Trafikte iletişim: empati, öfke kontrolü, heyecan ve stres

Yoldaki iletişimi, öfkeyi ve stresi yönetmeyi öğren: korna, el işareti ve bakışın dili, empati, ben dili ve stresle başa çıkma yolları.

5 durakMTSK · Trafik Adabı · 6 soru
10 etkinlikeşleştir · sırala · doldur · çöz
0 / 10tamamlanan etkinlik
Sorularuygulamaya ekleniyor
ADAP · İLETİŞİM

Trafikte iletişim: söz, beden dili ve aracın dili (korna, selektör, sinyal)

MTSK · Trafik Adabı · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Trafikte iletişim nasıl kurulur? Korna, selektör, sinyal ve el işareti ne zaman kullanılır?

Kısa cevap: Trafikte iletişim çoğu zaman sözsüzdür: sinyal, korna, selektör, el işareti ve yüz ifadesi birer mesaj taşır. Sinyal niyetini, korna ve selektör uyarıyı bildirir; öfkeyi göstermek için kullanılmaz. Güler yüz ve açık mesaj, yanlış anlaşılmayı ve tartışmayı önler.

Yanındaki sürücüyle hiç konuşmazsın; yine de beş dakikada ona onlarca mesaj gönderirsin.

Sözlü ve sözsüz iletişim

İletişim, bir mesajın iki kişi arasında gidip gelmesidir. Sözlü iletişimde mesaj kelimeyle iletilir: otoparkta komşuna “Aracınızı biraz çeker misiniz?” demek gibi. Sözsüz iletişimde kelime yoktur; el, kol, baş hareketi, bakış ve yüz ifadesi konuşur. Buna beden dili denir.

Araçlar arasında mesafe ve cam olduğu için trafikte iletişimin çoğu sözsüzdür. Teşekkür için kaldırılan el, yol vermek için yapılan işaret, bir gülümseme olumlu mesajdır. Yumruk sallamak, el kol hareketi yapmak, ters bakmak ise kavgaya davettir.

Aracın dili

Araç da konuşur; her işaretin bir görevi vardır. Sinyal niyeti önceden bildirir, vermemek arkandakini tahmine zorlar. Korna ve selektör yalnız uyarı içindir: önü görülmeyen virajda gelişini haber vermek, tehlikeyi bildirmek, sollamadan önce öndekini uyarmak. Gereksiz korna yönetmelikle yasaktır (KTY md. 144).

Aracın dili
İşaretDoğru mesajYanlış kullanım
SinyalDöneceğim, şerit değiştireceğimSinyalsiz önüne kırmak
KornaDikkat, buradayımAcele ettirmek için çalmak
SelektörSollayacağım, dikkatArkadan sıkıştırmak
DörtlüDurdum, tehlike varYasak yere park edip yakmak
El işaretiTeşekkür, buyurunEl kol hareketiyle hakaret

Öfkeyle kullanılan her işaret kaba bir mesaj taşır ve karşı öfke doğurur.

Güler yüz ve açık mesaj

Güler yüz, gergin bir anı en çabuk yumuşatan davranıştır. Hata yapan sürücüye gülümseyip el kaldırmak olayı orada bitirir. Mesajın açık olması da önemlidir: iğneleyici bir şaka karşı tarafça alay diye anlaşılabilir. Yoldaki kişiyi tanımazsın; mesajını sade ve kırmadan ver.

Akılda kalsın: Sinyal = “niyetim bu.” Korna ve selektör = “dikkat, tehlike.” Öfke bunların hiçbirinin görevi değildir. Trafikteki en kısa olumlu mesaj: el kaldırıp teşekkür, bir gülümseme.
Sınavda

Nasıl sorulurŞıklarda sürücü davranışları verilir; olumlu iletişim ya da sözsüz iletişim örneği sorulur.

TuzakKorna ve selektörü her durumda olumsuz saymak; uyarı ve sollama için kullanımı doğrudur, öfke için kullanımı yanlıştır.

İpucuDavranış bir niyeti ya da tehlikeyi mi bildiriyor, yoksa öfkeyi mi boşaltıyor, ona bak.

