Hız ve güvenli hız: levhadaki sayı tavandır, hedef değil
MTSK · Trafik ve Çevre Bilgisi · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaHız arttıkça sürücünün görüş alanı neden daralır, gece far kamaşmasında ne yapılır?Bağlantılı konudan (Sürücü ve yol güvenliği). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Sürücü yoldaki bilginin çoğunu gözüyle alır. Hız arttıkça göz yolun uzağına kilitlenir ve görüş alanı daralır; yandan gelen tehlike geç fark edilir. Gece renk ve ayrıntı azalır. Karşıdan gelen far gözü kamaştırırsa bakış yolun sağ kenarına kaydırılır ve hız düşürülür.
✎Konu anlatımı
Güvenli hız nedir, hız sürücüyü nasıl etkiler?
Kısa cevap: Hız, aracın birim zamanda aldığı yoldur ve km/s ile ölçülür. Güvenli hız, levhadaki sınırın altında kalsa bile yolun, havanın, trafiğin, aracın ve yükün durumuna uydurulmuş hızdır. Hız arttıkça görüş alanı daralır, tepki süresinde alınan yol ve durma mesafesi uzar.Levhada 90 yazıyor ama yol buz tutmuş. Doğru hız kaç?
Sınır bir tavan
Hız, aracın birim zamanda aldığı yoldur; trafikte kilometre/saat (km/s) ile ölçülür. Levhadaki ya da yönetmelikteki sayı azami hızdır: aşılamayacak tavandır, her koşulda gidilecek hız değildir. Kanun, hızını aracın yüküne ve teknik özelliğine, görüşe, yola, havaya ve trafiğe uydurmanı ister. Buna güvenli hız denir.
Islak, buzlu, sisli ya da kalabalık yolda güvenli hız, sınırın epey altındadır. Ağır yüklü bir kamyonet boş hâline göre daha geç durur; onun güvenli hızı da daha düşüktür.
Yavaşlaman gereken yerler
Kavşağa, tepe üstüne, yaya geçidine, hemzemin geçide, tünele, dar köprü ve menfeze yaklaşırken hızını azaltırsın. Dönemece girerken, dönemeçli yolda ilerlerken ve yapım-onarım alanına girerken de öyle. Bu yerlerin ortak noktası, ilerisinin görünmemesi ya da önüne beklenmedik bir araç, yaya veya engel çıkabilmesidir.
Hız sürücüyü nasıl değiştirir?
Hız arttıkça göz yola daha uzaktan ve daha dar bir alandan bakar; yandan çıkan yaya ya da bisikletli geç fark edilir. Tepki süren aynı kalır ama bu sürede alınan yol uzar. Uzun süre hızlı gittikten sonra yavaş hız sana sürünmek gibi gelir; şehre girerken hız göstergesine bakmak bu yanılgıyı düzeltir.
Nasıl sorulurBir yol ya da hava durumu anlatılır; doğru hız davranışı ya da hızın azaltılacağı yer sorulur.
Tuzak“levhada 90 yazıyorsa 90 ile gidilir” sanmak.
İpucuŞıklarda “şartlara uygun hız” varsa çoğu zaman doğru odur.
?Soru çöz yavaşlanacak yer
Aşağıdakilerden hangisi sürücünün hızını azaltmak zorunda olduğu yerlerden biri değildir?
▭Boşluk doldurma
Levhada yazan sayı, o yolda gidilebilecek hızdır. Hızını yola, havaya, trafiğe ve yüküne uydurduğunda hızla gitmiş olursun. Ağır yük, aracın mesafesini uzatır.