMA

Çok kişiyle taşıma: altın beşik, sandalye, kütük yuvarlama ve sedye

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaOmurga yaralanması şüphesinde ne yapılır, baş yaralanmasında ilk yardım nedir?Önceki sayfadan (Yaralanmalar ve kırıklar). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Omurga yaralanması şüphesinde yaralı tehlike yoksa bulunduğu pozisyonda bırakılır, baş ve boynu elle sabit tutulur, hareket etmesine izin verilmez; boyunluk takılmaz. Çevirmek gerekirse baş, boyun ve gövde aynı hizada, tek parça gibi çevrilir. Baş-boyun yaralısında aksi kanıtlanana kadar omurga yaralanması var sayılır.

Baş ve omurga

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Altın beşik nedir, kütük yuvarlama nasıl yapılır, sedye nasıl taşınır?

Kısa cevap: Ciddi yarası olmayan ve yardım edebilen yaralı iki kişinin elleriyle altın beşikte, bilinçli yaralı merdivende sandalyeyle taşınır. Omurga şüphesinde yaralı kütük yuvarlama ile, baş-boyun-gövde aynı hizada çevrilip sedyeye alınır. Sedye hep yatay taşınır, yaralının başı gidiş yönündedir.

Dört kişinin aynı anda “3, 2, 1” deyip aynı hareketi yapması, bir omuriliği korumanın en iyi yoludur.

İki kişiyle

Altın beşik: iki ilk yardımcı, elleriyle birbirlerinin bileklerini kavrayarak bir oturak yapar; yaralı oturur. Ciddi yarası olmayan ve kendisi de tutunabilen yaralı içindir; iki, üç ya da dört elle yapılabilir. Teskereci yöntemi: biri dizlerin altından, öbürü koltuk altlarından tutar; yaralıyı hemen yakındaki bir yere aktarmak içindir. Sandalye: bilinçli yaralı sandalyeye oturtulup iki kişiyle taşınır; merdivende çok işe yarar.

Sedyeye almak

Battaniye ya da battaniye ve iki uzun sopayla geçici sedye yapılabilir. Yaralı sedyeye kaşık, köprü, karşılıklı kaldırma ya da kütük yuvarlama ile alınır; ilk üçü aşağıdaki tabloda. Baş-boyun ya da omurga yaralanması şüphesinde kütük yuvarlama kullanılır: en az iki, ideal olarak dört kişi gerekir. Başı tutan kişi komut verir, “3, 2, 1” ile yaralı baş-boyun-gövde aynı hizada yana çevrilir. Yaralı 30–45 derece yan tutulur ki dördüncü kişi sedyeyi altına yerleştirebilsin; sonra yaralı sırtüstü sedyeye indirilir. Kolu yaralıysa sağlam tarafa çevrilir.

Sedyeye almanın diğer yolları
YöntemKaç kişi?Ne zaman?
Kaşık3yaralıya yalnız bir yandan ulaşılıyorsa
Köprü4yaralıya iki yandan ulaşılıyorsa
Karşılıklı kaldırma3omurga yaralanması ya da şüphesi
Merdiven ve yokuşta da sedye olabildiğince yatay tutulur.Görsel: Sınav Defteri

Yaralı sedyeye bağlanır, battaniyeyle sarılır. Tek bir kişi komut verir. Ağır yaralı ve uzun, zor yolda sedyeyi dört kişi taşır.

Ek bilgi: sedyeyle yürürken

İki kişide baştaki sağ, arkadaki sol ayakla yürümeye başlar. Dar yerde taşıyanlar sırtlarını sedyenin iç tarafına verir.

Akılda kalsın: Omurga şüphesi = kütük yuvarlama. Merdiven = sandalye. Sedye: yatay, baş önde.
Sınavda

Nasıl sorulurDurumu verilen yaralı için iki kişilik yöntem, omurga şüphesinde sedyeye alma tekniği ya da sedye taşıma kuralı sorulur.

TuzakOmurga şüphesindeki yaralıyı altın beşikle taşımak, sedyede ayakları önde götürmek.