⇄Eşleştirme durum → doğru mesaj

?Soru çöz olumlu iletişim

Aşağıdakilerden hangisi trafikte olumlu iletişim kurmaya örnektir?

✓ A. Sinyal niyeti önceden bildirir, arkadaki sürücü buna göre davranır; açık ve olumlu bir mesajdır. B selektörü uyarı yerine baskı aracı yapar; C beden dilini öfke için kullanır, kavgaya davet eder; D kornayla sabırsızlığı gösterir, gereksiz korna yönetmelikle de yasaktır.
ADAP · İLETİŞİM

Ben dili ve sen dili: konuşma üslubu ve trafik görevlileriyle iletişim

MTSK · Trafik Adabı · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Ben dili nedir, sen dilinden farkı nedir? Trafik polisiyle nasıl iletişim kurulur?

Kısa cevap: Ben dili, karşındakini suçlamadan kendi duygunu ve durumunu anlatmaktır: “Araç çok yakın, çıkmakta zorlanıyorum.” Sen dili suçlar: “Park etmeyi bilmiyorsun.” Ben dili karşıdakini savunmaya itmez, sorunu çözer. Trafik görevlisiyle de sakin, saygılı ve ben diliyle konuşulur.

Aynı sorunu iki cümleyle söyleyebilirsin; biri özürle, öteki kavgayla biter.

Konuşma üslubu

Trafikteki tartışmaların çoğu sözle büyür. Sözün nereye varacağını önceden düşünmek, kırıcı ifadeden kaçınmak, sözü kesmemek ve tane tane konuşmak konuşma üslubunun temelidir. Tatlı söz gerginliği düşürür. Sert söz ise haklıyken bile seni haksız duruma düşürür.

Ben dili, sen dili

Sen dili karşındakini suçlar ve yargılar: “Beni korkuttun”, “Gözün görmüyor mu?” Suçlanan kişi savunmaya geçer ve hatasını göremez. Ben dili ise kendi duygunu ve durumunu anlatır: “Korktum”, “Çıkmakta zorlanıyorum.” Karşındaki saldırıya uğradığını hissetmez, hatasını kendisi fark eder.

Aynı durum, iki dil
DurumSen dili (suçlar)Ben dili (anlatır)
Araç çok yakın park edilmiş“Park etmeyi bilmiyorsun.”“Araç çok yakın, çıkmakta zorlanıyorum.”
Biri sinyalsiz önüne kırdı“Gözün görmüyor mu?”“Sinyal görmeyince çok korktum.”
Sürücü arkadaşın telefona bakıyor“Hep böyle dikkatsizsin.”“Telefona bakınca tedirgin oluyorum.”

İyi bir ben dili cümlesinin üç parçası vardır: durumu söyle, duygunu söyle, isteğini nazikçe belirt. “Araç çok yakın, çıkmakta zorlanıyorum; biraz çekebilir misiniz?” gibi. Ben dili zayıflık değildir; sorunu söyler ama kişiyi aşağılamaz. Hata sendeyse de aynı kural geçerlidir. Kızan sürücüye karşılık vermek yerine “Haklısınız, özür dilerim” demek olayı bitirir.

Trafik görevlileriyle iletişim

Denetim noktasında “Ne gerek var?”, “Benim her şeyim tam” diye çıkışmak ben merkezli bir tavırdır. Görevli denetimi trafik düzeni ve senin güvenliğin için yapar. Sakin ol, istenen belgeyi ver, saygılı bir dille konuş. Görevlinin zor şartlarda çalıştığını düşünmek iletişimi kolaylaştırır. Bir karara katılmıyorsan çözüm yolda tartışmak değil, yasal itiraz yoludur.

Akılda kalsın: Sen dili = kişiyi suçlar (“Sen hep…”). Ben dili = durumu ve duyguyu anlatır (“Ben … korktum, zorlanıyorum”). Görevliyle konuşurken de aynı kural: sakin, saygılı, suçlamadan.
Sınavda

Nasıl sorulurBirkaç cümle verilir ve hangisinin ben dili örneği olduğu sorulur; ya da sözlü ve sözsüz iletişim ayırt edilir.

