Tehlike, risk ve öngörülü sürücülük: savunmasız yol kullanıcıları
MTSK · Trafik ve Çevre Bilgisi · Okuma 4 dk · 2 etkinlik
Önce hatırlaSavunmasız yol kullanıcıları kimlerdir, trafik işaretlerine zarar vermenin cezası nedir?Bağlantılı konudan (Sürücü ve yol güvenliği). Önce kendin cevapla, sonra aç.
Yaya, bisikletli, e-skuter ve motosiklet kullananlar savunmasız (korunmasız) yol kullanıcılarıdır; onları koruyan bir araç gövdesi yoktur. Araç içindekiler savunmalıdır. Karayoluna ve işaretlere zarar vermek yasaktır: zarar ödetilir, idari para cezası verilir, can güvenliği tehlikeye girerse hapis cezası gündeme gelir.
Yol, işaretler, yol kullanıcıları
✎Konu anlatımı
Trafikte tehlike ve risk nedir, öngörülü sürücülük ne demek?
Kısa cevap: Tehlike, zarar verebilecek bir durumdur: buzlu yol ya da yola fırlayabilecek bir çocuk. Risk, o tehlikenin kazaya dönüşme olasılığıdır; sürücünün hızı, mesafesi ve dikkati bu olasılığı büyütür ya da küçültür. Öngörülü sürücü tehlikeyi olmadan görür, savunmasız yol kullanıcılarına karşı önceden yavaşlar.İyi sürücü frene en hızlı basan değil, frene basmak zorunda kalmayandır.
Tehlike ve risk
Tehlike, zarar verebilecek her durumdur: buzlu bir köprü, kavşakta görüşü kapatan bir kamyon, park etmiş araçların arasında oynayan çocuklar. Risk ise o tehlikenin kazaya dönüşme olasılığıdır. Tehlikeyi her zaman ortadan kaldıramazsın ama riski hızınla, mesafenle ve dikkatinle küçültebilirsin.
Öngörülü sürücülük
Öngörülü sürücü, tehlike gerçekleşmeden onu fark eder. Yola uzaktan bakar, aynaları düzenli kontrol eder ve sürekli “şu olursa ne yaparım?” diye düşünür. Yanında kaçabileceği bir boşluk bırakır, başkalarının hata yapabileceğini hesaba katar. Duyuların ve dikkatin sürüşe etkisini Sürücü ve yol güvenliği sayfasında gördük.
Savunmasız yol kullanıcıları
Yayayı, bisikletliyi ya da motosikletliyi çarpışmada koruyacak bir kaporta yoktur; bunlara savunmasız (korunmasız) yol kullanıcıları denir. Hafif bir çarpma bile onlar için ağır sonuç doğurur; onları gördüğünde sorumluluk sende.
| Kim? | Neden dikkat? | Ne yaparsın? |
|---|---|---|
| Çocuk | Aniden yola fırlar, araçların arkasında görünmez | Okul, park ve oyun alanı yakınında yavaşlarsın |
| Yaşlı, engelli | Karşıya geçişi uzun sürer; görme, işitme zayıf olabilir | Sabırla bekler, acele ettirmezsin |
| Bisikletli, motosikletli | Küçük olduğu için geç görülür; çukurdan kaçarken yana kayar | Kör noktaya bakar, yanda geniş boşluk bırakırsın |
| Hayvan | Ne yapacağı kestirilemez; sürü yolu kaplar | Yavaşlar, gerekirse durursun |
| Motorsuz taşıt | Yavaştır, gece çoğu zaman ışıksızdır | Uzaktan fark eder, güvenli geçme yerini beklersin |
Nasıl sorulurAnimasyonlu ya da resimli bir sahnede tehlike gösterilir; sürücünün doğru davranışı ya da tehlikenin kaynağı sorulur.
TuzakYalnız öndeki aracı izleyip kenardaki yayayı, çocuğu ya da bisikletliyi gözden kaçırmak.
İpucuSahnede savunmasız bir kullanıcı varsa doğru şık çoğunlukla önceden yavaşlamaktır.
?Soru çöz durumdan kavrama
Okul çıkış saatinde bir sürücü, yol kenarında duran servis aracının önünden öğrenci çıkabileceğini düşünüyor ve servise varmadan yavaşlıyor.
Sürücünün bu davranışı aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
?Soru çöz sahnede tehlike
Mahalle sokağında ilerlerken iki park etmiş aracın arasından yola bir top yuvarlanıyor.
Bu sahnede sürücü için en büyük tehlike hangisidir?