Yaralı ne zaman taşınır? Taşımada temel kurallar
MTSK · İlk Yardım · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaİlk yardım nedir, ilk yardımın amaçları nelerdir?Bu konunun bağlandığı sayfadan (İlk yardımın temelleri). Önce kendin cevapla, sonra aç.
İlk yardım, ani bir hastalık ya da yaralanmada olay yerindeki imkânlarla yapılan hızlı ve etkili müdahaledir. Dört amacı vardır: hayatı korumak, durumun kötüleşmesini önlemek, iyileşmeye destek olmak ve en yakın sağlık kuruluşuna güvenle ulaşmaya yardım etmek.
✎Konu anlatımı
Yaralı ne zaman hareket ettirilir, yaralı taşırken nelere dikkat edilir?
Kısa cevap: Yaralı gerekmedikçe taşınmaz; yerinde kalması daha tehlikeliyse, olay yeri güvenli yapılamıyorsa ya da ekip yakında gelemeyecekse taşınır. Taşırken baş-boyun-gövde ekseni korunur, yaralı en az altı noktadan kavranır ve komutu başı tutan kişi verir. Kurtarıcı dizlerini büker, sırtını düz tutar, yükü bacaklarıyla kaldırır.Yanlış kaldırılan bir yaralı da, belini inciten bir kurtarıcı da olay yerindeki yaralı sayısını artırır.
Ne zaman?
Genel kural, yaralının gerekmedikçe hareket ettirilmemesidir. İlk yardımın temelleri sayfasında gördüğümüz üç istisna vardır: yerinde kalması daha tehlikeliyse (yangın, patlama), olay yeri güvenli hâle getirilemiyorsa ya da sağlık ekibi yakın zamanda gelemeyecekse. O zaman ilk yardımcı, kendini tehlikeye atmadan ve taşıma tekniklerini kullanarak yaralıyı taşır.
Kendini koru
Yaralıya yakın dur. Belinle değil, bacaklarının güçlü kaslarıyla kaldır: dizlerini ve kalçanı bük, sırtını düz tut, bir ayağın biraz önde olsun. Başını dik tut, ani dönme ve bükülmeden kaçın. Yavaş ve düzgün adımlarla yürü; adımların omuz genişliğini geçmesin. Önce yardım iste, ekip hâlinde hareket et.
Yaralıyı korurken
Taşıma hızlı ama güvenli olmalıdır. Yaralı baş-boyun-gövde ekseni bozulmadan, en az altı destek noktasından kavranır. Komutları (“Dikkat, kaldırıyoruz!”) tek bir kişi verir; bu genellikle en ağır ve en hassas bölgeyi, yani baş ve boynu tutan kişidir. Yolda yaralının bilincinde, nefesinde ya da kanamasında değişiklik olursa saatiyle not edilir.
Nasıl sorulurYaralının hangi durumda yerinden oynatılacağı ya da taşıma sırasında uyulacak kural sorulur.
TuzakHer yaralıyı hemen hastaneye götürmek için araca taşımak, yükü belden eğilerek kaldırmak, komutu ayak tarafındaki kişiye vermek.
İpucuKomut sorusunda cevap “baş ve boynu tutan kişi”dir.
?Soru çöz durum
Köy yolunda şarampole yuvarlanan bir minibüsten yakıt sızıyor ve motor tarafından duman yükseliyor. İçeride bilinci açık ama bacağı ağrıyan bir yolcu var; ambulans yolda.
Bu durumla ilgili hangisi doğrudur?
▭Boşluk doldurma havuzda çeldirici çok
Kurtarıcı yükü kaldırırken dizlerini büker, düz tutar. Yaralı en az destek noktasından kavranır. Komutları genellikle tutan kişi verir.