Tuzakİçinde “ben” geçen her cümleyi ben dili sanmak; “Ben senin gibi sürücü görmedim” bir suçlamadır.

İpucuCümle karşıdakini mi yargılıyor, yoksa konuşanın duygusunu mu anlatıyor, ona bak.

▭Boşluk doldurma ben dili

Sen dili karşındakini ve savunmaya iter. Ben dili ise konuşanın kendi anlatır. “Ben senin gibi sürücü görmedim.” cümlesi “ben” ile başlasa da dilidir.

överduygusunubensuçlarkusurunudinlersenhakkınıbeden

?Soru çöz ben dili

Aşağıdakilerden hangisi ben dili ile kurulmuş bir cümledir?

✓ C. Konuşan kendi duygusunu (korktum) anlatıyor, karşıdakini yargılamıyor; bu ben dilidir. A soru biçiminde bir suçlamadır, sen dilidir; B “ben” ile başlasa da karşıdakini dikkatsiz diye yargılar; D karşıdakini bir gruba koyup suçlar.
ADAP · DUYGU

Trafikte öfke kontrolü ve empati: kızgınken direksiyon başında ne yapmalı?

MTSK · Trafik Adabı · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTrafikte diğerkâmlık ve feragat nedir, farkı nedir? Engelli, yaşlı, çocuk ve hayvanlara nasıl davranılır?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Trafikte adap ve temel değerler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Diğerkâmlık, başkasının yararını kendi yararından önce düşünmektir: “önce ben” yerine “önce sen”. Feragat, kendi hakkından gönüllü vazgeçmektir. Geçiş hakkın varken tali yoldakine yol vermek ikisini birlikte gösterir. Bu değerleri en çok engelli, yaşlı ve çocuk gibi korunmasız kişiler hak eder.

Diğerkâmlık, feragat ve korunmasızlar

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Trafikte öfke nasıl kontrol edilir? Empati nedir, öfkeyi nasıl yatıştırır?

Kısa cevap: Öfke doğal bir duygudur; onu bastırmak da öfkeyle saldırmak da çözüm değildir. Öfke kontrolü, davranışın sebebini anlamaya çalışmak, nefesi düzenlemek, gerekirse mola vermek ve karşılık vermemektir. Empati, kendini karşındakinin yerine koyup onu anlamaktır; öfkeyi en çok o yatıştırır.

Sinyalsiz önüne kıran araç birkaç saniyede kalbini hızlandırır; sonraki birkaç saniye ise senin elindedir.

Öfke nedir, nasıl görünür?

Öfke, engellendiğimizi ya da haksızlığa uğradığımızı hissettiğimizde ortaya çıkan doğal bir duygudur. Herkeste vardır, yok edilemez; ama yönetilebilir. Öfkelenince kalp hızlanır, kan basıncı artar ve sağlıklı düşünmek zorlaşır.

Trafikte öfke; hızlanma, makas atma, yakın takip, el kol hareketi ve hakaret olarak görünür. Bu davranışlar öteki sürücüyü de kızdırır ve öfke öfkeyi doğurur. Sabrı ve toleransı Trafikte adap ve temel değerler sayfasında görmüştük; öfke kontrolü onların zor anda sınanmasıdır.

Öfke döngüsü düşüncede ve bedende kırılabilir.Görsel: Sınav Defteri

Bastırmak değil, kontrol etmek

Öfkeyi görmezden gelip içe atmak bastırmaktır; öfke birikir ve bir gün patlar. Öfke kontrolü ise duyguyu kabul edip davranışı yönetmektir. Kendine sor: Kasıtlı mıydı? Acemi bir sürücü olabilir mi? Ben de bu hatayı yapar mıydım?

Öfkeli sürücüde hız artar, takip mesafesi kısalır, sollama kararları aceleye gelir. Bu yüzden öfke yalnız bir duygu değil, bir kaza riskidir. Bedeni sakinleştirmek işe yarar: derin nefes al, içinden ona kadar say. Öfke geçmiyorsa uygun bir yerde dur, mola ver. Tehlikeli sürüş sürüyorsa kovalama, yetkililere bildir. Hata sendeyse özür dile; öfkeye öfkeyle karşılık verme.