İpucu“baş-boyun ya da omurga” geçiyorsa cevap kütük yuvarlamadır.

?Soru çöz tanım → kavram

Baş, boyun ya da omurga yaralanması şüphesinde, yaralının baş-boyun-gövde aynı hizada tutularak yana çevrilip altına sedye yerleştirilmesini sağlayan tekniğe ne ad verilir?

✓ C. Ekseni koruyarak tek parça gibi yana çevirme kütük yuvarlamadır. A altın beşik ciddi yarası olmayan yaralıyı ellerle oturtarak taşır; B teskereci kollar ve bacaklardan tutarak kısa aktarma içindir; D itfaiyeci yönteminde yaralı tek kişinin omzunda taşınır.

⇄Bilgi eşleştirme durum ↔ yöntem

TRAFİK KAZASI

Rentek manevrası: araç içindeki yaralıyı çıkarmak

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Rentek (Rautek) manevrası nedir, araç içindeki yaralı nasıl çıkarılır?

Kısa cevap: Rentek manevrası, yangın, patlama ya da solunum durması gibi hayati bir tehlike varsa araç içindeki yaralıyı omurgasını koruyarak çıkarmaktır. Kontak kapatılır, emniyet kemeri açılır, ayakların pedala sıkışmadığına bakılır. Kurtarıcı yaralının çenesini ve kolunu kavrar, baş-boyun-omurgayı aynı hizada tutarak onu dışarı çeker.

Kaza yapmış bir araçta yaralı çoğu zaman en güvenli yerdedir; onu çıkarmak ancak araç daha tehlikeli olunca gerekir.

Ne zaman?

Araçtaki yaralı genelde yerinde bırakılır, ekip bekler. Ama yangın, patlama ya da solunum durması gibi hayati bir tehlike varsa yaralı, omurgası korunarak araçtan çıkarılır. Bu yönteme Rentek manevrası denir; uluslararası adı Rautek'tir. Araçta kaç yaralı olduğuna, nerede durduklarına ve hava yastığının açılıp açılmadığına bak; ekip gelince bunu bildir.

Adımlar

Olay yerinin güvenli olduğundan emin ol. Araç çalışmıyor olsa da kontağı kapat, el frenini çek, lastiklere takoz koy; kimseyi sigara içirtme. Omzuna dokunup “İyi misin?” diye sor, başkası varsa 112'yi arat. Göğsüne bakarak nefesini kontrol et. Ayaklarının pedala sıkışmadığından emin ol ve emniyet kemerini aç.

Yaralıya yandan, yavaş hareketlerle yaklaş. Bir kolunu onun koltuk altından geçirip çenesini kavra; yanağını onun yanağına dayayarak başını sabitle. Öbür kolunu uzaktaki koltuk altından geçirip onun kolunu kavra. Baş, boyun ve omurga aynı hizada kalacak biçimde yaralıyı oturduğu düzlemde araçtan dışarı çek, yavaşça yere ya da sedyeye indir.

Kurtarıcı (altın renkli) yaralının başını kendi yanağıyla destekler; yaralı bükülmeden kaydırılır.Görsel: Sınav Defteri
Akılda kalsın: Tehlike yoksa araçtan çıkarma. Tehlike varsa: kontak, kemer, pedal; çene ve kol, yanak yanağa, hizayı bozmadan çek.
Sınavda

Nasıl sorulurAraçtaki yaralının hangi durumda çıkarılacağı, manevranın adı ya da çıkarmadan önce yapılacak kontroller sorulur.

TuzakTehlike yokken yaralıyı araçtan çekmek, kemeri ve pedalı kontrol etmeden çekmek.

İpucu“yangın, patlama, solunum durması” varsa çıkarma, yoksa ekip beklenir. Sınavda işaretle: uluslararası kaynaklarda aynı manevra “Rautek” diye geçer; şıkta hangisi varsa aynı yöntemdir.