Empati

Empati, kendini karşındakinin yerine koyup onun duygusunu ve durumunu anlamaktır. Yayayken yol vermeyen sürücüye kızan biri, direksiyona geçince yayaya yol vermiyorsa empatisi eksiktir. Empati kuran sürücü “Belki hastaneye yetişiyor” diye düşünür; öfkesi kendiliğinden azalır.

Akılda kalsın: Öfke döngüsünü iki yerde kırarsın: düşüncede (“Kasıtlı mıydı?”) ve bedende (nefes, mola). Bastırmak ≠ kontrol etmek. Empati = “Onun yerinde ben olsam?”
Sınavda

Nasıl sorulurÖfkeli sürücüde görülen davranışlar ya da öfke kontrolüne uygun davranışlar I-II-III biçiminde sorulur.

TuzakÖfkeyi içe atıp susmayı öfke kontrolü sanmak; bastırılan öfke birikir.

İpucuDoğru şık hem duyguyu kabul eder hem davranışı sakinleştirir.

↕Sıralama öfkelendiğinde

  1. Davranışın sebebini düşünmek: kasıtlı mı, acemi mi, acelesi mi var?
  2. Öfkelendiğini fark edip kendine itiraf etmek
  3. Öfke geçmiyorsa güvenli bir yerde durup mola vermek
  4. Derin nefes alıp içinden ona kadar saymak

?Soru çöz öfke kontrolü

Başka bir sürücü Can'ın önüne sinyalsiz kırıp hızla uzaklaşıyor. Can'ın aşağıdaki tepkilerinden,
I. Aracı takip edip durdurarak hesap sormak
II. Sürücünün acil bir işi olabileceğini düşünmek
III. Mesafeyi açıp yoluna sakin devam etmek
hangileri öfke kontrolüne uygundur?

✓ D. Davranışa başka bir açıklama aramak (II) empatiyle öfkeyi yatıştırır; mesafeyi açıp sakin devam etmek (III) tehlikeden uzaklaşmaktır. I öfkeye öfkeyle karşılık vermektir, kavgayı büyütür; bu yüzden I'i içeren A ve C yanlıştır. B ise III'ü atlar.
ADAP · DUYGU

Trafikte heyecan: tehlikeye sokma, engel, rahatsız etme ve güven prensibi

MTSK · Trafik Adabı · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

✎Konu anlatımı

Trafikte heyecanı etkileyen faktörler nelerdir? Güven prensibi nedir, kimlere uygulanmaz?

Kısa cevap: Heyecan, sürücünün davranışını bir anda değiştiren güçlü duygulardır. Başkasını mağdur etmek, tehlikeye sokmak, engel olmak ve rahatsız etmek heyecanı tırmandırır. Güven prensibi, kurala uyanın başkalarının da uyacağına güvenmesidir; ama çocuk, yaşlı, engelli ve kuralı çiğnediği görülen kişi için geçerli değildir.

Kapalı bir araçta, kimsenin seni tanımadığı bir yolda insan bazen evde asla yapmayacağı şeyleri yapar.

Heyecan ve sürücü kişiliği

Heyecan; sevinç, korku, kızgınlık gibi sürüşü etkileyen güçlü duygulardır. Olumsuz heyecan riskli sürüşe, olumlu heyecan da dikkatin dağılmasına yol açabilir. İyi sürücü yalnız aracını değil, kendini de yönetir. Heyecanı stresle karıştırma: heyecan bir duygudur, stres ise bir durumu tehdit olarak algılayınca verilen tepkidir.

Ek bilgi: heyecan nasıl yönetilir?

Sevindirici bir haberden sonra müziği açıp hızlanan sürücü de, araçta hararetli tartışan sürücü de tehlikededir. Kimsenin tanımadığı kapalı bir araç bazı sürücülere kendini güçlü hissettirir. Yönetmenin ilk adımı kendini tanımaktır: seni en çok ne sinirlendiriyor? İkinci adım davranışa başka bir açıklama aramaktır: “Yolu bilmiyor olabilir”, “Bu bana kişisel değil.” Dikkatli sürücü tehlikeyi erken görür, saygılı sürücü haklıyken bile ısrar etmez.

Heyecanı tırmandıran davranışlar

  • Mağduriyet: başkasının zarar görmesine yol açmak; yoldaki herkesin hakkı vardır.
  • Tehlikeye sokma: viraja sert girmek, çok hızlı ve çok yakın sürmek, kapıyı bakmadan açmak.
  • Engel: burada trafiği önlenebilir biçimde aksatmak demektir; yoğun yerde gereksiz durmak, sebepsiz çok yavaş gitmek, yakıtı bitip yolda kalmak.
  • Rahatsız etme: gereksiz korna, gaz pedalıyla oynamak, uzun beklemede motoru çalışır bırakmak, kapıyı çarpmak.

Sınavda “heyecanı etkileyen faktörler” diye şunlar sayılır: sürücü kişiliği, dikkat, saygı, mağduriyet, tehlikeye sokma, engel, rahatsız etme ve güven prensibi.

Güven prensibi

Güven prensibi, kurallara uyan sürücünün başkalarının da kurallara uyacağına güvenerek araç kullanabilmesidir. Yeşil ışıkta geçerken kırmızıdaki aracın duracağını varsayarsın. Bu güvenin iki sınırı vardır. Kurala uymadığı açıkça görülen sürücüye karşı güven kalkar. Çocuk, yaşlı, engelli ve hasta olduğu belli kişilere karşı da geçerli değildir; onların hata yapabileceğini hesaba katarsın. Servisten inen öğrenci, top peşindeki çocuk, bastonla yürüyen yaşlı bu yüzden her zaman yavaşlama sebebidir.

Güven prensibinin sınırı: zayıf yol kullanıcısı ve kural çiğneyen.Görsel: Sınav Defteri
Akılda kalsın: Güven prensibi: “Kurala uyana güvenirim; çocuğa, yaşlıya, engelliye ve kuralı çiğnediğini gördüğüme güvenmem.” Heyecanı yönetmek: kendini tanı, başka bir açıklama ara.
Sınavda

Nasıl sorulurGüven prensibinin tanımı ya da kimlere uygulanmadığı sorulur; bir davranışın tehlikeye sokma mı, rahatsız etme mi olduğu da gelir.

TuzakGüven prensibini “herkesin kurala uyacağına her durumda güvenmek” sanmak.

İpucuKarşındaki zayıf bir yol kullanıcısıysa ya da kuralı çiğnediği görülüyorsa güven prensibi uygulanmaz.

⇄Eşleştirme davranış → kavram

?Soru çöz tanım → kavram

Kurallara uyan bir sürücünün, başkalarının da kurallara uyacağını varsayarak araç kullanabilmesidir. Ancak bu varsayım çocuk, yaşlı, engelli ve kuralı çiğnediği görülen kişiler için geçerli değildir.

Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

✓ B. Kurala uyanın başkalarına güvenebilmesi ve bu güvenin zayıf yol kullanıcısında ve kural çiğneyende kalkması güven prensibidir. A öz denetim kimse görmezken kendi davranışını yönetmektir; C empati kendini karşındakinin yerine koymaktır; D tolerans başkasının hatasını hoş görmektir.
ADAP · STRES

Trafikte stres: kaynakları, belirtileri ve stresle başa çıkma yolları

MTSK · Trafik Adabı · Okuma 4 dk · 2 etkinlik

Önce hatırlaTrafikte sorumluluk nedir? Yorgunluk, dikkat dağınıklığı ve alkol sürücüyü nasıl etkiler?Bu konunun bağlandığı sayfadan (Trafikte adap ve temel değerler). Önce kendin cevapla, sonra aç.