?Soru çöz durum

Bariyere çarpan bir otomobilin sürücüsü direksiyonda bilinçsiz ama nefes alıyor. Araçtan duman ya da yakıt sızıntısı yok, yol trafiğe kapatılmış, ambulans 10 dakika uzakta.

İlk yardımcının yapması gereken hangisidir?

✓ A. Yangın, patlama ya da solunum durması yoksa yaralı araçtan çıkarılmaz; araç güvene alınır, baş sabit tutulup ekip beklenir. B Rentek manevrası yalnız hayati tehlikede yapılır; C ve D omurgayı oynatır, gereksiz taşımadır.

↕Sıralama aracı alev almak üzere

  1. Kolunu koltuk altından geçirip çenesini kavra, yanağını yanağına daya
  2. Kontağı kapat, el frenini çek
  3. Hizayı bozmadan aynı düzlemde dışarı çek, yere indir
  4. Ayaklarının pedala sıkışmadığına bak, emniyet kemerini aç
TRAFİK KAZASI

Trafik kazasında ilk yardım: kaza yerinde baştan sona

MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTrafik kazasında ilk yardımcı olay yerini nasıl güvenli hâle getirir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (İlk yardımın temelleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.

İlk yardımcı önce olay yerinin kendisi, yaralı ve çevredekiler için güvenli olduğundan emin olur. Trafik kazasında uyarı işareti şehir içinde en az 30 m, şehirlerarası yolda en az 150 m uzağa, ön ve arkaya konur; araçların motoru kapatılır, el freni çekilir, sigara içilmez.

Olay yeri ve trafik kazası

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Trafik kazasında ilk yardım nasıl yapılır, kaza yerinde ilk ne yapılır?

Kısa cevap: Trafik kazasında sıra: olay yerini güvene al (uyarı işareti, kontak, el freni), yaralıları değerlendir, 112'yi ara, sonra ilk yardımı yap. Nefes almayana TYD, ağır kanamaya doğrudan bası, omurga şüphesinde başı sabitleme uygulanır. Yaralı, hayati tehlike yoksa yerinden oynatılmaz.

Kaza yerinde bilgini bir sıraya koymak, bilginin kendisi kadar önemlidir.

1. Güvenlik

Aracını güvenli bir yere çek, dörtlü ikaz lambalarını yak. Kazanın önüne ve arkasına, şehir içinde en az 30 metre, şehirlerarası yolda en az 150 metre uzağa uyarı işareti koy. Kazaya karışan araçların kontağını kapat, el frenini çek; sigara içilmesine izin verme. Bunları İlk yardımın temelleri sayfasında gördük.

2. Değerlendirme ve 112

Yaralılara seslen, kimin yanıt vermediğine bak. Yanıt vermeyenin nefesini kontrol et. 112'yi ara ya da arat; kaç yaralı olduğunu, sıkışan var mı, durumlarını ve tam yeri söyle.

3. İlk yardım

Kaza yerinde gördüğün, yapacağın
GördüğünYapacağın
Yanıt yok, nefes yokTYD; OED varsa getirt
Yanıt yok, nefes vararaç dışındaysa derlenme (eksen korunarak); araç içinde ve tehlike yoksa yerinde, baş sabit
Fışkıran kanamadoğrudan bası; durmazsa turnike
Boyun ağrısı, uyuşmayerinde, baş ve boyun sabit
Araçta yangın tehlikesiRentek manevrasıyla çıkarma

TYD'yi Temel yaşam desteği sayfasında, kanama ve şoku Kanamalar ve şok sayfasında, omurga yaralanmasını Yaralanmalar ve kırıklar sayfasında gördük. Şoktaki yaralıyı ört, yiyecek ve içecek verme. Ekip gelene kadar yaralıların yanında kal, değişiklikleri not et. Sürücünün kaza yerindeki yasal yükümlülüklerini Trafik ve Çevre Bilgisi serisindeki Trafik kazaları ve denetim sayfasında göreceğiz.

Bu sayfanın sayıları
Ne?SayıAnlamı
Destek noktasıen az 6yaralıyı kavrarken
Kütük yuvarlamaen az 2, ideal 4 kişiomurga şüphesinde
Yan tutma30–45°sedye yerleştirilirken
Kaşık · köprü3 · 4 kişisedyeye alma
Uyarı işareti30 m · 150 mşehir içi · şehirlerarası
Akılda kalsın: Güvenlik → değerlendirme → 112 → ilk yardım. Hayati tehlike yoksa yaralıyı oynatma.
Sınavda

Nasıl sorulurKaza yerine ilk ulaşan sürücünün ilk yapacağı iş ya da yaralının durumuna göre doğru müdahale sorulur.

TuzakAracı yolda bırakıp hemen yaralıya koşmak, yaralıları özel araçla hastaneye taşımak, bilinçsiz yaralıya su içirmek.

İpucuSıra sorusunda ilk adım her zaman güvenliktir.

?Soru çöz durum

Gece şehirlerarası yolda virajı dönünce yolun ortasında devrilmiş bir otomobil görüyorsun. İçeriden yardım sesleri geliyor.

İlk yapman gereken hangisidir?

✓ D. Kaza yerinde ilk iş güvenliktir; gece virajdan gelen araçlar sana ve yaralılara çarpabilir. A ikinci bir kazaya yol açabilir; B gereksiz taşıma yaralıya zarar verebilir, ambulans ekibi yolda da müdahale eder; C tehlike yoksa yaralı araçtan çekilmez.

▭Boşluk doldurma havuzsuz dene

Şehirlerarası yolda uyarı işareti kazadan en az metre uzağa konur. Ambulans için aranır. Fışkıran kanamada ilk yöntem doğrudan uygulamaktır.

30bası155150turnike112114300

Karma tekrar

Önceki 3 sayfadan karışık 10 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Mutfakta bıçakla elini derin kesen bir arkadaşının yarasına temiz bir havluyla bastırıyorsun. Üç dakika sonra havlu tamamen kanla ıslanıyor.

Bu durumda aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

✓ B. Islanan bez kaldırılmaz; kaldırmak durmaya başlayan kanamayı yeniden açar. A doğrudur, üstüne yeni bez eklenir; C doğrudur, çıplak elle kana dokunulmaz; D doğrudur, kanamalı kişinin bilinci ve yaşam bulguları 2–3 dakikada bir kontrol edilir.Kaynak: Kanamalar ve şok · Dış kanama ve doğrudan bası

?Soru 2

Temmuz öğleninde tarlada çalışan bir adam şaşkın konuşmaya başlıyor. Cildi kıpkırmızı, sıcak ve kuru; terlemiyor.

Bu durumda yapılması gereken hangisidir?

✓ C. Kırmızı, sıcak ve kuru cilt ile bilinç değişikliği sıcak çarpmasıdır; hemen soğutulur ve 112 aranır. A güneşte beklemek durumu ağırlaştırır, tuzlu içecek eski bir uygulamadır; B örtü ısıyı içeride tutar; D sarsmak ve yürütmek yarar sağlamaz.Kaynak: Bilinç bozuklukları ve diğer acil durumlar · Donma ve sıcak çarpması

?Soru 3

Bir dinlenme tesisinde 55 yaşındaki bir yolcu göğsünde ağır bir baskı olduğunu, ağrının sol koluna ve çenesine yayıldığını söylüyor. Terliyor, bilinci açık.

Bu yolcuya hangi pozisyon verilmelidir?

✓ C. Göğüs ağrısında yarı oturur, yarı eğimli duruş en rahat olanıdır; ardından 112 aranır. A yan yatış (derlenme) bilinci kapalı ama nefes alan kişi içindir; B kalp krizi şüphesinde bacaklar kaldırılmaz; D kalp krizi ve nefes darlığında kişi düz yatırılmaz.Kaynak: Kanamalar ve şok · Göğüs ağrısı

?Soru 4

I. Ön kolundaki kesik, doğrudan bası ile durmuş bir genç
II. Kaza sonucu ayağı kopmuş bir yaralı
III. Uyluğundaki ağır kanama, bası ve basınçlı bandaja rağmen süren bir işçi

Bu yaralılardan hangilerine turnike uygulanabilir?