Sorumluluk, insanın kendine ve başkalarına karşı görevlerini bilip yerine getirmesi ve seçimlerinin sonucunu üstlenmesidir. Sorumlu sürücü yorgunsa mola verir, sürerken telefona bakmaz, alkol aldıysa direksiyona geçmez. Sorumsuzluğun bedelini yalnız kendisi değil; yayalar, yolcular ve öteki sürücüler de öder.

Sorumluluk: yorgunluk, dikkat, alkol

Hatırladın mı?

✎Konu anlatımı

Trafikte stres nedir, kaynakları nelerdir? Sürücü stresle nasıl başa çıkar?

Kısa cevap: Stres, kişinin bir durumu tehdit olarak algıladığında verdiği bedensel ve zihinsel tepkidir. Trafikte kaynağı ya sürücünün içindedir (kötü geçen gün, yorgunluk) ya da dışarıdadır (sıkışıklık, bozuk yol, kötü hava). Erken çıkmak, rotayı önceden bilmek, dinlenmek ve nefesi düzenlemek stresi azaltır.

İşe geç kaldın, yol kilit, önündeki araç park etmeye çalışıyor; elin kendiliğinden kornaya gidiyor.

Stres nedir?

Stres, bir durumu kendimiz için tehdit olarak algıladığımızda bedenin ve zihnin verdiği tepkidir. Kalp hızlanır, nefes sıklaşır, terleme başlar. Aynı olay herkeste aynı stresi yaratmaz. Belirleyici olan, olayı nasıl algıladığın ve onunla baş edebileceğine inanıp inanmadığındır.

Az stres dikkati açabilir; ama yoğun ve süren stres tehlikelidir. Stresli sürücü dalgınlaşır, kaygısı artar, saldırganlaşabilir ve kural çiğneyebilir. Unutma: trafikte hem stres yaşayan hem de başkasına stres yaşatan sen olabilirsin.

Stres kaynakları ve başa çıkma
KaynakÖrnekNe yaparsın?
İç (sende)Kötü gün, yorgunluk, yetişme telaşıDinlen, erken çık
Dış (yolda)Sıkışıklık, bozuk yol, kötü havaRotayı önceden öğren
Başka sürücülerSıkıştıran, korna çalan sürücüKarşılık verme, mesafe aç

Stresi azaltmanın en etkili yolu önceden plan yapmaktır. Yola çıkmadan hava ve yol durumunu öğren, yedek bir güzergâh belirle, zamanı geniş tut. Sürekli korna çalan, sıkıştıran ya da makas atan sürücü ise yalnız kendi stresini boşaltmaz; çevresindekilere de stres yaşatır.

Anında sakinleşme

Stres anında derin ve yavaş nefes al, omuzlarını gevşet. Sevdiğin sakin bir müzik ya da radyo programı aç. Durumu gerçekçi değerlendir: birkaç dakika gecikmek gerçekten felaket mi? Yorgunluk ve dikkat dağınıklığını Trafikte adap ve temel değerler sayfasında görmüştük; stres bunlarla birleşince risk katlanır.

Akılda kalsın: Stres = tehdit algısına tepki. İç kaynak sende, dış kaynak yolda. Önlem önceden (erken çık, rota, dinlen), çare anında (nefes, müzik, gerçekçi düşünce).
Sınavda

Nasıl sorulurStresle başa çıkma yolları sorulur, çoğu zaman “hangisi … değildir” köküyle; ya da bir stres kaynağının iç mi, dış mı olduğu.

TuzakSaldırgan sürücüye aynı şekilde karşılık vermeyi “hakkını aramak” sanmak.

İpucuStresi azaltan şık ya önceden planlar ya da sakinleştirir; ortamı kızıştıran şık yanlıştır.

⇄Eşleştirme stresli anda değerler

?Soru çöz stresle başa çıkma

Aşağıdakilerden hangisi trafikte stresle başa çıkma yollarından biri değildir?

✓ A. Saldırgan sürücüye aynı şekilde karşılık vermek stresi ve tehlikeyi büyütür; doğrusu mesafeyi açmak, gerekirse yetkililere bildirmektir. B erken çıkmak yetişme telaşını azaltır; C rota bilgisi belirsizliği giderir; D dinlenmek yorgunluğun artırdığı stresi önler.

Karma tekrar

Önceki 1 sayfadan karışık 5 soru. Sınavdaki gibi konular karışık gelir; hangi konudan olduğunu çözümde görürsün. Birkaç gün sonra yeniden çöz.

?Soru 1

Alkollü araç kullanan bir sürücüde,
I. Tepki süresinin uzaması
II. Görüş alanının daralması
III. Riske girme isteğinin azalması
durumlarından hangilerinin görülmesi beklenir?

✓ B. Alkol algıyı ve tepkiyi yavaşlatır, görüş alanını daraltır; I ve II doğrudur. III yanlıştır: alkol kendini frenleme gücünü azaltır, riske girme isteğini artırır. A görüşün daralmasını (II) atlar; C ve D alkolün sürücüyü temkinli yaptığı yanılgısına (III) düşer.Kaynak: Trafikte adap ve temel değerler · Sorumluluk: yorgunluk, dikkat, alkol

?Soru 2

Yeşil ışık yanınca Mert'in önündeki araç yokuşta stop ediyor. Aracın arkasında “acemi sürücü” yazıyor. Mert korna çalmıyor, söylenmiyor; “herkes bir gün acemiydi” diye düşünüp sürücünün aracı yeniden çalıştırmasını bekliyor.

Mert'in bu davranışı en çok hangi değeri gösterir?

✓ A. Mert, acemi sürücünün kasıtsız hatasını büyütmüyor, anlayışla karşılıyor; bu toleranstır (hoşgörü). B feragat kendine ait bir haktan vazgeçmektir, burada vazgeçilen bir hak yok; C yardımlaşma zorda kalana fiilen el uzatmaktır, Mert yalnız bekliyor; D sorumluluk kendi görevini yapıp davranışının sonucunu üstlenmektir.Kaynak: Trafikte adap ve temel değerler · Tolerans ve sabır

?Soru 3

Mahalle sokağında ilerleyen sürücü, park etmiş araçların arasından yola top yuvarlandığını görüyor.

Üstten görünüş.Görsel: Sınav Defteri

Buna göre sürücünün en doğru davranışı hangisidir?

✓ D. Topun peşinden bir çocuk gelebilir, park etmiş araçlar onu gizler; hız hemen düşürülür. A korna ve aynı hız tehlikeyi sürdürür, çocuk sesin yönünü kestiremeyebilir; B karşı şeride kaymak yalnız topu hesaba katar; C selektör araçların arkasındaki çocuğa ulaşmaz.Kaynak: Trafikte adap ve temel değerler · Diğerkâmlık, feragat ve korunmasızlar

?Soru 4

Trafikte kimse zorlamadığı ve ceza korkusu olmadığı hâlde kurallara gönülden uymak, yazılı olmayan saygı ve nezaket davranışlarını da sürdürmektir.

Bu tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

✓ B. Tanımın iki parçası var: kurala ceza korkusu olmadan uymak ve yazısız nezaket; ikisi birlikte trafik adabıdır. A trafik kuralı yazılıdır ve uyulmasını ceza sağlar, “gönülden” sözü ona uymaz; C empati kendini karşındakinin yerine koymaktır; D tolerans başkasının hatasını hoş görmektir.Kaynak: Trafikte adap ve temel değerler · Trafik adabı nedir?

?Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi trafikte yardımlaşma sayılmaz?

✓ C. Radarı haber vermek, hız sınırını aşan sürücünün cezadan kaçmasına yarar; tehlikeli sürüş sürer, bu yüzden yardımlaşma değil sorumsuzluğa ortaklıktır. A zorda kalana fiilen yardımdır; B hatayı kırmadan söyleyen nezaketli uyarıdır; D kazazedeye destektir, kaza yerinden geçen sürücünün görevi de budur.Kaynak: Trafikte adap ve temel değerler · Saygı, nezaket ve yardımlaşma
+
Daha fazla soru çözmek ister misin?Trafik Adabı soruları hazırlanıyor. Şimdilik bu sayfadaki etkinlikler ve sondaki karma tekrarla kendini dene.
Soru çöz →