✓ C. Turnike, bası ve bandajla durmayan hayatı tehdit eden kol-bacak kanamasında (III) ve uzuv kopmasında (II) uygulanır. I'de kanama basıyla durmuştur, turnike yapılmaz. A tam tersini seçer; B uzuv kopmasını atlar; D basıyla duran kanamayı da sayar.Kaynak: Kanamalar ve şok · Turnike

?Soru 5

Kampta bir çocuğun kulağına böcek kaçmış; böcek görünmüyor.

Yapılması gereken hangisidir?

✓ B. Etkilenen kulak yukarıda tutulup ılık su dökülür. A görünmeyen cisme alet sokmak kulak zarına zarar verebilir; C tıkamak sorunu çözmez; D vurmak yararsızdır.Kaynak: Bilinç bozuklukları ve diğer acil durumlar · Boğulma ve yabancı cisim

?Soru 6

Kapısı kapalı bir garajda motoru çalışan aracın içinde uyuyakalmış bir sürücü buluyorsun. Sürücü sersem, baş ağrısından yakınıyor; garajda hiçbir koku yok.

İlk yapman gereken hangisidir?

✓ B. Egzozdaki karbonmonoksit kokusuzdur; kişi hemen temiz havaya çıkarılır. A koku olmaması tehlikenin yokluğu değildir; C kapalı ortamda kalmak ikinizi de zehirler; D sürücü gazı solumaya devam eder.Kaynak: Bilinç bozuklukları ve diğer acil durumlar · Zehirlenme, ısırık, sokma

?Soru 7

Suya batma ya da dalma nedeniyle solunumun bozulmasına ne ad verilir?

✓ D. Su ya da başka bir sıvıya batma veya dalma sonucu solunumun bozulması boğulmadır. A hava yolu tıkanıklığı yutulan ya da kaçan bir cisimle olur; B hipotermi vücut sıcaklığının 35 °C'nin altına düşmesidir; C şok dolaşım bozukluğuyla dokuların oksijensiz kalmasıdır.Kaynak: Bilinç bozuklukları ve diğer acil durumlar · Boğulma ve yabancı cisim

?Soru 8

Bir iş kazasında keskin bir sacın kestiği karın yarasından bağırsakların bir kısmı dışarı çıkmış. Yaralının bilinci açık, susadığını söylüyor.

Yapılması gereken hangisidir?

✓ D. Dışarı çıkan organlar nemli tutulup örtülür, dokunulmaz. A organları içeri sokmak zarar verir ve mikrop taşır; B karın yaralısına su dahil hiçbir şey verilmez; C organlar açıkta kurur, yürümek yarayı büyütür; mümkünse dizler bükülü yatırılır.Kaynak: Yaralanmalar ve kırıklar · Göğüs ve karın yaralanması

?Soru 9

Halı sahada baldırı kırılan bir gence atel yapılacak. Şekillerde kalın çizgi bacağı, yuvarlak dizi, kırmızı zikzak kırığı, altın şerit ateli gösteriyor.

Atel hangi şekildeki gibi yerleştirilmelidir?

✓ C. Atel kırığın üstündeki eklemi (diz) ve altındaki eklemi (ayak bileği) içine alır. A yalnız kırığı sarar, bacak dizden ve bilekten oynar; B ve D kırığı ya da alttaki eklemi dışarıda bırakır.Kaynak: Yaralanmalar ve kırıklar · Tespit ve atel

?Soru 10

Zedelenmiş dokuları ya da kırık kemiği düzgün biçimde sabit tutmak için kullanılan malzemeye ne ad verilir?

✓ B. Kırık ya da zedelenmiş bölgeyi sabitleyen malzeme ateldir. A turnike ağır kol-bacak kanamasını durdurur; C simit sargı saplanan cismi yerinde tutar; D basınçlı bandaj kanayan yaraya baskı uygular.Kaynak: Yaralanmalar ve kırıklar · Tespit ve atel
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?İlk Yardım soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →